extracted_text:
ДҮНИЕТАНУ
 ПӘНІ БОЙЫНША
4-СЫНЫПҚА
АРНАЛҒАН
ҚЫСҚА
МЕРЗІМДІ ЖОСПАРЛАР ЖИНАҒЫ
3-тоқсан
10 сағат
№1
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Адамның өміріне климаттың әсері
  қандай?

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.2.1
  – адамзат дамуына климаттың әсерін талдау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Климаттың
  адамзат дамуына әсері туралы, өз өңіріндегі
  және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға байланысты шаруашылық іс-әрекеттерін
  анықтайды.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Адамдардың табиғи
  жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар
  әлемі, су нысандары) байланысты  мамандануын түсінеді. Зерттеу
  негізінде өз өңіріндегі табиғи апаттардың
  туындауы ықтималдығын болжайды. Өзінің жасанды
  ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды. Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Терминология:

•        табиғи
  құбылыстар;
•        климаттың
  әсері;
•        табиғи
  апаттар;
•        жасанды
  орта, нысандар, көкжиек.Қазақстанның табиғи
  аймақтары (зоналары): таулы аймақ, дала, шөл дала,
  шөлейт
•        Атмосфера
  қысымы, температура, ылғалдылық, жауын-шашын және жел

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Қандай
  табиғи құбылыстарды білесің?
•        Олар
  адамның өмірі мен іс-әрекеттеріне қалай әсер
  етеді?
•        Қандай
  табиғи қауіптер кездеседі?
Неліктен
  екенін айта аласыз ба?
•        …ауа-райын
  адамдарға білу қажет?
•        …нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтаймыз?
Жазуға
  арналған кеңестер:
«Менің
  жақсы көретін жыл мезгілім» тақырыбында эссе жазу..
•        Климаттың
  адамзат дамуына әсері.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушылар
  табиғи құбылыстар,ауа-райы элементтері, ауа-райының
  болжамы, климат, климаттың адамның іс-әрекеттеріне
  әсері, табиғаттағы қауіп-қатерлер туралы
  2-сыныпта «Бізді қоршаған әлем» тарауында,3-сыныпта «Жанды
  табиғат» тарауында оқып танысқан. Оқушылар
  ауа-райының қолайсыз жағдайларында өзін-өзі
  ұстау ережелерін құрастыруды, табиғи ортадағы
  өзінің қауіпсіздігін жоспарлауды біледі.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

(Ұ) «Сиқырлы қапшық»
Қапшыққа салынған  саны бірдей
  қызыл,сары,жасыл шариктер таңдап алуды ұсынамын. Осы
  түстер бойынша оқушыларды 3 топқа бөлемін:
1-топ: «Мергендер» (қызыл
  түсті)
2-топ: « Ептілер » (сары түсті)
3-топ: « Жүйріктер» (жасыл
  түсті)
Шаттық шеңбері
Дене мүшелерімен амандасу (көзбен,  қол
  алысып, құлақпен, аяқпен амандасу)
Мұғалім: — Екі көз не үшін керек?
Оқушы:  —  Жақсыларды көру үшін.
Мұғалім: — Екі құлақ не
  үшін керек?
Оқушы:  —  Ақыл – кеңес тыңдау
  үшін.
Мұғалім: — Екі қол не үшін керек?
Оқушы:  —  Елге көмек беру үшін.
Мұғалім: — Екі аяқ не үшін
  қажет?
Оқушы:  —  Шетте жүрсең,
Туған жерге жету үшін
Мүғалім: —  Ал басың не үшін керек?
Окушы:  —   Бәрін-бәрін ойлау үшін.
 Дұрыс балалар, олай болса мен сендердің
  құлақтарың, көздерің,
  қолдарың мен аяқтарыңа саулық тілеймін.
Жұмыс ережесін келісу
Алдыңғы білімді еске
  түсіру (жеке,жұпта,топта, ұжымда)
(Ұ) «Допты қағып ал»
  тәсілі бойынша сыныпқа сұрақтар қоямын.
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
(Ұ) Сабақ
  «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір оқушы
  тақтаға шығып қорапта тұрған затты
  (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның не
  екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл заттардың
  тағы не үшін қажет екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

Адамның
  өміріне климаттың әсері қандай?
«Климат» гректің «клима» – көлбеу деген
  сөзінен шыққан. Климат күн сәулесінің Жер
  бетіне көлбеу түсуіне байланысты қалыптасады. Көлбеу
  түсетін сәулелерге қарағанда тік түсетін
  сәулелер ыстығырақ болады. Олар ауаны қыздыру
  арқылы Жер бетін жылдамырақ жылытады. Экваторға
  жақындаған сайын күн сәулесінің жер бетіне
  түсу бұрышы да ұлғаятындықтан ауа температурасы
  да жоғарылай береді. Климат адамның сыртқы түріне
  ғана емес, оның кәсібіне, баспанасы мен өмір салтына
  да әсер етеді.Адамзаттың тарихынан мысалдар қарастырайық.
  Жер бетінде алғашқы адамдар пайда болғанда климат жылы
  болған. Адамдар саналуан жеміс-жидектер өсетін
  ағаштардың ортасында тіршілік еткен. Жан-жануарлар да көп
  болған. Адамға жылы киім мен баспана қажет болмаған.
  Алайда шамамен жүз мың жыл бұрын мұз басу
  дәуірі басталған. Солтүстіктен жылжыған алып
  мұз қабаты бүкіл жер бетін жапқан. Міне осы
  кезеңде адам баласы жан сақтаудың қамын
  жасаған.Шамамен 13 мың жылдай уақыт бұрын алып
  мұз қабаты еріген. Соған қарай адам баласы да
  табиғи ортадағы өзгерістерге бейімделіп өмір
  сүре бастады. Осыдан шамамен үш мың жылдай уақыт
  бұрын Ұлы Далада климат өзгеріп,
  құрғақшылық орнаған. Жауын-шашын азайып,
  күн ысыған. Бүгінде климаттың адамға тигізетін
  ықпалы ерте кездердегідей аса күшті емес. Дегенмен
  қазірдің өзінде адамның өмірі
көп жағдайда ауа райы мен климатқа
  тәуелді.
Дескрипторы:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсыр
маны орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Оқулық
Жұмыс
Дәптерлері

Оқулық

Аяқталуы

Жаңа білім мен тәжірибені қолдану.
Ой толғаныс кезеңі.
«Мен де үйрендім!» стратегиясы. Осы
  сабақта нені үйрендік? Кім нені үйренгенін айтып
  шықсын. Егер басқа балалар да соны үйренген болса, «Мен де
  үйрендім» деп айтып отырсын. Жұмыстарыңа баға
  беріңдер. Көпшілігі жұлдызшаны таңдапты! Осы
  кішкентай жұлдыз сендерге тарих əлемінде жол көрсететін
  жарық жұлдыз болсын!
Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
«Ұстазға
  хат» кері байланыс.

Тапсыр
маны орындаған  оқушыны мадақтау,
толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырмалары  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді
  қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиындықтары
  туралы не білдім? Менің келесі сабағымды жетілдіруге не
  көмектеседі, неге көңіл бөлу керек?
1.
2.

№2
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Сен тұратын аймақта қандай катаклизмдер
  болуы мүмкін?

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.3.2
  –зерттеулер негізінде өз өңірінде туындауы мүмкін
  табиғи апаттарға болжам жасау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Климаттың
  адамзат дамуына әсері туралы, өз өңіріндегі
  және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға байланысты шаруашылық
  іс-әрекеттерін анықтайды.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Адамдардың табиғи жағдайларға
  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су
  нысандары) байланысты  мамандануын түсінеді. Зерттеу негізінде өз
  өңіріндегі табиғи апаттардың туындауы
  ықтималдығын болжайды. Өзінің жасанды ортадағы
  қауіпсіздігін жоспарлайды. Нысандардың кеңістікте
  бір-біріне қатысты орнын анықтайды.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Терминология:

•        табиғи
  құбылыстар;
•        климаттың
  әсері;
•        табиғи
  апаттар;
•        жасанды
  орта, нысандар, көкжиек.Қазақстанның табиғи
  аймақтары (зоналары): таулы аймақ, дала, шөл дала,
  шөлейт
•        Атмосфера
  қысымы, температура, ылғалдылық, жауын-шашын және жел

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Қандай
  табиғи құбылыстарды білесің?
•        Олар
  адамның өмірі мен іс-әрекеттеріне қалай әсер
  етеді?
•        Қандай
  табиғи қауіптер кездеседі?
Неліктен
  екенін айта аласыз ба?
•        …ауа-райын
  адамдарға білу қажет?
•        …нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтаймыз?
Жазуға
  арналған кеңестер:
«Менің
  жақсы көретін жыл мезгілім» тақырыбында эссе жазу..
•        Климаттың
  адамзат дамуына әсері.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушылар
  табиғи құбылыстар,ауа-райы элементтері, ауа-райының
  болжамы, климат, климаттың адамның іс-әрекеттеріне
  әсері, табиғаттағы қауіп-қатерлер туралы
  2-сыныпта «Бізді қоршаған әлем» тарауында,3-сыныпта «Жанды
  табиғат» тарауында оқып танысқан. Оқушылар ауа-райының
  қолайсыз жағдайларында өзін-өзі ұстау
  ережелерін құрастыруды, табиғи ортадағы
  өзінің қауіпсіздігін жоспарлауды біледі.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Сергіту жаттығуы
«Кездесу» ойыны
Жай әуенмен екі шеңбер болып қарама
  –қарсы айналады, әуен тоқтаған кезде бір-біріне
  қарап, баланың қасиетін айтады.
Жаңа топ құру
Топтарға
  бөлу.
Себетпен
  конфет әкелу. Оқушыларға себеттен конфет алуларын
  сұраймын.Конфеттің түрлеріне қарай 3 топқа
  бөлініп отырады.
1-топ
  «Сары кәмпиттер»
2-топ
  «Көк кәмпиттер»
3-топ «Қызыл  кәмпиттер»
Жұмыс ережесін келісу
Алдыңғы білімді еске
  түсіру (жеке,жұпта,топта, ұжымда)
(Ұ)
  Сабақ
  «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір оқушы
  тақтаға шығып қорапта тұрған затты
  (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның не
  екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл заттардың
  тағы не үшін қажет екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Ортасы

Жанартаулардың
  атқылауы мен цунамиды айтпағанда, біздің елімізде де
  әртүрлі табиғат апаттары болып тұрады. Кей облыстарда
  құрғақшылық, қатты аяздар, су
  тасқыны, шаңды дауылдар, аптап ыстықтар және
  даладағы өрт тәрізді оқиғалар
  оқтын-оқтын орын алады. Таулы аумақтарда жер сілкінісі мен
  сел тасқыны болуы ықтимал. Бабаларымыз «Қамданған
  қапы қалмайды» деп бекерге айтпаған. Бұл
  қанатты сөзді біз бала кезімізден білеміз. Көптeген
  табиғат апаттарын алдын ала болжап, күні бұрын дайын-
далуға болады.
  Біздің еліміздегі табиғи катаклизмдердің көпшілігі
  табиғи жағдайларға байланысты. Алайда бұл
  мәселеде адамның іс-әрекеті де үлкен рөл
  атқарады.
Дескрипторы:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырма
ны орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Белсенді оқу тапсырмалары.

Аяқталуы

Жаңа білім мен тәжірибені қолдану
(Т) «Фишбоун»
  әдісі
Оқушылар
  берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)

ҚБ: Бағдаршам көздері арқылы
  бір-бірін бағалау.
Оқушылар
  «Кемпірқосақ» әдісі бойынша сабаққа кері
  байланысты ауызша айтады.

Тапсыр
маны орындаған  оқушыны мадақтау,
толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
жур
налдар,
флипчарт,
  желім.
Оқушылар
  «Кемпір
қосақ» әдісі бойынша сабаққа
  кері байланыс
ты ауызша
  айтады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді
  қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№3
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Катаклизм кезіндегі менің қауіпсіздігім

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.3.2
  зерттеулер негізінде өз өңірінде туындауы мүмкін
  табиғи апаттарға болжам жасау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Климаттың
  адамзат дамуына әсері туралы, өз өңіріндегі
  және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға байланысты шаруашылық
  іс-әрекеттерін анықтайды.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Адамдардың табиғи жағдайларға
  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су
  нысандары) байланысты  мамандануын түсінеді. Зерттеу негізінде өз
  өңіріндегі табиғи апаттардың туындауы
  ықтималдығын болжайды. Өзінің жасанды ортадағы
  қауіпсіздігін жоспарлайды. Нысандардың кеңістікте
  бір-біріне қатысты орнын анықтайды.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Терминология:

•        табиғи
  құбылыстар;
•        климаттың
  әсері;
•        табиғи
  апаттар;
•        жасанды
  орта, нысандар, көкжиек.Қазақстанның табиғи
  аймақтары (зоналары): таулы аймақ, дала, шөл дала,
  шөлейт
•        Атмосфера
  қысымы, температура, ылғалдылық, жауын-шашын және жел

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Қандай
  табиғи құбылыстарды білесің?
•        Олар
  адамның өмірі мен іс-әрекеттеріне қалай әсер
  етеді?
•        Қандай
  табиғи қауіптер кездеседі?
Неліктен
  екенін айта аласыз ба?
•        …ауа-райын
  адамдарға білу қажет?
•        …нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтаймыз?
Жазуға
  арналған кеңестер:
«Менің
  жақсы көретін жыл мезгілім» тақырыбында эссе жазу..
•        Климаттың
  адамзат дамуына әсері.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушылар
  табиғи құбылыстар,ауа-райы элементтері, ауа-райының
  болжамы, климат, климаттың адамның іс-әрекеттеріне
  әсері, табиғаттағы қауіп-қатерлер туралы
  2-сыныпта «Бізді қоршаған әлем» тарауында,3-сыныпта «Жанды
  табиғат» тарауында оқып танысқан. Оқушылар
  ауа-райының қолайсыз жағдайларында өзін-өзі
  ұстау ережелерін құрастыруды, табиғи ортадағы
  өзінің қауіпсіздігін жоспарлауды біледі.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Сергіту жаттығуы
«Мен  ақылды  баламын»  әр
  бала  өздерінің жақсы  қасиеттерін  атап,
  қалай  өсіп  келе  жатқандарын  айтады. Мыс: Мен
  Балнұр,  балдай  тәтті үйдің  еркесімін. Мен
  Асқар, барлығынан біліміммен барлығынан асып түссем
  деймін т.б.
Жаңа топ құру
Топтарға
  бөлу.
Асық
  арқылы бөлу
Сыныптағы
  бала санына қарай 3 түрлі асық шашылады, әр
  оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер
  бір-бірін тауып, бір топ құрайды
1-топ:
  «Алтын асықтар»
2-топ:
  «Күміс асықтар»
3-топ:
  «Қола асықтар»
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске
  түсіру (жеке,жұпта,топта, ұжымда)
(Ұ)
  Сабақ
  «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір оқушы
  тақтаға шығып қорапта тұрған затты
  (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның не
  екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл заттардың
  тағы не үшін қажет екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

 Біз
  жасанды ортада өмір сүреміз. Бұл – адамның
  қолымен жасалған және табиғат тәрізді өз
  бетінше жеке тіршілік ете алмайтын қоршаған ортаның бір
  бөлігі. Адам баласының өз қажеті үшін
  жасаған дүниелерінің бәрі жасанды ортаға
  жатады. Жер үйде немесе пәтерде өрт шығуы, газ
  таралуы, су құбырының жарылуы мүмкін. Егер
  пәтерде бір нәрсе жана бастаса, отты жылдам сөндіруге
  тырысу керек. Ол үшін ең дұрысы жанған
  нәрсенің үстін көрпемен жаба салу. Ауа болмаса от
  жылдам сөнеді. Ал егер от жалыны өрши бастаса, 101 телефонына
  хабарласып өрт сөндірушілерді шақыру қажет. Содан
  соң үйдегі адамдар жылдам сыртқа шығуы тиіс. Егер
  пәтерден газдың иісі шықса, терезелерді ашып үйдегі
  ауаны алмастыр. Содан кейін газ плитасының бұрандасы жабық
  болуын тексер және құбырдағы кранды бұрау
  арқылы газды тоқтат. Газдың иісі шыққан кезде
  сіріңке жақпа және электр жарығын қоспа.
  Үй ішіне таралған газ сіріңке жаққанда немесе
  электр ұшқынынан жарылуы ықтимал. Егер газдың иісі
  кетпей қойса, 104 нөмірі арқылы газ қызметінің
  диспетчерімен хабарлас. Бірінші суық су мен ыстық су келетін
  тетікті жабамыз. Егер құбыр жарылып, жабу мүмкін
  болмаған жағдайда ата-аналарыңа хабар беріңдер.
  Немесе 112 нөміріне қоңырау шалып көмек сұра. Көршілерге
  де хабарласуға болады.
Дескрипторы:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Белсенді оқу тапсырма
лары.

Аяқталуы

Жаңа білім мен тәжірибені қолдану
 (Т) Топтарға тапсырма беру.
«Мəтіннің
  негізгі ойын анықтау» стратегиясы.
Оқушылар
  оқулықтағы мəтінді оқып, əр азат
  жолдың негізгі тақырыбын анықтайды, мұғалім
  оларды қысқаша жоспар түрінде тақтаға жазып
  отырады.
(Ж)
  Кері байланыс«Аяқталмаған ой»  әдісі
Мен
  .....................білдім.
Маған....................
  қызықты болды.
Маған......................
  қиындық тудырды.
Мен
  мынандай тапсырмаларды орындай алдым..............
Мен
  ................. түсінбедім.
Мен
  енді  ............. білдім.
Мен
  ......................сезіндім.
Рефлексия «Жұлдыздар шеруі»
  әдісі.

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс«Жұлдыздар
  шеруі» әдісі тапсырмалары  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз қосымша көмек
  көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары
  оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды
  бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№4
сабақ

Мектеп:

Сабақ  тақырыбы: Жасанды ортадағы
  қауіп-қатер

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.1.4.3.
  түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтау және оларға баға
  беру

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Климаттың
  адамзат дамуына әсері туралы, өз өңіріндегі
  және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға байланысты шаруашылық
  іс-әрекеттерін анықтайды.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Адамдардың табиғи
  жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі,
  су нысандары) байланысты  мамандануын түсінеді. Зерттеу негізінде
  өз өңіріндегі табиғи апаттардың туындауы
  ықтималдығын болжайды. Өзінің жасанды ортадағы
  қауіпсіздігін жоспарлайды. Нысандардың кеңістікте
  бір-біріне қатысты орнын анықтайды.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Терминология:

•        табиғи
  құбылыстар;
•        климаттың
  әсері;
•        табиғи
  апаттар;
•        жасанды
  орта, нысандар, көкжиек.Қазақстанның табиғи
  аймақтары (зоналары): таулы аймақ, дала, шөл дала,
  шөлейт
•        Атмосфера
  қысымы, температура, ылғалдылық, жауын-шашын және жел

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Қандай
  табиғи құбылыстарды білесің?
•        Олар
  адамның өмірі мен іс-әрекеттеріне қалай әсер
  етеді?
•        Қандай
  табиғи қауіптер кездеседі?
Неліктен
  екенін айта аласыз ба?
•        …ауа-райын
  адамдарға білу қажет?
•        …нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтаймыз?
Жазуға
  арналған кеңестер:
«Менің
  жақсы көретін жыл мезгілім» тақырыбында эссе жазу..
•        Климаттың
  адамзат дамуына әсері.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты ақпаратты
  іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушылар
  табиғи құбылыстар,ауа-райы элементтері, ауа-райының
  болжамы, климат, климаттың адамның іс-әрекеттеріне
  әсері, табиғаттағы қауіп-қатерлер туралы
  2-сыныпта «Бізді қоршаған әлем» тарауында,3-сыныпта «Жанды
  табиғат» тарауында оқып танысқан. Оқушылар
  ауа-райының қолайсыз жағдайларында өзін-өзі
  ұстау ережелерін құрастыруды, табиғи ортадағы
  өзінің қауіпсіздігін жоспарлауды біледі.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

2-топ «Көк кәмпиттер» Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Мен  ақылды  баламын»
  әр  бала  өздерінің жақсы  қасиеттерін  атап,
  қалай  өсіп  келе  жатқандарын  айтады.
Мыс:
  Мен  Балнұр,  балдай  тәтті үйдің  еркесімін. Мен
  Асқар, барлығынан біліміммен барлығынан асып түссем
  деймін т.б.
«Бір
  сөзбен» әдісі барысында оқушылар берілген
  сөздердің ішінен  бүгінгі сабақтағы
  жағдайын сипаттайтын үш сөзді таңдайды.
  (қуаныш, немқұрайлылық, шабыт, зерігу,
  сенімсіздік,сенімділік,рахаттану,алаңдау)
Жаңа топ құру.
Себетпен конфет әкелу. Оқушыларға себеттен
  конфет алуларын сұраймын.Конфеттің түрлеріне қарай 3
  топқа бөлініп отырады.
1-топ «Сары кәмпиттер»
3-топ «Қызыл  кәмпиттер»
Жұмыс ережесін келісу
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
 (Ұ) Сабақ «Жасырылған
  затты тап»
  ойынымен басталады.. Бір оқушы тақтаға шығып
  қорапта тұрған затты (теңге, тиын) сипаттайды.
  Басқа оқушылар оның не екендігін табулары қажет.
  Оқушылардан бұл заттардың тағы не үшін қажет
  екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Ортасы

 «Мəтінмен диалог» стратегиясы.
Оқушылар
  мəтінді оқып шығады. Таңбамен (əріппен) белгіленген
  төрт түрлі тапсырманың біреуін немесе екеуін орындайды.
  Бұл тапсырмаларды мəтінді оқу барысында орындап отыру
  қажет:
С
  – мəтінге сұрақ қою;
Ж
  – қойылған сұраққа жауап беру;
Е
  – болашаққа ойша көз тастау, ары қарай қалай
  болатынын, оқиғалар қалай дамитынын елестету;
Т
  – өзіңді тексеру, жауабыңды мəтінмен салыстыру немесе
  болашаққа жасалған болжамыңды мəтінде
  жасалған болжаммен салыстыру.
МЕНІҢ ЖАСАНДЫ ОРТАДАҒЫ ҚАУІПСІЗДІГІМ

Адамның қолымен жасалған жасанды орта дегеніміз тек баспана ғана емес. Оның
  құрамдас бөліктері ретінде елді мекендерді,
  тұрғын үйлерді, жолдарды, көлік
  құралдарын, техникалар мен басқа да көптеген
  дүниелерді айтуға болады. Осылардың бәрін адам
  өзінің өмірін жақсарту үшін жасады.Алайда
  бұл ортада саналуан қауіп-қатерлер де кездеседі. Солардан
  өзіңді қалай сақтандыруың керек?
Көшеге шыққанда
  біз не жаяу жүргінші, не велосипед тебуші, не көліктегі жолаушы
  боламыз. Міне солардың бәрінде қауіпсіздік ережесін
  есіңнен шығармауың қажет. Сенің үйіңнің
  айналасында да қауіпті жағдайлар болуы мүмкін,
  сондықтан оны да ескере жүр:

– құрылыс алаңында
  немесе трансформатор күркесінің жанында ойнамау;
– саябаққа немесе
  орманды жерге жалғыз бармау.
Қауіпсіздікті
  сақтаудың басты ережелерін есіңде сақта:

– қауіпті алдын ала сезу;
– мүмкіндігінше одан
  алшақ болу;
– қажет болған
  жағдайда ғана әрекет ету.
Дескрипторы:
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Белсенді оқу тапсырмала
ры.

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Аяқталуы

(Т) «Фишбоун»
  әдісі
Оқушылар
  берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)

Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
Кері
  байланыс. СМС әдісі.

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс
«СМС»
  әдісі тапсырмала ры  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз қосымша көмек
  көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары
  оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды
  бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№5
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Жасанды ортадағы менің қауіпсіздігім
Бөлім
  бойынша  жиынтық бағалау.

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.1.4.4 жасанды ортада өзінің
  қауіпсіздігін жоспарлау.
4.2.3.1 Өз өңіріндегі және
  Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік
  және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық
  іс-әрекетін талдау
4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы
  қауіпсіздігін жоспарлау
4.2.1.1 Нысанның басқа нысандарға
  қатысты орнын анықтау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Климаттың
  адамзат дамуына әсері туралы, өз өңіріндегі
  және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың
  табиғи жағдайларға байланысты шаруашылық
  іс-әрекеттерін анықтайды.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Адамдардың табиғи
  жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар
  әлемі, су нысандары) байланысты  мамандануын түсінеді. Зерттеу
  негізінде өз өңіріндегі табиғи апаттардың туындауы
  ықтималдығын болжайды. Өзінің жасанды ортадағы
  қауіпсіздігін жоспарлайды. Нысандардың кеңістікте
  бір-біріне қатысты орнын анықтайды.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.

Терминология:

•        табиғи
  құбылыстар;
•        климаттың
  әсері;
•        табиғи
  апаттар;
•        жасанды
  орта, нысандар, көкжиек.Қазақстанның табиғи
  аймақтары (зоналары): таулы аймақ, дала, шөл дала,
  шөлейт
•        Атмосфера
  қысымы, температура, ылғалдылық, жауын-шашын және жел

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Қандай
  табиғи құбылыстарды білесің?
•        Олар
  адамның өмірі мен іс-әрекеттеріне қалай әсер
  етеді?
•        Қандай
  табиғи қауіптер кездеседі?
Неліктен
  екенін айта аласыз ба?
•        …ауа-райын
  адамдарға білу қажет?
•        …нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтаймыз?
Жазуға
  арналған кеңестер:
«Менің
  жақсы көретін жыл мезгілім» тақырыбында эссе жазу..
•        Климаттың
  адамзат дамуына әсері.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушылар
  табиғи құбылыстар,ауа-райы элементтері, ауа-райының
  болжамы, климат, климаттың адамның іс-әрекеттеріне
  әсері, табиғаттағы қауіп-қатерлер туралы
  2-сыныпта «Бізді қоршаған әлем» тарауында,3-сыныпта «Жанды
  табиғат» тарауында оқып танысқан. Оқушылар
  ауа-райының қолайсыз жағдайларында өзін-өзі
  ұстау ережелерін құрастыруды, табиғи ортадағы
  өзінің қауіпсіздігін жоспарлауды біледі.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
Ана
  тілің арың бұл,
Ұятың
  боп тұр бетте.
Өзге
  тілдің бәрін біл,
Өз
  тіліңді құрметте.
«Жалаулар»
  арқылы топқа бөлінеді. Оқушыларды
  қалаған жалауларын алып, 1,2,3 топтарға бөлініп
  отырады.
1-топ «Бақыт жалаулары»
2-топ «Арман жалаулары»
3-топ «Қуаныш жалаулары»
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің шапшаңдығымызды,
  тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
(Ұ)
  Сабақ
  «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір оқушы
  тақтаға шығып қорапта тұрған затты
  (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның не
  екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл заттардың
  тағы не үшін қажет екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмал

Ортасы

Адамның
  қолымен жасалған жасанды орта дегеніміз тек баспана ғана
  емес. Оның құрамдас бөліктері ретінде елді
  мекендерді, тұрғын үйлерді, жолдарды, көлік
  құралдарын, техникалар мен басқа да көптеген
  дүниелерді айтуға болады. Осылардың бәрін адам
  өзінің өмірін жақсарту үшін жасады.Алайда бұл
  ортада саналуан қауіп-қатерлер де кездеседі. Солардан
  өзіңді қалай сақтандыруың керек?
  Көшеге шыққанда біз не жаяу жүргінші, не велосипед
  тебуші, не көліктегі жолаушы боламыз. Міне солардың бәрінде
  қауіпсіздік ережесін есіңнен шығармауың қажет.
  Сенің үйіңнің айналасында да қауіпті
  жағдайлар болуы мүмкін, сондықтан оны да ескере жүр:
  – құрылыс алаңында немесе трансформатор
  күркесінің жанында ойнамау;
  – саябаққа немесе орманды жерге жалғыз бармау.
  -Қауіпсіздікті сақтаудың басты ережелерін есіңде
  сақта:
  – қауіпті алдын ала сезу;
  – мүмкіндігінше одан алшақ болу;
  – қажет болған жағдайда ғана әрекет ету.
Дескрипторы:
•        зерттеу
  негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау
  ықтималдығын болжайды;
•        климаттың
  адамзат дамуына әсерін талдайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды;
•        өзінің
  жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлайды.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырма
ны орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Белсенді оқу тапсырмала
ры.

Аяқталуы

 (Т)
  «Фишбоун» әдісі
Оқушылар
  берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)

 «Бас бармақ» кері байланыс.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
журнал
дар,флипчарт,
  желім

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырма
Ла
  ры  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз қосымша көмек
  көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары
  оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды
  бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№6
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Менің өлкемнің ауылшаруашылығы

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.3.1
  - өз өңіріндегі және Қазақстанның
  басқа да өңірлеріндегі адамдардың шаруашылық
  қызметтерін табиғи жағдайларға (рельеф, климат,
  өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланыстырып
  талдау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын
  анықтайды.Түсініктерін жазбаша эссе, ой-толғау
  түрінде  көрсетеді.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Глобус пен карталардың
  қолдану аясын талқылап, олардан негізгі нысандарды
  көрсетуді үйренеді. Меридиан, параллель ұғымдарын
  түсініп, глобустан таба білу дағдылары қалыптасады.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Терминология:

•        шаруашылық
  іс-әрекет;
•        табиғи
  апаттар;
•        нысандар,
  бағдарлау;
•        глобус,
  параллель, меридиан.

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Табиғи
  құбылыстар адамның іс-әрекеті мен шаруашылығына
  қалай әсер етеді?
•        Табиғи
  апаттардың болу себептерін түсіндір.
•        Ұсынылған
  аймақта қандай табиғи апаттар туындау ықтималдығы
  бар?
•        Паралельдер
  мен меридиандар не үшін керек?
Жазуға
  арналған кеңестер:
•        Қоршаған
  ортаны қорғаудағы менің көзқарасым»
  тақырыбында шығармашылық көрме ұйымдастыру.
•        «Жер-ана»
  тақырыбына шығарма жазу.
•        «Табиғатқа
  мен қалай көмектесемін» тақырыбында эссе жазу.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушыларқоршаған
  орта туралы біршама түсініктермен  4- сыныптың «Табиғи
  құбылыстар» тарауында оқып танысқан.Табиғи
  жағдайлар,климат, жер бедері ерекшеліктері, олардың адамның
  шаруашылығындағы маңызы туралы біледі. Картамен жұмыс
  жасау дағдылары қалыптасқан. Жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтап,  бағалай алады.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Ғажайып
  жылулық шынжыры» жылулық шеңбері
Балалар
  бір-бірінің қолдарынан ұстап,жылы күлкілерін
  сыйлайды.Педагог күлкінің маңызына тоқтайды.
Оқу
  құралдары арқылы (өшіргіш, қалам,
  қарындаш т.б.) ортаға бала санына қарай түрлі ручка,
  (қарындаш, өшіргіш) қойылады
әр
  оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер
  бір-бірін тауып, бір топ құрайды
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
Қызығушылықты ояту
(Ұ)
  Сабақ
  «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір оқушы
  тақтаға шығып қорапта тұрған затты
  (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның не
  екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл заттардың
  тағы не үшін қажет екендіктері сұралады. (Ұ)
  Сабақ «Жасырылған затты тап» ойынымен басталады.. Бір
  оқушы тақтаға шығып қорапта тұрған
  затты (теңге, тиын) сипаттайды. Басқа оқушылар оның
  не екендігін табулары қажет. Оқушылардан бұл
  заттардың тағы не үшін қажет екендіктері
  сұралады. (Ұ) Сабақ «Жасырылған затты тап»
  ойынымен басталады.. Бір оқушы тақтаға шығып
  қорапта тұрған затты (теңге, тиын) сипаттайды.
  Басқа оқушылар оның не екендігін табулары қажет.
  Оқушылардан бұл заттардың тағы не үшін
  қажет екендіктері сұралады.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

 (Ұ)
  Оқулықпен жұмыс.
Менің
  өлкемнің ауылшаруашылығы
Дескрипторы:
•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырма
ны орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Аяқталуы

(Ж)
  Кері байланыс«Аяқталмаған ой»  әдісі
Мен
  .....................білдім.
Маған....................
  қызықты болды.
Маған......................
  қиындық тудырды.
Мен
  мынандай тапсырмаларды орындай алдым..............
Мен
  ................. түсінбедім.
Мен
  енді  ............. білдім.
Мен
  ......................сезіндім.
Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
«Білім
  гүлі» кері байланыс.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
журнал
дар,
флипчарт,
  желім

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырмалары  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№7
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Қоршаған ортаға
  қамқорлықпен қараудың мәні

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.1.1
  нысандардың кеңістікте бір-біріне қатысты орнын
  анықтау

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын
  анықтайды.Түсініктерін жазбаша эссе, ой-толғау
  түрінде  көрсетеді.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Глобус пен карталардың
  қолдану аясын талқылап, олардан негізгі нысандарды
  көрсетуді үйренеді. Меридиан, параллель ұғымдарын
  түсініп, глобустан таба білу дағдылары қалыптасады.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Құндылықтарды
  дарыту

Терминология:

•        шаруашылық
  іс-әрекет;
•        табиғи
  апаттар;
•        нысандар,
  бағдарлау;
•        глобус,
  параллель, меридиан.

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Табиғи
  құбылыстар адамның іс-әрекеті мен шаруашылығына
  қалай әсер етеді?
•        Табиғи
  апаттардың болу себептерін түсіндір.
•        Ұсынылған
  аймақта қандай табиғи апаттар туындау
  ықтималдығы бар?
•        Паралельдер
  мен меридиандар не үшін керек?
Жазуға
  арналған кеңестер:
•        Қоршаған
  ортаны қорғаудағы менің көзқарасым»
  тақырыбында шығармашылық көрме ұйымдастыру.
•        «Жер-ана»
  тақырыбына шығарма жазу.
•        «Табиғатқа
  мен қалай көмектесемін» тақырыбында эссе жазу.

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушыларқоршаған
  орта туралы біршама түсініктермен  4- сыныптың «Табиғи
  құбылыстар» тарауында оқып танысқан.Табиғи
  жағдайлар,климат, жер бедері ерекшеліктері, олардың адамның
  шаруашылығындағы маңызы туралы біледі. Картамен жұмыс
  жасау дағдылары қалыптасқан. Жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтап,  бағалай алады.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
«Әсерлерімізбен бөлісейік» жылулық
  шеңбері
Педагог
  балаларға 1-2 минут көздерін жұмып,өздерін тағы
  да табиғат аясында,көк майса шалғында жатып,көк
  аспан,аппақ бұлттарды көріп,құстардың
  сайраған әнін,судың сыбдырын естіген кездерін елестетуді
  ұсынады.
Жыл мезгілдері
4 жыл
  мезгілдерінің суреттері жасырын қойылады, Әр оқушы
  бір-бірден жасырын қағазды алады. Сурет бойынша топқа
  бөлінеді.

Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсыр
малары

Ортасы

« Қоршаған ортаға
  қамқорлықпен қараудың мәні» стратегиясы.

Көшпенділер
  үшін табиғат туған үйіндей болған. Олар жер
  жағдайын жақсы меңгергендіктен адаспай жол таба білген.
  Жылдың қай мезгілінде болмасын жол табу олар үшін еш
  қиындық туғызбаған. Өздерін
  табиғаттың бір бөлшегі санаған. Біздің
  бабаларымыз табиғатпен үйлесімді өмір сүріп,
  оның сұлулығына сүйсіне білген. Олар көк майсалы
  далаға, тауларға, өзендер мен көлдерге
  қамқорлықпен қараған. Қиын
  кезеңдерде жан сақтау үшін
табиғаттан тек керегін ғана
  алған. Бабаларымыздың табиғатқа деген
  қамқорлығы – біз үшін үлгі.

Экологиялық проблема – бұл
  адамның табиғатқа жасаған іс-әрекеті салдарынан
  пайда болған қоршаған ортадағы қауіпті
  өзгерістер.

Қоқыстарға байланысты
  проблеманы шешуге тырысып көрейік. Біз өмір бойы түрлі
  заттардың ортасында өмір сүреміз. Олардың біреулерін
  күтіп сақтаймыз да, келесі біреулерін ойланбастан лақтырып
  тастаймыз. Кез кел-
ген зат ерте ме, кеш пе, әйтеуір
  қоқысқа тасталады. Қоқыс көлемі
  іріқаланың әр тұрғынына шаққанда
  жылына шамамен бір тоннадан айналады. Бүгінде тұрмыстық
  қалдықтарды қайта пайдалану мәселесі аса
  маңызды. Ондай жағдайда шикізат үнемделеді және
  қоршаған орта қоқыс алдықтармен ластанбайды.
Дескрипторы:
•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.

Белсенді оқу тапсырмалары.

Аяқталуы

Кері
  байланыс парағы. «Бағдаршам» әдісі бойынша.

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырмалары  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін тексеруді
  қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№8
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Глобус және карта

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.1.2
  глобус пен карталардың қолдану аясын түсіндіру, олардан
  негізгі нысандарды көрсете білу.
4.2.1.3
  глобус пен картадан параллельдерді, меридиандарды, экваторды көрсету

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын
  анықтайды.Түсініктерін жазбаша эссе, ой-толғау
  түрінде  көрсетеді.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Глобус пен карталардың
  қолдану аясын талқылап, олардан негізгі нысандарды
  көрсетуді үйренеді. Меридиан, параллель ұғымдарын
  түсініп, глобустан таба білу дағдылары қалыптасады.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Терминология:

•        шаруашылық
  іс-әрекет;
•        табиғи
  апаттар;
•        нысандар,
  бағдарлау;
•        глобус,
  параллель, меридиан.

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Табиғи
  құбылыстар адамның іс-әрекеті мен шаруашылығына
  қалай әсер етеді?
•        Табиғи
  апаттардың болу себептерін түсіндір.
•        Ұсынылған
  аймақта қандай табиғи апаттар туындау
  ықтималдығы бар?
•        Паралельдер
  мен меридиандар не үшін керек?
Жазуға
  арналған кеңестер:
•        Қоршаған
  ортаны қорғаудағы менің көзқарасым»
  тақырыбында шығармашылық көрме ұйымдастыру.
•        «Жер-ана»
  тақырыбына шығарма жазу.
•        «Табиғатқа
  мен қалай көмектесемін» тақырыбында эссе жазу.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушыларқоршаған
  орта туралы біршама түсініктермен  4- сыныптың «Табиғи
  құбылыстар» тарауында оқып танысқан.Табиғи
  жағдайлар,климат, жер бедері ерекшеліктері, олардың адамның
  шаруашылығындағы маңызы туралы біледі. Картамен жұмыс
  жасау дағдылары қалыптасқан. Жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтап,  бағалай алады.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Ғажайып
  жылулық шынжыры» жылулық шеңбері
Балалар
  бір-бірінің қолдарынан ұстап,жылы күлкілерін
  сыйлайды.Педагог күлкінің маңызына тоқтайды.
Оқу
  құралдары арқылы (өшіргіш, қалам,
  қарындаш т.б.) ортаға бала санына қарай түрлі ручка,
  (қарындаш, өшіргіш) қойылады
әр
  оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер
  бір-бірін тауып, бір топ құрайды
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
Қызығушылықты ояту
«Өзіңе тілегенді басқаларға
  тілеңіз!» ойсергегі арқылы бастауға
болады.
Сабақ тақырыбы мен күтілетін нәтижені
  оқушылар болжайды.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

Карталар Жер туралы ғылыммен, яғни географиямен
  тығыз байланысты. География Жердің табиғатын, ондағы
  халықтар мен шаруашылықтарды зерттейді. Географтармен бірге
  біздің ғаламшарымызға саяхатқа шығайық.
  Негізгі географиялық нысандар – құрлықтар және
  мұхиттармен танысамыз. Біздің саяхатымызға глобус пен карта
  көмектеседі. Глобус – Жер шарының кішірейтілген моделі. Глобус –
  біздің ғаламшарымыздың дәлме-дәл үлгісі.
  Онда географиялық нысандардың барлығы бейнеленген.
  Географиялық карта – бұл Жер бетінің кішірейтіліп,шартты
  белгілермен жазықтыққа түсірілген бейнесі</em>.
  Осы заманғы географиялық карталардың түрлері
  өте көп. Физикалық және саяси карталар бар. Кейбір
  карталарда бүкіл Жер шары бейнеленсе, келесі біреулерінде оның
  бір бөлігі ғана бейнеленеді. Ғалымдар глобусты шартты
  түрде ортасынан бөліп, картаға түсірген. Соның
  нәтижесінде Жер шарының батыс және шығыс жартышарлары
  бар карта жасалды. Одан Жер шары-
  ның бүкіл келбетін көруге болады. Мұхит – бұл
  Жер бетіндегі ойпаттарға жиналған табиғи суайдыны. Құрлық
  – бұл жан-жағын мұхиттар мен теңіздер қоршап
  жатқан орасан зор ауқымды жер бөлігі
 Дескрипторы:
•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Белсенді оқу тапсырмалары.

Аяқталуы

(Ұ) «Ия - Жоқ»
  әдісі.
Мұғалім бір ұғымды
  жасырады.Оқушылар жауабы тек «ия» немесе «жоқ» болатын
  сұрақтар қою арқылы жасырылған
  ұғымды табады.
(Ж)
  Кері байланыс«Аяқталмаған ой»  әдісі
Мен
  .....................білдім.
Маған....................
  қызықты болды.
Маған......................
  қиындық тудырды.
Мен
  мынандай тапсырмаларды орындай алдым..............
Мен
  ................. түсінбедім.
Мен
  енді  ............. білдім.
Мен
  ......................сезіндім.
Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
«Білім
  гүлі» кері байланыс.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
журнал
дар,
флипчарт, желім

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырма
лары
  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№9
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Глобус және географиялық картамен жұмыс
Бөлім
  бойынша  жиынтық бағалау.

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.2.1
  Адамзат дамуына климаттың әсерін талдау
4.2.3.2
  Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы
  ықтималдылығын  болжау
4.2.1.3
  Глобус пен картадан параллельдерді, меридиандарды, экваторды көрсете
  білу

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды.Түсініктерін
  жазбаша эссе, ой-толғау түрінде  көрсетеді.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Глобус пен карталардың
  қолдану аясын талқылап, олардан негізгі нысандарды
  көрсетуді үйренеді. Меридиан, параллель ұғымдарын
  түсініп, глобустан таба білу дағдылары қалыптасады.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Терминология:

•        шаруашылық
  іс-әрекет;
•        табиғи
  апаттар;
•        нысандар,
  бағдарлау;
•        глобус,
  параллель, меридиан.

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Табиғи
  құбылыстар адамның іс-әрекеті мен шаруашылығына
  қалай әсер етеді?
•        Табиғи
  апаттардың болу себептерін түсіндір.
•        Ұсынылған
  аймақта қандай табиғи апаттар туындау ықтималдығы
  бар?
•        Паралельдер
  мен меридиандар не үшін керек?
Жазуға
  арналған кеңестер:
•        Қоршаған
  ортаны қорғаудағы менің көзқарасым»
  тақырыбында шығармашылық көрме ұйымдастыру.
•        «Жер-ана»
  тақырыбына шығарма жазу.
•        «Табиғатқа
  мен қалай көмектесемін» тақырыбында эссе жазу.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушыларқоршаған
  орта туралы біршама түсініктермен  4- сыныптың «Табиғи
  құбылыстар» тарауында оқып танысқан.Табиғи
  жағдайлар,климат, жер бедері ерекшеліктері, олардың адамның
  шаруашылығындағы маңызы туралы біледі. Картамен жұмыс
  жасау дағдылары қалыптасқан. Жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтап,  бағалай алады.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Ғажайып
  жылулық шынжыры» жылулық шеңбері
Балалар
  бір-бірінің қолдарынан ұстап,жылы күлкілерін
  сыйлайды.Педагог күлкінің маңызына тоқтайды.
Оқу
  құралдары арқылы (өшіргіш, қалам,
  қарындаш т.б.) ортаға бала санына қарай түрлі ручка,
  (қарындаш, өшіргіш) қойылады
әр
  оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер
  бір-бірін тауып, бір топ құрайды
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
Қызығушылықты ояту
«Өзіңе тілегенді басқаларға
  тілеңіз!» ойсергегі арқылы бастауға
болады.
Сабақ тақырыбы мен күтілетін нәтижені
  оқушылар болжайды.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

Глобус
  және географиялық картамен жұмыс
Бөлім бойынша  жиынтық бағалау.

Жердің моделі жіңішке сызықтармен бөлінген.
  Глобустың дәл ортасынан көлденең көк
  сызық қиып өтеді. Ол экватор деп аталады. Экватор Жерді
Солтүстік және
  Оңтүстік жартышарларға бөліп жатыр. Жердің
  өзінде мұндай сызық жоқ. Оны математикалық
  жолмен есептеп шығарған. Жердің Солтүстік полюсі мен
  Оңтүстік полюсін жалғап жатқан дөңгелек
  сызықтар меридиандар деп аталады. Солтүстік және
  оңтүстік бағыттарды осы меридиандар бойынша
  көрсетеді. Бұл сызықтардың ұзындықтары
  бірдей.
Егер осы сызықтардың кез
  келгенін бойлап ойша саяхат жасайтын болсаң, не Жердің
  солтүстік нүктесі – Солтүстік полюске, не
  оңтүстік нүктесі – Оңтүстік полюске
  барасың. Экватордан басталатын арақашықтықтары бірдей
  сызықтар параллельдер деп аталады. Параллельдер шығыс не батыс
  бағытты көрсетеді. Глобус
  пен картаға түсірілген меридиандар мен параллель-
дер градустық торды құрайды.
  Жер бетіндегі әр нысанның орналасу орнын сонымен анықтайды.
  Ендік пен бойлық географиялық координаттар деп ата-
лады. Географиялық координаттар – бұл
  Жер бетіндегі нысанның қайда орналасқанын көрсететін
  сандар.
 Дескрипторы:
•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Белсенді оқу тапсырмалары.

Аяқталуы

(Т) «Фишбоун»
  әдісі
Оқушылар
  берілген жоспар бойынша фишбоун кестесін толтырады (таңдау бойынша)

Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
«Білім
  гүлі» кері байланыс.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
журнал
дар,
флипчарт,
  желім

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырма
лары
  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

№10
сабақ

Мектеп:

Сабақ
  тақырыбы: Әр алуан тапсырмалар
Тоқсан
  бойынша  жиынтық бағалау.

Күні

Мұғалімнің
  есімі

Сынып

Қатысқандар
  саны

Қатыспағандар
  саны

Сабаққа
  негізделген оқу мақсаты

4.2.2.1
  Адамзат дамуына климаттың әсерін талдау
4.2.3.2
  Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы
  ықтималдылығын  болжау
4.2.1.3
  Глобус пен картадан параллельдерді, меридиандарды, экваторды көрсете
  білу

Сабақ
  мақсаттары:

Барлық
  оқушылар: Нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын
  анықтайды.Түсініктерін жазбаша эссе, ой-толғау
  түрінде  көрсетеді.
Көптеген оқушылар: өздерінің жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықта берілген ақпараттарды
  қолданады.
Кейбір оқушылар: Глобус пен карталардың
  қолдану аясын талқылап, олардан негізгі нысандарды
  көрсетуді үйренеді. Меридиан, параллель ұғымдарын
  түсініп, глобустан таба білу дағдылары қалыптасады.

Бағалау
  критерийлері:
(жетістік
  критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже)

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Тілдік
  мақсаттар

Тілдік
  дағдылар:
Оқушылар:

•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.

Терминология:

•        шаруашылық
  іс-әрекет;
•        табиғи
  апаттар;
•        нысандар,
  бағдарлау;
•        глобус,
  параллель, меридиан.

Талқылауға арналған
  сұрақтар:
•        Табиғи
  құбылыстар адамның іс-әрекеті мен шаруашылығына
  қалай әсер етеді?
•        Табиғи
  апаттардың болу себептерін түсіндір.
•        Ұсынылған
  аймақта қандай табиғи апаттар туындау
  ықтималдығы бар?
•        Паралельдер
  мен меридиандар не үшін керек?
Жазуға
  арналған кеңестер:
•        Қоршаған
  ортаны қорғаудағы менің көзқарасым»
  тақырыбында шығармашылық көрме ұйымдастыру.
•        «Жер-ана»
  тақырыбына шығарма жазу.
•        «Табиғатқа
  мен қалай көмектесемін» тақырыбында эссе жазу.

Құндылықтарды
  дарыту

Оқушыларды
  бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық
  байланыстар

Математика,
  дүниетану, әдебиеттік оқу, көркем еңбек.

АКТ
  қолдану дағдылары

Интернет-ресурстар,
  дерекқордан және интернеттен сабаққа қатысты
  ақпаратты іздеу;

Алдыңғы оқу/ Бастапқы білім

Оқушыларқоршаған
  орта туралы біршама түсініктермен  4- сыныптың «Табиғи
  құбылыстар» тарауында оқып танысқан.Табиғи жағдайлар,климат,
  жер бедері ерекшеліктері, олардың адамның
  шаруашылығындағы маңызы туралы біледі. Картамен жұмыс
  жасау дағдылары қалыптасқан. Жасанды ортадағы
  қауіп-қатерлерді анықтап,  бағалай алады.

Жоспар

Жоспарланған
  уақыт

Жоспарланған  жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Жаңа топ құру
Психологиялық ахуал қалыптастыру.
«Ғажайып
  жылулық шынжыры» жылулық шеңбері
Балалар
  бір-бірінің қолдарынан ұстап,жылы күлкілерін
  сыйлайды.Педагог күлкінің маңызына тоқтайды.
Оқу
  құралдары арқылы (өшіргіш, қалам,
  қарындаш т.б.) ортаға бала санына қарай түрлі ручка,
  (қарындаш, өшіргіш) қойылады
әр
  оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер
  бір-бірін тауып, бір топ құрайды
Жұмыс ережесін келісу
      Сабақта бір-бірімізді сыйлаймыз, тыңдаймыз!
      Уақытты үнемдейміз!
      Нақты,дәл жауап береміз!
      Сабақта өзіміздің
  шапшаңдығымызды, тапқырлығымызды көрсетеміз!
      Сабаққа белсене қатысып, жақсы
  баға аламыз!
Алдыңғы білімді еске түсіру
  (ұжымда)
ҚБ: Отшашу арқылы бір-бірін
  бағалау.
Оқу мақсатын таныстыру
Күтілетін нәтижені
  анықтау
Қызығушылықты ояту
«Өзіңе тілегенді басқаларға
  тілеңіз!» ойсергегі арқылы бастауға болады.
Сабақ тақырыбы мен күтілетін нәтижені
  оқушылар болжайды.

Оқушыларды топтарға бөлуге арналған
  суреттер.

Сұраққа жауап берген оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Алдыңғы
  білімді еске түсіру тапсырмалары

Ортасы

Әр
  алуан тапсырмалар
Тоқсан  бойынша  жиынтық бағалау.
Дескрипторы:
•        адамдардың
  шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды;
•        табиғи
  апаттар туындау ықтималдығын болжайды;
•        нысандардың
  кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды,
•        глобус,
  параллель, меридиан туралы түсіндіре алады.
(Ұ)(Қ)«Сауалнама»
  құрастыр.
Оқушылар
  сауалнама сұрақтарын құрастырады.Бір –бірінен
  сауалнама алады.
(Г)Кері
  байланыс. «Шеңбердегі доп»
Оқушылар
  дөңгелене отырып, бір-біріне доп лақтырады. Доп
  қолына тиген бала сабақ жайлы бір сөз айтады

Тапсырманы орындаған  оқушыны
  мадақтау,толықтыру жасау, тиімді  кері байланыс орнату.
Белсенді оқу тапсырмалары.

Аяқталуы

(Ұ) «Ия - Жоқ»
  әдісі.
Мұғалім бір ұғымды жасырады.Оқушылар
  жауабы тек «ия» немесе «жоқ» болатын сұрақтар қою
  арқылы жасырылған ұғымды табады.
Рефлексия (жеке,жұпта,топта,
  ұжымда)
«Білім
  гүлі» кері байланыс.

Түрлі
  түсті
суреттері бар
журнал
дар,
флипчарт,
  желім

Оқушылар
  сабақтан алған әсерлерін кері байланыс парағы
  тапсырма
лары
  арқылы білдіре алады.

Қосымша ақпарат

Саралау - Сіз
  қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?
  Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет
  қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау
  - Оқушылардың үйренгенін, материалды меңгергенін
  тексеруді қалай жоспарлайыз?

Сабақ
  бойынша рефлексия
Сабақтың
  оқу мақсаты шынайы ма?
Бүгін
  оқушылар не білді?
Сыныптағы
  ахуал қандай болды?
Мен
  орындаған саралау шаралары тиімді болды ма?
Мен
  бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?
Мен
  өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай
  екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да
  ескеріңіз)?
1.
2.
Қандай
  екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды да,
  оқуды да ескеріңіз)?
1.
2.
Сабақ
  барысында сынып немесе жекелеген оқушылардың
  жетістіктері/қиындықтары туралы не білдім? Менің келесі
  сабағымды жетілдіруге не көмектеседі, неге көңіл
  бөлу керек?
1.
2.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: Дүниетану  ҚМЖ 4-сынып 3- тоқсан.docx

alt: ДҮНИЕТАНУ ПӘНІ БОЙЫНША 4-СЫНЫПҚА

alt: ДҮНИЕТАНУ ПӘНІ БОЙЫНША 4-СЫНЫПҚА

alt: Мұғалім: — Екі көз не үшін керек?

alt: Бағалау критерийлері: (жетістік критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже) • зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау ықтималдығын болжайды; • климаттың адамзат дамуына әсерін талдайды; •…

alt: Жоспар Жоспарланған уақытЖоспарланған жаттығуларРесурстар

alt: Асық арқылы бөлу Сыныптағы бала санына қарай 3 түрлі асық шашылады, әр оқушы өзіне ұнаған түсті алады түстер бір-бірін тауып, бір топ құрайды 1-топ: «Алтын…

alt: Сауалнама» құрастыр . Оқушылар сауалнама сұрақтарын құрастырады

alt: Мен бүкіл уақыт ішінде үлгердім бе?

alt: Дескрипторы: • зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындау ықтималдығын болжайды; • климаттың адамзат дамуына әсерін талдайды; • нысандардың кеңістікте бір-біріне қатысты орнын анықтайды; •…

alt: Бағалау критерийлері: (жетістік критерийлері, табыс критерийлері, күтілетін нәтиже) • адамдардың шаруашылық іс-әрекеттерін талдайды; • табиғи апаттар туындау ықтималдығын болжайды; • нысандардың кеңістікте бір-біріне қатысты орнын…

alt: Г)Кері байланыс. «Шеңбердегі доп»

alt: Жұмыс ережесін келісу

alt: Жұмыс ережесін келісу

alt: Тілдік мақсаттарТілдік дағдылар:

alt: Сабақ мақсаттары: Барлық оқушылар:

title: Дүниетану  ҚМЖ 4-сынып 3- тоқсан


extracted_text:
Психология для родителей.

КАК ПОМОЧЬ РЕБЕНКУ СТАТЬ ВНИМАТЕЛЬНЫМ?
Советы,
рекомендации, упражнения

Когда ребенок становится учеником, к нему
предъявляются разного уровня новые требования, у него появляются новые
обязанности. Кто-то с ними справляется легко и просто, а для кого-то это
сложный и порой трудный процесс.
Школа, в свою очередь, стремится не только
дать определенный багаж знаний своим ученикам, но и ставит более значимую цель
— научить детей учиться.
Это сделать не так просто, так как в первую
очередь эта цель требует развития у детей всех необходимых для учения
познавательных процессов. Это мышление, память, воображение, внимание.

Многочисленные наблюдения педагогов,
  исследования психологов убедительно показали, что ребенок, не научившийся учиться,
  не овладевший приемами мыслительной деятельности в начальных классах школы, в
  средних обычно переходит в разряд неуспевающих.
Очень часто оказывается, что успехи
  наших детей в учебе и других видах деятельности во многом зависят от
  сформированности у них способности быть внимательными.
Как часто мы говорим своему
  ребенку-школьнику: «Ты невнимательный!», когда ребенок допускает нелепые
  ошибки, не может их найти.
Нередко из-за недостатка внимания
  ребенку трудно учиться в школе. Маленький ученик словно не слышит и не видит
  того, что он должен усвоить и запомнить. В старших классах ему становится
  труднее, т.к. поступающая и требующая запоминания информация обильна и
  разнообразна.
Внимание — это не раз и навсегда данное
  качество. Внимание можно и нужно развивать! Конечно, в школе предусмотрены
  практически на всех уроках задания на внимание. Но надо заметить, что как бы
  ни старались учителя использовать эти задания в своей педагогической
  деятельности, они могут только поддерживать тот уровень развития внимания,
  который имеется у учеников на данном этапе. На это существуют определенные
  причины: во-первых, объем учебного материала достаточно велик; во-вторых,
  должна быть определенная система заданий, и работа, как правило, должна быть
  индивидуальной, что в классе осуществить трудно.
Тем не менее ученику необходимо помочь
  научиться управлять своим вниманием. Самому младшему школьнику это сделать
  еще трудно. И главным помощником ребенку могут стать его родители.
Работать есть над чем. Это показали
  результаты анкетирования, проведенного среди учащихся 2-х классов.
На вопрос: «Часто ли ты отвлекаешься во
  время выполнения домашнего задания?» — только 31% учащихся ответили, что они
  не отвлекаются. Причинами того, что может отвлечь, называли разное. Чаще
  всего отвлекают сами родители (так считают ваши дети!). Не меньше отвлекают
  другие родственники, среди которых чаще назывались младшие братья и сестры.
  Могут отвлечь и домашние животные, реже были названы такие причины, как
  телефон, телевизор (громкий звук).
Был и еще один вопрос: «Считаете ли вы
  себя внимательными?» Из всех учащихся ответили «нет» — 53%, «да» — только
  19%.
Также были и другие интересные сведения,
  которые доказывают, что развитию внимания родители не придают большого
  значения.
Например, по ответам детей, дома
  помогают делать уроки 79% родителей, из них помогают и подсказывают 27%,
  проверяют работы, иногда объясняют непонятное — 31%, за двойки ругают 41%,
  расстраиваются и выясняют причину двойки — 8%, не занимаются дополнительно и
  не играют со своими детьми — 66%.
Чтобы помогать ребенку, мы должны знать,
  что надо делать и как.
Что же такое внимание? Внимание — это
  способность человека сосредоточиться на определенных объектах и явлениях. Из
  окружающего мира на нас одновременно воздействует большое количество источников
  информации. Усвоить всю поступающую информацию невозможно, да и не нужно. Но
  выделить из нее полезную, значимую в данный момент, важную для принятия
  правильных решений совершенно необходимо. Эту функцию психической
  деятельности и выполняет внимание.
Когда учитель говорит об отсутствии
  внимания вообще — это очень обобщенно. Внимание имеет такие основные
  свойства, как концентрация, объем, устойчивость, распределение и
  переключение. И у ребенка может быть развито хорошо одно из названных свойств
  внимания и совершенно отсутствовать другое, которое как раз и требует
  коррекции.
Поэтому прежде, чем приступать к
  занятиям по развитию внимания, надо знать, какие именно свойства слабо
  развиты у вашего ребенка, ибо каждое свойство очень значимо для успешной учебной
  деятельности.
Концентрация внимания — умение
  сосредоточиться на нужном объекте, его частях, способность вникнуть в задачу.
  Ребенок с хорошей концентрацией внимания отличается хорошей
  наблюдательностью, организованностью. И наоборот, тот, у кого не развито это
  свойство, бывает рассеянным и несобранным.
Объем внимания — это количество
  одновременно воспринимаемых и удерживаемых в сознании объектов. Для детей 7
  лет число таких объектов колеблется от 3 до 5. При хорошем объеме внимания
  ребенку легче совершать операции сравнения, анализа, обобщения,
  классификации. Умение выполнять эти операции говорит о развитии логического
  мышления.
Устойчивость внимания — это возможность
  длительного сосредоточения на одном и том же объекте. Ребенок с устойчивым
  вниманием может долго работать не отвлекаясь, ему нравится длительная
  напряженная работа (интерес к заданиям повышенной трудности).
Распределение внимания — это
  одновременное внимание к двум или нескольким объектам при одновременном
  выполнении действий с ними. Об особенностях распределения внимания судят по
  тому, легко или с трудом ребенку удается делать несколько дел одновременно:
  заниматься работой и наблюдать за окружающим (легко ли воспринимаются
  дополнительные разъяснения и беглые замечания учителя).
Переключение внимания — это перемещение
  внимания с одного объекта на другой или с одной деятельности на другую в
  связи с постановкой новой задачи.
Об индивидуальных особенностях
  переключения внимания можно судить по тому, насколько быстро ребенок
  переходит от одного занятия к другому, легко ли начинает новое дело, может ли
  быстро закончить какое-либо занятие или постоянно возвращается к нему в своих
  мыслях и действиях (продолжают решать, когда все закончили; все считают
  устно, а некоторые пытаются в это время записывать то, что до этого сделать
  не успели).
Когда вы изучите внимание своего ребенка
  и выявите, какое свойство наименее развито, — можно приступать к занятиям.
К числу эффективных средств развития
  внимания относятся игры и игровые упражнения, которые можно включать в любую,
  даже очень серьезную деятельность.
ПРИМЕРЫ ИГР И ИГРОВЫХ УПРАЖНЕНИЙ
1. «Кто внимательный?» Читают текст.
  Дети должны понимать смысл и считать количество слов со звуком [М], например.
2. «Сколько чего?» Детям нужно осмотреть
  комнату и назвать как можно больше имеющихся в ней предметов, отбирая по
  любым признакам: цвет, форма, материал, из которого сделаны предметы, чтобы
  была определенная буква в их названии.
3. «Повтори быстро». Ребенок может
  повторять за вами слова только тогда, когда вы говорите слово «повторите»
  (диалог идет быстрый). Можно использовать слова: «скажите», «произнесите» и
  т.д.
4. «Построй в темноте». На столе кубики
  и спичечные коробки или иные предметы (части от конструктора, кубики разного
  размера). Ребенок с завязанными глазами должен быстро построить одной рукой
  столбик с основанием в один кубик (возможен соревновательный момент).
5. «Не собьюсь». Счет до 30.
  Определенные числа (содержащие цифру 3, делящиеся на 3) называть нельзя.
  Вместо них — любое движение или слово (подпрыгнуть, сказать «не собьюсь»).
6. Бросать мяч, называя существительные.
  Ребенок, принимая мяч, называет подходящий по смыслу глагол и говорит свое
  существительное, и т.д.
7. Игры в шашки и шахматы. Эти игры не
  зря называют школой внимания. Надо просчитать ходы наперед, сделать выводы.
8. Игра в перепутанные действия. Если я
  подниму руки вверх, дети — в стороны, если я присяду — дети подпрыгивают, и
  т.д.
Нельзя забывать, что задания на развитие
  внимания часто встречаются в различных детских журналах и др. изданиях. Это
  хорошо вам знакомые лабиринты, рисунки с перепутанными линиями, нахождение
  отличий на картинках, вычеркивание в тексте определенных букв (через три),
  решение различных головоломок и др. Так вырабатывается сосредоточенность.
9. Учитель или родитель предлагает
  решить устно несколько арифметических примеров. Например, даны два числа — 84
  и 26. Первую цифру второго числа нужно умножить на вторую цифру первого, к
  полученному произведению надо прибавить вторую цифру второго числа и из этой
  суммы вычесть первую цифру первого числа (2 х 4 + 6 —8 = 6) (устойчивость
  внимания).
10. Предлагается удержать восприятие
  рисунка (усеченная пирамида, приближающаяся к нам — уходящая внутрь; профиль
  — ваза), только в одном положении определенное время. При изменении ставить
  черточку на бумаге (объем внимания).
11. Посмотреть на предметы в течение 1
  секунды и потом назвать: сколько и какие предметы изображены? какие цифры
  изображены? в какую фигуру вписана та или иная цифра? (распределение
  внимания).
12. Одновременно решать несложные
  математические примеры и слушать пословицы. Затем назвать ответы и повторить,
  что за пословицы были названы.
— Писать числа от 1 до 20, а называть их
  при этом в обратном порядке.
— По таблице с буквами и цифрами —
  сначала назвать цифры по порядку, потом — буквы по алфавиту, потом чередуя
  букву — цифру (переключение).
13. На листочке числа от 1 до 20
  вразброс, надо указать и назвать их по порядку как можно быстрее.
Помогайте вашим детям стать
  внимательными. Приобретайте и читайте книги, в которых можно найти упражнения
  и игры, способствующие развитию внимания.
Играйте вместе с детьми. Это дает
  возможность лучше понять ребенка, лучше его узнать, найти правильный подход,
  расположить его к себе.
Не забывайте о спортивных играх,
  благодаря которым можно развивать не только силу и ловкость, но и внимание.
Учите детей быть наблюдательными —
  умеющими замечать изменения, происходящие в окружающем мире (что-то
  переставили дома, сломалась ветка дерева, сорвали цветок, который вчера еще
  был, и т.д.).
Все это будет способствовать обогащению
  и развитию личности.

Материал
подготовлен педагогом-психологом – Е.М.Бондарь

file_name: КАК ПОМОЧЬ РЕБЕНКУ СТАТЬ ВНИМАТЕЛЬНЫМ.docx

alt: П сихология для родителей.

alt: Многочисленные наблюдения педагогов, исследования психологов убедительно показали, что ребенок, не научившийся учиться, не овладевший приемами мыслительной деятельности в начальных классах школы, в средних обычно переходит…

intro: В консультации для родителей - Как помочь ребенку стать внимательным, говорится о том, что нередко из-за недостатка внимания ребенку трудно учиться в школе. Маленький ученик словно не слышит и не видит того, что он должен усвоить и запомнить. В старших классах ему становится труднее, т.к. поступающая и требующая запоминания информация обильна и разнообразна. Внимание — это не раз и навсегда данное качество. Внимание можно и нужно развивать! Конечно, в школе предусмотрены практически на всех уроках задания на внимание. Но надо заметить, что как бы ни старались учителя использовать эти задания в своей педагогической деятельности, они могут только поддерживать тот уровень развития внимания, который имеется у учеников на данном этапе.В консультации для родителей - Как помочь ребенку стать внимательным, говорится о том, что нередко из-за недостатка внимания ребенку трудно учиться в школе. Маленький ученик словно не слышит и не видит того, что он должен усвоить и запомнить. В старших классах ему становится труднее, т.к. поступающая и требующая запоминания информация обильна и разнообразна. Внимание — это не раз и навсегда данное качество. Внимание можно и нужно развивать! Конечно, в школе предусмотрены практически на всех уроках задания на внимание. Но надо заметить, что как бы ни старались учителя использовать эти задания в своей педагогической деятельности, они могут только поддерживать тот уровень развития внимания, который имеется у учеников на данном этапе.

родителям

group: Педагогика

title: Консультация для родителей - Как помочь ребенку стать внимательным?


file_name: Урок химии Электролиз.docx

title: материал для уроков по химии


extracted_text:
Игры на развитие речевого слуха, речевого
внимания и дыхания у дошкольников

«Улавливай шепот»
Развитие речевого слуха
Дети сидят в кругу. Ведущий голосом
обычной громкости просит выполнить какое-нибудь движение, а затем едва уловимым
шепотом произносит имя (фамилия) того, кто должен выполнить. Если ребенок не
расслышал свое имя, ведущий вызывает другого ребенка. В конце игры педагог
объявляет, кто был самым внимательным.

«УГАДАЙ, ЧЕЙ
ГОЛОСОК»
Развитие
речевого слуха
Играющие сидят. Один из них становится в
центре круга и закрывает глаза. Педагог, не называя имени, указывает рукой на
кого-либо из играющих. Тот произносит имя стоящего в центре. Последний должен
угадать, кто его назвал. Если стоящий в центре отгадает, он открывает глаза и
меняется местами с тем, кто его назвал по имени. Если же он ошибся, педагог
предлагает ему снова закрыть глаза, и игра продолжается. Педагог предлагает
ребятам разбежаться по площадке. По сигналу «Бегите в круг» дети занимают свои
места в кругу. Один ребенок остается в центре круга. Дети идут по кругу и
говорят:
«Мы немного порезвились,
по местам все разместились.
Ты загадку отгадай,
Кто позвал тебя, узнай!»
Игра повторяется несколько раз.

«УЛИТОЧКА»
Развитие
речевого слуха
Водящий (улиточка) становится в центре
круга, ему завязывают глаза. Каждый из играющих, изменяя голос спрашивает:
«Улиточка-улиточка,
высунь-ка рога,
дам тебе я сахару,
кусочек пирога,
угадай, кто я?»
тот, чей голос улитка узнала. Сам
становится улиточкой.

«ЛЯГУШКА»
Развитие
речевого слуха
ДЕТИ СТОЯТ В КРУГУ, А ОДИН С ЗАВЯЗАННЫМИ
ГЛАЗАМИ СТОИТ ВНУТРИ КРУГА И ГОВОРИТ:
«Вот лягушка по дорожке
Скачет, вытянувши ножки,
Увидала комара,
Закричала …»
Тот, на кого он указал в этот момент,
говорит: «ква-ква-ква». По голосу водящий должен определить, кто лягушка.

«УЛАВЛИВАЙ ШЕПОТ»
Развитие
речевого слуха
Играющие разбиваются на две равные
группы и строятся в одну шеренгу. Ведущий отходит на определенное расстояние,
становится напротив и четким, внятным шепотом (улавливаемым только в том
случае, если каждый активно вслушивается) отдает команды «Руки вверх, в
стороны, кругом» и другие, более сложные. Постепенно, отходя все дальше,
ведущий делает свой шепот менее уловимым, усложняет упражнение.

«СЛУШАЙ И ВЫПОЛНЯЙ»
Развитие
речевого слуха
Необходимы мелкие различные предметы или
игрушки.
Педагог называет 1-2 раза несколько
различных движений (1-5), не показывая их. Ребенку нужно проделать движения в
той же последовательности, в которой они были названы. А затем самому
перечислить последовательность проделанных упражнений. За правильное, точное
выполнение задания ребенок поощряется: за каждое правильное действие – очко.
Набравший большое количество очков – победитель.

«ГОРШОЧЕК»
Развитие
речевого слуха
Дети садятся в круг на полу и
перекатывают мяч. Если ребенок катит другому мяч и говорит: «Холодный», второй
может трогать мяч. Но если ему говорят6 «Горячий», то он не должен трогать мяч.
Кто ошибется и дотронется до мяча, получает штрафное очко и должен поймать мяч,
стоя на одном (или обоих коленях) по усмотрению водящего.

«КТО ЛЕТИТ (ИДЕТ, БЕЖИТ,
ПРЫГАЕТ)»
РАЗВИТИЕ
РЕЧЕВОГО СЛУХА
В начале игры водящим должен быть
педагог, в дальнейшем, когда дети осваиваются с игрой, водящим может быть любой
ребенок. Необходимо, чтобы у ребенка, который будет водить, был достаточный
запас слов. Все дети сидят или стоят полукругом, водящий стоит к ним лицом. Он
предупреждает детей: «Я буду говорить: птица летит, самолет летит, бабочка
летит, воробей летит, а вы каждый раз поднимаете руку. Но слушайте внимательно,
что я говорю: я могу сказать и неправильно, например: «Кошка летит, тогда
поднимать руку нельзя. В начале игры педагог говорит медленно, останавливаясь
после каждой фразы, давая детям подумать, правильно ли соотнесен предмет с его
действием. В дальнейшем можно говорить быстро и в конце концов ввести одно
усложнение – водящий сам каждый раз поднимает руку, независимо от того, следует
это делать или нет.

«КТО ВНИМАТЕЛЬНЫЙ»
Развитие
речевого слуха
Необходимы различны игрушки: машины,
куклы, кубики, и т.д. педагог вызывает одного ребенка и дает ему задание,
например, взять мишку и посадить в машину. Педагог следит, чтобы дети сидели
тихо и не подсказывали друг другу. Задания даются простые и короткие. Ребенок
выполняет задание, а затем говорит, что он делал. Постепенно расстояние от
детей до стола педагога увеличивается от 3-4 метров до 5-6 метров. Выявляется
победитель.

«ЗАПОМНИ СЛОВА»
Развитие
речевого слуха
Водящий называет 5-6 слов, играющие
должны повторить их в том же порядке. Пропуск слов или перестановка считается
проигрышем (нужно платить фант). В зависимости от речевых навыков детей слова
подбираются равной сложности. Победитель тот, кто потерял меньше фантов.

«НАЙДИ ИГРУШКУ»
РАЗВИТИЕ
РЕЧЕВОГО СЛУХА
Дети сидят на стульчиках полукругом,
один ребенок водит (он уходит в другую комнату или отворачивается). Воспитатель
прячет куклу. По сигналу водящий входит, а дети ему говорят:
«Кукла Таня убежала,
Вова, Вова, поищи,
Как найдешь ее, то смело
С нашей Таней попляши»
Если водящий оказывается в том месте,
где спрятана кукла, дети громко хлопают в ладоши, если отдаляется, хлопки
стихают. Ребенок находит куклу и пляшет с ней, все дети хлопают в ладоши.

«СКАЖИ, ЧТО ЗВУЧИТ»
Развитие
речевого слуха
Необходимы музыкальные игрушки. Дети
сидят на стульях полукругом. Педагог сначала знакомит их с звучанием
музыкальных инструментов, а затем предлагает каждому по очереди отвернуться и
отгадать звучащий предмет. Для усложнения игры можно ввести дополнительные
музыкальные инструменты, например, треугольник, металлофон и т.д.

«ВЕТЕР И ПТИЦЫ»
Развитие
слухового внимания
Необходима любая музыкальная игрушка и
стульчики (гнезда). Педагог делит детей на 2 группы: одна группа – птички,
другая – ветер, и поясняет детям, что при громком звучании музыкальной игрушки
будет «дуть ветер». Та группа детей, которая изображает ветер, должна будет
свободно, но не шумно бегать по комнате, а другая (птички) прячется в свои
гнезда. Но вот ветер утихает (музыка звучит тихо), дети, изображающие ветер,
тихо усаживаются на свои места, а птички должны вылететь из своих гнезд и
порхать. Кто первый заметит изменение в звучании игрушки, и перейдет на шаг, то
получает награду (флажок). С флажком ребенок будет бегать при повторении игры,
но если он окажется невнимательным, флажок перейдет к новому победителю.

«ГДЕ ПОСТУЧАЛИ»
Развитие
слухового внимания
Необходимы: палочка, стульчики, повязка.
Все дети сидят в кругу на стульчиках. Один (водящий) выходит в середину круга,
ему завязывают глаза. Педагог обходит весь круг за спиной и кому-то из них дает
палочку. Ребенок стучит за спиной о стул о прячет палочку за спину. Все дети
кричат: «Пора». Водящий должен искать палочку, если он ее находит, то садится
на место того, у кого была палочка, а тот, идет водить, если не находит, то
продолжает водить.

«ВОЛШЕБНОЕ ЗЕРКАЛО»
Развитие
речевого дыхания
ДЕТИ СИДЯТ В КРУГУ ИЛИ СИДЯТ НА
СТУЛЬЧИКАХ. ВОДЯЩИЙ ПОДХОДИТ К ОДНОМУ ИЗ РЕБЯТ И Говорит:
«Ну-ка, зеркальце, смотри,
Все нам верно повтори!
Встану я перед тобой,
Повторяй-ка все за мной»
Водящий произносит любую фразу,
сопровождая ее каким-либо движением. Тот, к кому он обратился должен точно
повторить и фразу, и движения. Если ребенок допустил ошибку, он выбывает из
игры. Новым водящим становится тот, кто все выполнит без ошибки. Педагог следит
за правильностью дыхательных пауз и фразовой речи детей.
«ПРИЯТНЫЙ ЗАПАХ»
Развитие
речевого дыхания
Необходимы: один душистый цветок
(ландыш, сирень, жасмин и т.п.) или надушенный носовой платок, или фрукты
(мандарин, яблоко, лимон). Дети по очереди подходят к вазочке с цветком и
нюхают цветок. На выдохе произносят с выражением удовольствия в голосе, словом
или фразу: «Очень хорошо», «Хорошо», «Очень приятный запах». Первоначально
детям предлагается образец ответа, в дальнейшем они выбирают свой ответ в
зависимости от речевых возможностей, сами придумывают предложение.

«ПУЗЫРЬ»
Развитие
физиологического дыхания
Дети стоят тесным кругом, наклонив
головы вниз, имитируя пузырь. Затем, повторяют за педагогом: «раздувайся
пузырь, раздувайся большой, оставайся такой, да не лопайся». Дети поднимают
головы и постепенно отходят назад, образуя большой круг. По сигналу воспитателя
«Воздух выходит» или «Пузырь лопнул» дети идут к центру круга, произносят звук
«с» или «ш», подражая выходящему воздуху. После сигнала «Лопнул» нужно следит,
чтобы дети не бежали, а шли (воздух медленно выходит)
«ЧЬЯ ПТИЧКА ДАЛЬШЕ
УЛЕТИТ»
Развитие
физиологического дыхания
Оборудование: фигурки птичек, вырезанные
из тонкой бумаги и ярко раскрашенные. Птичек ставят на стол у самого края.
Вызываются попарно дети. Каждый ребенок садится напротив птички. Педагог
предупреждает, что продвигать птичку можно лишь на одном выдохе, дуть несколько
раз нельзя. По сигналу «Полетели» дети дуют на фигурки. Остальные дети следят,
чья птичка дальше улетит (проскользит по столу).

«ЧЕЙ ПАРОХОД ЛУЧШЕ ГУДИТ»
Развитие
физиологического дыхания
Оборудование: каждому ребенку дается
чистый пузырек. Педагог говорит: «Дети, смотрите, как гудит мой пузырек, если я
в него подую. (гудит). Загудел как пароход. А как у Миши загудит пароход?»
Педагог по очереди вызывает всех детей, а затем предлагает погудеть всем
вместе. Следует помнить, чтобы пузырек загудел, нижняя губа должна слегка
касаться края его горлышка. Струя воздуха должна быть сильная. Каждый ребенок
может дуть лишь несколько секунд.

«УЗНАЙ ЗАПАХ»
Развитие
физиологического дыхания
Педагог вносит в группу предметы,
имеющие яркие, знакомые детям запахи (фрукты, цветы и т.д.) дети вспоминают их
названия, нюхают, стараясь запомнить запахи. После этого педагог прячет
предметы за спину, подходит к одному из детей, предлагает закрыть глаза и дает
понюхать один из предметов. Если ребенок по запаху определит предмет, то
становится водящим, если нет, остается на месте. Необходимо, чтобы, нюхая
цветок, дети делали глубокий вдох, не поднимая плеч, затем медленный, плавный
выдох

«ВЕТЕР И ЛИСТЬЯ»
Развитие
физиологического дыхания
После вдоха ребята задерживают дыхание и
на выдохе, раскачивая поднятыми руками, продолжают произносить звук «ф». Затем
на одном выдохе произносят несколько раз звук «п», делая ступенчатый выдох, и
постепенно опуская руки вниз («Листья опадают»)

«ПОДУЙ НА ПАЛЬЦЫ»
Развитие
физиологического дыхания
Дети складывают пальцы в щепоть,
подносят их ко рту и, сделав носом энергичный вдох, дуют на пальцы короткими
активными выдохами, энергично работая мышцами живота.

«МИШКА ПРИНЮХИВАЕТСЯ»
Развитие
физиологического дыхания
Дети делают несколько коротких вдохов
через нос, как бы вдыхая воздух маленькими порциями. Затем небольшая задержка
дыхания, после которой следует продолжительный равномерный выдох.

«ВЕТЕР»
Развитие
физиологического дыхания
Дует легкий ветерок – ф-ф-ф-..
И качает так листок – ф-ф-ф-… (выдох
спокойный, ненапряженный)
Дует сильный ветерок – ф-ф-ф-…
И качает так листок –ф-ф-ф-… (активный
выдох)

«АРОМАТ ЦВЕТОВ»
Развитие
физиологического дыхания
Дети через нос делают спокойный вдох,
задерживают дыхание и продолжительно выдыхают, произнося: «А-ах!»

«СИНЬОР – ПОМИДОР»
Развитие
физиологического дыхания
И.п. – стоя. Кисти на грудной клетке,
большие пальцы направлены назад. На вдохе руки сопротивляются расхождению
ребер. Пауза. На выдохе – плотно сжатые губы препятствуют выдоху воздуха. Руки
с силой выжимают грудную клетку. Предельное напряжение всех мышц (лицо краснеет
от напряжения). Повторить 3-4 раза. Упражнение создает сопротивление на выдохе.

«ОСЫ»
Развитие
физиологического дыхания
Ребята вращают перед грудью указательные
пальцы и на выдохе продолжительно произносят: «З—з-з-з…»

«ПОЖАЛЕЕМ МИШКУ»
Развитие
физиологического дыхания
Дети дуют на ладошку как можно дольше,
стараясь, чтобы воздух выходил равномерной струей.

«ШАРИК»
Развитие
физиологического дыхания
Шарик мой воздушный.
Какой ты непослушный!
Зачем ты отвязался,
Зачем помчался ввысь?
Вернись скорее шарик!
Вернись!
Поднять руки вверх – вдох, медленно
опускать вниз – длительный выдох с произношением звука «ш-ш-ш-ш..»

 «САМОЛЕТЫ ЛЕТЯТ»
Развитие силы
голоса
Дети долго тянут звук «у». Если самолет
летит далеко, разводят руки в стороны и делают звук тихим. Когда самолет ближе,
приближают ладони друг к другу и усиливают звучание.

«СНЕЖИНКИ»
Развитие
физиологического дыхания
Как подул Дед Мороз –
В воздухе морозном
Полетели, закружились
Ледяные звезды.
Дети берут снежинки на ниточках и долго
дуют на них, наблюдая за кружением снежинок, пока педагог читает стихотворение.

«ШАРИК»
Развитие
физиологического дыхания
Надувала кошка шар,
А котенок ей мешал!
Подошел и лапкой – топ!
А у кошки шарик – хлоп!
Ш—ш-ш-…
Дети кладут руки на живот и делают через
нос вдох, стараясь не поднимать плечи. Животик должен быть круглым, как шар.
После небольшой задержки дыхания, происходит продолжительный выдох с
произношением звука «ш». Дети должны стараться, чтобы воздух выходил
равномерно.

«ПУЗЫРИ»
Развитие
физиологического дыхания
Эй, мышонок, посмотри, (звать к себе,
помахивая кистями)
Мы пускаем пузыри:
Синий, красный, голубой. (перед тем как
назвать цвет. Сильно надуть щеки и быстро выдохнуть)
Выбирай себе любой!

«ПЧЕЛА»
Развитие
физиологического дыхания
Пчелка, гуди (легко взмахивают кистями
рук)
В поле лети,
С поля лети,
Медок неси,
Ж-ж-ж… Ам!
Вращать перед собой указательными пальцами,
продолжительно произнося на выдохе звук «ж». В конце сделать активный короткий
вдох и, быстро выдыхая» сказать: «Ам!»

«ЁЖИК»
Развитие
физиологического дыхания
После активного вдоха через нос ребята
на выдохе произносят «пых-пых» энергично работая мышцами живота.

«КОРОВА»
Развитие
физиологического дыхания
Дети указательные пальцы приставляют к
голове («рога»), делают глубокий вдох через нос, немного задерживают дыхание и
на выдохе продолжительно тянут «му-у…», стараясь, что бы звук был ровным.

file_name: Развитие речевого слуха ИГРЫ.docx

alt: Развитие физиологического дыхания

title: Игры на развитие речевого слуха