extracted_text:
Занятие в нетрадиционной технике рисования
при помощи пластиковой вилки "Здравствуй, ёжик" в средней группе
Цель: знакомство с
техникой нетрадиционного рисования (вилками).
Программные задачи:
расширять знания детей о ежах (внешний вид, образ
жизни, питание, повадки)
продолжать развивать у детей интерес к рисованию с
использованием нетрадиционной техники (оттиск вилкой)
учить детей рисовать ёжика, дополнять рисунок
деталями, передавая характерные особенности внешнего вида
развивать творческое воображение, мышление и
любознательность
воспитывать интерес и бережное отношение к живой
природе
Предварительная работа:
рассматривание иллюстраций с изображением ежа
чтение художественной литературы: русская народная
сказка «Пых», Е. Чарушин «Ёж», И. Акимушкин «Жил-был ёж», В. Росин «Зачем ёжику
колючки», В. Бианки «Лесной колобок – колючий бок»
отгадывание загадок о лесных животных
дидактические игры «Кто в домике живёт?», «Кто что
ест?» и т. д.
Материалы:
альбомные листы с нарисованным контуром ежа
гуашевые краски: серого, чёрного цвета
одноразовые пластиковые вилки
Ход занятия:
Ну- ка дети стали в круг
Я твой друг и ты мой друг
Дружно за руки возьмёмся
И друг другу улыбнёмся.
Воспитатель: Ребята,
сегодня по пути в детский сад мне повстречался необычный зверёк. Хотите узнать
кто мне повстречался,отгадайте загадку.
Загадка.
Сам он круглый, а не мяч,
Рта не видно, а кусач,
Голой ручкой не возьмешь,
А зовется это.
Дети: Ёжик
Воспитатель: Правильно,
ёжик!
Под веселую музыку в группу вбегает ежик (ребенок из
старшей группы)
Ёжик: Здравствуйте,
ребята!
Дети: Здравствуй,
ёжик!
Ёжик: Я
пришёл к вам из леса, посмотреть, как вы тут живёте, что делаете в садике?
Воспитатель: Ребята,
давайте расскажем ёжику, чем мы занимаемся в садике.
Дети : В детском
саду мы играем, рисуем, поём, танцуем, читаем книжки, лепим и т. д.
Ёжик: Ой,
как у вас тут здорово! А я тоже хочу вам, ребятки, рассказать свою историю и
показать, как живут ежи в природе. И принёс для вас интересные картинки. Хотите
посмотреть?
Дети : Конечно, с
удовольствием посмотрим!
Показ презентации: фото ежей. Рассказ воспитателя от
имени ёжика об образе жизни, внешнем виде, питании и повадках.
Вопросы к детям:
– Где спит ёж?
Дети: В
норке под пеньком.
Воспитатель: Чем
питаются ежи?
Дети: червями,
мышами, змеями, лягушками, жуками.
Воспитатель: Как
ёж готовится к зиме?
(Ответы детей)
Воспитатель: Возле
старого пня ёж присматривает себе норку и устилает её сухими листьями. Запасов
на зиму ёж не делает. Всю зиму он спит до весны.
Ёжик: Мне у вас
очень понравилось в детском саду, сколько замечательных ребят, все дружат и
вместе играют. А у меня нет столько друзей.
Воспитатель: Ребята,
поможем нашему ёжику и нарисуем ему друзей!
Дети: Давайте
нарисуем.
Воспитатель: Но
сначала мы с вами немного отдохнём.
Проводится физкультминутка:
Ежик топал по тропинки
И грибочки нес на спинке
(ходьба на месте)
Ежик топал не спеша, Тихо листьями шурша
(ладошками шуршим)
А навстречу скачет зайка,
Длинноухий попрыгай-ка.
В огороде чем-то, ловко
Раздобыл косой морковку
(прыжки на месте).
После разминки дети садятся на свои рабочие места.
Воспитатель: Мы
с вами отгадали загадки, слушали рассказ нашего гостя, рассматривали ежей и
много узнали о них. Наш гость заскучал, давайте нарисуем ему друзей-ежей.
Только рисовать мы сегодня будем необычным способом.
Помогать нам сегодня будет – пластмассовая вилка.
(Уточнить название частей тела ежа)
Воспитатель: Какое
по форме тело ежа?
Дети: Тело ежа
круглое, овальное.
Воспитатель: Чем
покрыто спинка ежика?
Дети: Спинка ёжика
покрыто иголками.
Воспитатель: А
какого цвета ёжик?
Дети: Ёжик серого,
коричневого цвета.
Воспитатель: Посмотрите!
Перед вами лежат листы с изображением ежа, но что же у него не хватает?
Дети: У ёжа не
хватает иголок.
Воспитатель: А
зачем ежу иголки?
Дети: Они
помогают ежу защищаться от врагов.
Воспитатель : Правильно,
вот поэтому у ежа должно быть много иголок, а наши вилки помогут иголкам
«вырасти». У нас сегодня новая краска – серая! Я ее приготовила, чтобы вы
нарисовали иголки ежу. Какого цвета я приготовила краску?
Показ способов рисования.
Начать рисовать вилкой по всему контуру, а потом
внутри его. Ватной палочкой черной гуашью рисуют глаза, нос, уши ежа. Обмакните
вилку в баночку с краской, точно так же, как обмакиваете кисточку. А теперь
давайте проведем прямую линию на листе. Если краски не хватает на всю линию,
обмакиваем вилку в краску еще раз.
Но прежде, чем вы начнете рисовать давайте разомнем
наши пальчики.
Проводится пальчиковая гимнастика
Ежик топал по дорожке
Ежик топал по дорожке
И грибочки нес в лукошке.
(растопыренными пальцами рук совершаем шагающие
движения)
Чтоб грибочки сосчитать,
Нужно пальцы загибать.
(дети загибают по очереди пальцы сначала на левой,
потом на правой руке; в конце упражнения руки должны быть сжаты в кулаки)
Дети приступают к работе (Звучит музыка)
Воспитатель: Давайте
покажем ежику, каких друзей мы ему нарисовали.
Ёжик
смотрит рисунки детей, хвалит их.
Ёжик: Спасибо
ребята, теперь у меня появилось очень много друзей и нам тоже не будет скучно.
А за то, что вы мне помогли я хочу вас угостить ароматными яблочками. До
свидания ребята!
Дети: До
свидания!
Рефлексия:
Воспитатель: Ребята,
чем мы сегодня занимались?
Ответы детей.
Воспитатель: Молодцы,
хорошо потрудились, помогли ёжику! Теперь у него будет много друзей.

file_name: Занятие в нетрадиционной технике рисования при помощи пластиковой вилки.docx

alt: Где спит ёж? Дети: В норке под пеньком


extracted_text:
Case20. Даны два целых числа: D (день) и M (месяц), определяющие правиль-ную дату.
Вывести знак Зодиака , соответствующий этой дате: «Водолей» (20.1–18.2), «Рыбы»
(19.2–20.3), «Овен» (21.3–19.4), «Телец» (20.4–20.5), «Близнецы» (21.5–21.6),
«Рак» (22.6–22.7), « Лев» (23.7–22.8), «Дева» (23.8–22.9), «Весы» (23.9–22.10),
«Скорпион» (23.10–22.11), «Стрелец»

(23.11–21.12),
«Козерог» (22.12–19.1).

file_name: Задачи по программированию группа Case 20.docx

alt: Case20 . Даны два целых числа:

title: материал по информатике


extracted_text:
Информатика 7
класс                                                                      Дата
_____________
Урок 9. Контрольная работа № 1 «Информация
и информационные процессы».
Цели урока:
;

Ход
урока:
I.
Организационный момент.
II.
Актуализация знаний уч-ся.
Опрос домашнего задания.
III.
Изложение новой  темы.
«Контрольная
работа № 1 «Информация и информационные процессы»
Тест. Информатика 7 класс. Вариант
1
1.
Какое из следующих утверждений точнее всего
раскрывает смысл понятия «информация» с обыденной точки зрения?
а)
последовательность знаков некоторого алфавита
б)
книжный фонд библиотеки
в)
сведения об окружающем мире и протекающих в нем процессах, воспринимаемые
человеком непосредственно или с помощью специальных устройств
г)
сведения, содержащиеся в научных теориях
2. Дискретным называют сигнал:
а)
принимающий конечное число определённых значений
б)
непрерывно изменяющийся во времени
в)
который можно декодировать
г)
несущий какую-либо информацию
3. Информацию, существенную и важную в настоящий
момент, называют:
а)
полезной             б) актуальной     в) достоверной       г)
объективной
4. Известно, что наибольший объём информации
физически здоровый человек получает при помощи:
а)
органов слуха          б) органов зрения          в) органов
осязания       г) органов обоняния
5. Укажите «лишний» объект с точки зрения вида
письменности:
а)
русский язык        б) английский язык        в) китайский
язык        г) французский язык
6. По форме представления информацию можно условно
разделить на следующие виды:
а)
математическую, биологическую, медицинскую, психологическую и пр.
б)
знаковую и образную
в)
обыденную, научную, производственную, управленческую
г)
визуальную, аудиальную, тактильную, обонятельную, вкусовую
7. Дискретизация информации - это:
а)
физический процесс, изменяющийся во времени
б)
количественная характеристика сигнала
в)
процесс преобразования информации из непрерывной формы в дискретную
г)
процесс преобразования информации из дискретной формы в непрерывную
8. При двоичном кодировании используется алфавит,
состоящий из:
а)
0 и 1          б) слов ДА и НЕТ         в) знаков + и -          г)
любых двух символов
9. В какой строке единицы измерения информации
расположены по возрастанию?
а) гигабайт, мегабайт, килобайт, байт, бит
б) бит, байт, мегабайт, килобайт, гигабайт
в) байт, бит, килобайт, мегабайт, гигабайт
г) бит, байт, килобайт, мегабайт, гигабайт
10. Объём сообщения равен 11 Кбайт. Сообщение
содержит 11 264 символа. Какова мощность алфавита, с помощью которого записано
сообщение?
а)
64                  б) 128                    в)
256                    г) 512
11. Дан текст из 600 символов. Известно, что символы
берутся из таблицы размером 16 х 32. Определите информационный объём текста в
битах.
а) 1000         б)
2400        в) 3600              г) 5400
12. Два текста содержат одинаковое количество
символов. Первый текст составлен из символов алфавита мощностью 16, а второй
текст - из символов алфавита мощностью 256. Во сколько раз количество
информации во втором тексте больше, чем в первом?
а)
12                 б) 2                 в) 24               г)
4
13. Информационные процессы — это:
а)
процессы строительства зданий и сооружений
б)
процессы химической и механической очистки воды
в)
процессы сбора, хранения, обработки, поиска и передачи информации
г)
процессы производства электроэнергии
14. В какой строке верно представлена схема передачи
информации?
а)
источник → кодирующее
устройство → декодирующее
устройство → приёмник
б)
источник → кодирующее
устройство → канал связи → декодирующее
устройство → приёмник
в)
источник → кодирующее
устройство → помехи → декодирующее устройство → приёмник
г)
источник → декодирующее
устройство → канал связи → кодирующее
устройство → приёмник
15. Поисковой системой НЕ является:
а)
Google             б) FireFox                      в)
Rambler                     г) Яндекс

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

в

а

б

б

в

б

в

г

г

в

г

б

в

б

б

Тест. Информатика 7 класс. Вариант 2
1.
Непрерывным называют сигнал:
а)
принимающий конечное число определённых значений     б) непрерывно
изменяющийся во времени
в)
несущий текстовую информацию                                       г)
несущий какую-либо информацию
2. Информацию, не
зависящую от личного мнения или суждения, называют:
а)
понятной          б) актуальной             в)
объективной                  г) полезной
3. По способу
восприятия человеком различают следующие виды информации:
а)
текстовую, числовую, графическую, табличную и пр.
б)
научную, социальную, политическую, экономическую, религиозную и пр.
в)
обыденную, производственную, техническую, управленческую
г)
визуальную, аудиальную, тактильную, обонятельную, вкусовую
4. Укажите «лишний»
объект с точки зрения соглашения о смысле используемых знаков:
а)
буквы            б) дорожные знаки            в) цифры                   г)
нотные знаки
5. К формальным
языкам можно отнести:
а)
русский язык                 б) латынь                в)
китайский язык                г) французский язык
6. Дискретизация
информации - это:
а)
физический процесс, изменяющийся во времени
б)
количественная характеристика сигнала
в)
процесс преобразования информации из непрерывной формы в дискретную
г)
процесс преобразования информации из дискретной формы в непрерывную
7. Таблица символов
состоит из 8 столбцов и 4 строк. Какое количество битов потребуется для
кодирования одного символа?
а)
4                     б) 5                     в)
6                            г) 7
8. В какой строке
единицы измерения информации расположены по возрастанию?
а) гигабайт, мегабайт, килобайт, байт, бит
б) бит, байт, мегабайт, килобайт, гигабайт
в) бит, байт, килобайт, мегабайт, гигабайт
г) байт, бит, килобайт, мегабайт, гигабайт
9. Объём сообщения
равен 11 Кбайт. Сообщение содержит 22 528 символов. Какова мощность алфавита, с
помощью которого записано сообщение?
а)
64                 б) 128                    в) 256                 г)
16
10. Дан текст из 700
символов. Известно, что символы берутся из таблицы размером 8 х 32. Определите
информационный объём текста в битах.
а)
1000                б) 2400                 в)
3600                   г) 5600
11. Два текста
содержат одинаковое количество символов. Первый текст составлен из символов
алфавита мощностью 32, а второй текст - из символов алфавита мощностью 1024. Во
сколько раз количество информации во втором тексте больше, чем в первом?
а)
12            б) 2        в) 24          г) 4
12. Под носителем
информации принято подразумевать:
а)
линию связи    б) сеть Интернет         в) компьютер
г)
материальный объект, на котором можно тем или иным способом зафиксировать
информацию
13. Какое из
следующих утверждений точнее всего раскрывает смысл понятия «информация» с обыденной точки зрения?
а)
последовательность знаков некоторого алфавита      б) книжный фонд
библиотеки
в)
сведения об окружающем мире и протекающих в нем процессах, воспринимаемые
человеком непосредственно или с помощью специальных устройств
г)
сведения, содержащиеся в научных теориях
14. Информацию,
взятую из надежного источника, называют:
а)
полезной           б) актуальной           в)
достоверной                  г) объективной
15. Дискретным
называют сигнал:
а)
принимающий конечное число определённых значений   б) непрерывно
изменяющийся во времени
в)
который можно декодировать                                          г)
несущий какую-либо информацию

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

б

в

г

б

б

в

б

в

г

г

б

г

в

в

а

IV.
Закрепление темы.
V.
Индивидуальная работа.
Практическая работа на ПК.
VI.
Итоги урока. Домашнее
задание. §§1.1 - 1.6.

VII.
Скачано с www.znanio.ru

file_name: Урок 9.docx

alt: Информатика 7 класс

alt: Информационные процессы — это : а) процессы строительства зданий и сооружений б) процессы химической и механической очистки воды в) процессы сбора, хранения, обработки, поиска и…

title: Урок  по информатике  на тему:«Информация и информационные процессы».


extracted_text:
Конспект
урока по русскому языку во 2 классе
Раздел программы «Звуки и
буквы»
Тема: «Правописание
звонких и глухих согласных»
       Цели урока
       Обучающая:
-
формировать у учащихся представление об орфограмме согласного;
- развивать умение сопоставлять
произношение и написание слов с парными согласными в слабой позиции;
-
способствовать овладению учащимися практическими умениями и навыками проверки
парных согласных.
        Развивающая:
- формировать  общеучебные и предметные
компетенции, развивать коммуникативную культуру.
        Воспитывающая:
способствовать
воспитанию положительного отношения к процессу обучения,  прививать чувство
товарищества, взаимовыручки.
    Тип урока: урок изучения
нового материала (открытия нового знания)
    Формы организации познавательной
деятельности: фронтальная
работа, работа в парах,  индивидуальная работа.
     Оборудование: учебник,  мультимедийная
презентация

Ход урока

Этапы урока

Содержание урока

Орг. момент

- Здравствуйте, ребята! Сегодня я шла в
  школу с отличным настроением. Как вы думаете, почему? (дети
  высказывают разные предположения)
 - Да, все, что вы сказали, верно:  на улице стоит золотая
  осень, а солнышко светит не по-осеннему тепло и ярко, и нашей с вами встрече
  я рада. А еще у меня такое приподнятое настроение от ожидания интересных
  открытий на нашем уроке, а помощниками нам будут: внимание,
  находчивость, смекалка. Давайте друг другу улыбнёмся и пожелаем удачи…
  (запись даты и вида работы)

Проверка
  домашнего задания

Актуализация
  знаний

- Поменяйтесь
  тетрадями и проверьте  (на слайде эталон выполнения задания) выполненную
  домашнюю  работу соседа. Необходимо было подчеркнуть буквы звонких согласных,
  которые произносятся как глухие.

- Кто
  справился без ошибок? Кто допустил ошибку?
На
  слайде записаны буквы:  б г д у т ж ш п з к с ф в
- Посмотрите на ряд букв и найдите лишнюю.
- Почему вы исключили именно эту букву? (буква у
  обозначает гласный звук)
- Минутка чистописания (элементы буквы у, буква у,
  соединения букв: лу, ул, лук, улей).
- Вернёмся к нашим буквам. Что можете сказать об оставшихся
  буквах? (они обозначают парные согласные звуки)
- Найдите пары по звонкости и глухости, запишите в тетради
  (слайд с образцом).
- Сравните
  свою запись с записью на слайде. Поднимите руку те, у кого задание выполнено
  верно.

Подготовка
  детей к изучению нового материала через постановку проблемной ситуации

Поиск
  решения проблемы

Применение
  нового знания

первичное
  закрепление с проговариванием во внешней речи

самостоятельная
  работа с самопроверкой по эталону

Запишите слова (слайд):

  хле…            го…

  сне…            ду..
- Какие
  буквы вставили (даются разные варианты, фиксируются на доске)?
- Так какие
  же согласные пишутся на конце этих слов? Можно ли на слух правильно
  определить, какую букву писать?
- Ребята,
  как вы думаете, чем мы будем заниматься на уроке? (Учиться  правильно писать
  слова с парными согласными.)
- В течение
  урока нам придётся ответить на вопросы (слайд):
         Что
  надо проверять?
        Где
  надо проверять?

  Как надо проверять?
- На какие
  вопросы мы уже можем  дать ответы?
 - Что надо
  проверять? (парные согласные: б п, в ф, г к, ж ш, з с, д т)
 - Где надо
  проверять? (на конце слова)
 - На какой
  вопрос мы пока не знаем ответа? (как надо проверять)

- Послушайте, какой спор произошел
  однажды в королевстве Азбуковедения между глухими и звонкими согласными.
Звонкие согласные звуки твердили:
  «В таких словах, как хлеб, снег, год, дуб, нужно писать на конце букву
  звонкого согласного звука».
- «Нет, неправда, нужно писать
  глухую согласную, потому что звучат глухие звуки», - говорили парные глухие
  согласные. Они не унимались, потому что хотели взять власть в свои руки.
– «Попробуйте доказать, что в
  словах хлеб, снег, год, дуб нужно писать букву звонкого согласного звука, а
  не глухую», -  усмехались глухие согласные. Звонкие приуныли, они не знали,
  что делать.
- Давайте поможем разрешить спор!
  Кто прав? (Размышления учащихся).
- Я предлагаю, позвать  на помощь
  гласные буквы а, ы,   поставить их в конце слов -  хлеб, снег, год, дуб.
 - Какие получаются слова? (хлеба,
  снега, года, дубы). Как теперь звучат парные согласные перед гласными? (Звук
  и буква совпадают).
- Что же мы сделали, чтобы не
  сомневаться в парной согласной на конце слова? (Поставили гласную в конце
  слова).
-  Откройте учебник  и найдите
  правило. Прочитайте. Как можно проверить согласную на конце слова?
- А в королевстве Азбуковедения
  живет волшебное правило, которое легко запомнить (слайд):
Парный в слове проверяй,
Рядом гласный подставляй.
- Такое правило легче запомнить?
  (Да).
- Кто уже запомнил? Давайте проверим.
(Физминутка)

- Так какую же тему мы сегодня с
  вами изучаем? (Правописание звонких и глухих согласных).
- На какие вопросы мы уже готовы
  дать ответ? (что, где, как надо проверять)
-   Найдите упражнение № 162.  При
  выполнении задания нам поможет алгоритм (слайд):
1. Читаю слово…
2. Слышу звук…
3. Изменяю слово…
4. Проверяю…
5. Пишу букву…
(Дети записывают слова из
  упражнения  по цепочке с проговариванием.)
- Работа в парах: упражнение 163,
  обсудите в парах какие буквы необходимо вставить, устно подберите проверочные
  слова, спишите.

  - Прочтите (слайд):
Пру..  замёрз.  Был сильный моро.. .  Лё..  стал
  крепким.
  - Озаглавьте текст. (Зимой. Пруд зимой.)
  - Назовите слова, которые подходят к теме сегодняшнего урока.
Запишите эти слова
  правильно. Докажите.

   - Сравните свою
  запись с правильным ответом на доске (слайд со словами). Поднимите руки, у
  кого    всё  задание выполнено верно.
- Предлагаю вместе подняться  по
  ступенькам (слайд). Надо вместо точек вставить буквы
У… (ж,ш)
Ле…(з,с)
Гла…(з,с)
Горо…(д,т)
Огоро…(д,т)
Носоро…(к,г)
-  Как вы проверяли,
  какую букву надо вставить?

Подведение
  итогов. Рефлексия.

-  Сделаем вывод.  Какие звуки в
  конце слова надо проверять? Как проверяли?
- Что было трудно изучить, но
  интересно? Что было непонятно? Какое задание вызвало затруднение? Какой этап работы показался сложным? Какими знаниями,
  умениями овладели? Для чего нужны нам эти знания, умения? Где они могут
  пригодиться?

Домашняя
  работа

- Откройте дневники и запишите
  домашнее задание  (даются пояснения)
Урок закончен, спасибо за работу.

file_name: Конспект урока.docx

alt: Поиск решения проблемы


extracted_text:
Не секрет, что пожары чаще
всего происходят от беспечного отношения к огню самих людей. Значительная
часть пожаров происходит в жилье. Здесь гибель и травматизм людей от дыма и
огня составляет 9 случаев из 10. По данным Центра пожарной статистики в России
при пожарах среди 1 миллиона потерпевших погибает более 100 человек.
Основными причинами пожаров
в быту являются: неосторожное обращение с огнем при курении и приготовлении
пищи, использование электробытовых приборов, теле-, видео- и аудиотехники, не
адаптированной к отечественной электросети или неисправных, проведение
электросварочных работ при ремонтных работах в квартирах, детские шалости с
огнем:
Пожарная безопасность в
квартире:
- Не балуйся дома со
спичками и зажигалками. Это одна из причин пожаров.
- Не оставляй без присмотра
включенные электроприборы, особенно утюги, обогреватели, телевизор, светильники
и др. Уходя из дома, не забудь их выключить.
- Не суши белье над плитой.
Оно может загореться.
- Не забывай выключить газовую
плиту. Если почувствовал запах газа, не зажигай спичек и не включай свет.
Срочно проветри квартиру.
- Ни в коем случае не
зажигай фейерверки, свечи или бенгальские огни дома без взрослых.
Пожарная безопасность в
деревне:
- В деревне или на даче без
взрослых не подходи к печи и не открывай печную дверцу. Оттуда могут выскочить
раскаленный уголек или искра и стать причиной пожара.
- Никогда не прикасайся
голыми руками к металлическим частям печки. Ты можешь получить серьезный
ожог.
- Не трогай без разрешения
взрослых печную заслонку. Если ее закрыть раньше времени, в доме скопится
угарный газ, и можно задохнуться.
Пожарная безопасность в
лесу:
- Пожар - самая большая
опасность в лесу. Поэтому не разводи костер без взрослых.
- Не балуйся с огнем. В сухую
жаркую погоду достаточно одной спички или искры от фейерверка, чтобы лес
загорелся.
- Если пожар все-таки
начался, немедленно выбегай из леса. Старайся бежать в ту сторону, откуда дует
ветер.
- Выйдя из леса, обязательно
сообщи о пожаре взрослым.

Если начался пожар, а
взрослых дома нет, поступай так:
- Если огонь небольшой,
можно попробовать сразу же затушить его, набросив на него плотную ткань или
одеяло, заливая водой или засыпая песком.
- Если огонь сразу не погас,
немедленно убегай из дома в безопасное место. И только после этого позвони в
пожарную охрану по телефону «01» или попроси об этом соседей.
- Если не можешь убежать из
горящей квартиры, сразу же позвони по телефону «01» и сообщи пожарным точный
адрес и номер своей квартиры. После этого зови из окна на помощь соседей и
прохожих.
- При пожаре дым гораздо
опаснее огня. Большинство людей при пожаре гибнут от дыма. Если чувствуешь, что
задыхаешься, опустись на корточки или продвигайся к выходу ползком - внизу дыма
меньше.
- Если в помещение проник
дым, надо смочить водой одежду, покрыть голову мокрой салфеткой и выходить,
пригнувшись или ползком.
- Обязательно закрой
форточку и дверь в комнате, где начался пожар. Закрытая дверь может не только
задержать проникновение дыма, но иногда и погасить огонь.
- Наполни водой ванну,
ведра, тазы. Можешь облить водой двери и пол.
- При пожаре в подъезде
никогда не садись в лифт. Он может отключиться, и ты задохнешься.
- Когда приедут пожарные, во
всем их слушайся и не бойся. Они лучше знают, как тебя спасти.
- Запомните самое главное
правило не только при пожаре, но и при любой другой опасности: «Не
поддавайтесь панике и не теряйте самообладания!»

Опасные
игры
Неосторожное, неумелое
обращение с огнем, детские игры и шалость с огнем, огнеопасными предметами
детей дошкольного и младшего школьного возраста – это причины пожаров в
результате случайного нарушения правил пожарной безопасности.
Остается без комментариев
тлеющая сигарета, зажженная спичка, конфорка газовой плиты или керосиновый примус
(лампа, фонарь). Все они часть нашего быта. Необходимо постоянно помнить, что
любой из этих источников способен воспламенить горючий материал, а дети,
оставленные без присмотра взрослых, зачастую сами не подозревают, что обычные
вещи таят в себе опасность.
В среднем ежегодно
происходит до 5 тыс. пожаров, в огне гибнет около 250 человек. По причине
детской шалости с огнем происходит до 150 пожаров. В огне погибает от 15 до 20
детей.
Почему это происходит? Ответ
прост - в недостаточном обучении наших с вами детей правилам пожарной
безопасности. Ведь обучение это расширение знаний, знакомство с основными
причинами возникновение пожаров, привитие элементарных навыков осторожного
обращения с огнем и умение правильно действовать в случае возникновения пожара,
соблюдение требований правил пожарной безопасности. Если мы этому не обучим
детей, мы тем самым запланируем настоящие и будущие пожары из-за незнания элементарных
правил пожарной безопасности. Соблюдение этих правил должно стать для детей
таким же обязательным и естественным, как соблюдение санитарно-гигиенических
правил. Помочь им в этом обязаны мы, взрослые. Поэтому детям необходимо
разъяснять опасность игр и шалостей с огнем, правила предосторожности в
обращении с электробытовыми приборами. Научить детей пользоваться первичными
средствами пожаротушения (огнетушителями), вызывать на помощь пожарную охрану.
Дети должны сознательно выполнять дома, в школе, на улице, в лесу требования
правил пожарной безопасности.
Обрести уверенность или
постоянный страх за детей зависит от Вас.

Апрель

Скачано с www.znanio.ru

file_name: Консультация для родителей.docx

alt: В среднем ежегодно происходит до 5 тыс

title: Консультация для родителей "Пожарная безопасность"


extracted_text:
Классный
час на тему « О чем говорят фамилии. Род. Семья. Фамилия. Родословная. Родовой
герб»
Цель: расширить знания о таких понятиях, как имя,
фамилия, род; привлечь внимание и сформировать глубокий интерес детей к истории
их семьи, рода; развивать
исследовательские качества, творческие способности, любознательность.
Ход
урока.
1. Организационный
момент.
2. Работа по теме
занятия:
Игра "Устами
младенца"
Сегодня, ребята, мы
собрались чтобы подвести итог нашей огромной работы. Но сначала мы немного
отдохнем и поиграем в игру "Устами младенца"(в записи детские голоса)
1. Самый дорогой в мире
человек для каждого из нас? (мама)
2. Она печет нам пирожки,
вяжет варежки и шарфы, на ней держится весь наш дом? (бабушка)
3. Место, где собираются
все вместе? (дом)
4. Вещь, которая
передается от рода к роду? (семейная реликвия)
5. Когда все вместе:
папа, мама, бабушка, дедушка, дети? (семья)
3. Сегодня, ребята, мы с
вами поговорим о вашей родословной. Когда-то люди хорошо знали своих предков,
гордились ими.
3. Сообщения о
возникновении фамилий
У каждого знатного
человека была записана своя родословная.
Вот, например, древний
род Пушкиных ведет свое начало с арапа Петра I
Ганнибала, который родом из Африки. Издавались книги с описанием историй
знатных родов. Мы с вами люди незнатные, простые, но и у нас есть предки, иначе
прадеды.
А вот фамилии и отчества
существовали не всегда, как выяснили ребята.
Сообщения детей о
возникновении фамилий:
1. Слово фамилия на
древнеримском(латинском) языке обозначает семья. В этом смысле оно и
употреблялось когда-то.  Теперь фамилия - это имя собственное, оно дается
человеку и переходит от родителей к детям. Таких родовых имен, т.е. фамилий
вначале не было. Почему? В древности человечество было очень малочисленным.
Люди жили в крошечных поселениях и все хорошо знали друг друга. Достаточно было
запомнить личное имя, и его уже не спутаешь ни с кем другим.
2. Фамилии появились не
сразу. Происхождение их растянулось на несколько веков. В первую очередь
фамилии, или точнее родовые прозвания, появились у людей знатных - бояр,
князей, богатых купцов. Например, князья Галицкие, Шуйские, Волынские,
Ростовские. Это еще не фамилии, а указание места, откуда они, какими землями
владеют.
3. Вот, например, в
былинах о богатырях мы встречаем имена богатырей: Илья Муромец, Добрыня
Никитич, Алёша Попович.  Муромец - не фамилия, а прозвище, напоминавшее, что
Илья из Мурома, Добрыня Никитич - сын Никиты, Алёша Попович - сын попа, т.е.
молодой попович. Ни у одного былинного богатыря нет фамилии. Микула Селянинович
- значит из села, Никита Кожемяка - мял кожу, Вольга Всеславович - сын
Всеслава.
4.
А вот русский первопечатник Иван Фёдоров. Фёдоров - не фамилия, а указание на
то, что он сын Фёдора. Его помощник Пётр Мстиславец, видимо, был из
Мстиславля.  Сын же Ивана Фёдорова уже звался Иван Друкаревич, т.е. сын
печатника (друкарь по-белорусски означает печатник).
Всем
известны руководители народного ополчения Минин и Пожарский. Князь Пожарский
унаследовал свое "родовое прозвание" от предков, владеющих селом
Пожар, а торговец Минин был так назван по отцу - сын Мины (очень
распространенное православное имя). Только потом, спустя много лет, фамилии
стали закрепляться за родами.

4. А как образовались фамилии?
1.
Некоторые фамилии образовались от личных имен: Иванов, Петров, Минин, Данилов,
Марьин. Это значит, их далеких предков звали Иван, Петр, Данила, Марья.
Многие
фамилии происходят от названий национальностей или мест, откуда пришли люди,
где жили: Горки- Горский, Мстиславль - Мстиславский, Кривичи- Кривицкий.  Особенно
много таких фамилий в Белоруссии и на Украине.
2.
Часть фамилий указывает на профессию, род занятий, который был у первых
представителей рода: Бронников (оружейники), Резников (мясник-резник), Фурманов
(фурман-извозчик), Мечников (мечник-воин). Многим людям прошлых веков давались
имена и прозвища, произошедшие от названий зверей, насекомых, растений: Волков,
Медведев, Зайцев, Уткин, Комаров, Бобров, Мухин, Малинин. Интересны фамилии,
которые дают представление о пище, одежде, орудиях труда, предметах домашнего
быта: Кашин, Похлебкин, Кулешов, Ковригин, Дрожжин,  Лаптев, Телегин, Шубин.
А
когда появились отчества? Что такое отчество?
1.
Отчество - это имя отца, которое дают его детям. Раньше отчеств не было, просто
говорили Иванов сын, Алексеев сын. Потом отчество стали произносить и писать с
суффиксом -вич. Но так можно было назвать только очень знатных и богатых людей.
Например,
во времена Екатерина II
выходит
постановление: писать с "вичем" самых важных чиновников, генералов,
чиновников нижних классов на "ов", а всех остальных - без отчеств.
Только в 19 веке начинают употребляться привычные нам сегодня отчества.
5.
Разгадывание ребусов

Что
у нас получилось? (имена)

6.
Откуда люди берут имена? Как выбирают имена? Что они обозначают?
1.
Раньше, когда ребенка крестили, ему выбирали имя в церковном календаре
(святцах, месяцесловах), где были записаны имена святых. Каждое имя что-то обозначало.
Имена брались в основном латинские, греческие, славянские, древнерусские.
7. Собери пословицу(работа в группе)
Не имя красит человека, а человек -  имя.
Тигр бережёт свою шкуру, а человек — имя.
Отца с матерью почитать — горя не
знать.
Семья сильна, когда над ней крыша
одна.
Человек без братьев и сестер — одинокое дерево.
Человек без семьи, что дерево без плодов.
8. Моя родословная
А теперь, ребята, я предлагаю вам
рассказать о том, что вы узнали о своей родословной, о своих семейных
реликвиях.
Рассказы детей и их родителей о своих родословных, показ
фотографий из семейного альбом и семейных реликвий.
9.
Итог: Каждая семья имеет свою древнюю историю, уходящую корнями в далекое
прошлое. Каждый человек должен знать свое родословное древо предков двенадцати
поколений, знать свои корни. Это нужно, чтобы человек ощущал себя не одиночкой,
а представителем древнего рода, связанным со своим народом, с человечеством в
целом.

Использованные
методы соответствовали материалу и способам организации деятельности детей в
соответствии с уровнем класса.
На
протяжении всего занятия дети были доброжелательны, отзывчивы, помогали друг
другу.
Все
этапы занятия были взаимосвязаны и взаимообусловлены, подчинены заданной теме и
целям занятия. Смена вида деятельности на каждом этапе занятия позволила предотвратить
утомляемость каким-то одним видом дельности.
Анализируя
деятельность детей на занятии, хочется отметить, что они проявляли
познавательную активность, эмоционально реагировали на приемы активации деятельности,
использовали имеющиеся знания и умения. Они были заинтересованы, внимательны,
организованы.
Доброта
детской души, их любознательность чувствовалась на протяжении всего занятия и в
практической части занятия.
По
опросу детей после занятия было выявлено, что занятие детям понравилось, и они
хотели бы иметь продолжение.
Выводы
и рекомендации:
Анализируя,
проведенное занятие можно сказать, что поставленные задачи были выполнены.
Считаю, что классный час построен логично, а этапы урока взаимосвязаны. Практикантка
справилась с этим заданием.

file_name: ! Классный час на тему « О чем говорят фамилии. Род. Семья. Фамилия. Родословная. Родовой герб».doc

alt: Не имя красит человека, а человек - имя


extracted_text:
ӘБУ НАСЫР
ӘЛ ФАРАБИДІҢ МАТЕМАТИКА, ЖАРАТЫЛЫСТАНУ, ФИЛОСОФИЯ, ЛОГИКА
ПӘНДЕРІН ДАМЫТУҒА ҚОСҚАН ҮЛЕСІ

А.А.Мылтыкбаева

Отырар ауданы
Ө.Жәнібеков
атындағы №4 жалпы орта лицей-интернаты araika8585@inbox.ru

      Әл-Фараби –
ортағасырлық ғылымдардың қай саласында да
үздік білімнің иесі, энциклопедист ғалым ретінде
даңқы шыққан ғұлама-ойшыл. Философия мен
логика, математика мен физика, музыка мен поэзия, грамматика мен
азаматтық саясат....
      Көне гректің бай
мұрасын жан-жақты игерген ол аристотелизм мен ислам идеяларына
өте терең талдаулар жасады. Әл-Фараби
шығармаларының тізімін Байхаки, ибн Усайбиа, Омар Фаррух, М.Хортен,
Ф.Дитериц, М.Штейншнейдер еңбектерінен кездестіреміз. Фараби
мұрасын зерттеуші көрнекті өзбек философ-ғалымы
М.М.Хайруллаевтың айтуынша, Фараби шығармаларының толық
тізімін, яғни 160-тай еңбектің атауын түрік
ғалымы А.Атештің еңбектерінен табасыз[1.15].
      Әл-Фараби трактаттарының
қолжазбаларын Каир, Дамаск, Бейрут, Ыстамбұл, Лейден, Париж,
Мадрид, Лондон, Тегеран, Нью-Йорк қалаларының кітапханаларында
сақталған. Ғұлама ғалым және философ
Аристотельдің логикаға қатысты барлық дерлік
еңбектеріне, атап айтсақ, «Метафизика», «Никомахтық этика»,
«Риторика», «Поэтика», Птоломейдің «Әлмагесіне», Александр
Афродизискийдің «Жан туралы» еңбегіне, Евклид «Бастауларының»
бірқатар тарауларына, Порфирийдің «Исагогына», түсініктемелер
жасады. Бұлардың арасында «Философияны меңгеруге дайындық»,
«Қайырымды қала тұрғындарының
көзқарастары туралы», «Азаматтық саясат»,
«Бақытқа жету туралы» еңбектері бар[1.15].
      Әл-Фараби антиканың мол
мұрасын, әсіресе көне гректің Платон мен Аристотель
секілді классик ойшылдарының философиялық көзқарастарын
арабмұсылман мәдениетіне енгізумен қатар, ислам мен антиканың
идеяларына синтез жасауды да іске асырды. Ол өз заманының рухани
шамшырағы болды. Өз дәуірінің барлық сауалдарына
жауап табуға тырысты. Бұл ізденістер арғы-бергі бүкіл
адамзаттық рухани ізденістермен сабақтасып жатқандықтан
еш уақытта өз мәнін жоймақ емес. Әлемдік
философия мен ғылым философиясының дамуында, Батыс пен
Шығыстың диалогында өзіне тиесілі рөлін атқара
береді[1.15].
      Әл-Фараби сананың тек
теориялық-танымдық қана емес, саяси-әлеуметтік
мәселелерді шешуде де алатын орнын жоғары бағалады, адамзат
баласы сананы жетілдіру арқылы соғыс секілді қайшылықты
жағдайды да шеше алады деп есептеді. Қайырымды мемлекетке мінездеме
бере отырып, ол оның ішкі мәнін де ашуға тырысты. Адамзат
баласына тату-тәтті көршілік пен өзара құрмет,
әлеуметтік әділдік пен адалдықтың нәтижесінде
қандай рухани биіктіктерге шығуға болатындығын
сөз етті[1.16].
      Фарабиді толғандырған
бұл тақырыптар қазіргі кезде де еш маңызын жойған
жоқ. Бұл тұрғыдағы бүгінгі ізденістер
Фараби ғылым философиясының құрамдас бір бөлігі болып
табылатын рухани дәстүрге сүйенуі керек. Барлық
азаматтары бір ғана ортақ мақсатқа, яғни мемлекет
пен жеке адамның игілігіне қызмет етуге 5 жұмылдырылған
ізгі, қайырымды мемлекет туралы ғалымның толғаныстары
ортағасырлық ислам әлеміне ғана емес, өзінен
кейінгі әлеуметтік-философиялық және
әлеуметтік-утопиялық ойдың дамуына да үлкен ықпал
етті. Әл-Фарабидің музыка теориясы, музыка өнері, риторика
мен поэзия, эстетика проблемалары жайлы көркемдік-эстетикалық
көзқарастары да аса құнды. Бұларды бүгінгі
ұрпақты рухани жағынан тәрбиелеуге, ғылымды
дамытуға, мәдени және мәдени-ағартушылық
жұмыстарын жүргізуге жан-жақты пайдаланған дұрыс.
Әл-Фарабидің жаратылыстануға қатысты мұрасы
табиғатты тәңірінің туындысы деп есептейтін
ортағасырлық жаратылыстануға тән көзқарастармен
тамырлас болып келеді[1.16].
      Ғалым Фараби рухани күш
табиғатын анықтауға көп мән берген. Ол
өзінің «Даналық негіздері» атты еңбегінде адам
табиғатының қасиеттеріне қарай оның сыртқы
және ішкі дүниесінің бар екенін айтады. Қоршаған
ортаның құбылыстарын тани алатын физиологиялық дене
құрылысы мен бітім болмысын құрайтын сыртқы
тән сезімдері ішкі дүниеге де әсерін тигізеді. Ал ішкі
құпия дүние дегеніміз - адамның рухани күштері.
Өз кезегінде, даму процесінің үш түрі бар. Ол
адамның, жануардың және өсімдіктің дамуы[2.20].
      Дамуды осылай жіктеген Әл-Фараби дамудың мазмұнын
түсіндіруде: «Өсімдіктерше өз ұрпағын,
өзіне тән құрылыс сипатын сақтап қалуды
ғана мақсат тұту немесе жануарларға өзінен басым
күштермен күресу сияқты мінез-құлықтармен
қорғанатын даму мен таным барысындағы ортақ
ұқсастықтар адамзат баласының өрісін
кеңейте алмайды. Адамның тіршілік етіп дамуы, оның пайдалы,
ізгі, игі мақсаттарға бағытталған жолды
таңдауына, шындыққа ұмтылуына байланысты. Мұндай
үлкен мақсаттарға жетелейтін адамның санасы ғана»
[2.20].
     Оның еңбектерінде адам
баласының ішкі дүниесі мен сыртқы дүниесі
арасалмағына ерекше мән беріледі. Ғалымның айтуынша,
рухы әлсіз адамдардың ішкі әлемін құрайтын сезім
күйлерінің терең өріс алуы оның сыртқы
дүниесінің белсенділігін өшіреді, яғни дүние
құбылыстарын дұрыс табиғи тепе-теңдікте
қабылдай алмайтындай жағдайға жеткізеді[2.20].
     Ал білім жайлы кемеңгер бабамыз
оның нұрымен кемелденген рухқа ешқандай күш
кедергі, тосқауыл бола алмайтынын баяндайды. Адам рухының
тұрақтылығы, ең алдымен, оған нәр беретін,
дәлелді тәжірибе мен терең ой толғаныстарының
сүзгісінен өткен, сөйтіп орнықты пікірге ие
болған санаға байланысты дей келіп, рухты сананың
сәулесі түсіп тұрған айнаға теңейді[2.20].
      Әл-Фараби өзінің
ғылыми тұжырымдарында адам рухының кемелденуі санамен тікелей
байланысты деген ой келтіріп, тек сана ғана ақиқатқа
жеткізетіндігін айтады[2.21].
Өзінің өмір сүрген
кезеңіндегі ғылымды Әл-Фараби басты-басты бес салаға
бөлді, олар: тілтану, логика (ой жүйесі), математика, физика,
азаматтық туралы ілім[3.60].
       Оның
әлеуметтік-экономикалық мәселелерге, математика,
философияға арналған трактаттары осы күнге дейін
өзінің ғылыми маңыздылығымен құнды.
Ол математиканы қолдану негізінде табиғат
құбылыстарының сырын жазып шығуға болады деп
тұжырымдаған[3.60].
      Фарабидің пікірінше математика
адамның білімін тереңдете түседі, әрі басқа
ғылым салаларының дамуына тікелей әсерін тигізеді.Оның
математикалық трактаттары осы замандағы математика ілімінің
негізі болып табылады. Фарабиде математикалық
астрономия мен географияның әр түрлі есептерін
математикалық жолмен шешу қажетінен туған үлкен де
жүйелі тригонометрия бар.Ол мағлұматтар
ғұламаның «Алмагестке қосымша кітабы» атты
еңбектерінде баяндалған. («Алмагест» б.з. 2-ғасырында
өмір сүрген гректің ұлы астрономы Птоломейдің
еңбегі.)
Ежелгі грек математиктері
дөңгелек шеңберінде 360, диаметрінде 120 бөлік бар
деген бастапқы ұғымды басшылыққа алып, осылар
арқылы хорданың ұзындығын табу
мәселесін шешкен,
былайша айтқанда, олар тригонометриялық бір – ақ функциясы –
бұрыштың хордасын табуды көздеген. Олардан кейін
шыққан Индия математиктері хорданы – синус пен косинус
сызықтарымен айырбастап, бұл салада біраз ілгері кетеді.
Фарабиге дейінгі араб математиктері
бұларға қосымша тангенс және котангенс (кері және
тура көлеңке) сызықтарын қосқан, бірақ
оларды күн сағаттарында (гномоникада) пайдаланған. Фараби
өз еңбектерінде осы мағлұматтарды бір жүйеге
келтіріп, оларды бірыңғай бірлік дөңгелек ішінде
қарастыруды бастайды. Ең әуелі синус пен хорданың ара –
қатынасын анықтап алады: синус дегеніміз екі еселенген доғаның
(бұрыштың) жарым хордасы. Бұл жаңалық
дөңгелекке іштей сызылған тікбұрышты
үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштарына
байланысты тригонометриялық функцияларды астрономияға кеңінен
енгізуге жол ашты.
       Жоғарыда Фарабидің
«Математикалық трактаттарына» енген – «Алмагеске қосымша
кітаптың» математикалық тарауларында оның тригонометриялық
сызықтары туралы теориясы баяндалады.
      «Хорда мен синустар қасиеттері
туралы» бірінші тарауда мынадай тригонометриялық сызықтар
анықтайды. Хорда(ватар), косинус(джайб тамам) және
синус-версус(сахим), олардың қасиеттерін сипаттайды.
      «Бірінші және екінші
көлеңкенің қасиеттері туралы» деп аталған он
екінші тарау – Фарабидің тригонометриялық
функциялар(сызықтар) жайлы ілімнің негізгі болып саналады.
Мұнда ол математика тарихында алғашқылардың бірі болып,
барлық тригонометриялық сызықты бірлік дөңгелек
ішінде қарастырылады. Фараби тригонометрия тарихында
тұңғыш рет кері көлеңке(тангенс), тура
көлеңке(котангенс) терминдерін ғылыми – методикалық
жағынан кемел жаңа терминдермен – «бірінші көлеңке»,
«екінші көлеңкемен» ауыстырады.
      Фараби «Алмагеске
түсініктемесінің» бірінші кітабына Птоломейдің хордалар
таблицасын жасау жөніндегі теориясын жаңартып, кемелдендіріп, бір градустың
хордасы, синусы,
косинусын табу жөніндегі өз ілімін жасайды. Мұнда шешуші
рөл атқаратын
Птоломей теоремасын ғұлама былай өрнектейді: «Әрбір
іштей сызылған төртбұрышта қарама – қарсы
қабырғаларының көбейтінділерінің қосындысы
сол төртбұрыштың диагональдарының көбейтіндісіне
тең болады.»
      Сонан кейін, Фараби осы
лемманың көмегімен екі бұрыштың айырмасының
синусы формуласын қорытып шығарады. Осы сияқты екі
бұрыштың қосындысының синусына сай келетін қатыс
дәлелденеді.
     Фараби осы формаларды пайдаланып
және Птоломей әдісінің есептеу дәлдігін арттыру
арқылы бір градусының хордасын есептеп шығарады. Осыдан
синусқа көшу қатынасына сүйеніп бір градустың
синусы мен косинусы үшін дәлдігі жоғары мәндер табады
(алпыстық бөлшекпен өрнектелген). Мысалы ондық
бөлшекке көшсек, бір градустың синусы үшін Фараби
0,017452389 мәнін алғандығы байқалады. Бұл сол
кез үшін өте үлкен дәлдік болып саналады.
     Фараби өзінің
тригонометриялық жетістіктерін жазық және сфера бетіндегі
үшбұрыштарды шешуге қолданылады. Бұл геодезия, астрономия
үшін қажет.
Ғұлама кез – келген
дөңгелекке іштей сызылған жазық үшбұрыш
үшін синустар теоремасына балама мынадай лемманы тұжырымдайды:Егер
бұрыштары белгілі болса, онда олардың қабырғаларының
қатынасы да анықталады. Егер бұрыштар дөңгелекке
іштей сызылса және әрбір бұрыштың доғасы
мәлім болса, онда ол – сәйкес хорданың диаметрге
қатынасындай, мұнда егер бұрыш тік болса, онда оның
хордасы – диаметрге тең. Сондықтан егер бұрыштардың
біреуі немесе басқа қабырғасы мен оның тік
бұрыштың хордасына қатынасы
белгілі болса, онда
басқа бұрыш тірелетін доғаны табуға жеткілікті болады; мұнан кейін берілетін
доғаны жарты дөңгелекке дейін толықтыратын
қалдық доға және үшінші қабырға болып
табылатын оның хордасы табылады.»
      Фараби сфералық тригонометрия
саласы бойынша да үлкен маман болған. Мұнда
жазықтық геометриясындағы түзулер орнына шар шеті,
яғни сферадағы үлкен дөңгелек шеңберлерінің
доғалары алынады да, жазық үшбұрыштар орнына
сфералық үшбұрыштар қарастырылады.
      Фараби өзінің
тригонометриялық методтарын астрономия мәселелерін шешуге тиімді
пайдаланады, ол Шығыста математикалық астрономияны
дамытушылардың бірі.
      Фарабидің анықтауы
бойынша логика- ойлаудың заңдары мен ережелері туралы ғылым.
Осы ғылымның арқасында адам өзінің ойын
анық та айқын, жүйелі түрге келтіреді, ойлау, ой
қорыту, талқылау барысында логикалық қателер жіберуден
аулақ болады[3.61].
      Ұлы ойшылдың логика мен
грамматикадағы ортақ моменттері мен айырмашылықтары
жөніндегі пікірлері аса құнды. Әл-Фараби логиканы
ойлаудың грамматикасы ретінде қарастыра келіп, логика
ұғымдары мен категориялары бүкіл адам баласына ортақ
екенін айтты. Ол логика ұғымдары мен категорияларын тіл
арқылы өрнектеу мүмкіндіктеріне қатысты талдайды,
білімнің түрлеріне сипаттама береді[3.61].
      Әл-Фараби философия,
әлеуметтану, математика, физика, астрономия, ботаника, этика, эстетика,
лингвистика, логика, денсаулық сақтау, музыка зерттеу салаларында
терең білім алған. Ол ғылымның осы салаларында
160-қа тарта трактаттар жазған[4.64].
       Ғылымдар жүйесінде
Әл-Фараби жаратылыстану-математика ғылымдарына зор
көңіл бөледі. «Ғылымдардың шығуы» деген
еңбегінде ғылымды нақты және абстрактылы, сондай-ақ
теориялық және практикалық деп бірнеше түрлерге
бөліп қарастырса, «Ғылымды классификациялау және
анықтау» деген еңбегінде ғылымда тіл, логика және
математика саласын жалпы үш түрге топтап, олардың
әрқайсысын жекежеке бөліп көрсетеді[5.67б].
       Әл-Фарабидің музыка
ілімі туралы негізгі ойлары «Ғылымдар классификациясы» - деген
еңбегінде айқын көрінеді. Онда Фараби музыка теориясын
мынадай бес салаға бөледі:
1. Музыка туралы ілімнің негіздері,
зерттеу объектісі, тәсілдері.
2. Музыка туралы ілімнің негіздері,
тондардың өзара байланысы мен қатынасы. 3. Музыка
теориясының негіздерін зерттеу тәсілдерінде қолдана білу.
4. Тондардың негізін
құрайтын музыкалық ырғақтар табиғаты.
5. Музыкалық әуен, оны
шығару жолы(композиция)[6.172б].
       Фарабидің музыкалық
еңбектерінің ішіндегі ең көрнектісі – «Музыканың
ұлы кітабы». Бұл ғалымның өзінен
соңғы ізбасарларына үлгі өнеге болған
теориялық трактат. Әл-Фарабидің музыкалық аспаптар
жөніндегі еңбектерінің маңызды болатын себебі, ол
өз заманындағы музыкалық аспаптарды зерттегенінде болып
табылады.Олар үрлеп тартылатын: най, сыбызғы, қырчак, ішекті
уд, чанг, рубаб, шахруд, дутар, қобыз, тангур, канун, ұрып
ойналатын: нагора, тыйбл, дойра және басқалар. Аспаптардың
кейбірі бұл күнде жоқ немесе уақыт өте келе
едәуір өзгерген[7.174б].
       Әл-Фарабидің заманында
санасы ашық әрбір мұсылман ислам ғылымымен
шұғылдануды парыз еткен. Оның араб тілді ғалымдар
санатына қосылуы осы кезден басталады. Қасиетті Құран
Кәрім тек діни қағидалар жинағы ғана емес,
сонымен қатар талай ілімнің құпия кілтін бойына
бүккен ғаламдық кітап болғандықтан, Әл
–Фараби бүкіл ислам ғалымдарына парыз болған Иджтихад
және Муджтаһид жолына түскен. Әл-Фарабидің
көшпелілер мен отырықшылар өркениетін және Шығыс
пен Грек-Рим мәдениетін өзара байланыстыруы әлі күнге
дейін елімізді дүние жүзіне танытуда маңызды орын алады.
Оның философиялық еңбектерінің тәрбиелік
мәні «Тарихи философиялық трактаттарында» көрсетілгеніндей,
мәңгілік пен тәуелділік бастауларын құдіретті
Алладан, аспан әлеміндегі құбылыстардың мәнінен,
ақыл мен адамның жан дүниесінен, түр мен материя
арақатынасынан іздеуінде. Ғұлама ойшыл өз
кезеңінің діни түсініктерін философиялық
тұрғыдан дамытады, халықты ұлттық тәрбиеге
баулиды[8.196б].
      Орта ғасырдағы
ғылым мен мәдениеттің үздік өкілі болған
Әл-Фарабидің шығармалары латын, парсы, ағылшын,
француз, неміс тілдеріне аударылып, жеке кітап болып шықты[4.64б].
      Әл - Фараби
тұлғасын ашуда мынадай үш негіздің сомдалған
жиынтығын көреміз: біріншіден, Әл-Фараби ұлы
ғалым, екіншіден, өнер әлемін, оның ішінде музыка
дүниесін терең зерттеген адам, үшіншіден ол - сөзсіз
дін әлемінің басты тұғырнамаларын философиялық
тұрғыдан негіздеген, осы бағытта көптеп еңбек
еткен тұлға [2.19]
   Дана, ғұлама, ақын, философ, математик, медицина ғылымдарына үлес қосушы  Әл-Фарабидің  салаларымен «Трапецияның
ауданы» тақырыбында өтілген сабағыммен байланыстырдым:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 8.3

Мектеп:Ө.Жәнібеков
  атындағы №4 жалпы орта лицей-интернаты

Күні:17.02.2020ж

Мұғалімнің
  аты-жөні:А.Мылтықбаева

Сынып: 8 «Г»

Қатысқаны:

Қатыспағаны:

Сабақ тақырыбы:

Трапецияның ауданы

Осы
  сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу
  бағдарламасына сілтеме)

8.1.3.13
  трапецияның ауданы формулаларын білу және қорытып
  шығару

Сабақ
  мақсаттары

Барлығы:
  Трапеция ауданы формуласын біледі және қорытады;
Басым
  бөлігі: Трапеция ауданының формулаларын
  іріктейді;
Кейбірі:
  Практикалық тапсырма арқылы тұжырымдайды.

Тілдік
  мақсат

Пәнге қатысты сөздік
  қор мен терминдер: трапеция, трапецияның биіктігі, трапецияның табандары,
  трапецияның диагональдері, трапецияның ауданы, трапецияның
  орта сызығы, трапецияның бүйір қабырғасы,
  тікбұрышты трапеция, тең бүйірлі трапеция.
Диалогтер мен жазу үшін
  қолданылатын тіркестер:
Трапецияның ауданын
  оның табандары мен биіктігі арқылы табу үшін...
Трапецияның ауданын оның
  биіктігі мен орта сызығы арқылы табу үшін...
Трапецияның
  ауданын оның диагональдері және олардың арасындағы
  бұрышы арқылы табу үшін...
Трапецияның ауданын оның төрт
  қабырғасы арқылы табу үшін...

Бағалау
  критерийлері

- трапеция ауданы  формуласын
  біледі;
-
  трапеция ауданы формуласын қорытып шығарады және есептер
  шығаруда
қолданады;

Құндылықтарды
  дарыту

Құндылықтарға
  баулу арқылы есептеу жұмыстарында оқушылардың
  өз бетімен жұмыс жасау, іздену, шығармашылық
  қабілеттерін арттыру. Бір-біріне құрметпен
  қарауға баулу, адамгершілік қасиеттерін нығайту. Белсенді
  қарым- қатынас, өзіндік шешім қабылдауды
  үйрену.

Пәнаралық
  байланыстар

Физика, логика, саясаттану, география, медицина

АКТ
  қолдану дағдылары

Тақырыпқа
  байланысты қосымша мәліметтер. Слайдтар

Бастапқы
  білім

Үшбұрыш
  пен төртбұрыштың және параллелограмның
  аудандары

Сабақ
  барысы

Сабақтың
  жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы
  жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың
  басы
10мин

 І.
  Ұйымдастыру:
Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу.
Оқушылардың зейінін сабаққа
  аудару.
Сыныпта жағымды көңіл-күй
  қалыптастыру.
«Мозайка» құрастыру арқылы
  топқа бөлу
І топ: Үшбұрыш тобы
ІІ топ: Төртбұрыш тобы
ІІІ топ: Параллелограмм тобы
ІV топ: Ромб тобы
Үй
  тапсырмасын сұрау: «Ой түрткі» әдісін қолдану
І топ: Үшбұрыш тобына үшбұрыштар
  туралы сұрақтар қойылады:
1.
  Үшбұрыштың
  қандай түрлері бар?
2.
  Үшбұрыштың
  түрлеріне байланысты олардың ауданын табу формулаларын  айтып
  беріңіз?
ІІ топ: Төртбұрыш тобына
  төртбұрыштар туралы сұрақтар қойылады:
3.
  Төртбұрыштың
  қандай түрлері бар?
4.
  Төртбұрыштың
  түрлеріне байланысты олардың ауданын табу формулаларын  айтып
  беріңіз?
ІІІ топ: Параллелограмм тобына параллелограмм туралы
  сұрақтар қойылады:
1.
  Параллелограмның
  қандай түрлері бар?
2.
  Параллелограмның
  берілуіне байланысты олардың ауданын табу формулаларын  айтып
  беріңіз?
ІV топ: Ромб тобы
1.    Ромбының  қандай
  түрлері бар?
2.
  Ромбының
  берілуіне байланысты олардың ауданын табу формулаларын  айтып
  беріңіз?
Дескриптор:
-
  фигуралардың түрін анықтайды;
-
  фигуралардың ауданын табу формулаларын айтады;
ҚБ:ауызша және бағалау парақшасына жауап берген
  әр оқушы «+» таңбасын қояды.
Оқушылар
  биыл Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыздың 1150жылдық мерей
  тойына байланысты мен бүгінгі тақырыбымызды «Әбу
  Насыр Әл-Фарабидің үлес қосқан ғылым
  салалары»  деп алдым. Сол үшін мен сендерге екінші ұстаз
  туралы ақпараттар оқып келеміз деп қосымша тапсырма берген
  болатынмын. Сол ақпаратты сабақ барысында қолданамыз.

Сабақтың ортасы
25мин

Жаңа
  тақырыпты ашу үшін «Алфавит-шрифтограмма» әдісін
  қолданамыз.
Топтық
  жұмыс:Әл-Фарабидің  логика ғылым саласына
  қосқан үлесі

25,23,1,22,8,32,12,42,18,37,19
  1,26,7,1,18,37
Жауабы:
  Трапецияның ауданы

Трапецияның
  ауданын табу формуласын түсіндіру
а) Трапецияның ауданын оның табандары мен
  биіктігі арқылы табу
Трапецияның ауданы оның табандарының
  қосындысының жартысы мен биіктігінің көбейтіндісіне
  тең.
  — трапецияның ауданы,  — табаны,  —
  табаны, h – биіктігі
б) Трапецияның ауданын оның биіктігі мен орта
  сызығы арқылы табу
S = m*h
  S —трапецияның
  ауданы, h —
  биіктігі, m —трапецияның
  орта сызығы
с) Трапецияның ауданын оның
  диагональдері және олардың арасындағы бұрышы
  арқылы табу;
S —трапецияның
  ауданы, d1,d2 — трапецияның диагональдері
α — трапецияның d1 және d2 диагональдері арасындағы
  бұрыш
Ой  өрбіту:       Ауызша есептеулер

Оқулықпен жұмыс:
«IDEAL»
  әдісі арқылы оқушыларға ақпарат
  беріледі.
I-мәтін
  мазмұнындағы керекті ақпаратты анықтау.
D-алған
  ақпаратқа түсінік.
E-дәлелдеу.
A-дәлдеу
  барысындағы әрекеттер.
L-қорытынды
  жасау, атқарылған жұмысқа рефлексия жасау.
А-деңгейі.   №251 - №252
Дескриптор:
-
  есептің берілгені бойынша сызбасын дұрыс салады;
-
  белгісіз элементтерін табу үшін өткен формулаларды
  қолданады;
-
  есептің шартына сәйкес трапецияның ауданын анықтайды;
ҚБ:ауызша
  және бағалау парақшасына жауап берген әр оқушы
  «+» таңбасын қояды
Әл-Фарабидің  математика  ғылым
  саласына қосқан үлесі

В-
  деңгейі. №254(ә)
«Қаратал
  құмдары» ботаникалық қаумалының ауданын табу
  керек
Дескриптор:
-
  шектеусіз периодты ондық бөлшекті жай бөлшекке айналдырады;
-
  есептің шартына сәйкес трапецияның ауданын анықтайды;
ҚБ:ауызша
  және бағалау парақшасына жауап берген әр оқушы
  «+» таңбасын қояды
Әл-Фарабидің  география-жаратылыстану
  ғылым саласына қосқан үлесі

№256(ә)
  «Бұл қызық фраза» әдісін қолдану
Тең
  бүйірлі трапецияны қию арқылы тіктөртбұрыш
  жасау керек
Қосымша
  тапсырма:

Дескриптор:
-
  берілген сурет бойынша трапецияның өлшемдерін анықтайды;
-
  есептің шартына сәйкес трапецияның ауданын табады;
ҚБ:ауызша
  және бағалау парақшасына жауап берген әр оқушы
  «+» таңбасын қояды.
Әл-Фарабидің  физика  ғылым
  саласына қосқан үлесі
Сергіту
  сәті: «Екі қолды іске қос» деп аталады
Оң
  қолмен тіктөртбұрыш, ал сол қолмен
  үшбұрыш бір мезетте салу керек
Әл-Фарабидің  медецина  ғылым
  саласына қосқан үлесі

«Қателескен
  мұғалім» -әдісін қолдану
  арқылы
Трапеция
  дегеніміз табан қабырғалары параллель болатын
  параллелограмм.трапецияның диогональдары қиылысу нүктесінде
  қақ бөлінеді. Трапецияның егер табандары мен биіктігі
  берілсе екі табанының қосындысын екіге көбейтіп, биіктікке
  бөлеміз. Ал егер, орта сызығы мен биіктігі берілсе екеуін
  көбейтіп екіге бөлеміз. Егер диогональдары берілсе диогоналдары
  мен олардың арасындағы бұрыштың косинусына
  көбейтеміз.
Оқушылар
  оқылған мәтін бойынша қатемен жұмыс жасайды
  және оны түзетеді.
Әл-Фарабидің  саясаттану  ғылым саласына
  қосқан үлесі

Сабақтың
  соңы
5мин

Бағалау
  парағын тексеру арқылы жалпы бағалау жұмысын
  жүргізу

Әбу
    Насыр Әл-Фараби логика ғылым саласына қосқан
    үлесі
«Ой
    түрткі» және «Алфавит-шрифтограмма» әдісі арқылы
    үй тапсырмасын сұрау жаңа тақырыпты ашу

Әбу
    Насыр Әл-Фараби математика ғылым саласына қосқан
    үлесі
«IDIAL»
    әдісі қолдану арқылы А-деңгейлі есептерді
    шығару.
№251-252

Әбу
    Насыр Әл-Фараби география -жаратылыстану ғылым саласына
    қосқан үлесі
«IDIAL» әдісі
    қолдану арқылы В-деңгейлі есептерді шығару. №254
    (ә)

Әбу
    Насыр Әл-Фараби физика ғылым саласына қосқан
    үлесі
«Бұл
    қызықты фраза» әдісі арқылы қосымша
    есептермен жұмыс жасау.

Әбу
    Насыр Әл-Фараби медицина ғылым саласына қосқан
    үлесі
«Екі
    қолды іске қос» сергіту сәті бойынша жұмыс жасау

Әбу
    Насыр Әл-Фараби саясаттану ғылым саласына қосқан
    үлесі
«Қателескен
    мұғалім» әдісі арқылы сабақты
    қорытындылау

Рефлексия. «Мұғалімге
  жеделхат» тақтасына оқушылар стикер жапсыру арқылы
  орындалады.
-
  бүгінгі сабақта
  мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім.
-
  қызықты болғаны.....
-
  ......қиындық тудырды.
-
  менің түсінгенім.....
-
  енді мен......аламын.
Мұғалімге
  жеделхат тақтасы

Саралау – оқушыларға қалай
  көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті
  жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап
  отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды
  меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік
  техникасы-ның сақталуы

«Ой түрткі» және «Алфавит шриптограмма» әдісі
  арқылы өткен тақырып пен жаңа тақырыпты ашамын.
  «IDIAL» әдісі арқылы жаңа тақырыптың есептерін
  шығартамын. «Бұл қызық фраза» әдісі
  арқылы қосымша тапсырмалар орындатамын. «Екі қолды іске
  қос» сергіту жұмыстарын жасатамын. «Қателескен
  мұғалім» әдісімен сабақты қорытындылаймын

Ауызша бағалау жұмыстарын
  жүргіземін және өз-өздерін бағалайды.
Сабақ соңында бағалау
  парақшасы арқылы қорытынды бағалау жұмысын
  жүргіземін

Сынып бөлмесінде оқушы ережесін
  ұстану -  қауіпсіздік кепілі

Сабақ
  бойынша рефлексия

Жалпы баға
Сабақтың
  жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу
  туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақты
  жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да,
  оқу туралы да ойланыңыз)?
1:
2:
Сабақ барысында сынып
  туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда
  неге көңіл бөлу қажет?

       Баяндамамды Әбу Насыр Әл
Фарабидің мына өлең жолдарымен аяқтағым келеді.
           Ей, достым!
Жалғандыққа жуымағын,
           Көтеріп
ақиқаттың ақ туын алғын.
           Бұл дүние бізге
мәңгі болмас мекен,
           Пенде һәм жерде бақи болмайды екен.

           Сызықтармыз сызылған бар
болғаны,
           Шимақтар шыр
айналған шарда ол-дағы.
 Әл-Фарабидің осындай
өлеңдері оның өресінің биіктігін, дүниелік
жалған қызықтардан аулақтығын білдіреді, рухани
әлемнің ұшар биігіне жеткендігін паш етеді. Дүние
мәңгілік мекен емес өткінші, жалған әлем,
сондықтан да әрбір ақылды жан осынау жалған пәни
дүниені тәрк етіп, рухани тазалыққа,
бекзатттыққа бет бұруы тиіс. Расында да әл-Фараби
қазақ халқының ғана емес, жалпы мұсылман
үмметіне, барша адамзатқа ортақ тұлға,
ортақ мақтаныш. Ұлы ұстаз һижраның сексенінші
жылында Дамаск шаһарында дүниеден озды. Оған Алланың
рахымы болсын!
            Андатпа. Мақалада
орта ғасырлар кезеңінде өмір сүрген данышпан
ғалым Әбу Насыр Әл Фарабидің әр сала бойынша
айналысқан ғылыми бағыттары негізделіп, жүйеленіп,
талданады. Баяндама соңында  Әл Фарабидің үлес
қосқан ғылым салаларын геометрия сабағында әр
түрлі әдіс-тәсілдер байланыстыра отырып тапсырмалар берілген
және ол туралы оқушы өз ойын айту мақсатында
сабақ ұйымдастырылған.
      Түйінді сөздер:
ғұлама-ойшыл, философия, музыка, математика, мемлекет.

ӘДЕБИЕТТЕР

1.
Нысанбаев Ә. Ғылым тарихы және философиясы. Оқу
құралы. Алматы: Эверо, 2013.Б.164.
2.
Рүстемов Н. Бірегей тұлға // Ғұлама. Ойшыл.
Ұстаз. Әл-Фарабидің 1130 жылдығына арналған 2001
жылдың қазан айының 12 жұлдызында Отырарда
өткізілген Халықаралық ғылыми-теориялық
конференцияның материалдары,-Алматы: Қазақпарат, 2001.Б.216.
3.
Байғабылов Х.С. Ұлы ойшыл ғұлама // Ғұлама.
Ойшыл. Ұстаз. ӘлФарабидің 1130 жылдығына арналған
2001 жылдың қазан айының 12 жұлдызында Отырарда
өткізілген Халықаралық ғылыми-теориялық
конференцияның материалдары,-Алматы: Қазақпарат, 2001.Б.216.
4.
Қозғамбаева Г.Б. Фараб және фарабтық ғұлама
туралы зерттеулерден // Ғұлама. Ойшыл. Ұстаз.
Әл-Фарабидің 1130 жылдығына арналған 2001 жылдың
қазан айының 12 жұлдызында Отырарда өткізілген Халықаралық
ғылыми-теориялық конференцияның материалдары,-Алматы:
Қазақпарат, 2001.Б.216.
5.
Раимқұлова Д.У. Әбунасыр әл-Фараби және
ортағасырлық Отырар // Ғұлама. Ойшыл. Ұстаз.
Әл-Фарабидің 1130 жылдығына арналған 2001 жылдың
қазан айының 12 жұлдызында Отырарда өткізілген
Халықаралық ғылыми-теориялық конференцияның
материалдары,-Алматы: Қазақпарат, 2001.Б.216.
6.
Тұрдалиев А.М. Әл-Фарабидің музыкалық ілімі //
Ғұлама. Ойшыл. Ұстаз. Әл-Фарабидің 1130
жылдығына арналған 2001 жылдың қазан айының 12
жұлдызында Отырарда өткізілген Халықаралық
ғылыми-теориялық конференцияның материалдары,-Алматы:
Қазақпарат, 2001.Б.216.
7.
Арипбаева Л.Ш. Орта ғасыр ғалымы Әл-Фарабидің
құнды музыкалық мұралары //Ғұлама. Ойшыл.
Ұстаз. Әл-Фарабидің 1130 жылдығына арналған 2001
жылдың қазан айының 12 жұлдызында Отырарда
өткізілген Халықаралық ғылымитеориялық
конференцияның материалдары,-Алматы: Қазақпарат, 2001.Б.216.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: Әл Фараби -Арай.docx

alt: БУ НАСЫР ӘЛ ФАРАБИДІҢ МАТЕМАТИКА,

alt: Дана , ғұлама , ақын , философ , математик , медицина ғылымдарына үлес қосушы Әл -

alt: Мұғалімге жеделхат тақтасы

математика

group: Дисциплины

title: Әл Фарабидің зерттеген ғылым салаларын математикамен байланыстыру


extracted_text:
Тема: Обмен
веществ (метаболизм). Биосинтез белка в клетке.

Выполнил:
Класс: 9

Задание № 1:  Дайте определение следующим терминам:
Метаболизм -
Ассимиляция -
Диссимиляция -
Биосинтез -
Транскрипция -
 Трансляция -

Задание №2 : Выполните таблицу «Биосинтез бека в
клетке» после просмотра интернет-ресурсы, пройдя по ссылкам:
1)      https://resh.edu.ru/subject/lesson/2214/main/
2)      https://www.youtube.com/watch?v=l37JTX2UeRk

Название этапа
  биосинтеза белка

Место протекания
  данного этапа биосинтеза белка

Результат (что
  образуется)

Задание № 3: Назовите функции  различных видов РНК  в
биосинтезе белка  (иРНК, рРНК, тРНК)

ОТВЕТ:
            иРНК -
            рРНК -
            тРНК -

Задание № 4: Ответьте на вопрос: Какова роль
цитоплазмы в биосинтезе белка?

ОТВЕТ:

Задание №5:  Исправьте ошибку в предложении:

            Транскрипция завершает процесс синтеза
белка.

ОТВЕТ:

Скачано с www.znanio.ru

file_name: карточка метаболизм + биосинтез белка.doc

alt: Тема: Обмен веществ (метаболизм)

title: Дидактическая карточка для учащихся 9 класса по биологии по теме"Метаболизм"