extracted_text:
Мектепалды
даярлық  «Салтанат» тобынын ұйымдастырылған оқу
қызметінің конспектісі
 «Қатынас»
білім беру саласының
ұйымдастырылған оқу  қызметі: Көркем
әдебиет
Тақырыбы: «Шалқан» ертегісі
Мақсаты:
Тәрбиелік: «Шалқан» ертегісін сахналай отырып,
балаларға бір отбасының татулығын, бірліктерін көрсету.
Дамытушылық: Ертегіні сахналау арқылы ой – қиялын, актёрлік
қабілеттерін дамыту.
Білімділік: «Шалқан» ертегісі туралы мағлұмат беру,
шалқанға түсінік беру.
Ресурстармен қамтамасыз ету:  «Шалқан» ертегісінің
кейіпкерлерінің костюмдері, шалқан.
Түрі: Көрініс, ертегі
1. Ұйымдастырушы кезеғ:
Алғы сөз:
Құрметті балалар! Бүгінгі
өткелі отырған «Салтанат»  тобының ертегілер еліне қош
келдіңіздер. Бүгінгі сахналайтын ертегіміз «Шалқан» ертегісі.
«Шалқан» ертегісі орыс халық ертегісі, балалар.
Ертегінің негізінен көптеген
түрлері бар, олар:
1. Қиял - ғажайып ертегісі.
2. Шыншыл ертегі.
3. Жан - жануарлар туралы ертегі.
4. Тұрмыс - салт ертегісі, болып
бөлінеді екен. Ал, осы, «Шалқан» ертегісі балалар, тұрмыс -
салт туралы ертегі екен. «Шалқан» орамжапырақ
тұқымдасына жататын екі жылдық көкөніс.
Шалқанның түсі ақ немесе сары болады екен.
Шалқанның құрамында ағзамызға пайдалы
көптеген дәрумендер бар. Емдік қасиеті де бар. Ендеше,
апайлар және балалар, мен сіздері, осы «Шалқан» ертегісін балалардың
сахналағанын көріп - тамашалауды ұсынамын.
2. Негізгі бөлім:
«Шалқан» ертегісінің сахналық қойылымын
тамашалаңыздар.
Автор: Ерте ерте ертеде, ешкі жүні бөртеде шал мен кемпір болыпты.
Бір күні атай шалқан екті:
Атай:
- Өс, шалқаным, тәтті боп өс! Өс, шалқаным,
мықты боп өс!
Автор: Күндерден күн өтті, айлардан ай өтті.
Шалқан өте үлкен, мықты болып өсті. Атай
шалқанды әрі тартқылайды, бері тартқылайды, жұлып
ала алмайды. Сөйтіп атай көмекке әжейді шақырады.
Әже: Мен көмекке келдім.
Автор: Әжей атайдан, атай шалқаннан тартып, жұлып ала
алмайды.
Әже: - Атасы, екеуміздің осыған күшіміз жетпейтін
сияқты. Көмекке немере қызымызды шақырайық.
Автор: Сөйтіп көмекке немере қызын шақырады. Немере
қызы әжесінен, әжесі атайдан, атай шалқаннан
ұстап тартады. Тартады, тартады – тарта алмайды.
Немере қызы: - Бізге көмекке
тағы біреу керек сияқты. Мен күшігімді шақырайын.
Автор: Немере қызы көмекке күшігін шақырады.
Күшігі немере қыздан, немере қыз әжесінен, әжесі
атайдан, атай шалқаннан ұстап тартқылайды. Бірақ
тағы да жұлып ала алмайды.
Күшік: Қанеки, біз көмекке мысықты
шақырайық. Мысығым, мысығым келіп бізге көмектес.
Автор: Күшік мысығын шақырады. Мысық күшіктен,
күшік немере қыздан, немере қыз әжейден, әжей
атайдан, атай шалқаннан ұстап әрі тартқылайды, бері
тартқылайды. Тағы жұлып ала алмайды.
Мысық: - Менің ойымша бізге тағы да көмек
керек сияқты. Тышқан, тышқан бізге көмектесші.
Автор: Барлығы бірге шалқанды тартады. Сол кезде шалқанды
жерден жұлып алады.
Сөйтіп, Әжей шалқанды
қосып тамақ пісіреді. Бәрі дәмді тағамнан ауыз
тиеді. Тышқан тамақты жеп отырып, былай дейді:
Тышқан: - Бұл тағам өте дәмді екен.
Егер келесі жолы тағы көмегім керек болса, мені
шақырыңдар. Мен шалқанды өте жақсы көремін.
Ролдерде ойнағандар:
Автор: Саттыбай Таймас
Атай:
Шеген Ислам
Әжей: Нариманқызы Азима
Немере қызы: Қалабаева Ясмин
Күшік: Манарбай Байрам
Мысық: Даниярқызы Сезім
Тышқан: Абзал Алмас
Барлығы: «Жұмыла көтерсе жүк жеңіл»
Тәрбиеші: Көрдіңдер ме балалар, ауызбіршіліктің не
екенін, «Жұмыла көтерсе жүк жеңіл»,
мақсатыңа жетерсің дегенді білдіреді.
3.Қорытынды:
1.Ертегідгі
шалқанды кім екті?- Ата
2.Немересі
көмекке нені шақырды?- Мысық,  Ит, Тышқан
3.
Шалқан ертегісіндегі ең соңғы көмекке келген
кім?- Тышқан
4.
Шалқан көкөніс пе, жеміс пе?
Ән: Ертегілер елінде.

.

Көркем
әдебиет
Тақырыбы:«Алтын
астық» (өлеңді жаттау)
Мақсаты
Өлеңнің
мазмұнын ашу,өлеңді дауыс ырғағын келтіре
оқи отырып,әр шумағын қайталау арқылы
жаттату.Піскен астықты ору,жинау науқаны туралы балаларға
айтып жеткізу,еңбекке деген сүйіспеншілік сезімдерін
ояту,еңбекті сүйе білуге тәрбиелеу.
көрнекіліктер:астықты
комбайнмен орып,жинап,машинамен қамбаға тасып жатқан сурет.
Билингвальді
компонент: астық-зерно,егін-посев
Сөздік
жұмыс: қырманға,дәулет
Ұйымдастырушы
ізденушілік
Жұмбақ
жасыру.
Ұзын мұртты
сарылар,
Қойнында дәні
бар.
Ол не?   /-Бидай/
-Бидай, сұлы, арпа,
тарыны жалпы астық деп атайды. Астық піскен кезде егін жинау
науқаны басталады.
-Бүгін біз
Қосжан Мүсіреповтың «Алтын астық»өлеңімен
танысамыз.
Көктемде егін
егетін,
Күзде жиып теретін,
Біздің дала-бай
дала,
Алтын астық айнала.
Ел егінді жинайды,
Қырманға
дән сыймайды.
Біздің дала-бай
дала,
Алтын астық айнала.
Балалар
өлеңді қайталай отырып жаттап алады.
Сұрақ-жауап
-Егінді жылдың
қай мезгілінде жинайды? -Күз мезгілінде
-Қандай
дәндер астық түрінде жатады? -Бидай,арпа,тары,сұлы.
Сергіті
сәті:
Күз мезгілі, астық
пісті.
Астықты комбайнмен
орамыз.
Машинамен
қырманға тасимыз.
Қамбаға
әкеліп төгеміз.
Дирменде ұн
жасаймыз.
Ұнды нан зауытына
апарамыз.
Ол жерде түрлі
нандар,тәтті тоқаштар пісіреді.
Нандарды дүкенге
апарады,
Дүкеннен біз сатып
аламыз.
Мақал
жаттау.
«Ас атасы-нан»
3.Қорытынды:
-Алтын астық деп не
үшін айтамыз?
-Астықты
қайда сақтайды.

Білім беру
саласы:Қатынас
Бөлімі:Көркем
әдебиет
Тақырыбы:«Алтын
астық»
Мақсаты:
Білімділік:«Ас
атасы – нан» деген мақалдың мағынасын түсіндіру.
Балаларға нанды қастерлеу керектігін түсіндіре келе,
диқаншылар еңбегімен таныстыру. Нанның адам еңбегімен
келетінін, оған көп күш жұмсалатынын түсіндіру.
Дамытушылық:
Оқу іс-әрекет кезінде жүйелі
сөйлеу, терең ойлау зейін аудара білу қабілеттерін дамыту.
Өлең,мақал-мәтелдер арқылы
шығармашылық қабілеттерін арттыру, тіл байлықтарын
жетілдіру.
Тәрбиелік:
Үлкендердің еңбегін бағалауға, қасиетті нан
тағамын қастерлеуге тәрбиелеу. Балаларды
еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа
баулу.
Көрнекіліктер:Нанның
түрлері, комбайн, диірменнің көріністерінен слайд, әр
балаға иленген қамыр.
Сөздік
жұмыс:Наубайхана, диірменші, қауыз,
диқан.
Алдын ала
атқарылатын жұмыс:Нан жайлы
өлең, мақалдар жаттау, «Нан қайдан шығады?»
тақырыбына әңгіме жүргізу.
Билингвальды
компонент: Бидай – пшеница-wheat,таба нан
–хлеб-bread, ұн-мука-flour, тұз-соль-salt,
ашытқы-дрожжи-yeast, су-вода-water.
1.Ұйымдастырушы
кезең
Психожаттығу
«Күлімдейік»
-Балалар адам
жанының, жүрегінің – кілті біздің езуімізде Егер біз
үнемі достарымызға, ата-анамызға, апайларға
күлімдеп, жадырап көңілді жүрсек, біз мейірімді,
ақылды болып өсеміз. Жан-жағымызға күлкі
сыйлайық.
Армысың
шапағатты күн ана
Армысың
қайырымды аспан ата
Армысың
мейірімді жер ана
Құт
дарып бар әлемді жарылқа
2. Негізгі
бөлім:
Жұмбақ
жасыру.
Алтын сары тоны бар
Қауызында
дәні бар /- бидай/

Ой
толғау.... Неліктен біз нанды «Ас атасы – нан»
деп айтамыз?
Балалар
тәрбиешінің түсіндірмесін мұқият тыңдап
отырады
Қазақта «Ас
атасы – нан» деген сөз бар, яғни, астың, дәмнің
үлкені нан. Бала ақ пен қараның ажыратып, танымай
тұрып-ақ, оған оң қолына нан ұстауды, нанды
баспауды, жерге тастамауды үйретеді. Нан қасиетті. Адам кез-келген
тамақты екі күн жесе, ол қанша нәрлі болғанымен,
сол тамақтан жалығады. Бірақ, адам баласы наннан өмір
бойы шықпайды. Нан- сән салтанаттың асыл
діңгегі.

Слайдпен
жұмыс.
-Балалар бірінші суреттен
нені көріп тұрмыз?
-Балалар көктемде
бұл тракторлар жерді жыртып, оны тырмалап, жерге мынадай бидай
дәнін себеді.
Бидай (– пшеница)
-Екінші суретте нені
көріп отырсыңдар?
-Егінді орып жүрген
комбайн, ол бидайды орып, тазартып, көлікке салып береді.
-Үшінші суретте
нені көріп отырсыңдар?
-Диірменнен ұн
тартылып жатыр.
-Төртінші суретте
нені байқап отырсыңдар? Ұннан наубайханада
әртүрлі нандар пісіріп шығарады, оны дүкендерге,
балабақшаларға жібереді.

Міне, балалар
біздің дастарханымызға нан оңай келмейді екен. Міне
жоғарыда айтқандай, үлкен еңбекпен келеді. Ал, сендер
күнделікті жеп жүрген нанды біз қайдан аламыз?
-Дұрыс
айтасыңдар,  үйде де аналарымыз қамырдан нан илеп, ашытып,
бізге неше түрлі дәмді нандарды дайындайды. Таба нан (–хлеб).
-Ал, қамырды илеу
үшін не керек екенін атап берейік.
 -Енді
қандай нан түрлерін білесіңдер?
-Ақ нан, таба нан,
бөлке нан, шелпек, бауырсақ.
-Дұрыс. Олай болса
нанға байланысты кім тақпақ, мақал, тыйым сөздер
біледі?
Сергіту
сәті:
Жайқалады ақ бидай,

Басын иіп
аққудай.
Трактор мен комбайн,
 Жүргізуге мен
дайын.
Дидактикалық
ойын
1.Нан пісірудің
ретін еске түсірейік. Қамыр илеу үшін, не керек екенін
өзі табады. Әртүрлі азық-түліктің суреттері
тұрады. Балалар өздері тауып қосады.
2.Балаларға
үстел үстінде жатқан суреттер арқылы
құрастыру, ол суретте нанның қалай келетіні
көрсетілген. Ол үшін суреттердің орындарын  тауып қоюы
керек.
3.Қорытынды:
Балалар, бүгінгі
біздің сабағымыз не жайында болды. Сонымен, нан
дастарханымызға қалай келеді? Нан – қасиет, нан-береке, нан –
мереке дегендей, сендер нанды қадірлеп, қастерлей білуіңіз
керек. Диқаншылардың маңдай терін бағалай білейік. Нанның
адам еңбегімен келетінін, оған көп күш
жұмсалатынын ұқтық..

Мектепалды
даярлық  «Салтанат» тобынын ұйымдастырылған оқу
қызметінің конспектісі
Өткізу
күні: 13.10.2020ж.
Тәрбиеші: А.А.Сулейменова
«Қатынас»
білім беру саласының
ұйымдастырылған оқу  қызметі: Сөйлеуді дамыту
Өтпелі
тақырып: «Күз сыйы»
Тақырыбы:
«Жеміс бағында» суреті бойынша
әңгіме  құрастыру.
Мақсаттары:
Тәрбиелік:
Балалардың табиғатқа деген сүйіспеншіліктерін оятып,
табиғатты бағалауға тәрбиелеу.
Дамытушылық:
Жай және жайылыма сөйлемдер туралы түсініктерін
нығайту. Сурет бойынша әңгіме құрастыруды дамыту.
Оқытушылық:
 Суретші
Ә.Қастеев туралы білімдерін кеңейту. Табиғат туралы
мақал-мәтелдерді жатқа айтуға, жаттықтыру.
Педагогикалық
технологиялар: АКТ, ойын технологиясы,
денсаулық технологиясы
Ресурстармен
қамтамасыз ету: интерактивті тақта,
слайд, суреттер.
Көптілдік: жемістер-фрукты-fruits,
алма-яблоко-apple, алмұрт-груша-pear
1.Ұйымдастырушылық
кезеңі:
Таңғажайып
сәт.
-Балалар,
біз бүгін саяхатқа шығамыз, ал қайда баратынымызды мына
себет арқылы анықтаймыз. Тәрбиеші жемістер салған
себетті көрсетеді (алма, алмұрт, алхоры, апельсин, лимон)
2. Негізгі бөлім.
Білімді
өзектендіру:
Себеттегі
жемістерді бір – бірден алып шығады.
-Мынау
не? (алма, алмұрт, алхоры, лимон, апельсин).
-Ал
бұлардың бәрін біз бір сөзбен қалай атаймыз.
-Жемістер
қайда өседі?
-Өте
жақсы! Біз сендермен жемістер бағына саяхатқа барамыз.
Күз келді, сондықтан да пісіп тұрған жемістерді жинап
алатын кез келді.
Билингвальды
компонент: бақ – сад, уражай – өнім, жемістер – фрукты, алхоры –
слива.
Күзгі
өнім (уражай) күзде піскен барлық жемістер мен
көкөністер, дәнді дақылдар жатады.
Бақ
(сад) – жеміс ағаштары өсетін жер.
Жемістер
туралы жұмбақтар жасыру.
Допқа
ұқсайды өзі,
Қызғылт
сары түсі. (Апельсин)
Терісі
қалың, дәмі қышқыл,
Түсі
- сары
Еті –
дәрі. (Лимон)
Көктемде
ақ гүлге оранады,
Күзде
қолға доп болып оралады. (Алма)
Ілініп
тұрған шарлар,
Күн
көзімен көгерер. (Алхоры)
Жұмбақтардың
шешулері болған жемістердің суреттерін көрсетеді.
 Сергіту
сәті:
Аяқтың
ұшымен тұрамыз,
Алманы
жұлып аламыз.
Үйге
қарай жүгіріп,
Аналарға
сыйлаймыз.
Алмаға
тән белгілерді анықтау.
-Міне,
мен сендерге алма жұлып әкелдім.
Пішіні
қандай?
-Сипағанда
қолға қалай сезіледі?
Алманы
бөліп балаларға таратып береді.
Үлестірмелі
материалмен жұмыс.
Тапсырманы
қалай орындау керектігін түсіндіреді.
Жеке
жұмыс жүргізеді.
3.Қорытынды: Жемістерге байланысты сұрақтар қояды,
балалардың жауаптарын толықтырады, қорытындылайды.
Мақтап-мадақтау.

Қоршаған орта жағдайын
бақылау және мониторинг
Уикипедия — ашық энциклопедиясынан
алынған мәлімет
Jump to navigationJump to search
Қоршаған орта жағдайын
бақылау және мониторинг

Соңғы жылдары
эколог-болжаушылардың арасында XX ғасырдың 20-шы жылдарында
қоршаған ортаға байланысты қолданылған мониторинг
ұғымы кең таралған. Экологиялық мониторинг -
антропогендік факторлар әсерінен қоршаған орта
жағдайының, биосфера компоненттерінің өзгеруін
бақылау, баға беру және болжау жүйесі. Мониторинг
ұғымы кең ұғымда экономикада,
өнеркәсіпте, және басқа да бақылаулар
жүргізілетін салаларда қолданылады. Ғылыми
оқулықтарға бұл ұғым Стокгольмдегі
БҰҰ-ның ұйымдастыруымен (маусым, 1972 ж.) өткен
қоршаған ортаны қорғау жөніндегі
конференңиядан кейін енді. Қазіргі таңда мониторинг
ұғымы негізгі үш түрлі жұмыстардан тұратын
қоршаған табиғи ортаны бақылау жүйелері ретінде
қарастырылады:

қоршаған ортаның
жағдайын жүйелі түрде бақылау.
табиғи және антропогендік
факторлардың әсерінен табиғатта болуы мүмкін
өзгерістерді болжау.
қоршаған орта жағдайын
ретке келтіру шараларын басқару.
Бақылайтын обьектілердің
ерекшелігіне, түріне және бақылау әдістеріне байланысты
мониторингтің бірнеше түрлерін ажыратады, Мысалы:

Жүргізу әдістері бойынша
мониторингтің мынадай түрлері бар:

биологиялық (биоиндикаторлар
көмегімен);
дистанционды (авиациялық және
космостық);
аналитикалық (химиялық
және физико-химиялық талдау).
Бақылау обьектілері бойынша:

қоршаған ортаның жеке
компоненттері мониторингі (топырақ, су, ауа);
биологиялық мониторинг
(өсімдіктер және жануарлар дүниесі).
Мониторингтің негізгі
мақсаттары мен міндеттері төмендегі кестеде көрсетілген.

Қоршаған орта жағдайы
мониторингінің мақсаттары мен міндеттері
Қоршаған орта жағдайы
мониторингі
Міндеті
Мақсаты
Бақылау         Анықтау        Бағалау          Болжау           Шешім
қабылдау      Жетілдіру
қоршаған орта
жағдайының өзгеруі          адам іс-әрекеті
арқасында қоршаған орта жағдайының
өзгеруіне алып келетін себептері   адам іс-әрекеті әсерін
анықтап, өзгерісгерді бақылау     қоршаған орта
жағдайында болатын өзгерісгер        адамның теріс
іс-әрекеті нәтижесіндегі зардаптарды жою            қоршаған
орта мен қоғам арасындағы тиімді қатынастар стратегиясы
Сонымен, мониторингтің технология
процестерін алгоритм түрінде былай бейнелеуге болады:

Өлшеу
талдау
сипаттау
моделдеу
дұрыс жолын таңдау.
Ic-әрекеттердің мұндай
алгоритмі қоршаған ортаның кез-келген мониторингіне
тән.

Экологтар үшін негізгі мынадай
мониторинг түрлері бар:

Биологиялық мониторинг
- биологиялық орталардағы (организмдерде,
биоценоздарда) табиғи және антропогендік процестерді бақылау
(ауыр металдардың, пестицидтердің жинақталуы). Мұндай
мониторинг тіршіліктің қоршаған орта компоненттерімен
өзара барлық байланысын қамтиды.
Базалық мониторинг
- жалпыбиосфералық, яғни, тек
қазіргі кездегі ғана емес, жақын аралықтағы
50-100 жыл ішінде болатын негізінен табиғи құбылыстарды
бақылау.
Биосфералық мониторинг
- биосферадағы өзгерістерді:
атмосфераның шаңдануы, әлемдік су балансы, Әлемдік
мұхиттың ластануы, құрлық пен мұхиттағы
биологиялық өнімнің өзгеруі және т.б.
ғаламдық деңгейде бақылау.
Биоэкологиялық мониторинг
- табиғи ортаның
жағдайын оның адам денсаулығына әсері
тұрғысынан бақылау. Адамның тыныс-тіршілігін
көрсететін көрсеткіштер - ауруға ұшырауы, туылуы,
өмір сүру ұзақтығы және т.б.
қолданылады.
Геоэкологиялық мониторинг
- табиғи экожүйелердегі
өзгерістерді бақылау. Географиялық стационарлық
бақылаулардың жүйелеріне сүйене отырып,
экожүйелердің биологиялық өнімділігі, өздігінен
тазаруға қабілеттілігі, заттардың шекті мүмкін
концентрациясы көрсеткіштері қолданылады.
Дистанционды мониторинг
- бұл авиациялық және
космостық мониторингтің жиынтығы. Кейде бұл
ұғымға, көрсеткіштері ақпараттарды жинау
орталығына беріліп отыратын, адам аяғы басуы қиын жерлердегі
приборлар арқылы алыстан ақпараттарды беру әдістерін (радио,
спутник) де жатқызады.
Теңіздердің ластануы
мониторингі
- теңіздер мен
мұхиттардағы судың сапасын білу мақсатында
ақпараттар алу үшін олардың жағдайын болжау,
бағалау және бақылау жүйесі. Бұл теңіз су
ресурстарын үнемді пайдалануға және оларды ластанудан
қорғау шараларын жүргізуге қажет.
Құрлықтағы
сулардың ластануы мониторингі
- су ресурстарын үнемді пайдалану
және оларды ластанудан, құрғап кетуден
қорғау шараларын жүргізу үшін
құрлықтағы сулардың жағдайы туралы
ақпараттар алу мақсатында болжау, бағалау және
бақылау жүйесі. Су сапасының көрсеткіштеріне -
температура, минералдану, рН, түсі, еріген оттегі, дәмі, ауыр
металдар, мұнай өнімдері, фенолдар, пестицидтер және ең
бастысы натрий, калий, кальций, магний, хлор, сульфат, карбонат, нитрат иондары
жатады.
Ластаушы көздер мониторингі
- ластаушы көздер арқылы су
обьектілеріне, атмосфералық ауаға, топыраққа
бөлінген заттардың мөлшерін және ластану деңгейін
болжау, бағалау және бақылау жүйесі.
Аймақтық мониторинг
- антропогендік әсерге
ұшыраған үлкен өнеркәсіп орындары, қалалар
және олардың айналасындағы аймақтар биосферасы туралы
ақпарат алу үшін бақылау.
Классификациядағы
мониторингтердің деңгейіне сәйкес - халықаралық
және аймақ аралық басқару деңгейлері ғаламдық
деңгейлермен байланыста болуы, ал ұлттық -
аймақтық деңгеймен байланыста болуы керек.

Экологиялық мониторинг
жүйесінде биологиялық мониторингтің, яғни,
экожүйенің биотикалық құрамы мониторингі ерекше
роль атқарады. Биологиялық мониторинг - бұл
қоршаған табиғи ортаның жағдайын тірі организмдер
көмегімен бақылау. Биологиялық мониторингтің негізгі
әдісі - биоиндикация, антропогендік факторларға байланысты
биотадағы кез-келген өзгерістерді есепке алып отыру.[1]

Дереккөздер
 Экология (оқулық) - Алматы,
2008 - ISBN 9965-32-223-6

Бұл мақаланы Уикипедия сапа
талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет.

Бұл мақалада еш сурет
жоқ.
Мақаланы жетілдіру үшін
қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті
қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан
аластаңыз.
Суретті мыннан табуға болады:

осы мақаланың тақырыбына
байланысты сурет Ортақ қорда табылуы мүмкін;
мақаланың өзге тіл
уикилеріндегі нұсқаларын қарап көріңіз;
өзіңіз жасаған суретті
жүктеңіз (авторлық құқықпен
қорғалған сурет қоспаңыз!).
Санат: Экология
Бағыттау мәзірі
КірмегенсізТалқылауҮлесімТіркелуКіру
МақалаТалқылауdisable
ОқуӨңдеуӨңделу
тарихыТағы
Іздеу
Уикипедия жобасынан іздеу
Басты бет
Қауым порталы
Жуықтағы өзгерістер
Ең жаңа беттер
Кездейсоқ бет
А —  Я тізімдеуі
Анықтама
Форум
Талқылау легі
Қателер туралы хабарлау
Демеу беру
Құралдар
Мұнда сілтейтін беттер
Қатысты өзгерістер
RTRC
Арнайы беттер
Тұрақты сілтеме
Мәлімет
Беттен дәйексөз алу
Уикидерек данасы
Print/export
Download as PDF
Басып шығару

Тілдер
Сілтемелер қосу
Бұл беттің соңғы
өзгертілген кезі: 11:29, 2014 ж. маусымның 22.
Мәтін Creative Commons
Attribution-ShareAlike лицензиясы аясында қолжетімді; қосымша
шарттар қолданылуы мүмкін. Бұл сайтты қолдану
арқылы Қолдану шарты және Құпиялық
саясатымен келісесіз. Wikipedia® Wikimedia Foundation, Inc. коммерциялық
еме

Мектеп жасына дейінгі балаларға экологиялық
  тәрбие беру

Мусағалиқызы
  Балбибі
МКҚК
  №8 «Ақбөбек» балабақшасы Маңғыстау облысы
  Жаңаөзен қаласы
Қазіргі таңда
  адамзат ауасын жұтып,суын ішіп отырған табиғат Ананы
  қорғап,аялау барша жұртқа тіршілік
  қамы,табиғи қажеттілік.Сондықтан да
  бүлдіршіндерді айналадағы табиғи ортамен үнемі
  қарым-қатынаста  болуға үйрету, олардың
  ұғымдарын қалыптастыру, табиғатқа деген
  жанашырлыққа  тәрбиелеу қазіргі
  балабақшадағы тәрбие ісінің өзекті
  тармақтарының бірі болып табылады.Табиғатпен таныстыру
  -  балалардың танымын дамытудың басты
  құралдарының бірі. Балабақшадағы
  тәрбиенің мақсаты - табиғатты аялап,оны
  қамқорлыққа алып күту,табиғат
  жөнінде қарапайым білім бере отырып,тірі және өлі
  табиғаттағы құбылыстар жөнінде қарапайым
  ұғымдар қалыптастыру. Мұнда балалардың
  қоршаған орта жөніндегі ұғым түсініктерін
  байытатын жалпы және нақты ғылыми мәліметтер
  алуының маңызы зор. Табиғатпен таныстыру
  барысында    "Табиғат  бүкіл тіршілік
  атаулының алтын ұясы, тал бесігі, өсіп өнер
  мекені"  екендігі жөнінде нақты түсініктер
  беріледі. Мектеп жасына дейінгі балалардың тірі және өлі
  табиғатқа деген сүйіспеншілік қарым- қатынасын
  тәрбиелеу мақсатында табиғатпен таныстыру, яғни
  табиғатты қорғау -  экологиялық тәрбие мен
  білім беру жұмыстары арқылы жүргізіледі.
Дидактический материал дошкольникамИгры, упражнения, тематические комплекты, карточки, шаблоны,
  раскраски, сказки, стихи.Узнать большеmr-smarty-cat.ruЯндекс.Директ
Мектеп жасына дейінгі
  балаға экологиялық тәрбие беру маңыздылығы.
  Табиғат әлемі таңғажайып және
  керемет.Дегенмен,барлығы бұл сұлулықты, аспан, су,
  жапырақ түстерінің алуандығын көре білмейді.
  Табиғат балаға күнделікті әсер етеді.Бірақ
  балалар көп нәрсені байқай бермейді, үстірт
  қабылдайды. Табиғат сұлулығы рухани
  қайырымдылыққа тәрбиелеуде үлкен рөл
  атқарады, яғни, балаларды мейірімділікке, адамгершілікке,
  жақын адамдарға қамқор бола білуге көмектеседі.
  Балалар үшін табиғат-бұл әр түрлі табиғи
  құбылыстарды танудың және сөздік қорын
  байыту көзі. Бұл-балалардың сөйлеу және ойлау
  қабілетінің дамуына ең қолайлы және пайдалы
  фактор. Табиғат баланың тұлғалық
  қалыптасуына зор ықпал етеді. Баланың қандай болып
  өсуі  бізге, ересектерге байланысты. Балабақша
  балаларының экологиялық тәрбиесі алуан түрлі
  ықпал ету құралдарының көмегі арқылы іске
  асырылады:  саяхат; мұражайларға бару;
  мақсаттық  серуен; телебағдарламалар, бейнефильмдер;
  табиғат  туралы көркем әдебиеттер; суреттерді,
  фотосуреттерді, иллюстрацияларды тамашалау; музыка тыңдау;
  дидактикалық  ойындар, мақал-мәтелдер. Мектепке
  дейінгі жастағы балаларға адам мен табиғат арасындағы
  қарым - қатынасты анықтайтын экологиялық тәрбие
  беруге байланысты мектепке дейінгі тәрбие мекемелердің алдында
  негізінен мына төмендегі міндеттер тұр.
Атап айтқанда:
-педагогтардың
  экологиялық тәрбие беру жөнінде білім деңгейін
  көтеру;
-балаларды айналамен
  таныстырудың бағдарламасын, олардың ата- аналарына
  насихаттау;
-әртүрлі
  жастағы балалар топтарындағы оқу-тәрбиелік
  жұмыстар;
Қоршаған ортаны
  аялауға деген адамның саналы көзқарасын
  қалыптастыру оның бала кезінен ерте басталуы тиіс.
Баланың дүниеге
  келгеннен кейінгі алғашқы 7 жыл оны тәрбиелеу мен
  оқытудағы ең басты кезең болғандықтан оны
  ескерусіз өткізіп алуға болмайды.Баланың болашағы сол
  кезеңде алған тәрбиесіне өте байланысты. Олай болса
  адамзаттың рухани және материалдық жағдайы осы
  кезеңде алған тәрбие негіздеріне тәуелді.
  Сұлулыққа тәрбиелемей тұрып жақсы
  ниеттегі, адамгершілігі бар,шығармашылықпен жұмыс істейтін
  адамды қалыптастыру мүмкін емес. Сұлулық бала бойында
  қуаныш сияқты ең жақсы сезімдерді тудыра
  отырып,баланың белсенді түрде шығармашылықпен
  жұмыс істеуі мен  денсаулығына оң ықпалын
  тигізеді. Бірақ бала мұның бәрін сезіну үшін
  сұлулықты өз көзімен көріп,оны қабылдай
  білуі керек. Балалар тәрбие арқылы, ересектердің
  өнегесі арқылы дүниені
  таниды,көруді,сезінуді,тыңдауды үйренеді. Тәрбиелеуші
  жақсы өнегені беруге неғұрлым қабілетті
  болса,балада соғұрлым көбірек үйренеді.Баланың
  өміріндегі алғашқы қабылдаған қуанышты сәттер
  оның болашақтағы өміріне жағымды бағыт
  бере отырып,өмір бойы есінде қалады.Жаңа
  ғасырда  табиғатсыз баланы тәрбиелеуді көз
  алдымызға елестете аламыз. Сондықтан да
  балабақшамыздағы тәрбие ісінің негізгі
  міндеттерінің бірі   "Балаларды айналамен таныстыра
  отырып,оларға экологиялық тәрбие беру" болып табылады.
  Баланы өз туған өлкесінің табиғатын
  сүюге,оны аялай білуге, оны қорғауға
  қызығушылығын арттырып,жауапкершілігін
  күшейтуге,табиғатпен бірге өмір сүретінін сезінуге
  үйрету мақсат. Балалармен жұмыс істеу барысында сабақ
  өтілетін бөлме ғана емес,сонымен қатар мекеме
  орналасқан ғимарат та әсем болуы керек. Егер балалар
  сұлулықты өмірден өз көздерімен көре
  отырып,оның өмірімен байланысын сезіне білсе,онда олар
  сұлулықтың бар екеніне сенеді. Балаларды табиғатқа
  деген сүіспеншілікке тәрбиелеу барысында оларды
  сұлулықты көріп қана қоймай, сол
  сұлулық жолында еңбектене білуге үйретудің
  маңызы зор. [3]
Біз табиғи факторлар -
  су, ауа, күнді қолдана отырып экологиялық тәрбие
  мәселелерін шешеміз. Балаларды өсімдіктер және жануарлар
  әлемімен таныстыру арқылы,оларды күтіп баптаудың
  жолдарын үйрете отырып, оларды аялай білуге тәрбиелейміз. Балалар
  тірі және өлі табиғат арасында, тірі организм мен олардың
  өмір сүру ортасындағы байланыстарды орнатуды
  үйренеді. Бала дүниеге келгеннен бастап табиғатпен
  байланыста болады. Табиғат баланың ақыл  ойының
  балалық деңгейден нақты түсініктер бойынша
  қалыптасқан жоғары деңгейге жеткізетін қор
  болып табылады. Ол әртүрлі табиғи құбылыстарды
  жете түсінуді, өз ойын жеткізе білу өнерін дамытады.
Табиғатты танып, білу
  мектепке дейінгі жастағы баланың бойында табиғатпен
  эстетикалық қарым қатынас жасаудың базасын
  құрайтын экологиялық тәрбиені бере отырып,сонымен
  бірге оны қорғай, аялай білуге үйретеді.
Мектепке дейінгі жастағы
  балаға экологиялық мәдениеттің алғашқы
  түсініктерін қалыптастыру үшін:
1. Мектепке дейінгі мекемелерде
  балаларға экологиялық тәрбие берудің алғы
  шарттарын құру;
2.Балалардың
  экологиялық сауығуының дамуы үшін атқарылатын
  жұмыстарға көгалдандырылған зоналар құру
  және ұйымдастыру;
3.Тірі объектілерді
  күтіп-баптауға қолайлы ортаны іс жүзінде
  құру үшін іс-шаралар ұйымдастыру;
4.Сабақта көркем
  құралдарды, әдістемелік және материалдық
  құралдарды,ойыншықтарды,түрлі ертегі кейіпкерлерін
  жүйелі түрде қолдану;
5. Педагог мамандардың
  білім деңгейі мен  олардың біліктілігін арттыру.
Тәрбиеші-педагогикалық
  үрдістің ең басты тұлғасы және
  экологиялық тәрбие берудегі шешуші фактор болып табылады. Ол
  экологиялық ақпараттар және арнайы материалдармен кең
  көлемде таныс болуы тиіс, сонымен қатар балаларды тәрбиелеу
  тәсілдерін қолдана білуі керек. Бала жүрегіне
  табиғаттың әсері өте зор, сол себептен де ол
  тәрбиелеу мен дамыту әрекетінде кеңінен
  пайдаланылады.Дегенмен, табиғат өздігінен бала бойына
  қажетті жеке тұлғалық сапаларды қалыптастыра алмайды,
  оған міндетті түрде ересектер тарапынан басшылық жасау
  қажет.Балалардың табиғатқа
  қызығушылығы оның құбылыстары
  арасындағы өзарабайланыс пен олардың пайдасын жете
  түсінгенде ғана арта бастайды. Мектеп жасына дейінгі ересек топ
  балаларының табиғатқа қарым-қатынасын
  бақылау барысында біздің байқағанымыз: табиғат
  құбылыстарының барлығы тең дәрежеде
  балаларды қызықтыра алмайды.Мысалы: табиғаттың кейбір
  құбылыстары, өзінің қабылдауға
  жеңілдігіне қарамастан, балалардың сәндік
  ою-өрнектерін жасау әрекетіндегі еңбектерінде мүлдем
  көрініс таппады деуге болады. Сондай-ақ олар шеңбер,
  жұлдыздар, найзағай, толқын, ай т.б бейнелеуге де жете
  көңіл бөлмегені байқалды. Табиғаттың нақ
  осы құбылыстары мен объектілері қазақ
  халқының күнтізбесінің негізіне жатады, ал жұлдызды
  аспан сырын жете ұғыну көшпелі өмір тіршілігі
  үшін аса қажет болды. Балабақшадағы тәрбие
  бағдарламасына сәйкес балаларды табиғатпен таныстыру
  барысында өзара байланысты білімділік және тәрбиелік
  міндеттер жүзеге асырылады. Балаларды табиғатпен таныстыру
  және шынайы қамқорлыққа алу жағдайында
  адамгершілік және эстетикалық тәрбие беру мақсатында
  өтіледі. Балабақшада балалардың өздері бақылап,
  бағып-баптап жүрген жануарлар мен өсімдіктердің болуы
  оларды қоршаған ортаға ұқыптылықпен
  қарауға, еңбекке деген сүйіспеншілікке және
  соған дағдылануға үйретеді,сондай-ақ бала
  бойында бәртіндеп тапсырылған іске жауапкершілік сияқты
  қасиеттер де қалыптаса береді. [4]
К.Д.Ушинский "Баланы
  табиғатпен жастай таныстыра дамыту,оның өзіндік
  логикалық ойлауын,сөздік қорын, санасының жетілуіне
  әсері мол екенін атап көрсеткен.Логикалық ойдың,
  пікірдің дамуы баланың келешекте рухының жоғары
  болуына,батыл пікір,нақты шешім айтуына және оны дәлелдеп
  беруге жетелейді.
Балаларға жануарлар
  дүниесіндегі ғажайып құбылыстар, анасынан тірі
  туылғанмен, жетілмеген, дәрменсіз, әлжуаз халде
  болғандықтан енелерінің қарнындағы тері
  қатпарларының түзілген қалтада сүтін еміп,
  өсіп жетілетін Австралияның қалталы қасқыры,
  ағашқа өрмелеп тіршілік ететін қалталы кішкентай аю,
  тиін, кенгурудің суретін көрсете отырып әңгімелеу
  арқылы балалардың қиялына қанат бітіру.
Балабақшадағы
  экологиялық тәрбие жұмысы, тәрбиенің негізгі
  салалары болып есептелетін адамгершілік, эстетикалық, еңбек
  тәрбиелерінің желісінде және халықтық
  педагогиканың қайнар бұлағын пайдалана отырып
  жүргізсе, айналадағы орта,табиғат жайындағы жалпылама
  ұғымдар нақтыланып, қалыптаса береді. [1]
  Экологиялық тәрбие жұмысына орай көрнекіліктерді
  қолдана отырып, табиғат бұрышының жабдықталуына
  байланысты конкурстар ұйымдастырылып экология проблемалары туралы,
  жағымды және жағымсыз әрекеттер бейнеленген
  картиналар пайдаланылғаны, ата аналар ментәрбиешілердің
  бірлескен жұмысының нәтижесінде табиғат туралы
  шағын кітапхананы өлі және тірі табиғатпен
  жабдықтау арқылы көрме ұйымдастырылғаны
  дұрыс. «Алтын күз», «Құстар күні»,
  «Табиғатты сүйеміз», т.б ертеңгіліктер бала еңбегімен
  ұштасып, әр педагогтың ізденімпаз әрекеті ғана
  болашақ табиғат жанашырын тәрбиелей алады дей келіп,
  тәрбие жұмысын жүргізудің мынадай екі нысанасына
  назар аударамыз:
а) балалардың
  айналадағы табиғатқа деген сүйіспеншілігін оятып,
  ұғымын кеңейту, оның әсемдігін нәзік
  сезінуге, өсімдіктер мен жануарлар дүниесін
  қамқорлыққа алуға баулу.
ә) балабақшада
  табиғат жайында алғашқы ұғымды
  қалыптастыра отырып қарапайым білім беріп, осының негізінде
  тірі және өлі табиғаттағы құбылыстар
  жөнінде нақты және жалпылама таным-түйсік
  қалыптастыру. Табиғат туралы бүлдіршіндердің
  ой-өрісін кеңейтіп,осы түйсіктер арқылы
  бүлдіршіндерге табиғат сырларын
  ұғындыружөніндегі экологиялық тәрбиенің
  ересектер тобына арналған жоба-бағдарламасын ұсынып
  отырмыз.
Баладағы ой-сана мен
  жүйкенің қозғалуы мен тежелуі
  ширығып,күшейеді,тепе-теңдік сипат алады.Абстракты ойлау
  біршама дамиды, айналадағы орта туралы талдау, ой түю
  әжептәуір жетіледі, табиғат туралы кәдімгідей
  түйсік,таным қалыптасады. Ол енді табиғаттың
  өзіне тән кейбір құбылыстары мен қасиеттері
  жайында білетін болады. Ойын мен еңбек әрекеті ұштаса
  жүреді. Табиғат құбылыстарының кейбір
  заңдылықтары, бұл құбылыстардың мерзімді
  қайталануымен таныстырылады,осының негізінде табиғат
  құбылыстарын реалистік тұрғыда
  ұғынуы,білуге құлшынысы,байқап-көре
  білуі,логикалық ойлауы,табиғатқа эстетикалық
  тұрғыдан қарау сезімі қалыптаса береді.
Өсімдіктер туралы
  ұғымдары кеңейтіліп,оның ішінде
  күнбағысқа т.б өсімдіктерге тоқтала,оның
  күнге қарап өсуіне байланысты аталатын және
  дәнінен май сығып алып, күнделікті өмірде
  пайдаланатындығын айтып әңгімелеу, олардың
  сондай-ақ өсуі үшін белгілі бір
  жағдайлар-топырақ,ылғал,күннің нұры,жылуы
  керек екені түсіндіріледі. Кейбір жануарлардың өсіп дамуы
  жөнінде балалардың білімі толықтырылады,құстар
  жұмыртқалайды,балапан басып шығарады,оларды
  азықтандырып асырайды және түйе ботасын, сиыр
  бұзауын, ит күшігін, мысық баласын өз сүтімен
  асырайтындығы түсіндіріледі.Балалардың жабайы
  хайуандар    (қасқыр, аю, түлкі, қоян,
  кірпі) олардың тіршілігі, қорек табу әрекеті
  жөніндегі ұғымдары кеңейтіледі. Адамгершілік
  тәрбиесінің мәнісі баланың адамдарға,айналадағы
  ортаға,туған өлкенің табиғатына деген
  сүйіспеншілігін,қамқорлығын арттыруды көздейді.
  Туған өлкеге сүйіспеншілікті тәрбиелеудің
  негізгі құралы-ұлттық тілі, мәдениеті,
  көркем өнер туындыларды,әдеби шығармаларды:
  өлең, ертегі, жұмбақ, жаңылтпаш,
  мақал-мәтел, аңыз-әңгіме,батырлар жырын
  тыңдау арқылы ана тілінің құдіреттілігін
  сезінумен қатар, оны сүюді үйренеді. Адам табиғат пен
  өмірдің бар өызығын ән-жырға қосып,
  оның әдемі де сұлу көріністерін бала санасына
  ән арқылы жеткізе білген.Халқымыздың қандай
  ән - әуені болмасын мейірім -шапағатқа, мәнді
  мазмұнға, ұлағатты тәлім-тәрбие,
  терең философияға негізделе жазылған. Сондықтан да ол
  сезімге әсер етіп,балалардың мінез-құлқы мен
  адамгершілік қасиеттерін, эстетикалық талғамын
  дамытуға ықпал етеді. Халық балаға табиғаттың
  құпия сырларын ән арқылы жеткізумен бірге, өмір
  сүрудің негізгі көзі адал еңбекке  де баули
  білген. Эстетикалық тәрбие нысанасы-баланың бойындағы
  әдемілік, әсемдікке іңкәрлігін оятып, табиғат
  сұлулығын сезіне білу, сүйсіне білу қабілетін
  ұстарту, көзін ашқан бұлақтай талғам
  қиялын ұштау. Осы тұрғыдан алғанда
  табиғат балаларға эстетикалық тәрбие берудің
  бірден-бір құралы болып есептеледі. Айналадағы орта, орман,
  су, тау, тас, жайқалған жасыл желек, құстардың
  сайраған әсем дауысы, жануарлар дүниесі, олардың
  барлығы бала жанына әсер етіп назарларын
  қытықтап,табиғат әсемдігі туралы түйсігін
  тоғайтады. Тәрбиеші балаларды табиғат
  құбылыстарымен таныстырып қана қоймай,
  әдемілікті түсініп, сезе білуге, күн сәулесінің
  шуағын,жаңбырдың нұрын, ормандағы
  құстардың сайрағанын зерделеп түсінуге баулиды.
  Балалардың зейінін табиғат жанашырларының іс-қимылына
  аударып, олардың қимыл әрекеттерін бақылатады,
  мұның бәрі балалардың эстетикалық сезімін
  оятып, еңбектене білуге, табиғат байлығын
  жанашырлықпен қорғауға үйретеді.
  Табиғатта болып жатқан алуан түрлі болып жатқан
  құбылыстар желісі,алуан түрге енетін әуе
  кеңістігі, қызылды-жасылды ағаштар жемісі
  бәрі-бәрі адам баласын таңқалдыратыны сөзсіз.
  Міне, адам баласының табиғатты жырлау шеберлігі, табиғатпен
  сырласуы-осының айғағы. Қалай десек те,
  табиғаттың күйін, әсемдігін,қазыныға толы
  қоймасын көрсек жанымыз тойғысыз, жырласақ тіл
  жеткісіз. Дүниеге жаңа зымырандар,адуынды автомобильдер,
  тікұшақтар, мықты моторлы қайықтар, роботтар
  келді. Ғылымдағы озық техниканың жетістігі саналатын
  мұндай жаңа дүниелер құпияға толы
  табиғаттан үйренген адам баласының жетістігі екендігі рас.
  Мысалы, қазіргі тікұшақты инелікке, жүк машинасын
  қоңызға,ұшақты құсқа,
  автобусты есекқұртқа, сүңгуір
  қайықты балыққа,жерді қопарғыш тракторды
  бұзаубасқа қарап жасалғандығы анық.Жер
  жүзіндегі жеті кереметке Вавилон бақшасы арқылы
  үлесін қосқан табиғаттың шеберлігін
  ұққан адамзат сән өнері, сурет салу,
  сәулет өнері, шеберлік сынды қасиеттерді бойына
  дарытқандығы даусыз. Мәселен, өзіміздің әлемге
  әйгілі суретшіміз -Әбілхан Қастеевтен:"Сен
  мұндай өнерді қайдан үйден?"- деп
  сұрағанда:"Таудың бұлағынан
  қойдың құлағынан, апамның киізінен,
  ешкінің мүйізінен үйрендім"-деген екен.
Яғни, адамзат
  өмір  бойы барлығын табиғаттан үйренді,
  үйреніп келеді. Міне, сондықтан да табиғатқа
  адамзаттың қыруар өлшеусіз қарыздылығы
  оның табиғат тынысын тазартып, аялай білумен қатар,
  көркем бейнесін қалпына келтіріп, әлемнің жеті
  кереметін жетпіс кереметке жеткізумен өлшенбек.
"Таза болса
  табиғат-аман болар адамзат,табиғат,сен-тіршілік тұнып
  тұрған,сен-күнсің,көтерілген күліп
  қырдан,сен-көлсің,сен -ормансың,сен-
  бұлбұлсың,адамға сұлулықты шын
  ұқтырған",-деп ақын ағамыз Садықбек
  Хангелдин жырлағандай,табиғат күллі тіршілік
  атаулының құтты қоныс мекені,алтын ұя бесігі,
  құт-берекесі. Адам үшін табиғат ең
  қасиетті де қастерлі ұғым.Өйткені,адамның
  өзін дүниеге әкелетін аяулы да,қадірлі жан-анасы
  болса, адамның табиғатты"Ана" деп
  құрметтеуінде өте үлкен мән жатыр.
  Адам-табиғаттың бір бөлшегі әрі ғажайып
  туындысы. Адамның табиғатсыз өмір сүруі мүмкін
  емес. Себебі, адам өміріне қажетті заттардың барлығын
  табиғаттан алады.
Сондықтан табиғат
  пен адамды бөліп қарауға болмайды.
  Әсіресе,қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін
  табиғатсыз елестету мүмкін емес.Сан ғасырлар бойы
  халқымыз табиғат аясында көшіп-қонып тіршілік еткен.
  Табиғаттың сан алуан құпия сырларына
  үңіліп,өзіндік ой түйген. Сол атқылы
  табиғат табиғат заңдылықтарына үндесіп,
  бірлікте өмір сүрген. Әсіресе, мал шаруашылығымен
  айналысқан халқымыз өз кәсібін табиғатпен
  үйлесімді жүргізіп отырған. Табиғатқа аялы
  алақан, жылы жүрек сезімі, көздің
  қарашығындай қамқорлық керек екендігіне ерекше
  мән берген. Табиғат- тылсым дүние,табиғаттың
  өзі арайлап атқан таң, қызарып батқан
  күн,жүйіткіген бұйра бұлттар, мың
  құбылған сағым, жарқыраған әсем
  жұлдыз, әнші құм, биші қайың секілді
  құпия сырлы тылсым дүние, жұмбаққа толы
  ғой шіркін! Сол себепті, табиғат тылсымын түсіне
  білгендер-бақытты жандар! "Табиғат -біздің
  дүниетанымымызды қалыптастырушы және басты ұстаз.
  Адам баласының білім алатын көзі-табиғат. Сол табиғатты
  бақылау, зерттеу оны қорыту, сырын шешу қажет".
"Ғаламның
  ғажайып көркі де сонда,сыры да сонда,мақамы да
  сонда...ғылымы да сонда, адамның өмірі де сонда",-деп
  А.Машанов айтпақшы тілсіз табиғаттың тылсымын
  түсініп,оны аялау,қорғау және көркейту  -
  әрбір адамның міндеті әрі борышы. Себебі,табиғат пен
  адам - егіз. Біз жас ұрпақ   табиғаттың
  қорғаны.Атадан балаға мирас болып келе жатқан
  табиғатымызды көздің қарашығындай
  сақтап,анамыздай аялап, келер ұрпаққа таза
  күйінде қалдыруымыз керек. Табиғат  адамның
  бойына қуат,көңіліне шабыт, сезіміне ләззат
  шапағатын ұялататын сұлулық пен әсемдік
  әлемі. Сол сұлулықты,әсемдікті жоғалтпай
  қастерлеуіміз керек.Бұл жайында халқымыздың
  қалдырған тағылымдық, тәрбиелік мәні зор:
  " Атаңнан мал қалғанша,тал қалсын"
  "  Бұлақ көрсең,көзін аш"
  ," Бір тал кессең,он тал ек" тағы да басқа
  ұлағатты сөздері, табиғатқа
  сүйіспеншілікпен,қамқорлықпен қарап,
  үйлесімділік сақтағанда,адамзат баласы үшін
  табиғат кең сарай, мәңгі тозбас құтты
  қоныс болады. Жер бетіндегі барлық тіршілік атаулы
  Табиғат-Анаға қарыздар. Сондықтан да
  табиғатқа немкетті қарау,онымен санаспау   ана
  сүтін ақтамағанмен пара- пар.
Адам баласы
  Табиғаттың ең ұлы перзенті болумен бірге,ең
  ұлы қамқоршысы да екенін ешқашан естен
  шығармауымыз керек. Табиғат озбырлықты көтермейді.
  Оны мәпелеп  баптап, мейіріммен аялау арқылы ғана
  қажетті үлесіңді үзбей ала аласың.
  Табиғат қазынасын қастерлеген адам ғана ұлы
  мұратқа жетеді. Өз адамгершілігінің салмағын
  өлшегің келсе, табиғаттың сыр сипатын түсіне
  білуге әрекет жасап көр. [2] Адам  табиғаттың
  ең сенімді, айнымас досы, қамқоры, қорғаушысы.
  Туған жеріміздің баға жетпес қазынасын ысырап етпей,
  еселеп арттыра беру жолында талмай, жалықпай еңбек ету
  барлық үлкен-  кішінің абырайлы борышы,
  мүлтіксіз атқаратын міндеті. Табиғат-адам үшін жайлы
  мекен, барлық игіліктің бастауы. Адамзаттың басты
  міндеті   табиғи қуат көздерін орнымен пайдалану,
  табиғат әсемдігін сақтау, қоршаған ортамен
  үйлесімді өмір сүру,мейірімділік нұрын шашу екенін
  ұмытпайық.
" Адам
  табиғатқа тәуелді болса, табиғат та оған
  тәуелді", демекші,барша байлықтың анасы - Жер. Жерді
  күтіп баптай білу, оның қойнауынан қазба
  байлықтарын игеріп ала білу, табиғат пен қоршаған
  ортаны түлетіп гүлдендіре беру өз қолымызда.
Пайдаланған
  әдебиеттер тізімі:
1. Балабақшадағы
  экологиялық тәрбие /Отбасы және балабақша-1996.
  №11-12/
2. Көбеева Н «Бала
  және табиғат» \\ Үйелмен және балабақша. –
  1993. № 5.
3. Құлшанова С
  Табиғатты қорғау. \\ Отбасы және балабақша. –
  1993. № 6.
4. Керімбаева Р Табиғат.
  Бала. Тәрбие.\\ Отбасы және балабақша. – 1997. № 1 – 3.
5. Жұмабекова Ф.И
  Көркемдік тәрбиені ұйымдастыру ерекшеліктері. \\
  Бақшадағы көркемдік тәрбие.

Скачано с
www.znanio.ru

file_name: конспект Шалқан ертегісі.docx

alt: Көркем әдебиет

alt: Тақырыбы:«Алтын астық» (өлеңді жаттау)

alt: Жеке жұмыс жүргізеді. 3.Қорытынды:

title: Конспект Шалқан ертегісі


extracted_text:
Краевое
государственное казенное  образовательное
учреждение, реализующее адаптированные основные общеобразовательные программы
«Школа-интернат  №10»

ТВОРЧЕСКИЙ ПРОЕКТ
Тема:  Развивающее пособие  «Паровозик»

    Выполнили:    обучающиеся 7 класса
Чамбуркина Елизавета, Полуянова Мария
Устинкина Юлия, Ермоленко Светлана

Руководитель: учитель профессионального обучения
Морозова Н.В.

г.Бикин
2022
год

План:
1.
Определение потребности.
2.
Краткая формулировка задач.
3.
Критерии (требования) к будущему пособию.
4.
Планирование и изготовление изделия.
     5.Техника безопасности при ручных,  машинных работ,     при  Влажно
тепловой обработке
Определение потребности:
На
кружке «Творческая мастерская»,  в кабинет психолога необходимо изготовить
развивающее
пособие : «Паровозик»
Цель:
Разработать эскиз и
изготовить развивающее
пособие : «Паровозик»
Задачи:
1.
Провести исследование и разработать эскиз
2.Подобрать
инструменты и приспособления для различных операций
3.
Подобрать ткань (основу)
4.
Подобрать нитки
5.
Изготовить изделие
6.
Обработать изделие
           Критерии (требования) изготовлению
гусеницы.
1.
Оригинальность
2.
Соответствие
эстетическим нормам
3.
Наличие
материала
4.
Наличие
необходимых инструментов и приспособлений.

Последовательность
выполнения  пособия
: «Паровозик»

1.Вычертить
 буквы, эскиз вагонов,  зверюшек. Букв, цифр.
2.Выкроить
детали кроя вагонов, зверюшек, букв, цифр

3. Продублировать  детали вагонов паровозика,
настрочить липучку.

5.     Настрочить
липучку на нижние детали зверюшек, буквы, цифры.

6.Вставить
синтезом  между деталями зверюшек, сметать срезы.

6.     Обтачать срезы  зверюшек.

ТБ при использовании ножниц и игл:
Ножницы
с сомкнутыми лезвиями должны находиться справа от работающего кольцами к нему.
Передают, сомкнув лезвиями, кольцами вперед.
Нельзя
шить ржавой иголкой, она плохо протыкает ткань, оставляет на ней следы и может
сломаться.
Нельзя
втыкать иголку в одежду, стол или другие предметы.
Иголки
надо хранить в игольнице или подушечке.
Не
прикусывать нитку зубами, можно испортить эмаль зубов и повредить десны.
ТБ при использовании швейной машины
1.     Опасность
в работе:
Повреждение
пальцев иглой
Попадание
волос или концов одежды во время вращения вращающейся части швейной машины.
Поражение
электрическим током.
2.     Что
нужно сделать до начала работы?
Застегнуть
манжеты рукавов
Проверить
исправность машины
Проверить
соединения деталей, не остались ли в них ручная игла или булавки.
3.     Что
нужно делать во время работы?
Установку
шпульного колпачка, заправку верхней нити производить при выключенной машине.
Не
класть ножницы или другие инструменты около вращающихся частей машины.
Не
передавать ножницы, изделия или детали при включенной машине.
4.     Что
нужно делать по окончании работы?
Выключить
машину
Убрать
рабочее место
ТБ
при выполнении влажно-тепловой обработке.
1.
Опасность в работе:
Возгорание
шнура
Ожоги:
паром, о подошву утюга, от возгорания шнура
Поражение
электрическим током
2.
Что нужно сделать до начала?
Проверить
целостность шнура и чистоту подошвы утюга
Проверить
наличие резинового коврика
3.
Что делать во время работы?
Выполнять
влажно-тепловую обработку, стоя на резиновом коврике.
Включать
и выключать утюг сухими руками, берясь за корпус вилки, а не за шнур.
Ставить
утюг на специальную подставку
Следить
за тем, чтобы шнур не касался подошвы утюга, и утюг не перегревался.
Использовать
для увлажнения ткани пульверизатор.
4.
Что нужно сделать по окончании работы?
Выключить
утюг
Поставить
на специальную подставку
Убрать
рабочее место

file_name: творческий проект пособие паровозик.docx

alt: Кр аевое государственное казенное образовательное учреждение, реализующее адаптированные основные общеобразовательные программы «Школа-интернат №10 »

alt: План: 1. Определение потребности

alt: Обтачать срезы зверюшек.

title: Коллективный творческий проект. Тема:"Развивающее пособие Паровозик"


extracted_text:
0.1. Числовые типы
Целочисленные типы позволяют переменной принимать значения целых чисел согласно следующей таблице:

Тип

Диапазон значений

Сколько байтов занимает
  одно значение

Byte

0..255

1

ShortInt

-128..127

1

Word

0..65535

2

Integer

-32768..32767

2

LongInt

-2147483648..2147483647

4

Зачем нужны Byte
и ShortInt, если
есть Integer? Они
занимают меньше места в памяти. Если, например, ваша переменная по смыслу
задачи обозначает минуты (то есть целое число в диапазоне от 0 до 60), то
полный смысл придать ей тип Byte.

Вещественные типы позволяют переменной принимать значения вещественных чисел согласно следующей
таблице:

Тип

Примерный диапазон
  значений

Точность
(значащих цифр)

Сколько байтов занимает
  одно значение

Real

2.9´10-39 - 1.7´1038

11-12

6

Single

1.5´10-45 - 3.4´1038

7-8

4

Double

5´10-324 - 1.7´10308

15-16

8

Extended

3.4´10-4932  - 1.1´104932

19-20

10

Comp [1]

примерно от -1019
  до 1019

8

Типы Single,
Double, Extended и Comp
могут потребовать для своей работы некоторой настройки Паскаля.
Следует помнить, что дробные числа (например, 1/3) компьютер
хранит примерно в таком виде: 0,3333333333333. Вы знаете, что такое
представление дробных чисел приблизительно. Чтобы точно представить 1/3,
компьютеру понадобилось бы бесконечное количество троек, но память компьютера
ограничена. Ячейка под переменную типа Real позволяет хранить всего 11-12 таких троек. Эту
приблизительность нужно иметь в виду, когда вы многократно выполняете
арифметические действия над переменными вещественных типов. При определенном
сочетании чисел и действий вы можете немедленно получить совершенно
неправильный результат. Попробуйте, например, выполнить такую программу:

VAR a,b,y    : Real;
BEGIN
     a:=55555555555.1;   b:=55555555555.0;
     y:=a-b;
     WriteLn (y   :30:3)
END.

Вы обнаружите, что вместо результата  0.100  компьютер
выдает результат  0.125.

Скачано с www.znanio.ru

[1]
Тип Comp, несмотря на то, что является вещественным,
принимает значения только целых чисел.

intro: 0.1. Числовые типы

информатика

group: Дисциплины

title: Числовые типы


extracted_text:
Автономная
некоммерческая организация дополнительного образования «Сибирский институт
непрерывного дополнительного образования»

Программа
профессиональной переподготовки
«Педагогическое
образование. Преподавание предмета «Основы безопасности жизнедеятельности» в
условиях реализации ФГОС»

Письменная
работа
по теме
«Основы медицинских знаний и профилактика болезней»

 Выполнил:
 Карманова Тамара Александровна

Группа- 20181225/254/12/ОБЖ

Омск – 2019
37.    Учение Г. Селье.
Понятие о стрессе и дистрессе.

 Понятие и сущность стресса
1.1 Различные
понятия стресса с точки зрения разных наук
В современном
англо-русском словаре слово «stress» переводится как «напряжение». В физиологии
и медицине оно понимается как напряжение систем организма. Большая советская
энциклопедия  определяет стресс в психологии, физиологии и медицине как
состояние психического напряжения, возникающее у человека при деятельности в
трудных условиях.
Словарь физиологических
терминов трактует эмоциональный стресс как понятие тревоги, конфликта,
эмоционального расстройства, переживания угрозы безопасности, неудачи, досады и
т.д. [8; с. 245??? Или Цит. по: 5; с. 66], то
есть такие эмоциональные состояния, которые развиваются у человека, когда он
сталкивается с реальными психологически трудными ситуациями, либо считает их
психологически трудными ли неразрешимыми.
Большой энциклопедический
словарь указывает на то, что стресс – это особое состояние организма у человека
и млекопитающих, возникающее в ответ на сильный внешний раздражитель.
Это определение существенно шире,
поскольку оно распространяется и на животных. Здесь, в отличие от
психологического (эмоционального) стресса и в добавление к нему,
подразумевается особое, специфическое физиологическое состояние, изменение
которого мы в силах оценить в том числе у животных. Составители Большой
медицинской энциклопедии понимают под стрессом состояние, возникающее при действии
чрезвычайных или патологических раздражителей и приводящее к напряжению
неспецифических адаптационных механизмов организма. Наиболее же широко
употребляемым в настоящее время определением можно принять такое:
стресс
– это совокупность неспецифических реакций, возникающих в организме под
влиянием чрезвычайных воздействий.
Слово
стресс происходит не от английского, а от латинского слова stringere –
затягивать. Г. Селье считает, что слово «стресс» пришло в английский из
старофранцузского и средневекового английского и вначале произносилось как
«дистресс». Первый слог, полагает Г. Селье, постепенно исчез из-за разговорного
«смазывания» или «проглатывания»
И
все-таки, слово «стресс» в медицинском применении появилось не в англо-русском
словаре и не в энциклопедиях. Свой вклад в определение понятия «стресс» внесли
учёные Русской Военно-медицинской академии.
Так,
статский советник, доктор медицины, профессор, заведующий кафедрой
патологической физиологии В.Г. Коренчевский уже в 1913 г. занимался наблюдением
за активностью гормонального фона и изменением процессов адаптации,
происходящих в организме животных под влиянием различных, в том числе и
чрезвычайных воздействий. Согласно его предположениям, адаптационный синдром
сам по себе не является патологической реакцией. Наоборот, это физиологическая
реакция на повреждение как таковое, имеющая защитный характер.
((«Исторические
аспекты изучения проблемы стресса» В.Я. Апчел, В.М. Лымаренко, Н.В. Павлова,
О.В. Леонтьев )
Однако
первооткрывателем  иосновоположником учения о
стрессе признан канадский врач-патофизиолог Ганс Селье.
4 июля 1936 г. было опубликовано его письмо «Синдром,
вызываемый различными повреждающими агентами», в котором приводились данные
о стандартных реакциях организма на действие различных болезнетворных агентов.
Это сообщение положило начало учению о стрессе.
Всего
Ганс Селье и его сотрудники опубликовали по проблеме стресса около двух тысяч
работ. При этом понятие «стресс» трактуется Г. Селье различно. Если в первых
работах под стрессом понимается совокупность всех неспецифических изменений,
возникающих в организме под влиянием любых сильных воздействий и
сопровождающихся перестройкой защитных систем организма, то в более поздних
трудах под стрессом понимается неспецифическая реакция организма на любое
предъявленное к нему требование, т. е. происходит своего рода упрощение
понятия «стресс».
(
Апчел В.Я., Цыган В.Н. «Стресс истрессоустойчивость человека» -СПб.: ВМА, 1999. - 86 с)
До
появления работ этого автора считалось, что реакция организма на холод и тепло,
движение и длительное обездвиживание диаметрально противоположны, однако Г.
Селье удалось доказать, что во всех этих случаях кора надпочечников выделяет одни
и те же «антистрессорные» гормоны, помогающие организму адаптироваться к
любому стрессору.
(
Селье Г. Стресс без дистресса. –  М.: Наука, 1979. – 292 с.)
В
функциональном и морфологическом отношении стресс выражается общим
адаптационным синдромом, имеющим определенные и хорошо известные стадии:
·
реакция
тревоги, во время которой сопротивление организма понижается («фаза шока»), а
затем включаются защитные механизмы;
·
стадия
сопротивления (резистентности), когда напряжением функционирования систем достигается
приспособление организма к новым условиям;
·
стадия
истощения, в которой выявляется несостоятельность защитных механизмов и
нарастает нарушение согласованности жизненных функций.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: 20181225⁄254⁄12⁄ОБЖ_Карманова_Т_А_№-12_Основы_медицинских_знаний_стресс_дистресс.docx

alt: В функциональном и морфологическом отношении стресс выражается общим адаптационным синдромом, имеющим определенные и хорошо известные стадии: · реакция тревоги, во время которой сопротивление организма понижается…


file_name: Математика в схемах квадратные неравенства граф способ.docx

title: материал по математике


extracted_text:
Приемы,
мобилизующие интеллектуальные возможности школьников при подготовке
и сдаче экзаменов

Физическое
упражнение, влияющее на гармонизацию работы левого и правого полушарий,
называется «перекрестный шаг».
Имитируем
ходьбу на месте, поднимая колено чуть выше, чем обычно. Можно сделать это сидя,
приподнимая ногу на носок, навстречу руке. Каждый раз, когда колено находится в
наивысшей точке, кладем на него противоположную руку. Одним словом,
соприкасаются то левое колено с правой рукой, то правое колено с левой рукой.
Для эффективности в момент взмаха можно подниматься на опорной ноге на цыпочки.
Обязательное условие выполнения этого упражнения – двигаться не быстро, а в
удобном темпе и с удовольствием.

Следующее
упражнение уменьшает кислородное голодание, усиливающее негативное влияние
стресса. Для борьбы с кислородным голоданием существует прием под названием
«энергетическое зевание». Зевать необходимо тем чаще, чем более интенсивной
умственной деятельностью вы заняты. Зевание во время экзамена очень полезно.
Как правильно зевать? Во время зевка обеими руками массировать круговыми
движениями сухожилия (около ушей), соединяющие нижнюю и верхнюю челюсти. В этих
местах находится большое количество нервных волокон. Для того, чтобы оградить
свой организм от кислородного голодания, достаточно 3–5
зевков.

Экзамен –
это не пытка, не казнь.
Экзамен –
это бой.
И в этом
бою самый главный и самый опасный противник – это вы сами.
Чтобы
справится с собой при отсутствии опыта в этом деле, нужно очень много усилий.
Одного количества усилий мало – они должны быть правильно направлены и
распределены.
Главное в
деле достижения успеха на экзамене – это правильный настрой.

Каждый, кто сдаёт экзамены, независимо от их результата,
постигает самую важную в жизни науку – умение не сдаваться, а провалившись –
вдохнуть полной грудью и идти дальше.

Накануне экзамена

1. Многие считают: для того, чтобы полностью подготовиться к экзамену, не
хватает всего одной, последней перед ним ночи. Это неправильно. Ты уже устал, и
не надо себя переутомлять. Напротив, с вечера перестань готовиться, прими душ,
погуляй. Выспись как можно лучше, чтоб встать отдохнувшим, с ощущением своего
здоровья, силы, «боевого» настроя. Ведь экзамен – это своеобразная борьба, в
которой нужно проявить себя, показать свои возможности и способности.

2. В школу перед экзаменом ты должен явиться не опаздывая, лучше за полчаса до
его начала. При себе нужно иметь несколько (про запас) ручек.

3. Перед экзаменом или во время
него целесообразно выпить несколько глотков воды. В антистрессовых целях воду
пьют за 20 минут до или через 30 минут после еды. Лучше всего подходит
минеральная вода. Можно пить просто чистую воду или зеленый чай.

Во время экзамена

1. Вначале вам сообщат
необходимую информацию (как оформить бланки, сколько времени дается на экзамен
и т.д.). Будь внимателен!!!

2. Сосредоточься! Постарайся на
время забыть про окружающих. Для тебя должны существовать только текст заданий
и часы. Торопись не спеша! Жесткие рамки времени не должны влиять на качество
твоей работы.

3. Начни с легкого! Начни с
решения тех задач, в знании которых ты не сомневаешься, не останавливаясь на
тех, которые могут вызвать долгие раздумья. Тогда ты успокоишься, голова начнет
работать более ясно и четко, и ты войдешь в рабочий ритм. Ты освободишься от
нервозности, и вся твоя энергия будет направлена на более трудные вопросы.

4. Читай вопросы и задания до
конца! Спешка не должна приводить к тому, что ты стараешься понять условия
задачи «по первым словам» и достраиваешь концовку в собственном воображении.
Это верный способ совершить досадные ошибки в самых легких задачах.

5. Запланируй два круга!
Рассчитай время так, чтобы за две трети всего отведенного времени пройтись по
легким вопросам – «первый круг», а потом спокойно вернуться и подумать над
трудными, которые тебе вначале пришлось пропустить – «второй круг».

6. Проверь! Оставь время для
проверки своей работы, хотя бы чтобы успеть пробежать глазами и заметить явные
ошибки.

7. Угадывай! Если ты не уверен в
выборе ответа, но интуитивно можешь предпочесть какой-то ответ другим, то
интуиции следует доверять! При этом выбирай такой вариант, который, на твой
взгляд, имеет большую вероятность.

8.
Не паникуй! Самое главное – успокоиться и сосредоточиться, и тогда успех не
заставит себя ждать!

file_name: памятка для учащихся.doc

alt: Накануне экзамена 1

title: Памятка для учащихся по подготовке к экзаменам


extracted_text:
Дата 08.04.2020
Дорогой
друг!
Начинаем
урок литературного чтения.
Тема
урока Небылицы и прибаутки. Загадки.
Тебе необходимо:
1.    Повторить материал и выполнить задания.
2.    Ты узнаешь о понятии «загадки», особенности жанра «загадки».
3.    Научишься придумывать загадки.
4.    Сообщить о результатах работы.
ПРИСТУПАЕМ К РАБОТЕ:
1.    Вспомни, что такое небылица, прибаутка? Если забыл, пройди по
ссылке (тебе будет интересно!):   https://youtu.be/7uevweany4k
2.    Пройди по ссылке и внимательно просмотри видеоурок:

https://youtu.be/qlXIgDb1qdI

3.    Придумай загадку, оформи в читательском дневнике в виде таблице,
нарисуй отгадку.

4.     При помощи взрослых сфотографируй работу в читательском дневнике
и отправь мне.
*Выучи
песенку-прибаутку «Как на тоненький ледок…» у. с. 71.
Спасибо
за работу!

Оформление работы в читательском дневнике:
Загадки.

Тема

Загадка

О животных

Скачано с www.znanio.ru

file_name: 8 апреля сценарий Небылицы и прибаутки. Загадки.docx

alt: Дата 08.04.2020 Дорогой друг!

title: сценарий урока для детей по литературному чтению "Небылицы, прибаутки. Загадки" на дистанционном обучении


file_name: Урок физики Давление.docx

title: К уроку физики


extracted_text:
В каком слове допущена ошибка в
постановке ударения: НЕВЕРНО выделена буква, обозначающая ударный гласный звук?
Выпишите это слово.

корЫсть

шарфЫ

аэропОрты

крАлась

красИвейший

 манЯщий

каталОг

добелА

избАлованный

пЕрчить

 сОрит

занялА

определЁн

знАчимость

оглЯнется

В одном из приведённых ниже
предложений НЕВЕРНО употреблено выделенное слово. Исправьте лексическую ошибку,
подобрав к выделенному слову пароним. Запишите подобранное слово.
 Экологи сохраняют БОЛОТНЫЕ участки
местности, которые являются ключевыми местами остановок перелётных птиц во
время миграции.

Известный       режиссёр
      заверил       в       интервью,                               что            ничего

АВТОБИОГРАФИЧЕСКОГО в его новой
картине нет.

Древний город был окружён
ЗЕМЛЯНЫМ валом.

Сложнейшая сценическая
конфигурация нового спектакля должна быть ГАРМОНИЧНОЙ.
Отредактируйте предложение:
исправьте лексическую ошибку, исключив лишнее слово. Выпишите это слово.
Судьба подарила нам бесплатно
этот безоблачно-яркий день, и мы стоим на снежной вершине Альп.
Отредактируйте предложение:
исправьте лексическую ошибку, заменив лишнее слово. Выпишите это слово.
Дмитрий Ильич
чуть не заплакал от бессильного раздражения, раскричался, плюнул и ушёл, потом
велел запрячь лошадь и, сказав, что он вымывает руки и не притронется больше ни
к чему, уехал к Павлу Ивановичу на заседание Общества.
В одном из выделенных ниже слов
допущена ошибка в образовании формы слова. Исправьте ошибку и запишите слово
правильно.

 ДОБРЕЙШИЙ
  человек

опытные
  ТОКАРЯ

ЛЯГТЕ
  на коврик

стирка
  ПОЛОТЕНЕЦ

нет ПЯТИСОТ рублей

по ИХ желанию

в ДВУХ ТЫСЯЧ пятом году

КРАСИВЕЙШИЙ пейзаж

ПРОПОЛОЩИ бельё

пара БОТИНОК

ЗАДАНИЕ 11
Укажите варианты ответов, в
которых в обоих словах одного ряда пропущена одна и та же буква. Запишите
номера ответов.
1)
расчётл..вый, солом..нка

2)
обустра..ваться, горош..к

3)
претерп..вая, повизг..вать

4)
оранж..вый, дешёв..нький

5)
кали..вый, плать..це
ЗАДАНИЕ 13
Определите предложение, в котором
НЕ со словом пишется СЛИТНО. Раскройте скобки и выпишите это слово.
Зима (НЕ)ДАРОМ злится, прошла её
пора…
Домашняя жизнь его, никому из
окружающих (НЕ)ИНТЕРЕСНАЯ, шла своим чередом.
Это был месяц (НЕ)ОМРАЧЁННОГО
дурными событиями счастья.
Мой новый приятель был человеком
отнюдь (НЕ)БЕДНЫМ, но скупость его меня обескураживала.
(НЕ)РАДУШНО и приветливо встретил
Ольгу Стас, а холодно и отчуждённо.
ЗАДАНИЕ 13
Определите предложение, в котором
оба выделенных слова пишутся СЛИТНО. Раскройте скобки и выпишите эти два слова.

Трудно представить, ЧТО(БЫ)
случилось с нами, если бы не помощь родителей, а ТАК(ЖЕ) поддержка друзей.
(НЕ)СМОТРЯ на вечную занятость, я
отправился (НА)ВСТРЕЧУ со школьными товарищами.
(В)ВИДУ густого тумана все рейсы
были отменены, и нам пришлось (В)ТЕЧЕНИЕ двух суток дожидаться лётной погоды
(В)ЗАКЛЮЧЕНИЕ оратор повысил
голос (И)ТАК торжественно закончил речь, что зал взорвался аплодисментами.
ЧТО(БЫ) уверенно чувствовать себя
во время выступления, вам лучше выучить свою речь (НА)ИЗУСТЬ.
ЗАПЯТЫЕ ПРИ
ОДНОРОДНЫХ ЧЛЕНАХ И В СЛОЖНОСОЧИНЕННОМ ПРЕДЛОЖЕНИИ
ЗАДАНИЕ
ОДИНОЧНЫЕ СОЮЗЫ
ОДИНОЧНЫЙ СОЮЗ И – ЗАПЯТАЯ НЕ
СТАВИТСЯ

И
ИЛИ ДА (=И)
1.
Кто умолял меня о встрече и тем самым склонил к
предательству интересов фирмы?
2.
Прогулка или разговор с другом были одинаково приятны для меня.
3.
Из окна были видны стволы вишен да кусочек аллеи.
, А , НО , ДА (=НО)
1.
Почти каждый вечер они уезжали в лес,
а на водопад так и не
выбрались.
2.
В России континентальный климат, но при этом суровая зима.

3.
Много желал да ничего не поймал.

ОДИНОЧНЫЕ
  СОЮЗЫ
ПЕРЕД
  ОДИНОЧНЫМИ И, ИЛИ ЗАПЯТЫЕ НЕ СТАВЯТСЯ!

И
ИЛИ ДА (=И)
1.
Кто умолял меня о встрече и тем самым склонил к
предательству интересов фирмы?
2.
Прогулка или разговор с другом были одинаково приятны для меня.
3.
Из окна были видны стволы вишен да кусочек аллеи.
, А , НО , ДА (=НО)
1.
Почти каждый вечер они уезжали в лес,
а на водопад так и не
выбрались.
2.
В России континентальный климат, но при этом суровая зима.

3.
Много желал да ничего не поймал.

ДВОЙНЫЕ СОЮЗЫ
ЗАПЯТАЯ – ПЕРЕД ВТОРОЙ ПОЛОВИНОЙ
СОЮЗА
НЕ ТОЛЬКО …, НО И… КАК, ТАК И… ХОТЯ И …, ТО НЕ СТОЛЬКО, СКОЛЬКО…

 Он сделал домашнюю работу не только по физике, но и по алгебре.
ПАРНЫЕ СОЮЗЫ
ОДИНОЧНЫЙ СОЮЗ И – ЗАПЯТАЯ НЕ
СТАВИТСЯ
НЕ ТОЛЬКО …, НО И… КАК, ТАК И… ХОТЯ И …, ТО НЕ СТОЛЬКО, СКОЛЬКО…

 Он сделал домашнюю работу не только по физике, но и по алгебре.
ПОВТОРЯЮЩИЕСЯ СОЮЗЫ
ЕСЛИ В ПРЕДЛОЖЕНИИ ЕСТТЬ
ПОВТОРЯЮЩИЙСЯ СОЮЗ, МЫ
СТАВИМ         ЗАПЯТЫЕ      ТАК,      КАК      БУДТО                         СОЮЗОВ
    МЕЖДУ
ОДНОРОДНЫМИ ЧЛЕНАМИ ВООБЩЕ НЕТ
НИ .., НИ.., НИ … ИЛИ.., ИЛИ …, ИЛИ… ЛИБО …,
ЛИБО…, ЛИБО…
ОБРАТИТЕ ВНИМАНИЕ НА СОЮЗ И
1.
Грубое, и нелюбезное, и черствое поведение людей может испортить настроение окружающим.
2.
И грубое, и нелюбезное, и черствое поведение людей
может испортить настроение окружающим.

НИКАКОЙ РАЗНИЦЫ!

СЛОЖНОЕ ПРЕДЛОЖЕНИЕ
МЕЖДУ ЧАСТЯМИ СПП СТАВИМ ЗАПЯТУЮ
ВСЕГДА
[
], и [     ]
1.
Белый теплоход уверенно рассекал
невысокие волны, и только по лёгкому дрожанию корпуса пассажиры догадывались
о начале морской качки.
2.
На земле жилось нелегко, и поэтому я очень полюбил
бездонное небо.
НО  НЕ ВСЕГДА
_ . _      [    ] и [     ]              (
), [    ] и [     ]
ЕСЛИ ЕСТЬ ОБЩИЙ
ДЛЯ ДВУХ ЧАСТЕЙ ВТОРОСТЕПЕННЫЙ ЧЛЕН ИЛИ ПРИДАТОЧНАЯ ЧАСТЬ, ЗАПЯТУЮ НЕ СТАВИМ.
РАБОТАЕТ ТОЛЬКО С СОЮЗОМ И
1.      Мимо [ проносились автомобили]  и [ проезжали нагруженные фуры ].
2.
(Если будешь хорошо себя вести), то [ мы пойдём в парк ] и [ я куплю тебе мороженое ].
МНОГО И
ЧТО ЭТО МОЖЕТ БЫТЬ:
ПОВТОРЯЮЩИЙСЯ
СОЮЗ РАЗЕЛЯЕМ
ЗАПЯТЫМИ
Изучение роста
необычных кристаллов имеет и теоретическое, и практическое, и  общенаучное значение.
НЕСКОЛЬКО ПАР                     ЗАПЯТЫХ НЕТ
 Плодыароматом этого.   растения являются полезными и вкусными и обладают прекрасным
ОЧП И СЛОЖНОЕ ПРЕДЛОЖЕНИЕ                                                              ТОЛЬКО
МЕЖДУ  [Поднялась луна], и [тени стали чётче и длиннее]. ЧАСТЯМИ

Расставьте знаки препинания.
Укажите ДВА предложения, в которых нужно поставить ОДНУ запятую. Запишите
номера этих предложений.
1)
Из листового металла делают и корпуса машин и
приборы и посуду.
2)
Жестянщики должны знать устройство различных
станков и приспособлений для обработки листового металла и уметь работать на
них.
3)
Столярный клей выпускают в виде зёрен или
твёрдых плиток с блестящей поверхностью.
4)
Мы долго не ложились спать и любовались то
небом то морем.
5)
Тучи стали чернеть за горами и только яркими
лучами блистало солнце.
Расставьте знаки препинания.
Укажите ДВА предложения, в которых нужно поставить ОДНУ запятую. Запишите
номера этих предложений.
1)
В поведении скворца много суетливого и
забавного деловитого и хитрого.
2)
Зимним утром прилетают на берёзу тетерева и
клюют её бурые серёжки.
3)
В гостиной графа зеркала и картины и вазы
были настоящими произведениями искусства.
4)
Для многих книги Достоевского или Толстого
интереснее любого детективного романа.
5)
Хорошо тёплой осенью потеряться в густых
чащах осин лиственниц и берёз и дышать прелым запахом травы.
Расставьте знаки препинания.
Укажите ДВА предложения, в которых нужно поставить ОДНУ запятую. Запишите
номера этих предложений.
1) Немецкий художник Дюрер много путешествовал
по Италии и Нидерландам и был хорошо знаком с искусством этих стран.
2)Тучи стали чернеть за горами и
только яркими лучами блистало солнце.
3)
Художник сумел передать внешность этого
человека и характер и настроение.
4)
Солнце — мощный источник как света и тепла
так и других излучений. 5) Часть населения или пешком или на телегах или на
машинах двинулась из города.
Расставьте знаки препинания.
Укажите ДВА предложения, в которых нужно поставить ОДНУ запятую. Запишите
номера этих предложений.
1)
Для измерения тех или иных научных объектов
или явлений используются единые для всего мира единицы.
2)
Тучи на горизонте то сходились и расходились
то выстраивались в причудливые замки.
3)
Редкие желтоватые звезды мелькали между
тучами и небо понемногу светлело на горизонте.
4)
Споры шляпочных грибов очень мелкие и лёгкие
и переносятся потоком воздуха.
5)
Видны были только белые стволы ближайших
берёз да кусочек аллеи.
Расставьте знаки препинания.
Укажите ДВА предложения, в которых нужно поставить ОДНУ запятую. Запишите
номера этих предложений.
1)
Тогда Иван изо всех сил дёрнул ручку прибора
и оторвал её.
2)
Музыкант выводил трогающие душу мелодии на
подаренной ему флейте и чистый её голос летел над речным простором до самого
синего неба.
3)
Большие белые птицы либо кружат над водой
либо садятся отдыхать на камни либо неторопливо и величаво плывут по реке.
4)
Эта роща и красивый фасад дома отражались в
водной глади озера и небольшой речонки.
5)
Выпускник историко-филологического факультета
Петербургского университета Лев Щерба был награждён за блестящую работу по
языкознанию золотой медалью и ему предложили остаться в университете.

file_name: 11 праздничное.pdf

alt: В одном из приведённых ниже предложений

alt: Павлу Ивановичу на заседание Общества

alt: ДОБРЕЙШИЙ человек опытные

alt: ОДИНОЧНЫЕ СОЮЗЫ ОДИНОЧНЫЙ СОЮЗ

alt: Много желал да ничего не поймал

alt: ДВОЙНЫЕ СОЮЗЫ ЗАПЯТАЯ – ПЕРЕД

alt: НЕ ТОЛЬКО …, НО И… КАК, ТАК И…

alt: Грубое , и нелюбезное , и черствое поведение людей может испортить настроение окружающим

alt: ПОВТОРЯЮЩИЙСЯ СОЮЗ РАЗЕЛЯЕМ ЗАПЯТЫМИ

alt: Расставьте знаки препинания. Укажите

title: Урок-повторение. Подготовка к ЕГЭ по русскому языку


extracted_text:
Мир величины
Тема: Величина
Возрастная
группа детей: 6-7
Задачи.
Обучающие задачи: формируем
интерес к математике, на основе
познавательной активности и любознательности.
Развивающие
задачи: развиваем умение работать в группе, в
парах; находить решение и делать выводы; любознательность, память, логическое
мышление; двигательную активность.
Воспитывающие
задачи: воспитываем  интерес
к математическим занятиям.
Коррекционные
задачи: способствуем формированию представления
детей о геометрических фигурах: умения различать геометрические фигуры, умения
сравнивать их по свойствам (по цвету, форме и величине), стимулируем
развитие умение устанавливать
закономерность.
Словарная
работа:
длиннее, короче, самый длинный, самый короткий, равный по длине.
Оборудование:
Разные по длине палочки, предметы разных размеров
Демонстративный
материал: счетные палочки, 6-8 коробок разного размера.
Раздаточный материал: Три картонных дома
разной величины с прорезями для дверей и окон, без крыш; картонные крыши, окна,
двери трех величин, соответствующие размерам домов.
Предварительная
работа: определять высоту предметов на рисунке и
сравнивать их по высоте; составлять предложения, используя в речи слова
Индивидуальная
работа: упражнять
в сравнении предметов по высоте.
Организация
детей на НОД:
Ход занятия.
1. Организационный
момент.
Появление Медуницы
и Торопыжки.
-Здравствуйте,
ребята! Вы умеете считать? Давайте посчитаем от 1 до 10 и обратно цепочкой.
-Молодцы! А
сравнивать предметы по длине умеете?
-У меня две
палочки. Посмотрите внимательно, чем они отличаются?
-Молодцы. Одна
больше размером и длиннее другой.
-Кто догадался,
чем мы сегодня будем заниматься на занятии?
Сегодня мы будем
сравнивать предметы по размеру и длине.
2. Основная часть.

-Какая палочка у
меня в руках больше?
-Жёлтая больше.
-Какая палочка
длиннее?
-Красная, верно. А
как проверить?
-Правильно. Надо
положить одну палочку на другую.
-На столе у вас
лежат цветные счётные палочки. Возьмите самую длинную оранжевую палочку и
положите на стол. Справа положите синюю палочку поменьше. Слева красную, она
должна быть короче оранжевой.
Посмотрите на эти
два дерева. Какое из них больше? Приведите еще пример разных по размеру
предметов, которые вы видите вокруг себя.
Игра «Кто быстрее
подберет коробки»
Содержание: Выяснив,
чем отличаются коробки друг от друга, педагог объясняет задание: «Коробки
расставлены вперемешку: длинные, короткие, широкие, узкие, высокие и низкие. Сейчас
мы поучимся подбирать коробки нужного размера. Давайте поиграем «Кто быстрее
подберет коробки по размеру. Вызывает детей, дает им по одной коробке. Потом
дает команду: «Коробки, равные по длине, станьте на место!» (или по ширине,
высоте). Первой паре детей предлагает подобрать коробки равные по высоте,
поставить так чтобы было видно, что они одинаковой высоты. Можно предложить
построить коробки в ряд (например, от самой высокой до самой низкой).
Игра «Что таким
бывает?»
Ведущий называет
определение, игроки по очереди вспоминают объекты, которые к нему относятся. За
правильный ответ игрок получает балл. Победителем становится собравший
наибольшее число баллов. Например:
длинным бывает…
платье, река, змея, веревка;
глубоким бывает…
море, колодец, яма, пещера;
высоким бывает…
дом, гора, человек, жираф.
Игра «Построим
дома»
Цель: Продолжать
учить зрительно соотносить величину предметов и проверять свой выбор путем
наложения; развивать внимание; закреплять слова, определяющие относительность
величин «больше», «меньше», «одинаковые».
Ход игры: Педагог
вставляет в наборное полотно крупные изображения трех домов, располагая их в
случайном порядке, а не в ряд. На столе раскладывает вперемешку элементы дома
(крыши, двери, окна). Затем говорит детям, что они будут строителями, достроят
дома, которые должны быть аккуратными, ровными; все детали следует подбирать так,
чтобы они подошли к нужным частям. Дети подходят и по очереди «достраивают»
дома. Сидящие за столами принимают участие в оценке каждого этапа работы. В
конце педагог подводит итог: «Самому большому дому мы подобрали самые большие
окна, самую большую дверь, самую большую крышу. В дом поменьше мы поставили
двери поменьше, крышу поменьше, окна поменьше. А в самом маленьком доме самые
маленькие окна, самая маленькая дверь, самая маленькая крыша».
3. Заключительная
часть. Рефлексия. Ребята, вам понравилось занятие? Что нового вы узнали? Что
вам понравилось больше всего? Вы поделитесь своими знаниями с другими? Прощание
с Медуницей и Торопыжкой.

Диагностика
уровня представлений о величине у детей 6-7 лет
Задание №1
Цель: Учить
считать по заданной мере, когда за единицу счета принимается не один, а
несколько предметов или часть предмета.
Материал: квадраты
(20 шт на человека)
Ход:  Игровое
упражнение «Узнай, сколько пар».
У детей по 20
квадратов.
Воспитатель
предлагает детям разместить квадраты парами и сосчитать их. Дети поочередно
считают квадраты.
Затем воспитатель
просит детей над каждой парой квадратов положить по одному кругу. По окончании
выполнения задания спрашивает: «Сколько кругов вы положили? На что указывают
круги? (Круги указывают на количество пар квадратов.) Сколько пар
квадратов в числе двадцать?»(Десять пар.)
Задание №2
Цель: Делить
предмет на 2–8 и более равных частей путем сгибания предмета (бумаги,
ткани и др.), а также используя условную меру; правильно обозначать части
целого (половина, одна часть из двух (одна
вторая), две части из четырех (две четвертых) и т.д.); устанавливать
соотношение целого и части, размера частей; находить части целого
и целое по известным частям.
Материал: Д.И. «На
Дне Рождения»
Ход:  «На Дне
Рождения» Дети, представьте, что у вас день рождения, к вам придут друзья.
Мама попросила помочь ей: разделить на 4 части круглый  и овальный торт,
на 8 частей прямоугольный пирог, на три части калач (кольцо).
Задание №3
Цель: Формировать
у детей первоначальные измерительные умения. Учить
измерять длину, ширину, высоту предметов (отрезки прямых линий)
с помощью условной меры (бумаги в клетку)
Материал: лист
с заданием, условная мерка (ленточка)
Ход:
Нам нужно измерить
стороны геометрических фигур, как мы можем это сделать? (с помощью мерки).
Задание №4
Цель: Учить
детей измерять объем жидких и сыпучих веществ с помощью
условной меры
Материал: мешочек
с манкой, графин с водой, прозрачные мерные стаканы
Ход: Как ты
думаешь сколько в мешочке манной крупы ? (ответ ребенка) А как мы можем узнать
сколько там крупы? (с помощью прозрачного стакана -мерки)
Задание №5
Цель: Дать
представления о весе предметов и способах его измерения.
Сравнивать вес предметов (тяжелее — легче) путем взвешивания их
на ладонях. Познакомить с весами.
Материал: мешочек
с манкой, шишки (3 шт), игрушка ежик.
Ход: как мы
можем определить сколько весит мешок, шишки и ежик?
«Тяжелый - легкий»
с помощью весов устанавливать его массу
Взвесим сначала
мешочек- шишки- ежика
как ты думаешь, что тяжелее ежик или мешочек ?
Задание №6
Цель: Развивать
представление о том, что результат измерения (длины, веса,
объема предметов) зависит от величины условной меры
Материал: Д.И.,
условная мерка
Ход: Д/и «Определи длину» Выбирают
в группе объекты, которые можно измерить условной мерой, предложенной
педагогом, определяют их длину.
(в условной мере-
полоска бумаги в клетку). Умеют измерять длину объекта с помощью
условной мерки (полоса бумаги в клетку)
Критерии
оценивания:
Точка роста
– ребенок не ответил правильно на задание, ответил полностью с помощью
взрослого
Стадия
становления - при ответе ребенок делал ошибки, давал неполные ответы,
ответил с частичной помощью взрослого
Стадия
формирования – ребенок полностью справился с заданием без помощи
взрослого.

alt: Мир величины Тема: Величина

title: Конспект НОД Величина


extracted_text:
Розробка
системи управління інформаційними ресурсами (тести)
Тест 76. Який з
етапів життєвого циклу інформаційного ресурсу не існує?
1.     Етап
розробки стратегії.
2.     Етап
створення.
3.     Етап
супроводу.
4.     Етап
пошуку та збирання.
5.     Етап
використання.
Тест 77. Оберіть правильні
твердження:
Система управління
інформаційними ресурсами організації включає:
1.     Розробку
стратегії управління даними.
2.     Залучення
програмістів до визначення необхідного програмного забезпечення.
3.     Визначення
належності, джерела, типу, обсягу, надлишковості повідомлень і визначення
логічної моделі системи даних.
4.     Огляд
існуючих і можливих методів, які використовуються на кожному з етапів життєвого
циклу інформаційного ресурсу
5.     Проектування
апаратно-програмних засобів комп’ютерної системи.
6.     Аналіз
технологій, які застосовуються до функціонування інформаційних ресурсів,
визначення способів підвищення ефективності і продуктивності;
7.     Заходи з
організації збереження інформаційних ресурсів
Тест 78. Обрати
правильне твердження. Етап збирання, створення, зберігання, пошуку, передавання
повідомлень і даних передбачає:
1.     Контроль
впровадження інформаційних систем організації згідно з визначеними цілями.
2.     Аналіз
інформаційних потоків і масивів даних.
3.     Організація
добору та прийому на роботу персоналу для роботи з інформаційними системами,
організація умов його роботи, підвищення кваліфікації.
Тест 79. Обрати
правильне твердження.
 Планування і розробка систем
управління інформаційними ресурсами і потоками ґрунтуються на:
1.     Етапах
життєвого циклу інформаційного ресурсу.
2.     Теорії і
методиці документування управлінських процесів.
3.      Аналізі
інформаційного забезпечення комп’ютерних систем організації.

file_name: Розробка системи управління інформаційними ресурсами (тести).docx


extracted_text:
РАЗРАБОТКА
ВНЕКЛАССНОГО МЕРОПРИЯТИЯ КО ДНЮ СВЯТОГО ВАЛЕНТИНА В 8-ом КЛАССЕ

I      DEVIDE INTO PAIRS BY
CHOOSING ONE HALF OF A HEART. STUDENTS WHO HAVE HALVES OF THE SAME COLOUR ARE
THE PAIR

II    ACCORDING TO THE TOPIC
WE'LL LISTEN TO A LOVE SONG BY "THE BEATLES", PICK UP A REPEATED
PHRASE TO GUESS THE NAME OF THE SONG

III TO
PRACTICE THE LANGUAGE 2 MINUTES ARE GIVEN FOR THE NEXT TASK: FIND & MATCH WORDS
WITH SIMILAR MEANINGS

1  A PART OF YOUR
BODY
2  A HEART-SHAPED CARD
3  A MAN WHO CARED
FOR PEOPLE
4  A BOY WHO
SHOOTS ARROWS
5  A KIND OF
FLOWERS
6  A FRIENDLY LOOK
7  USED WITH A BOW
8  A FANCY
MATERIAL
9  A BUNCH OF
FLOWERS
10 A KIND OF CANDY

A)  CHOCOLATES
B) HEART
C) SMILE
D)  LACE
E) ARROW
F) BOUQUET
G) ROSE
H)CUPD
I)
VALENTINE
J)
ST. VALENTINE

IV THE ENGLISH
LANGUAGE IS RICH, IT CAN BE BUSINESS, THE LANGUAGE OF AVIATION & SO ON ...
IT CAN BE FRUITY. FILL IN THE RIGHT NAME OF THE FRUIT ON THE BLACKBOARD
1)
EVERYBODY
LIKED HER. SHE WAS THE ... OF THEIR EYES.
2)
SHE IS
PRETTY; THEY THINK SHE IS A REAL...
3)
THEY
ARE MAD. THEY ARE ABSOLUTELY...
(A
PLUM, AN APPLE, A PEACH, A LEMON, A RASPBERRY, BANANAS)

V AND NOW WE'LL SEE HOW
GOOD YOU'RE AT LITERATURE AND ART. YOU MUST MATCH THE FAMOUS COUPLES

1 CARMEN
2 ADAM
3 NAPOLEON
4 JOHN LENNON
5 TARZAN
6 RAT BUTTLER
7 SOPHIE LOREN
8 TRISTAN
9 RUSLAN
10  ROMEO
11 EURIDICE
12  CLEOPATRA
13  GRIBOEDOV

A)  N. CHAVCHAVADSE
B)  CAESAR

C)  C)ORPHEUS
D) JULIET
E) LUDMILA
F) ISOLDA
G) CARLO PONTI
H) SCARLET O' HARA
I)
JANE
J)
JOKO
K)
JOSEPHINE
L)EVE
M)
DON HOSE

VI LISTEN TO A LOVE
SONGBY "THE BEATLES" AND WRITE OUT AS MANY
COMPLETE SENTENCES AS YOU CAN." YESTERDAY"

VII MAKE A CHAIN FROM LOVE TO HATE. YOU
MAY CHANGE ONLY ONE LETTER
FOR EXAMPLE:   COLD FOLD FOND FIND WIND
WINE WIRE WARE WARM

VIII   GIVE SHORTENED NAMES FROM:
SUSAN- SUE
WILLIAM-?
THOMAS-?
PETER-?
ELIZABETH-?
MICHAEL-?
ROBERT-?
PAMELA-?
PATRIC-?
ANTHONY-?

IX NOW LET'S SEE WHO HAS WON
THE COMPETITION BY SCORING THE MOST POINTS

alt: РАЗРАБОТКА ВНЕКЛАССНОГО МЕРОПРИЯТИЯ

alt: THEY ARE MAD. THEY ARE ABSOLUTELY

alt: L)EVE M) DON HOSE VI LISTEN

title: Внеклассное мероприятие по английскому языку


extracted_text:
Лекция 5  Факторный
анализ и его задачи

1.
Факторный
анализ, его типы и задачи
2.     Расчет
влияния факторов на результат с применением метода цепных подстановок.
3.
Прием абсолютных разниц.

1.
Факторный анализ, его типы и задачи

Все явления и процессы хозяйственной
деятельности организации находятся во взаимосвязи, взаимозависимости и
взаимообусловленности. Одни из них непосредственно связаны между собой, другие
косвенно.
Каждый результативный
показатель зависит от многочисленных и разнообразных факторов. Чем более
детально исследуется влияние факторов на величину результативного показателя,
тем точнее результаты анализа и оценка качества работы организации.
Факторный анализ - это методика комплексного и
системного изучения и измерения воздействия факторов на величину
результативного показателя.
Типы факторного
анализа:
1. детерминированный
(функциональный) и стохастический (корреляционный);
2. прямой (дедуктивный) и
обратный (индуктивный);
3. одноступенчатый и
многоступенчатый;
4. статический и динамический;
5. ретроспективный и
перспективный.
Детерминированный
факторный анализ - это методика исследования влияния факторов, связь которых с
результативным показателем носит функциональный характер, т.е. результативный
показатель может быть представлен в виде произведения, частного или
алгебраической суммы факторов.

Стохастический факторный
анализ представляет собой методику исследования факторов, связь которых с
результативным показателем является не полной, вероятностной. Это зависит от
оптимальности сочетания других факторов, воздействующих на этот показатель.
При прямом факторном
анализе исследования ведется дедуктивным способом от общего к частному.
При обратном от частных
факторов к обобщающим.
Одноступенчатый факторный
анализ - исследуются факторы только 1-го уровня, 1-ой ступени без их
детализации на составные части. Y = a * b.
Многоступенчатые -
проводится детализация факторов a и b на составные элементы.
Статический - это
изучение влияния факторов на определенную дату (месяц, квартал, год).
Динамический - методика
исследования причинно-следственных связей в динамики.
Ретроспективный и
перспективный: см. тему виды эк. анализа.
Классификация факторов в
экономическом анализе:
1. По степени воздействия
на результат:
- основные - которые
оказывают решающее воздействие на результативный показатель
- второстепенные - те,
которые не оказывают воздействие на результативный показатель.
2. По месту
возникновения:
- внутренние - факторы,
которые зависят от деятельности данной организации.
- внешние - факторы,
которые не зависят от деятельности данной организации (инфляция).
3. В зависимости от
человека:
- объективные - не
зависят от воли и желания людей (стихийные бедствия).
- субъективные - зависят
от физических и юридических лиц.
4. По степени распространенности:
- общие - те, которые
действуют во всех областях экономики.
- специфические -
действуют в условиях отдельной отрасли экономики или организации.
5. По времени действия:
- постоянные, т.е.
неизменные.
- переменные - освоение
новых видов продукции, новой техники, новой технологии.
6. По характеру действия:
- экстенсивные - связаны
с количественным приростом результативного показателя.
- интенсивные - связаны с
качественным приростом результативного показателя.

2. Расчет влияния факторов на
результат с применением метода цепных подстановок
Прием цепных подстановок - заключается в том, что показатели
расставляются в цепочку, в порядке зависимости одного от другого.
На первое место ставится количественный показатель, который
не зависит от последующих.
На второе место ставится количественный показатель, который
не зависит от последующего, но зависит от предыдущего.
На третье место ставится количественный показатель, который
не зависит от последующего, но зависит от предыдущего и т. д.
На последнее место всегда ставится качественный показатель.
При прямой зависимости результата показателя от факторов они перемножаются, а
при обратной делятся. Изначально все показатели берутся в базисной величине.
Затем в каждой цепочке производится постепенная замена каждого базисного
показателя на фактический. Из полученного результата вычитается предыдущий
результат. В каждой цепочке одновременно заменяется только один показатель. В
последующих цепочках факторы, величину влияния которых уже определили, берутся
в фактической величине, а остальные факторы остаются неизменными, базисными.
Таблица 1

Показатели

По плану

По факту

Отклонение

Темп роста, %

Vпр-ва, тыс. руб.

4176

4620

+444

110,6

1. Количество рабочих, чел.

100

105

+5

105

2. Время работы (ср. кол-во часов)

3480

3333

-147

95,776

З.Ср. часовая выработка одного рабочего, руб.

12

13,2

+1,2

110

Формула зависимости объема производства от трудовых факторов:
Vпр-ва = «Количество работ» * «количество часов 1-го
рабочего» *
* «ср. часовая выработка 1-го рабочего»

Vпр-ва = К* t* В

Приемом цепных постановок определим величину влияния изменения
трудовых факторов на объем производства.
1)все показатели плановые
Vпр-ва = 100 * 3480 * 12 = 4176 тыс. руб.
2) определим величину влияния изменения количества рабочих на объем
производства:
Vпр-ва = 105*3480*12 = 4384,8 тыс. руб.
·
4384,8
- 4176 = +208,8 тыс. руб. - это и есть величина влияния изменения количества
рабочих на объем производства, т.е. за счет увеличения рабочих на 5 человек.
Объем производства увеличился на 208,8 тыс.руб.
·
3)определим
величину влияния изменения времени работы одного рабочего в году на объем
производства:
Vпр-ва =105*3333* 12 = =4199,6 тыс. руб.
4199,6-4384,8= -185,2 тыс. руб.
за счет внутрисменных потерь рабочего времени каждым рабочим -147
ч. Объем производства снизился на 185,2 тыс. руб.
4) определим величину влияния изменения среднечасовой выработки на
объем производства:
Vпр-ва = 105*3333*13,2 = 4620 тыс. руб.
4620 - 4199,6 = +420,4 тыс. руб.
Среднечасовая выработка увеличилась на 1,2 р., за счет этого
фактора объем производства увеличился на 420,4 тыс. руб.
5)определим величину влияния всех факторов на объем
производства:
       (+208,8)+(-185,2)+(+420,4)
= +444 тыс. руб.
Вывод: Объем производства увеличился по сравнению с плановым на
+444 тыс. руб. На это оказали положительное влияние следующие факторы: за счет
повышения производительности труда объем производства увеличился на 420,4 тыс.
руб. и за счет увеличения численности рабочих на 208,8 тыс. руб. Резервом
увеличения объема производства в данном примере является снижение потерь
рабочего времени, т.к. за счет этого фактора объем производства снизился на
185,2 тыс. руб.
Vпр-ва = К* t* В
Vпр-ва = пл * пл * пл = X
Определим величину влияния изменения количества рабочих на объем
производства:
Vпр-ва = ф * пл * пл = X1

X1 - X = (+ - Х2) - это и будет
величина влияния количества рабочих на объем производства
Определим величину изменения времени работы на объем производства:

Vпр-ва= ф * ф * пл = Хз;

Хз - Х1= (+ - Х4) - величина влияния
изменения времени работы на объем производства.
Определим величину влияния изменения выработки на объем
производства:
Vпр-ва= ф*ф*ф = Х5;
Х5-Х3 = (+-Х6)
5) определим общую величину влияния всех
факторов:
(+ - Х2) + (+ - Х4) + (+ - Х6)
= сумма отклонения по результативным показателям.

3 Прием
абсолютных разниц

Прием разницы в
абсолютных суммах заключается в том, что показатели, так же как и при приемах
подстановок, расставляются в цепочку в той же зависимости и в той же
последовательности. Разница в том, что по показателю величина влияния, которого
определяется, берется только отклонение.
Показатели, стоящие перед
определяемых величину влияния которых определили в данной цепочке, берутся
фактическими, а показатели, стоящие после определяемого, берутся базисными
(неизмененными).
Необходимо сохранить
произведение всех показателей в последовательности, рассмотренной по формуле.
Vпр-ва = К* t* В
1. Определим величину
влияния изменения количества рабочих на объем производства:
Vпр-ва = (+5) * 3480 * 12
- +208,8 тыс. руб.
2. Определим величину
влияния изменения времени работы на объем производства:
Vпр-ва = 105 * (-147) *
12 = -185,2 тыс. руб.
3. Определим величину
влияния изменения среднечасовой выработки на объем производства:
Vпр-ва = 105 * 3333 *
(+1,2) = +420,4 тыс. руб.
4. Определим общую
величину влияния всех факторов: (+208,8) + (-185,2) + (+420,4) = +444тыс.руб.
1)Определим величину
влияния изменения количества рабочих:
Vпр-ва =+ - откл. * пл. *
пл. = (+-X1)
2)Определим величину
влияния изменения времени работы:
Vпр-ва = ф * (+ - откл.)
* пл.= (+-Х2)
3)Определим величину
влияния изменения среднечасовой выработки:
Vпр-ва = ф * ф * (+ -
откл.) = (+-Х3)
4)Определим общую
величину влияния всех факторов:

(+-X1) +(+-Х2)
      +(+-Х3) = +-сумма отклонения по результатным показателям.

Таблица 2.

Показатели

План

Факт

Откл.

Темп роста, %

Валовая продукция (ВП)

16000

24000

+8000

150

1. Количество
рабочих

100

12О

+20

120

2. Отработано
дней одним
рабочим

250

256

+6

102,4

3. Средняя
продолжительность
рабочего дня

8

7,6

-0,4

95

4. Среднечасовая
выработка
рабочего

80

102,796

+22,796

128,5

ВП = «кол-во раб» *
«отработанные дни одного рабочего» * «ср. продолжительность рабочего дня» *
«ср. часовая выработка»
1. ВП= 100*250* 8 * 80 =
16000 тыс. руб.
2. ВП - 120 * 250 * 8 * 80
= 19200 тыс. руб.
19200-16000 = +3200 тыс.
руб.
3. ВП = 120 * 256 * 8 *
80 = 19660,8 тыс. руб. 19660,8-19200=+460,8 тыс. руб.
4. ВП = 120* 256* 7,6* 80
=18677,8 тыс. руб.
18677,8-19660,8 = -983
тыс. руб.
5. ВП = 120 * 256 * 7,6 *
102,796 = 24000 тыс. руб.
24000-18677,8 = +5322,2
тыс. руб.
(+3200) + (+460,8) +
(-983) + (+5322,2) = +8000 тыс. руб.
Прием относительных
разниц.
Прием относительных
разницы заключается в том, что сначала определяется %-ые разницы по всем
факторам, а затем по каждой %-ой разнице определяется сумма влияния на
результативный показатель.
Данный метод основывается
на методе цепных подстановок, следовательно методика проведения анализа
сохраняется.
Процент выполнения плана
по первому количественному показателю составляет 105%, на сколько % измениться
количественный показатель, столько же процентов изменится объем продукции.
1. 105% - 100% = +5% -
количество рабочих увеличилось на 5%, на столько же % увеличится объем
продукции.
Определим увеличение
объема производства в сумме за счет этого фактора:
4176*(+5%)
------------------------
= + 208,8 тыс. руб.
100%
2. Определим величину
влияния изменения количества отработанного времени одним рабочим на объем
производства.
Процент выполнения плана
составляет 95,776 %.
95,776% - 100% = -4,224%
- это и есть величина влияния изменения количества рабочего времени на объем
производства.
Определим сумму снижения
объема производства:
(4176+208,8)* (-4,224%)
-----------------------------
= +185,2 тыс. руб.
100%
3. Определим величину
влияния изменения среднечасовой выработки на объем производства. Процентное
отклонение составило +10%.
(4176+208,8-185,2)*(+10%)
-----------------------------------
= +420 тыс. руб.
100%
4. Определим общую
величину влияния всех факторов:

(+208,8) + (-185,2) + (+420) =
      +444 тыс. руб.

Балансовый прием
Для расчета влияния
факторов, взаимосвязь между которыми выражается знаком «+» или «-», т.е. когда
факторы не зависят друг от друга, применяется балансовый прием.
Сущность этого приема
заключается в составлении базисного и отчетного баланса, нахождении абсолютных
отклонений по частным показателям и по обобщающему, а также определении влияния
каждого частного показателя на обобщающий. Сумма влияния частных факторов
должна быть количественно равна отклонению по обобщающему показателю, а знак
влияния каждого фактора будет зависеть от экономического смысла изменения.
Балансовый прием
применяется так же и для определения общей величины факторов при использовании
других приемов.
Таблица 3.

Показатели

План

Факт

Откл

Влияние на сумму прибыли

1. Выручка от продаж

3680

3730

+50

+50

2. Себестоимость проданной продукции

2180

2000

- 180

+ 180

3. Коммерческие расходы

500

540

+40

-40

4. Управленческие расходы

20

18

-2

+2

Прибыль от продаж

980

1172

+ 192

+ 192

Составляем баланс по прибыли
по плану: 3680-500-20-2180 = 980 тыс. руб.
Баланс прибыли фактически
3720 - 540 - 18 - 2000 = 1 162 тыс. руб.
Определяем общую величину
влияния всех факторов на прибыль от реализации:
+50+(- 40)+(+2)+(+180) =
+192 тыс. руб.
Вывод: Прибыль от реализации
фактически по сравнению с планом увеличилась на +192 тыс. руб. На это оказали
положительное влияние следующие факторы:
- увеличение выручки от
продаж на 50 тыс. руб., увеличило сумму прибыли на эту же величину;
- снижение себестоимости
на 180 тыс. руб., увеличило сумму прибыли на эту же величину;
- уменьшение
управленческих расходов на 2 тыс. руб., увеличило сумму прибыли.
Увеличение коммерческих
расходов снизило сумму прибыли на 40 тыс. руб. Это является в данном примере
резервом увеличения суммы прибыли.

title: Лекция на тему: "Факторный анализ и его задачи"


extracted_text:
Министерство образование и науки РД
Муниципальное казенное
образовательное учреждение
«Хкемская основная
общеобразовательная школа»

Открытый
урок
по
русскому языку
«Правописание
безударных гласных в корне слова».
4
класс

Составитель учитель начальных классов
Питсаидов
Нариман Этемович
МКОУ
«Хкемскаф ООШ»

2018

Тема: «Правописание безударных гласных в корне слова».
Учитель Гашумова Д.М.

Цель. Формировать умение проверять слова с безударной гласной
ударением.
Задачи. Повторять и закреплять способы проверки
слов с безударной гласной путём подбора родственных слов или изменения формы
слова.
Формировать умение самостоятельно объяснять изучаемые орфограммы,
способствуя развитию монологической речи.
Корригировать и развивать устную и письменную речь, развивать
фонематический слух, орфографическую зоркость, обогащать словарный запас,
мышление на основе упражнений в классификации, сравнении, внимание.
Воспитывать сознательное отношение к обучению.
Ход урока:
I. Организационный момент.
– Прозвенел уже звонок? (Да!)
- Сегодня 8 декабря? (Да)
- Время года весна? (нет)
-День недели среда? (Нет)
-Сейчас урок письма. (Да)
- На уроке пишем аккуратно. (Да)
– Хотите учиться? (Да!)
– Значит можно всем садиться!
2. Чистописание.
- Откройте тетради, запишите число – сегодня:
- Несколько снежинок к нам прилетели на урок.
Но это необычные снежинки.
- Что вы заметили?
Найти лишнюю снежинку (буква д)
Давайте эти гласные свяжем одной ниточкой и как Мороз на окне в
тетрадях составим узор из букв и соединений. А, Е, О, И, Я.
3. Актуализация знаний
- Какие буквы? Что вы можете о них сказать?
Какие они бывают?(Ударные и безударные)
Какова тема нашего урока?
Чему будем учиться на уроке?
Сегодня мы продолжим учиться проверять безударные гласные с
помощью ударения.
Повторим правило проверки безударной гласной
Безударную гласную надо писать так, как она пишется под
ударением)
- Что нужно сделать в первую очередь?
- Что потом?
- Что еще вы сделаете?
1 Прочитай слово
2 Поставить ударение
3 Обозначь безударную гласную
4 Безударную гласную проверяем ударением
5 Изменяем слово так:
Один –много много- один
Запомните эти ступеньки, чтобы не ошибиться в написании безударной гласной.
4.Работа по теме.
- Какое сейчас время года? (зима)
- Какие зимние явления природы вы знаете? (снегопад, буран,
метель, вьюга, и др).
- Вспомним алгоритм проверки безударной гласной, которым мы
пользуемся на уроке.
- Итак, вот слово ЗИМА
- Что сделаем первым. (Прочитаем слово)
- Затем поставим ударение.
- Определим безударную гласную.
- Подбираем проверочное слово.
- Что значит подобрать проверочное слово? (изменить слово так,
чтобы безударная гласная стала ударной) Составить предложение со словом зима.
Вывод: так как же подобрать проверочное слово?
- Отгадайте, кто пришел к нам.
Что за нелепый человек
Пробрался к нам в 21 век.
Морковкой нос, в руке – метла,
Боится солнца и тепла.
- Правильно, это Снеговик. Он сегодня пришел к нам в гости, будет
проверять, как мы усвоили материал. Снеговик-снег
1-задание
Снеговик подарил вам снежинки (одну на парту с одним словом).
Какое задание нужно выполнить?
(вставить пропущенные буквы)
- Работа в парах. (Вставляют буквы, зачитывают вслух)
Сн__га,
в__тра,
з__ма,
л__са,
хол__д,
Проверка (слайд)
- Какое правило используется в этих словах? (Правописание
безударных гласных в слове)
- проверка
- оценивание правильности выполнения задания
Если буква гласная
Вызвала сомнение,
Ты ее немедленно
Ставь под ударение.

2-е задание
Разноуровневые карточки
1козочка -к…за (Саша,Зарина, Женя)
лес – л…сник
гриб – гр…бок
горы – г…ра
2следом, следы – насл…дить
ледяной, лёд – л…док
снег, снеговик – сн…жинка
3… - с…довник (Артем, Кристина)
… - в…дяной
… - цв…тут
… - зв…зда
Физкультминутка.
Рано утром в парк ходили (ходьба на месте),
Там снеговика лепили (махи руками),
А потом с горы катились (волнообразные движения руками),
Веселились и резвились (прыжки).
В Таню кинули снежком (произвольные движения),
В Диму кинули снежком,
В Иру кинули снежком -
Получился снежный ком!
Холодно гулять зимой (киваем головой)-
Побежим скорей домой (возвращаемся на места)!
Игра «Фишки»
4- задание. Тестирование
- Следующее задание Снеговика потребует от вас не только знание алгоритма,
но и внимания. Это задание выполним устно
- Возьмите свои снежинки. Покажите мне под каким номером
находиться правильный ответ
1. В каком варианте допущена ошибка в подборе проверочного слова?
а) сады - сад в) меха - мех
б леса - лесной
2) В каком слове допущена ошибка?
а) морской в) слеза
б) лидяной
3) В каком случае перестановка ударения изменит смысл слова?
а) камушки в) стрелки
б) деревья
- Молодцы. Если у вас есть ошибки, не переживайте. Не ошибается
тот, кто ничего не делает. Вы научитесь.
Вывод: предложенные задания учили нас как правильно писать слова с
безударной гласной
Снеговик уже приготовил следующее задание, а мы немного приустали.
Давайте дружно сделаем физкультминутку
XI. Работа с текстом.
5-е задание
- Снеговик приготовил для вас новое задание – текст. Прочитайте.
- Ребята, ничего не пойму. Вы ничего не заметили, что не так?
- Восстановите самостоятельно текст и вставьте пропущенные буквы.
Красив русский лес з_мою! Поб_лели п_ля и луга. Льдом покрылась
р_ка. Глубокие, чистые лежат под д_ревьями сугробы.
- взаимопроверка текста
Вывод: Каким правилом пользовались при выполнении задания?
XII. Подведение итогов.
- Давайте вспомним, чем же мы занимались на уроке. Какая тема
урока была?
Посмотрим всели задачи выполнили?
Вернёмся к нашим вопросам, которые ставили в начале урока,
повторяя материал
XIII. Рефлексия.
Самооценка собственного эмоционального состояния на уроке.
Я все понял, могу работать по алгоритму.
Я все понял, но у меня остались вопросы
Я ничего не понял
Д/З карточка
Выпишите слова, подберите проверочные там, где нужно.
Коза (козы), горка, дома (дом), сова (совы), садик , волки, овца
(овцы), шкафы (шкаф), роза, сестра (сёстры), слово, луна, лошадка (лошадь),
танкист (танк) книга.
Тест.
1 В каком варианте допущена ошибка в подборе проверочного слова?
а) сады - сад в) меха - мех
б) леса - лесной
2) В каком слове допущена ошибка?
а) морской в) слеза
б) лидяной
3) В каком случае перестановка ударения изменит смысл слова?
а) камушки в) стрелки
б) деревья
Тест.
1 В каком варианте допущена ошибка в подборе проверочного слова?
а) сады - сад в) меха - мех
б) леса - лесной
2) В каком слове допущена ошибка?
а) морской в) слеза
б) лидяной
3) В каком случае перестановка ударения изменит смысл слова?
а) камушки в) стрелки
б) деревья
Тест.
1 В каком варианте допущена ошибка в подборе проверочного слова?
а) сады - сад в) меха - мех
б) леса - лесной
2) В каком слове допущена ошибка?
а) морской в) слеза
б) лидяной
3) В каком случае перестановка ударения изменит смысл слова?
а) камушки в) стрелки
б) деревья
ПРИЛОЖЕНИЕ

Безударные гласные в корне слова.

По горизонтали:
1. На глазах – по колесу
И сиделка на носу.
3..Площадь круглая,
Площадь важная
Между ухом и ртом раскинулась.
5. Серый длинноух “иа-иа!” кричит.
7. Утром бусы засверкали,
всю траву собой заткали,
И пошли искать их днём:
Ищем-ищем – не найдём.
9. Ходит – бродит среди льдин
Птица важная…
11. Что же это за девица:
Не швея, не мастерица,
Ничего сама не шьёт,
А в иголках круглый год?
13. Кафтан на мне зелёный,
А сердце, как кумач.
На вкус, как сахар, сладок,
На вид похож на мяч.
15. Течет, течет – не вытечет.
Бежит. Бежит – не выбежит.
16. Птица длинноклювая
Дом на крыше свила,
Счастье с собой привела.
По вертикали:
2. Мы день идём, мы ночь идём,
Но никуда мы не уйдём.
4. Ею траву косят
И девчата носят.
6. Рыжая птичница
Пришла в курятник
Наводить порядок.
7. Ягоды – красненькие
Листья – рябенькие.
8. Вот магазин. Не для красы
Прилавок, а на нём …
10. С бородой, а не старик,
С рогами, а не бык.
Доят, а не корова.
12. Одна сестрица
Всю жизнь другую обгоняет,
А обогнать не может.
14. Что олень на голове носит?

alt: Министерство образование и науки

alt: Безударные гласные в корне слова