extracted_text:
МУНИЦИПАЛЬНОЕ АВТОНОМНОЕ
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ
«СРЕДНЯЯ
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНАЯ ШКОЛА № 4 ИМЕНИ ГЕРОЯ СОВЕТСКОГО СОЮЗА ЕФИМА АФАНАСЬЕВИЧА
ЖДАНОВА» Г.КОЛПАШЕВО

Согласовано

Заместитель
  директора по МР
МАОУ
  «СОШ № 4
им.
  Е.А. Жданова»
М.М. Склярова_______________
Протокол № 1 от
«_____»_________
  2020 г

Утверждаю
Директор МАОУ «СОШ № 4
им.
  Е.А. Жданова»
Л. А. Колотовкина_____________
Приказ №_____ от
«_____»_________
  2020 г

РАБОЧАЯ ПРОГРАММА
по курсу внеурочной
деятельности
«Работа с текстом»
для учащихся 2 класса
(34 часа / 1 час в неделю)
общеобразовательный уровень

Составитель:
учитель начальных классов
Морозова Амалия Гагиковна

2020 – 2021 учебный год
ПОЯСНИТЕЛЬНАЯ ЗАПИСКА
Образование
в начальной школе является базой, фундаментом всего последующего обучения. В
первую очередь это касается сформированности универсальных учебных действий
(УУД), обеспечивающих умение учиться. Современное начальное образование
закладывает основу формирования учебной деятельности ребенка – систему учебных
и познавательных мотивов, умение принимать, сохранять, реализовывать учебные
цели, планировать, контролировать и оценивать учебные действия и их результат.
Известно,
что начальная школа специально не обучает ребенка приемам анализа информационных
текстов, но их понимание во многом отражает готовность ученика к продолжению
образования, самостоятельному получению знаний, поскольку текст является
основным источником информации и одним из базовых средств обучения. С переходом
в основную школу ребенок переносится в новую для себя ситуацию
целенаправленного чтения для обучения. В виду того, что в конце каждого года
обучения проводятся итоговые работы в тестовой форме, возникает необходимость
обучения детей этому виду деятельности и обучению работе с различными
источниками информации. Работа с текстом – это интересный и полезный вид
работы, позволяющий не только проверить уровень понимания текста, но и умение
его анализировать. При работе с текстом прослеживается слияние обучения языку и
речи: ученик учится видеть и понимать отдельные языковые явления и определять
их место в системе языка в целом, учится интерпретировать текст.
К
каждому тексту прилагаются вопросы, составленные с учетом его лингвистического,
стилистического и художественного своеобразия. В систему вопросов для работы с
текстом включены вопросы по орфографии, фонетике, лексике и пунктуации.
Определяя тип, стиль текста в соответствии с целью высказывания, различая текст
и составляющие его части как единицы речи, определяя общую тему текста,
составляя план, различая абзацы, подбирая антонимы и синонимы к словам,
определяя сравнение и олицетворение, вставляя пропущенные орфограммы и
доказывая свой выбор, ученик использует ранее полученные знания на уроках
русского языка и литературного чтения.
Работа
с текстом способствует обучению обучающихся извлекать из текста требуемую
информацию, фрагмент, поясняющий некоторую информацию, обрабатывать ее. В ходе
работы развивается внимание к языковой стороне текста, к деталям.
Работая
с отдельными словами и словосочетаниями, с предложениями, а также с целым
текстовым материалом, ученик тренирует свою зрительную память, а значит,
развивает орфографическую зоркость.
С
целью развития познавательной активности внесены такие виды работы, как
заполнение таблицы на основании содержания прочитанного текста, работа с
иллюстративным материалом, работа с фразеологизмами.
При
работе с текстом осуществляется системный подход к изучению языка, а также
прослеживаются межпредметные связи.
Цель
программы «Работа с текстом» – формирование у обучающихся
информационной грамотности. Под термином «информационная грамотность»
понимается совокупность умений работы с информацией (сведениями).
Задачи:
·
Формирование первичных навыков работы с содержащейся в текстах
информацией в процессе чтения соответствующих возрасту литературных, учебных,
научно-познавательных текстов, инструкций.
·
Формирование умения осознанно читать тексты с целью
удовлетворения познавательного интереса, освоения и использования информации.
·
Овладение элементарными навыками чтения информации,
представленной в наглядно-символической форме, приобретение опыта работы с
текстами, содержащими рисунки, таблицы, диаграммы, схемы.
·
Развитие у выпускников таких читательских действий, как поиск
информации, выделение нужной для решения практической или учебной задачи
информации, систематизация, сопоставление, анализ и   обобщение имеющихся
в тексте идей и информации, их интерпретация и преобразование.
·
Формирование умения использовать полученную из разного вида
текстов информацию для установления несложных причинно-следственных связей и
зависимостей, объяснения, обоснования утверждений,  а также принятия
решений  в  простых учебных и практических ситуациях.
·
Создание условий для формирования умения самостоятельно
организовывать поиск информации. Приобретение первичного опыта критического
отношения к получаемой информации, сопоставления её с информацией из других
источников и имеющимся жизненным опытом.
 Программа
разработана на основе учебно-методического комплекта О. Н. Крыловой «Работа с
текстом».
Основной формой
образовательного процесса являются практико-ориентированные учебные
занятия:
·
выполнение тренировочных заданий и упражнений;
·
работа с иллюстрациями, таблицами;
·
составление плана;
·
самопроверка;
·
взаимопроверка;
·
самостоятельная работа;
·
работа в парах, в группах.
На
занятиях предусматриваются следующие формы организации учебной
деятельности:
·
индивидуальная (обучающемуся дается самостоятельное задание);
·
фронтальная (работа в коллективе при объяснении нового материала
или отработке определенной темы);
·
групповая (разделение на мини группы для выполнения определенной
работы);
·
парная (работа в паре)
Вид
деятельности: познавательная
Формы
организации внеурочной деятельности: викторины, познавательные игры,
познавательные беседы, дидактический театр, общественный смотр знаний, детские исследовательские
проекты, внешкольные акции познавательной направленности (олимпиады,
конференции учащихся, интеллектуальные марафоны).
Программа
курса внеурочной деятельности «Работа с текстом» тесно связана с такими
учебными предметами как литературное чтение, русский язык, окружающий мир.

ОБЩАЯ
ХАРАКТЕРИСТИКА КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
Учащиеся  овладевают
рациональными приёмами  чтения  и понимания прочитанного, орфоэпическими и
интонационными нормами чтения, слов и предложений, осваивают  разные  виды
чтения  текста  (выборочное,  ознакомительное,  изучающее)  и используют их в
соответствии с конкретной речевой задачей.
Параллельно  с
формированием  навыка  беглого,  осознанного  чтения  ведётся целенаправленная
работа по развитию умения постигать смысл прочитанного, обобщать и выделять
главное. Учащиеся овладевают приёмами выразительного чтения.
Совершенствуются  умения
воспринимать  на  слух  высказывание или  чтение собеседника, понимать цели
речевого высказывания, задавать вопросы по услышанному или  прочитанному
произведению, высказывать  свою  точку  зрения.  Усваиваются продуктивные
формы  диалога,  формулы  речевого  этикета  в  условиях  учебного  и
внеучебного общения.
Работа с текстом – это
интересный и полезный вид работы, позволяющий не только повысить уровень
понимания текста, но и умение его анализировать. На основе чтения и анализа
прочитанного текста учащиеся осмысливают поступки, характер и речь героя,
составляют его характеристику, обсуждают мотивы поведения героя, соотнося их с
нормами морали, осознают духовно-нравственный смысл прочитанного произведения.
При работе с текстом
прослеживается слияние обучения языку и речи: ученик учится видеть и понимать
отдельные языковые явления и определять их место в системе языка в целом,
учится интерпретировать текст.
Использование
учебно-методического  комплекта  «Работа  с  текстом»,  О.Н. Крыловой
позволяет решить следующие задачи:
·
тетрадь  обеспечивает  каждого  учащегося  текстами,
необходимыми  для самостоятельного чтения и соответственно позволяет педагогу
более эффективно формировать читательскую деятельность детей на занятии и во
внеурочное время;
·
с  помощью  методического  аппарата  тетради  педагог  может  эффективно
формировать читательские умения учащихся (составление аннотации, обучение
пересказу, описание героя книги и т.д.);
·
тетрадь  позволяет  индивидуализировать  процесс  обучения:  в
зависимости  от уровня  литературного  развития  учащегося  учитель  имеет
возможность дифференцированно давать задания и оценивает их выполнение;
·
тетрадь  помогает  учителю  осуществлять  своевременный  контроль
за самостоятельной читательской деятельности всех учащихся;
·
с помощью тетради учитель может организовать эффективную работу
учащихся на занятии, используя разные виды учебной и читательской деятельности
учащихся.
Методический  аппарат
«Работа  с  текстом»  формирует  читательские  умения учащихся,  необходимые
для  квалифицированной  читательской  деятельности.  Это становится  возможным
при  выполнении  разного  рода  заданий  и  упражнений, представленных в
тетрадях. Основными являются задания репродуктивного характера, которые
выполняют разные функции: они проверяют знание текста у читателя; создают
мотивацию к повторному чтению
произведения; обращают внимание читателя - ребенка на детали  текста,  которые
он  может  пропустить  при  первичном  чтении;  углубляют  его интерес к «медленному»,
вдумчивому чтению.
Важнейшее  место  в
тетрадях  занимают  аналитические  и  проблемные  задания, которые, формируют
осознанность чтения, позволяют структурировать сложный текст, формируют
умение  анализировать  текст,  развивают  интеллект  ребенка.  В  тетрадях
представлена система творческих заданий, представлены
упражнения, направленные на формирование выразительности чтения  (пробы выразительного
чтения, чтение по ролям, инсценирование).
Для формирования читательской
культуры и полноценного восприятия учащимися художественного  текста  в
тетрадях  используются  упражнения,  организующие  работу воссоздающего
воображения;  задания,  направленные  на  формирование умения характеризовать
персонажа  текста; задания, направленные  на  создание  первичных
представлений  о  специфике  личности  и  стиля  писателя;  задания,
направленные  на расширение читательского кругозора.
В  систему  вопросов  для
анализа  текста  включены  вопросы  по  орфографии, фонетике, лексике и
пунктуации. Определяя тип, стиль текста в соответствии с целью высказывания,
различая текст и составляющие его части как единицы речи, определяя общую тему
текста, составляя план, различая абзацы, подбирая антонимы и синонимы к словам,
определяя сравнение и олицетворение, вставляя пропущенные орфограммы и доказывая
свой выбор, ученик использует ранее полученные знания на уроках русского языка
и литературного чтения.
Работа с текстом способствует
обучению учащихся извлекать из текста требуемую информацию, фрагмент,
поясняющий некоторую информацию, обрабатывать её. В ходе работы развивается внимание
к языковой стороне текста, к деталям. В процессе работы ученик  обращается  к
тексту  снова  и  снова.  Перечитывая  текст  (про  себя,  вслух, анализируя
его  фрагменты),  ученик  начинает  приближаться  к  разгадке  авторского замысла,
непосредственное читательское восприятие постепенно углубляется: работа с текстом
становится главным событием на уроке, событием, пробуждающий интерес к слову,
развивающим чувства языка.
Работая с отдельными словами,
словосочетаниями, с предложениями, а также с целым  текстовым  материалом,
ученик  тренирует  свою  зрительную  память,  а  значит, развивает
орфографическую зоркость.
С целью развития
познавательной активности внесены такие виды работы, как заполнение  таблицы
на  основании  содержания  прочитанного  текста,  работа  с иллюстративным
материалом.
ОПИСАНИЕ МЕСТА КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В УЧЕБНОМ ПЛАНЕ
   На занятия внеурочной
деятельностью общеинтеллектуального направления  «Работа с текстом» отводится
34 часа, 1 занятие в неделю.

ЛИЧНОСТНЫЕ, МЕТАПРЕДМЕТНЫЕ И ПРЕДМЕТНЫЕ РЕЗУЛЬТАТЫ
ОСВОЕНИЯ КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ
Изучение курса внеурочной деятельности «Работа с
текстом» на уровне начального общего образования даёт возможность достичь
определённых личностных и метапредметных результатов:
Личностные:
1) формирование основ российской
гражданской идентичности, чувства гордости за свою Родину, российский народ и
историю России, осознание своей этнической и национальной принадлежности;
формирование ценностей многонационального российского общества; становление
гуманистических и демократических ценностных ориентаций;
2) формирование целостного, социально
ориентированного взгляда на мир в его органичном единстве и разнообразии
природы, народов, культур и религий;
3) формирование уважительного отношения к
иному мнению, истории и культуре других народов;
4) овладение начальными навыками адаптации
в динамично изменяющемся и развивающемся мире;
5) принятие и освоение социальной роли
обучающегося, развитие мотивов учебной деятельности и формирование личностного
смысла учения;
6) развитие самостоятельности и личной
ответственности за свои поступки, в том числе в информационной деятельности, на
основе представлений о нравственных нормах, социальной справедливости и
свободе;
7) формирование
эстетических потребностей, ценностей и чувств;
8) развитие этических чувств,
доброжелательности и эмоционально-нравственной отзывчивости, понимания и
сопереживания чувствам других людей;
9) развитие навыков сотрудничества со
взрослыми и сверстниками в разных социальных ситуациях, умения не создавать
конфликтов и находить выходы из спорных ситуаций;
10) формирование установки на безопасный,
здоровый образ жизни, наличие мотивации к творческому труду, работе на
результат, бережному отношению к материальным и духовным ценностям.
Метапредметные:
1) овладение способностью принимать и
сохранять цели и задачи учебной деятельности, поиска средств ее осуществления;
2) освоение способов решения проблем
творческого и поискового характера;
3) формирование умения планировать,
контролировать и оценивать учебные действия в соответствии с поставленной
задачей и условиями ее реализации; определять наиболее эффективные способы
достижения результата;
4) формирование умения понимать причины
успеха/неуспеха учебной деятельности и способности конструктивно действовать
даже в ситуациях неуспеха;
5) освоение начальных форм познавательной
и личностной рефлексии;
6) использование знаково-символических
средств представления информации для создания моделей изучаемых объектов и
процессов, схем решения учебных и практических задач;
7) активное использование речевых средств
и средств информационных и коммуникационных технологий для решения
коммуникативных и познавательных задач;
8) использование различных способов поиска
(в справочных источниках и открытом учебном информационном пространстве сети
Интернет), сбора, обработки, анализа, организации, передачи и интерпретации
информации в соответствии с коммуникативными и познавательными задачами и
технологиями учебного предмета; в том числе умение вводить текст с помощью
клавиатуры, фиксировать (записывать) в цифровой форме измеряемые величины и
анализировать изображения, звуки, готовить свое выступление и выступать с
аудио-, видео- и графическим сопровождением; соблюдать нормы информационной
избирательности, этики и этикета;
9) овладение навыками смыслового чтения
текстов различных стилей и жанров в соответствии с целями и задачами; осознанно
строить речевое высказывание в соответствии с задачами коммуникации и
составлять тексты в устной и письменной формах;
10) овладение логическими действиями
сравнения, анализа, синтеза, обобщения, классификации по родовидовым признакам,
установления аналогий и причинно-следственных связей, построения рассуждений,
отнесения к известным понятиям;
11) готовность слушать собеседника и вести
диалог; готовность признавать возможность существования различных точек зрения
и права каждого иметь свою; излагать свое мнение и аргументировать свою точку
зрения и оценку событий;
12) определение общей цели и путей ее
достижения; умение договариваться о распределении функций и ролей в совместной
деятельности; осуществлять взаимный контроль в совместной деятельности,
адекватно оценивать собственное поведение и поведение окружающих;
13) готовность конструктивно
разрешать конфликты посредством учета интересов сторон и сотрудничества;
14) овладение начальными сведениями о
сущности и особенностях объектов, процессов и явлений действительности
(природных, социальных, культурных, технических и др.) в соответствии с
содержанием конкретного учебного предмета;
15) овладение базовыми предметными и
межпредметными понятиями, отражающими существенные связи и отношения между
объектами и процессами;
16) умение работать в материальной и
информационной среде начального общего образования (в том числе с учебными
моделями) в соответствии с содержанием конкретного учебного предмета.

СОДЕРЖАНИЕ КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Содержание

Формы и виды деятельности

Введение
Вводное занятие. Знакомство
  с планом работы на год. Знакомство с тетрадью. Ориентироваться в учебном пособии. Находить произведение в содержании
  учебного пособия. Использовать различные виды чтения: ознакомительное,
  изучающее, поисковое, выбирать нужный вид чтения в соответствии с целью
  чтения.

Формы организации:
- беседа.
Виды деятельности:
- использование
  художественной и научно - познавательной литературы;
-
  ориентирование в
  учебном пособии;
- поиски произведения
  в содержании учебного пособия.

Работа с текстом
Работа с текстом: тип и
  стиль текста; главная мысль, заголовок; последовательность событий,
  различение абзацев, работа с антонимами и синонимами, иллюстративный материал
  к тексту; работа со словом и словосочетанием, деление на слоги, ударение.

Формы организации:
- учебная дискуссия;
- чтение - обсуждение;
- вопросы и ответы;
- коллективное чтение.
Виды деятельности:
- использование различных
  видов чтения: ознакомительное, изучающее, поисковое, выбирать нужный вид
  чтения в соответствии с целью чтения;
- чтение вслух
  с постепенным переходом на чтение про себя;
- восприятие на слух прочитанное, вычленение нужных
  фактов в тексте.

Работа по восстановлению
  деформированного текста
Работа с деформированным
  текстом: восстановление последовательности событий, составление плана, подбор
  заголовка, пересказ по плану, создание начала и концовки текста, подбор
  иллюстраций. Освоение разных видов
  пересказа художественного текста: подробный, выборочный и краткий (передача
  основных мыслей).
Самостоятельный выборочный
  пересказ по заданному фрагменту: характеристика героя произведения (выбор
  слов, выражений в тексте, позволяющих составить рассказ о герое), описание
  места действия (выбор слов, выражений в тексте, позволяющих составить данное
  описание на основе текста). Вычленение и сопоставление эпизодов из разных
  произведений по общности ситуаций, эмоциональной окраске, характеру поступков
  героев.
Развитие наблюдательности
  при чтении поэтических текстов. Развитие умения предвосхищать (предвидеть)
  ход развития сюжета, последовательности событий.

Формы организации:
- урок актуализации знаний;
- исследовательская работа в группах.
Виды деятельности:
- осмысление содержания прочитанного текста;
- сравнение между собой объектов, описанных в тексте, выделяя 2-3
  существенных признака;
- осознание смысла
  текста;
- определение темы
  и главной мысли текста;
- вычленение содержащегося
  в тексте основного события и установление его последовательности.

Комплексный анализ
  текста
Работа по подготовке к
  комплексному анализу текста: лингвистическому. фонетическому,
  стилистическому, словообразовательному.
  Понимание заглавия произведения, адекватное соотношение с его содержанием.
  Определение особенностей учебного и научно-популярного текстов (передача
  информации). Определение главной мысли текста. Деление текста на части.
  Ключевые или опорные слова. Построение алгоритма деятельности по
  воспроизведению текста. Воспроизведение текста с опорой на ключевые слова,
  модель, схему. Подробный пересказ текста. Краткий пересказ текста (выделение
  главного в содержании текста). Умение работать с учебными заданиями, обобщающими
  вопросами и справочным материалом.
Подведение итогов работы за
  год.

Формы организации:
- практикум;
- самостоятельная работа.
Виды деятельности:
- анализ ошибок, исправление их;
- соотношение фактов
  с общей идеей текста, установление простых связей, не показанных в
  тексте напрямую;
- формулировка несложных выводов, основываясь на текст;
- нахождение аргументов, подтверждающих выводы;
- самопроверка и самооценивание.

ЦЕННОСТНЫЕ ОРИЕНТИРЫ КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

 «Работа с текстом» как учебный предмет в начальной
школе имеет большое значение в решении задач не только обучения и воспитания.
На этих занятиях учащиеся знакомятся с художественными произведениями,
нравственный потенциал которых очень высок. Таким образом, в процессе полноценного
восприятия художественного произведения формируется духовно- нравственное
воспитание и развитие учащихся начальных классов.
Чтение как вид искусства знакомит учащихся с
нравственно - эстетическими ценностями своего народа и человечества и способствует
формированию личностных качеств, соответствующих национальным и
общечеловеческим ценностям.
На занятиях продолжается развитие техники чтения,
совершенствование качества чтения, особенно осмысленности. Читая и анализируя
произведения, ребёнок задумывается над вечными ценностями (базовыми
ценностями): добром, справедливостью, правдой и т. д. Огромную роль при этом
играет эмоциональное восприятие произведения, которое формирует эмоциональную
грамотность. Система духовно- нравственного воспитания и развития, реализуемая
в рамках урока литературного чтения, формирует личностные качества человека,
характеризующие его отношение к другим людям, к Родине.

ТЕМАТИЧЕСКОЕ ПЛАНИРОВАНИЕ

№ п/п

Тема

Количество часов

1.

Введение.

1

2.

Работа с текстом

20

3.

Работа по восстановлению
  деформированного текста

4

4.

Комплексный анализ текста

9

Итого:

34

ИТОГОВОЕ ОЦЕНИВАНИЕ
Результаты деятельности учащихся на занятиях курса
внеурочной деятельности не оцениваются традиционным образом, так как отсутствие
"наказания" в виде оценок позволяет ребенку чувствовать себя
свободнее, чем на традиционных уроках, формирует умение высказывать гипотезы,
опровергать или доказывать их, искать ошибки и неточности в рассуждениях,  и
тем не менее, чтобы отследить динамику усвоения учениками теоретического
материала, обеспечить мотивацию регулярных занятий,  предоставление ему
объективной информации об уровне его знаний и умений используются нестандартные
способы оценивания: интонация, жест, мимика, разнообразие изучаемого
материала, похвала, самооценка.
Проверка результатов освоения программы
предусматривает следующие формы:
-
участие в проектах;
-
участие в олимпиадах;
-
фестивалях;
-
массовых мероприятиях;
Оценивание достижений на занятиях внеурочной
деятельности проводится по итогам полугодия, в журнал выставляется
отметка о зачёте или не зачёте, в зависимости от процента освоения курса
внеурочной деятельности.
Создание портфолио является эффективной формой оценивания и подведения
итогов деятельности обучающихся.
Портфолио - это сборник
работ и результатов обучающихся, которые демонстрирует его усилия, прогресс и
достижения в различных областях.
В портфолио включаются
фото и видеоизображения продуктов исполнительской деятельности, продукты
собственного творчества, материала самоанализа, схемы, иллюстрации, эскизы и
т.п.

ПЛАНИРУЕМЫЕ РЕЗУЛЬТАТЫ ИЗУЧЕНИЯ КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

В результате изучения всех без исключения учебных предметов
на ступени начального общего образования выпускники приобретут первичные навыки
работы с содержащейся в текстах информацией в процессе чтения соответствующих
возрасту литературных, учебных, научно-познавательных текстов, инструкций.
Выпускники научатся осознанно читать тексты с целью удовлетворения
познавательного интереса, освоения и использования информации.
У выпускников будут развиты такие читательские
действия, как поиск информации, выделение нужной для решения практической или
учебной задачи информации, систематизация, сопоставление, анализ и обобщение
имеющихся в тексте идей и информации, их интерпретация и преобразование.
Обучающиеся смогут использовать полученную из разного вида текстов информацию
для установления несложных причинно-следственных связей и зависимостей, объяснения,
обоснования утверждений, а также принятия решений в простых учебных и практических
ситуациях.
Выпускники получат возможность научиться
самостоятельно организовывать поиск информации. Они приобретут первичный опыт
критического отношения к получаемой информации, сопоставления её с информацией
из других источников и имеющимся жизненным опытом.

КАЛЕНДАРНО-ТЕМАТИЧЕСКОЕ
ПЛАНИРОВАНИЕ
по курсу внеурочной
деятельности
«Работа с текстом»

Класс: 2 Б
Учитель: Морозова А.Г.
Всего: 34  часа, 1 час в неделю
Количество часов на первое полугодие: 16
                                    второе
полугодие: 18
Планирование составлено на основе
Учебного пособия для
общеобразовательных учреждений О.Н. Крыловой  «Чтение. Работа с текстом» -
12-е изд.  Москва. Издательство «Экзамен», 2017 г.

2020 - 2021 учебный год
КАЛЕНДАРНО - ТЕМАТИЧЕСКОЕ
ПЛАНИРОВАНИЕ
(внеурочная деятельность)

№ урока

Тема урока

Кол-
во часов

Дата

Корректировка

Введение, 1 час

1

Вводное занятие.
  Знакомство с тетрадью.

1

04.09

Работа с
  текстом, 20 часов

2

Работа над текстом
  И.Соколова – Микитова «В лесу».

1

11.09

3

Работа над текстом В.
  Осеевой «Плохо».

1

18.09

4

Работа над текстом
  Л.Толстого «Два товарища».

1

25.09

5

Работа над текстом В.
  Бурлакова «На рассвете».

1

02.10

6

Работа над текстом А.Тихонова
  «Где вода, там жизнь».

1

09.10

7

Работа над текстом
  С.Михалкова «Аисты и лягушки».

1

16.10

8

Итоговая работа за 1
  четверть по тексту: И. Пузанова «На рыбалке».

1

23.10

9

Работа над текстом
  «Медведко» Д.Н.Мамина Сибирика.

1

06.11

10

Работа над ошибками. Работа
  над текстом В. Бехревского «Мишка под деревом».

1

13.11

11

Работа над текстом
  И.Соколова Микитова «На лесной дороге».

1

20.11

12

Работа с текстом Л.Яхнина
  «Силачи».

1

27.11

13

Работа над текстом
  А.Тихонова «Сороки».

1

04.12

14

Работа с текстом из детской
  энциклопедии.

1

11.12

15

Итоговая работа за 2
  четверть по тексту: К.Ушинского «Играющие собаки».

1

18.12

16

Работа над текстом «Четыре
  желания» К.Д.Ушинского.

1

25.12

17

Работа над ошибками. Работа
  с текстом И. Соколова – Микитова «Утром в лесу».

1

15.01

18

Работа
  над текстом Е.Пермяка «Первая рыбалка».

1

22.01

19

Работа
  с текстом И.Сокола – Микитова «Белка».

1

29.01

20

Работа
  над текстом С.Михалкова «Не стоит благодарности ».

1

05.02

21

Работа
  над текстом Г.Цыферова «Жил на свете слоненок».

1

12.02

Работа по восстановлению деформированного текста, 4
  часа

22

Работа
  с текстом В.Кологрива «Жизнь кузнечика».

1

19.02

23

Работа
  с текстом С.Аксакова «Щенок».

1

26.02

24

Итоговая
  работа за 3 четверть по тексту Ш.Перро «Золушка»

1

05.03

25

Работа
  над ошибками. Работа с текстом Н. Юрцевича «Красавица русских лесов».

1

12.03

Комплексный анализ текста, 9 часов

26

Работа над текстом С.Юцзунь
  «Светлячок и Муравей».

1

19.03

27

Работа над текстом В.Танасийчук
  «Лосось».

1

02.04

28

Работа с текстом В.
  Коржикова «Прогулка по лесу».

1

09.04

29

Работа над арабской
  народной сказкой «Хлеб и золото».

1

16.04

30

Работа с текстом
  К.Ушинского «Гадюка».

1

23.04

31

Работа с текстом
  М.Садовского «Зима на колесах».

1

30.04

32

Работа над текстом В.
  Осеевой «Кто хозяин?».

1

07.05

33

Итоговая работа за год по
  тексту И.Соколова – Микитова «Лоси».

1

14.05

34

Работа над текстом басни
  И.Крылова «Кукушка и Петух».

1

21.05

СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ
1.      Единая Коллекция цифровых
образовательных ресурсов (ЦОР) http://school-collection.edu.ru
2.      Детские электронные книги
и презентации:  http://viki.rdf.ru/
3.      Левушкина О. Н. Словарная работа в
начальных классах. (1-4) Москва “ВЛАДОС”, 2003 г.
4.      Львов
М.Р. Школа творческого мышления. Учебное пособие.-М.: Дидакт, 1993.
5.      Никифорова О. И. Психология
восприятия художественной литературы. М., 1972.
6.      Петрова
Т. С. Анализ художественного текста и творческие работы в школе: Материалы
для учителя. М., 2001.
7.      Чайка
Е.С. Моя первая энциклопедия.- Минск: Харвест, 2010.- 240 с.
8.      Шукейло
В.А. Русский язык. Сборник проверочных и диагностических работ. 1-4 кл. Изд-во
«Вентана Граф»
9.      Электронные материалы 1-4 класс. – Режим доступа: http://umk-garmoniya.ru/about/edm-lit-1-4klass.ph
Материально-техническое обеспечение
образовательного процесса
Печатные пособия

1. О.Н. Крылова  «Чтение. Работа с текстом». Рабочая  тетрадь. 2 класс.
Учебное пособие для общеобразовательных учреждений. – М: «Экзамен», 2017
2. Словари по русскому языку.
3. Детские книги разных типов из круга детского чтения.
Технические средства обучения
1. Классная
магнитная доска с набором приспособлений для крепления таблиц.
2. Интерактивная доска.
3. Проектор.
4. Персональный
компьютер с принтером.
Экранно-звуковые пособия
Аудиозаписи художественного исполнения изучаемых произведений.
Мультимедийные (цифровые)  образовательные  ресурсы,
соответствующие содержанию обучения.

для детей:
Крылова О.Н. Чтение. Работа с
текстом: 2 класс / О.Н.Крылова. – 20-е изд.- перераб и доп.- М.: Издательство
«Экзамен», 2017. – 109 с. (Серия «Учебно – методический комплект»)

Скачано
с www.znanio.ru

file_name: Работа с текстом 2 класс.docx

alt: Формирование умения использовать полученную из разного вида текстов информацию для установления несложных причинно-следственных связей и зависимостей, объяснения, обоснования утверждений, а также принятия решений в простых…

alt: ОПИСАНИЕ МЕСТА КУРСА ВНЕУРОЧНОЙ

alt: У выпускников будут развиты такие читательские действия, как поиск информации, выделение нужной для решения практической или учебной задачи информации, систематизация, сопоставление, анализ и обобщение имеющихся…

alt: СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ 1. Единая

title: Рабочая программа по внеурочной деятельности "Работа с текстом", 2 класс


extracted_text:
Таңдау
курсының
бағдарламасы
«
Логика әлемі »
4
- сынып

Мазмұны

Алғы
сөз..............................................................................................................
4
Курс бойынша
мазмұны мен құрылымы.........................................................
6
I бөлім «Қиял
мен зейінге шолу»
Тақырыптық
күнтізбелік
жоспары..................................................................... 11
Сабақ жоспарлары...............................................................................................
14
II бөлім
«Өмірдегі тиімділік»
Логикалық
тапсырмалар.......................................................................................
47
Қорытынды
...........................................................................................................
67
Қолданылған
әдебиеттер
.....................................................................................
68

Түсінік хат
Бастауыш ынып оқушыларының
танымдық қабілеттерін (назар аудару, есте сақтау,
қабылдау, байқағыштық, елестеу, ойлау т.б) дамыту
оқу процесінде маңызды орын алады. Берілген логика курсының
бағдарламасы бастауыш сынып оқушыларының танымдық
қызығушылығын дамытуға жағдай жасап отырып,
баланы іздемаздыққа және өзіне сенімді болуға,
ақыл ой деңгейін қалыптастыруға бағытталған
материалдармен қамтылған.
Бастауыш сыныптарда ұсынылып отырған
«Логика курсының бағдарламасы» баланың интеллектуалды
және шығармашылық мүмкіндіктерін қалыптатыру
мақсатында алты және он жас аралығында жүргізіледі.
Логика курсының басқа пәндерден айырмашылығы сыныптан
тыс факультативтік сабақ ретінде 136 сағат аптасына 1 сағат
бірінші сыныпта сабақтың ұзақтығы 35 минут, 2-4
сыныптарда 40-45 минутқа есептелген. Логика курсының
бағдарламасы «Логика әлемі» (Ерешева К және Алматы
«Өлке» 2010) оқу құралының негізінде
жасалған.
Бастауыш ынып оқушыларының
логикалық танымдылық қабілеттері мен білім-білік
дағдылары қалыптасады.
Курстың шығармашылық ізденіс
тапсырмалары мазмұны мен құрлымы жағынан жан
жақты ұйымдастыруға мүмкідіктұғызады.
Танымдық қасиеттері мен білім білік дағдыларын
қалыптастырады. Бұл курстық жүйенің ерекшелігі-
негізгі оқу материалдарынан тыс, баланың мүмкіндіктерін ашып,
жеке тқлға ретінде дамуына әсері мол.
Оқу құралындағы
тапсырмалар балалардың өз бетінше логикалық іздену
әрекеттеріне негізделген жаттығулардан тұрады.
Құрылған апсырмалар мазмұны жағынан бір біріне ұқсамайды.
Осындай жаттығулар орындау барысында өз пікірін ортаға салып
дәлелдеуге, қиын жағдайда жол тауып шығуға, жеке
шешім қабылдауға үйренеді. Әр сабақ сайын
тапсырмалар қиындайды, көлемі көбейңһіп,
тапсырманы орындау жылдамдығы артады. Сөйтіп олар
өздерінің дамуында көптеген жетістіктерге қол
жеткізеді. Оқушылардың оқуға деген
қызығушылықтары мен белсенділіктері арттады.
Әр сабақтан соң өз
беттерінше орындаған жұмыстары бағаланады. Баламен
жұмыс жасау кезінде, оның сенімін арттырып,
тұрақтылық пен мақсатына жете білуіне үйрету
қажет. Мұнда маңызды роль қолдау сөздер.

Бағдарламаның
мақсаты:

Оқушылардың танымдық
қызушылығы мен ақыл ой деңгейін
қалыптастыру
Оқушыларды оқу курсының
мазмұны арқылы пайымдау, шығармашылық
тұрғысынан ойлау, өз беттерінше шешім қабылдап,
қорытынлды жасауға бейімдеу
Оқушылардың игерген білімдерін
күнделікті өмірде пайдалана отырып жеке тұлға ретінде
қалыптастыру
Алған білімдерін күнделікті
өмірде қолдана білу үйрету және тәрбиелеу

Бағдарламаның міндеті:

Өз бетінше іздену әрекеттерін
қалыптастыру
оқушының интеллектуалдық
және ерік пен сезім белсенділігін дамыту
Негізгі ойлау операцияларын саналы түрде
қолдана білуге үйрету
Көру, есту, байқау, іздеу,
қиялдау, елестету, есте сақтау арқылы логикалық ойын
дамыту
Өз пікірін айту, талдау және оны
дәлелдеу арқылы тілін дамытып, дұрыс сөйлеу
мәдениетін қалыптастыру
Алған білімдерін күнделікті
өмірде қолдана білуге үйрету және тәрбиелеу
-Өзіндік
жұмыс жағдаяттарын тиімді шешу.
Пәнаралық
байланыс:
әдебиеттік оқу, математика, қазақ тілі,
дүниетану, логика негіздері, ұлттық дүниетаным.
Ұйымдастыру
формалары:
топтық жұмыс, зерттеу, бақылау жұмысы, жеке
жұмыс, қосымша әдебиетпен жұмыс.
Жиілігі: 33 сағат
Оқушылар
білуі тиіс:
- өз ойларын
ауызша және жазбаша еркін жеткізе білуге дағдылану
- теориялық
білімдерін практика жүзінде ұштастыра білу
- өз
қиялын ұштай отырып, сұрақ қоя білу
- күнделікті
өмірінде болып жатқан түрлі іс әрекеттің
ерекшелігін бақылау әдісін қолдану арқылы анықтау
Оқушылар
істей алуы тиіс:
- өзгеше және
шапшаң ойлау
- әрекетті
немесе нәтижені сынау
- өз
көзқарасын және өз ойын ашық айту
- тірек
сөздермен, мұғаліммен және дербес жұмыс жасау
Күтілетін
нәтиже:
Білім
алушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып,өз бетімен
жұмыстануға,дәлелдеуге, салыстыра отырып пікір
айтуға,есте сақтауға,өз-өзіне сеніммен
қарауға,жаңа шешімдерді іздей білетін тұлға
қалыптастыру.
Сауатты
оқуға,түсінуге,ажыратуға,салыстыруға алған
білімін күнделікті өмірде қолдануға дағдыланады.

Курс
бойынша мазмұны мен құрылымы
«Қиял
мен зейінге шолу»
Дарынды
балаларға арналған «Логика әлемі» көмекші,
әдістемелік құралының құрылысы мен
мазмұны математика курсының негізгі болып табылады. Мұнда тек
қажетті дайындық деңгейі жетістіктерін қамтамасыз етіп
қана қоймайды, сонымен қатар логикалық -
математикалық дайындықты күшейтетін терең, әрі
жан - жақты математикалық білімді игеруді, математикалық
нысандармен жұмыстағы нақты тәжірибені
дифференциалдық тәсіл мүмкіндіктерін, оқу
қызметінің маңызды элементтерін дамытуға жол ашады.
Жаттығулар жинағында сабақтарды белгісіне қарай
бөлуге және оларды орындауға, салыстыруға,
жүйелеуге, логикалық сөздерді түсінуге және
оларды дұрыс қолдануға, талдауға, ұғымды
анықтауға, арналған тапсырмалар берілген.
Оқушыларды
талқылай білуге, алған білімдерін қолдана білуге, негізделген
ауызша есептеудің қызықты тәсілдеріне арналған
тапсырмалар енгізілген.
Шығармашылық
жаттығулар, геометриялық маңызды жаттығулар,
логикалық тапсырмаларды шығару тәсілдерін үйретуді
көздейді.
«Өмірдегі
тиімділік»
Дарынды
балаларға арналған «Логика әлемі» көмекші,
әдістемелік құралының ұтымдылығы
оқушылардың бастауыш сыныптардан бастап өз ойын жүйелі
де түсінікті етіп жеткізу, сөйлеу дағдыларын
қалыптастыру болғандықтан, қызықты
сұрақтар, мақал - мәтел, жұмбақтарды,
жаңылтпаштарды талдатуға басты назар аударылaды. Сондай-ақ
сөйлеудің ауызша және жазбаша түрі, олардың
ерекшеліктерін қамтыған материалдар берілді.Тез ойлап ,тез шешім
қабылау, салыстыру,ажырату қабілеттерін дамытады.
Оқушылар
тіліміздің грамматикалық құрылысы бойынша білімдерді
толықтырылып, оларда білік, дағдылар қалыптастырылады.
Оқушыға
өз ойын еркін айтуына, ойын дамыта өзгертуіне
шығармашылық жұмыстағы еркіндікке, кез келген
мәселені шешуге, баға беруге, таңдау жасауға,
оқығанын өмірмен байланыстыруына, өмірде қолдана
алуына мүмкіндік береді.
Оқушылар
алдына өзекті міндеттерді қоя біледі, оларды шешеді,
логикалық тапсырмаларды пайдаланып, салыстыру, топтау әдістерін
қолданып, дәлелді тәуелділіктің шешуін табады, талдай
білу дағдысын дамытады, тәуелділік байланысын орнатады және
қорытынды жасауды үйренеді.
Сонымен
қатар логикалық ойлауға дағдыланады, логикалық
сөйлеу және ойша елестеу қабілеті дамиды.
Қоршаған
ортаны танып, білу үрдісі баланың ойлануын дамытып қана
қоймайды, оқушының қоршаған ортаға
адамгершілік қарым - қатынасын қалыптастыруына
мүмкіндік туғызады. Оқушылардың қоршаған
дүние туралы алған білімін дұрыс қолданып,
әлеуметтік және табиғи ортада өзінің жүріс
тұрысын әділ бағалай білу қабілетін тәрбиелеу.
Қоршаған ортаны танып білу сабақтарында алған білімі
өз бетінше жұмыс істеу қабілетін дамытады.
Таным
теориясы адамға жинақталған ақпаратты зерттеп, ішінен
маңыздысын таңдап, соның негізінде дұрыс өмірлік
салтын ретке келтіру, дұрыс таңдау жасау қабілетіне ие
болуға, яғни өзінің болмысы мен әрекетін
бағалау дағдысын көрсете білуге мүмкіндік береді.

Логика әлемі " 4 сынып
Күнтізбелік жоспар аптасына
1 сағат, жылына -34 сағат

№

Тақырыбы

Уақыты

Сағ
саны

Күтілетін
  нәтиже

Пәнаралық
  байланыс

1,2

Бірдей суреттерді
  толықтыру

2

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

3,4

«Өз көзіңе
  сенбе» ойыны

2

Мұқият қарауға,
  тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік оқу, математика,
  қазақ тілі

5,6

Сурет бойынша есеп
  құрастыру

2

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

7

Анаграмманы оқып, жазу

1

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

8,9

Математикалық
  жұмбақ ойыны

2

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

10,11

Сөзжұмбақты
  шешу

2

Мұқият қарауға,
  тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік оқу, математика,
  қазақ тілі

12,13

Ойлан ,тап

2

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

14

Ребус шешу

1

Мұқият қарауға,
  тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік оқу, математика,
  қазақ тілі

15,16

Тапсырманы пайымдау

2

Ойлап салу, елестету қабілеті
  артады

Әдебиеттік оқу, математика

17

Қиял мен қисынды
  жаттықтыру

Ойлап салу, елестету қабілеті
  артады

Әдебиеттік оқу, математика

18,19

Логикалық
  тапсырмалар

Мұқият
  қарауға, тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік оқу,
  математика, қазақ тілі

23,24

Викторина

Ойлап салу, елестету қабілеті
  артады

Әдебиеттік оқу, математика

25,26

Жадында сақтауды
  жаттықтыру

Мұқият қарауға,
  тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік
  оқу, математика,
қазақ
  тілі

27,28

Математикалық
  жұмбақ шешу

Ойлап салу, елестету қабілеті
  артады

Әдебиеттік оқу, математика

29

Схема бойынша есеп
  шығару

Көру арқылы есте
  сақтауға жаттықтыру
Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

30

«Жасырынған
  сөздер» ойыны

Мұқият қарауға,
  тыңдауға дағдыланады көз
  қырағылығын дамыту

Әдебиеттік оқу, математика, Қазақ
  тілі, бейнелеу өнері

31

«Қосу таңбасын
  қой » ойыны

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

32,33

Фигуралардан сурет
  құрастыр

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

34

Білімдарлар сайысы

Заңдылықты
  сақтауға үйренеді

Қазақ тілі, бейнелеу
  өнері

1-сабақ
4-сынып
Балалардың
даму деңгейін анықтау.
Сабақтың мақсаты:
1.Қиял мен зейінді
тұрақтату,әріпті өзгерту арқылы жаңа
сөз шығару.Сөз тіркестерін толықтырып жазу.
2.Қиялдау,елестетуді дамыту
3.Ізденімпаздыққа
тәрбиелеу
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру
Ми гимнастикасы
"Басты шайқау". Ойлау
қабілетін жақсартады.
"Жалқау сегіздіктер" мидың
белсенді жұмыс істеуіне, есте сақтау қабілетінің
дамуына көмектеседі.
Ширату
Ол не ?
Қарындасы ағасына
қонаққа келеді - (күн).
Ал ол қарындасынан жасырынады - (Ай)
Үндемей оқытады - (кітап).
Тақтады ізі қалады - (бор).
Бір қалыпты ,төрт аяқты
- (үстел).
Үш мүшел жас нешеге тең?
- (37 жас)
Тапсырма №1.Логикада инверсия деп
аталатын операция ақ пен қараны ауыстыру мағынасын
береді.Оң жақтағы екі сурет- бір - бірінің
инверсиясы.Төмендегі әр бір кескіннің жанындағы
дәл осындай кескінге: ақ түсті қара түске , ал
қара түсті ақ түспен ауыстырып шық.

Тапсырма №2.Кескінді логика
Алғашқы кесіндердің
орналасуының,пішінінің немесе өлшемдерінің
заңдылығын сақтап,үшінші пішін үшін бос
тұрған көк тіктөртбұрышты толтыру керек.Жасырылған
нәрсе геометриялық пішін немесе пішінге байланысты
периметр,аудан,көлем және т.с.с. геометриялық сипатамасы
болуы мүмкін.

Тапсырма №3.
Жауабы:Бастапқы нүкте
құстың қанатынан басталады.
Бой сергіту.
Қимыл-қозғалысқа арналған жаттығулар.
Ән ырғағына ілесіп қимыл жасау.
Тапсырма №4.Жауабы: итке
сүйек,ал адамға үй керек.
Тапсырма №5.а) Ат шанаға
жегілген екі ат 10 километр жүрді.Егер атшанаға үш ат
жегілсе,онда олар қанша километр жүреді? Жауабы:10 км
ә) Себет пен шелектің
әрқайсысында 10 алмадан бар.Себеттен 2 алма алынып,шелекке
салынды.Себетте шелекке қарағанда неше алма кем ? Жауабы:4алма кем
Көңілді үзіліс.
Сол қолыңмен желкеңнен
маңдайыңа дейін және оң қолыңмен
қарныңды сипа.Бұл жаттығу бір мезгілде
орындалады.Келесіде колдырдың қозғалысын ауыстыру керек.
Жаттығу 4 рет қайтланады.
Тапсырма №6.Жаңа
сөз шығу үшін қай әріпті алып тастар едің ?

қырман - м -қыран .
аса- -
күй - - балға - -
таспа - - арқан - -
қора - - жүздік - -
үкім -- тақта - -
амал - - сара - -
Жауабы: аса-а-ас
қырман - м- қыран
күй - к - үй балға - л-
баға
таспа - п - таса арқан - н
-арқа
қора - қ- ора жүздік - д
- жүзік
үкім - м-үкі тақта -
қ- тақа
амал -а- мал сара - с - ара
Тапсырма №7.
Жауабы: Жел тұрмаса,
шөптің басы қимылдамайды.
Ит жоқта, қорадашошқа
үреді.
Су ішкен құдығына
түкірме.
Екі кеменің басын
ұстаған суға кетеді
Көз - қорқақ,
қол-батыр.
Бір құмалақ бір
қарын майды шірітеді
Саусақтарға арналған
жаттығу.
Жаңбыр көп жауды,
Тамшылар тамады.
Тырс-тырс!
Терезе қағады,
Жылғалар ағады.
Тырс-тырс!
Жапырақ жылайды.
Жардан су құлайды,
Тырс-тырс!
Жаңартып ауаны
Жаңбыр көп жауады.

Тапсырма №8.
Таза- мөлдір,тұнық,
Инабатты-
Қонақ-
Ержүрек-
Дереу-
Сабақты қорытындылау: Біз
бүгін қандай тапсырмалар орындадық?

Баланың даму
деңгейін анықтау
2-сабақ
4-сынып

Сабақтың мақсаты:
1.Қиял мен зейінді
тұрақтату,сөздерді бір минутта оқып есте
сақтау.Тұрақты сан шығатын қосылғышты жазу.
2.Қиялдау,елестетуді дамыту
3.Ізденімпаздыққа
тәрбиелеу
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру
Ми гимнастикасы.
"Басты шайқау","Бас
киімді ки"
Ширату
Мұз айдынында топқа
бөлініп ойнайтын спорт түрі-(хоккей)
Жүзімнің ортасында не бар?- (3
әрпі )
Қандай жүз әріп балыұтың
қозғалысын білдіреді? - (У-жүзу).
Қауында,қиярда, картопта
жоқ,ал сәбізде , қызылшада, пиязда бар. Ол не?-(З әрпі)
Тұңғыш
"Әліппені " жазған кім?-(Ахмет Байтұрсынов)
"Даналық - өшпес
жарық, кетпес байлық" деген жолдар кімнің
өлеңінде айтылған?-(АхметБайтұрсыновтың
"Оқуға шақыру" өлеңі).
Шоқан Уәлиханов кім ?-
(саяхатшы,ғалым).
Тапсырма №1.Геометриялық ою
Үлгі бойынша келесі
жапырақшаларды салып шық.
Жоғарыда салынған
жапырақшалардың арка тәрізді ғимаратта қалай
көрінетінін көру үшін,доға бойымен орналасқан
торкөздерге үлгі бойынша жапырақшаларды жалғастырып
сал.

Тапсырма №2.
Жауабы: (458- 458)*(981+2)= 0
Көңілді үзіліс .
Көтереміз қолымызды,
Созамыз жоғары (Қолды
көтеріп жоғары созу)
Бір, екі,үш,
Денеңді солға бұр.
Қолыңмен көмектесіп,
Беліңді шынықтыр. (Денені
екі жаққа бұру)
Қолымызды жан-жаққа
созамыз. (Қолды созу)
Отырамыз қайтадын (Балалар
отырады)
Тапсырма №3 "
Қызықты шаршы"ойыны.Тұрақты сан шығатын
қосылғышты жаз.

365   75      213     10    120       22      156    225         147
Жауабы:бірінші
шаршыдағы тұрақты сан-653,екінші шаршыдағы
тұрақты сан- 402
Тапсырма №4. Суреттен бір
нүктеден бастап жүріп отырып,қаламды қағаз
бетінен көтермей сызып шығуға болатын пішіндерді тауып,бір
жүріспен сызып шық.

Жауабы:бірінші және екінші
Көзге арналған
жаттығулар.
Тапсырма №5.
Жауабы: 600*2+800=2000 Емен 2000 жыл
өмір сүреді.
Тапсырма №6.Сөздерді 1
минут оқы. Есіңде сақтап қалуға тырыс.Оны
қарамай жаз.
Сандық,кесе, қасық,
баған,көйлек, әнші,мазмұн,тұма,алтын,кебеже.
Тапсырма №7.Суретті
мұқият қара.Фигуралардың көлемі қандай ?

Тапсырма №8Бұл есепті
шығарсаң 5 5 5 5=3 5 5 5 5=7
Қосып,алып,көбейтсең, 5
5 5 5=4 5 5 5 5=30
Жақша,қосу дәл
қойсаң, 5 5 5 5=5 5 5 5 5=50
Келерсің жауапқа сенеміз! 5 5
5 5=6 5 5 5 5=120
Тапсырма №9. Таңертең
төрт аяқпен,түсте екі аяқпен,ал кешке үш
аяқпен жүреді.Ол кім болуы мүмкін? Ойла,өз
шешіміңді дәлелдеп жаз
Жауабы:кішкентай сәби еңбектеп
төрт аяқпен жорғалайды, өскен соң аяқпен
жүрсе, ал қартайған адам қолына таяқ алып,
сүйеніп жүреді.
Сабақты қорытындылау. Біз не
үйрендік? Қандай жұмыстар жасадық?

Зейін
3-сабақ
4-сынып
Сабақтың мақсаты:
1.Қиял мен зейінді
тұрақтату.
2.Қиялдау,елестетуді дамыту
3.Ізденімпаздыққа
тәрбиелеу
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру
Ми гимнастикасы.Мұғалімнің
таңдауы бойынша жаттығулар жүргізіледі.
Ширату
Ол не?
Ойында біреу, орындықта екеу, адамда
жоқ,ал ықылықта үшеу - ( ы әріпі)
Күндіз ұйықтайды,ал
түнде ұшып жүргіншілерді қорқытады-
(жарқанат)
Тауық сөзінің
ортасындағы ата - (У әрпі)
Адам бейнеленген сурет-(портрет)
Ол аяғымен су ішеді - (бақа)
Оның тісі күнде өседі -
(қоян)
Су жинайтын бөгет-(тоған)
Тапсырма №1.
Жауабы:қыста алма ағашы мен
гүл өспейді.
Тапсырма №2.Жетпейтін
фигураның суретін сал:

Көңілді үзіліс
Тапсырма №3.
Жауабы : тасбақа
Тапсырма №4.а) ғасыр
ә) ауыр б) отыз
килограмм жеңіл бірінші
уақыт әлсіз арасында
минут осал үш
сағат ғасыр жетпіс
Жауабы: а) килограмм ә) ғасыр
б) арасында
Көзге арналған
жаттығулар.
"Мерген
көз","Көзбен ату " жаттығулары

Тапсырма №5.
Жауабы: а ) 5+15+18=38
ә ) 1+2+3=6 1*2*3=6
Сабақты қорытындылау:Біз бүгін
қандай тапсырмаларды орындадық?

Зейін
4-сабақ
4-сынып
Сабақтың мақсаты:
1.Қиял мен зейінді
тұрақтату.
2.Қиялдау,елестетуді дамыту
3.Ізденімпаздыққа
тәрбиелеу
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру
Ми гимнастикасы.Мұғалімнің
таңдауы бойынша жаттығулар жүргізіледі.
Ширату
Санды белгілейтін таңба - (цифр).
Дыбысты белгілейтін таңба -
(әріп)
Ең қысқа күн - (22
желтоқсан)
Екі апа, екі қыз және
әже.барлығы нешеу? - ( әже, ана, немере)
Ол болмаса, ештеңе де айтпас едім -
(тіл)
Айдостың туған күні
төрт жылда бір-ақ рет тойланады.Ол қай айдың, қай
күнінде туылған?- (29 ақпан)
Етікшінің
құралдарының бірімен аттас есімдік аты ? -( біз)

Тапсырма №1.
Жауабы: үш және он бес шаршы,
жиырма және жиырма сегіз үшбұрыш.
Көңілді үзіліс.
Мұғалімнің таңдауы бойынша ойын өткізуге болады.

Тапсырма№2Кескіндік логика
Алғашқы пішіндерге байланысты
геометриялық заңдылықты анықтап,соңғы пішін
үшін көк тіктөртбұрышты толтыр.

Тапсырма №3.
Жауабы:
Жас
м р д к з р ь о е ж а с р у г ш з ы
ж а с ш ы а ц й а о к в й щ һ т
Сырға
ы а с ы р ғ а л в и й ь к п ц
щ б ю э ы с ы р ғ а и в ц щ ю ы
Үтік
р о д а к з ы и ю ф б с ж э е щ ү
т і к д ж э б в р г к ү т і к о в у
Ілгек
ө х д а н ы з и я э ъ к ш й ю і л
г е к ж в э х ъ к а е ә і л г е ке у
баян
б а я н к ү һ ө ң
ю о ш з т б а я н ф з щ ъ ю ь р ба я н з х ж

Тапсырма №4.Сол
жақтағы кестеде әр цифр неше рет кездеседі? Санын оң
жақтағы кестеге жаз.

7
0
3
5
8
1
0
2
6
4

0

1
8
4
9
7
4
3
7
5
6
1

0
7
3
3
5
9
8
2
4
3
2

8
6
6
7
6
5
7
1
3
5
3

6
2
5
5
8
4
5
3
1
7
4

9
4
3
6
9
1
9
4
7
8
5

2
3
2
1
1
2
4
5
9
9
6

3
5
0
4
0
3
6
6
2
2
7

4
6
8
5
2
0
7
8
0
1
8

5
4
4
3
3
8
9
9
2
0
9

Жауабы:7-9рет,0-8рет,3-13
рет,5-10рет,8-8рет,1-8рет,2-10рет,6-10 рет,4-12 рет,9-9 рет.
Көзге арналған
жаттығулар. Жаттығу № 1,2,3.
Тапсырма №5.Алғашқы
пішіндерге байланысты геометриялық заңдылықты
аяқтап,соңғы пішін үшін көк
тіктөртбұрышқа толтыр.

Сабақты қорытындылау

Жадында
сақтау
5-сабақ
4-сынып
Сабақтың мақсаты:
1.Қиял мен зейінді
тұрақтату.Суретті есте сақтап,толықтырып салу.
2.Қиялдау,елестетуді дамыту
3.Ізденімпаздыққа
тәрбиелеу
Ми гимнастикасы.2-3 минут
"Басты шайқау","Жалқау сегіздіктер","Бас
киімді ки", т.б. ойлау қабілетін жақсартатын, ми
құрылымының белсенді жұмыс істеуіне, есте сақтау
қабілетінің дамуына көмектесетін жаттығуларды жасату.
Ширату.
Оқу инемен құдық
қазғандай.
Қына тасқа бітеді, білім басқа
бітеді.
Оқу - білім бұлағы,
білім - өмір шырағы.
Бірлік болмай, тірлік болмас.
Ұстаздан шәкірт озар.
Шебердің қолы
көпке ортақ.
Тапсырма №1.Барлық
жұп сандармен белгіленген нүктелерді барлық тақ
сандармен белгіленген нүктелермен,түзу сызықтар арқылы
қосып шық.

Тапсырма №2.
Жауабы:бірінші мен бесінші сурет
жасыл,екінші,үшінші және төртінші суреттер сары түске
боялады.
Көңілді үзіліс.
Сағаттың тіліндей,
Иіліп оңға бір.
Сағаттың тіліндей,
Иіліп солға бір.
Оң аяқ, сол аяқ,
Жаттығу оңай-ақ.
Тапсырма №3.Кеңістік
пішіндерін кесіп,екі бөлікке бөлген.Әрбір
бөліктің кесілгеннен кейінгі сызықтарын
толықтырып,суретті аяқта.

Тапсырма №4.А әрпінен
басталатын қыздардың атын жаз.
Көзге арналған
жаттығулар.
Көздің шаршағанын басуға арналған
жаттығулар мұғалімнің таңдауы бойынша
ұсынылады. (№ 1,2,3- жаттығулар)
Тапсырма №5.
Жауабы: Бірінші ағаштың жасы
төртте, екінші ағаштың жасы екіде, ал үшінші ағаш
үш жаста.
Сабақты қорытындылау

Логикалық
тапсырмалар 1-4 сынып

1.Мақсаты: оқушыларды
санды өрнектер құрумен байланысты іс- әрекеттер
орындауға машықтандыра түсу.
1. Ішкі және сыртқы
қоршаулардан алынған сандардан мәні 10 -ға (
9-ға, 8-ге) тең болатын қосындыларды
құрастыр.
Жауабы:
а)1+9,2+8,8+2,
6+4,7+3.
ә) 1+8,7+2, 6+3,
б) 6+2

2 Мақсаты:Оқушыларды
математикалық білімді тұрмыста қолдана білуге бейімдеу.
2. 4 бала екі доңғалақты
және үш доңғалақты велосипедтер теуіп жүр.
Егер велосипедтердің барлық доңғалақтарының
саны 9 болса, екі доңғалақты велосипед нешеу, үш
доңғалақты велосипед нешеу?
Жауабы: екі доңғалақты
велосипед үшеу, үш доңғалақты велосипед біреу.
3.Мақсаты:оқушыларды
геометриялық фигураларды ажырата және тани білуге
машықтандыра түсу.
3. Қайсы топтағы фигуралар
басқаларынан өзгеше?

Жауабы: екінші топтағы фигуралар
4. Мақсаты:Оқушыларды
құрастыру мәселелерімен байланысты іс-әрекеттер орындай
білуге үйрету.
4. 11 таяқшадан үй
құрастыр. Бір таяқшаны бұру арқылы, осы
үйді басқа жаққа бұр.

5. Мақсаты:
Оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыта
түсу.
5. Билет нөміріндегі ондықтар
-қатардың ретін , ал бірліктер - қатардағы орынды
көрсетеді.

19

24
33
48
35
19
43
39
15

Жауабы:

15

19

24

33

35

39

43

48

6.Мақсаты:Жаттығу
мазмұнына сәйкес іс-әрекеттерге кері іс-әрекеттер
орындау арқылы ойлаған санды табуға үйрету, қосу
және азайту амалдарының өзара кері амалдар ретіндегі мән-
мағыналарын аша түсу.
6.Айдананың ойлаған санынан
ең үлкен бір таңбалы санды азайтып, нәтижеге ең
кіші екі таңбалы санды қосқанда , 100 шықты. Айдана
қандай сан ойлады?Ол сан туралы тағы не айтуға болады?
Жауабы: х-9+10=100 100-10+9=99, ол
ең үлкен екі таңбалы сан.

7.Мақсаты:Сандар
қатарындағы және олардың арасындағы
тәуелділіктің мән- мағынасын аша түсу
арқылы оқушыларды функция ұғымын игеруге біртіндеп
дайындау.
7.Самат 2балықтан, ал Мұрат 1
балықтан ұстап отырған. Олар барлығы 12 балық
ұстаса,әрқайсысы неше балықтан ұстаған?
Жауабы:Мұрат 4 балық ,Самат 8
балық ұстаған.
М.
1
2
3
4
5
6
7
.....
С.
2
4
6
8
10
12
14
.....
8.Мақсаты:Қосу мен
азайту амалдарының өзара кері амалдар ретіндегі мән-
мағыналарын онан әрі аша түсу.
8.Қанаттан"Сыныпта неше
қыз бала бар? "-деп сұрағанда ол:"Қыз
балалардың санынан ең кіші екі таңбалы санды азайтып,
нәтижеге 8 бен 0 цифрлары арқылы жазылған санды қосса,
екә сегіз арқылы жазылған сан шығады? "- деп жауап
берді. Сыныпта неше қыз бала бар?

Жауабы: х-10+80=88 88-80+10=18 18
қыз бала.
9.Мақсаты:
Оқушылардың бұрыш жөніндегі түсініктерін
кеңейте түсу.
9.Суретте барлығы неше бұрыш
бар екенін анықта.
Жауабы: 6 бұрыш бар.

10.Мақсаты:
Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыта
түсу.
10.Салтанат,Ләззат,Назерке,Гүлнардың
туған күндері -2 ақпан,10 қазан, 2 маусым, 28
ақпан.Ләззат пен Назерке бір айда туған.Ал Салтанат пен
Ләззаттың туған күндері-бірдей сандар. Балалардың
әрқайсысының қай айда, қай күндері
туғанын анықта.
С.-2
Л . 2 ақпан
Н. - ақпан
Г. -
Жауабы: Салтанат 2 маусым,Ләззат 2
ақпан,Назерке 28 ақпан,Гүлнар 10 қазан.
11.Мақсаты:
Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту.
11.Қандай сағат
тәулігіне екі рет қана тура уақытты көрсетіп
тұрады?
Жауабы:Бұзылып қалған
немесе тұрып қалған сағат.
12.Мақсаты:Көрсетілген
шарт бойынша санды өрнектер құра білуге машықтандыру.
12.Қатар тұрған неше
санның қосындысының мәні 21 -ге тең болады?
Сондай сандардан қосындылар құрастыр. Жауабы: 6+7+8
,10+11.
13.Мақсаты:Оқушылардың
логикалық ойлау қабілетін дамыту.
13.1 ,2 ,3 ,.....99 сандарында 5 цифры
неше рет кездеседі?
Жауабы: 1-10 аралығында 5 цифры 1
рет. 11-20,21-30,31-40 аралығында 1 рет. 41-50, 2рет.51-60, 10рет.
61-70,71-80,81-99 аралығында 1- рет. 19 рет кездеседі.
14.Мақсаты: Логикалық
ойлау қабілетін дамыту.
14.Азамат, Ержан,Тоқтар
бақылау жұмысынан қандай баға алғанын
мүғалімнен сұрағанда,ол:" Ешкім екі алған
жоқ, бірақ бағаларын әртүрлі.Тоқтар 3
алған жоқ,Ержанның бағасы 3 те, 5 те емес",
-деді.Балалардың әрқайсысы қандай баға
алған?
Жауабы: А.-3 Е.-4 Т.-5
15.Мақсаты: Тік
төртбұрыштың қасиеті туралы білімді
шығармашылықпен қолдана білуге машықтау.
15. Суреттегі фигураның периметрін
тап.

Жауабы:18 см
16.Мақсаты:Логикалық
ойлау қабілетін дамыту.
16.Үш бала дойбы ойнайды. Егер
әр бала қалғандарының әрқайсысымен бір
партия ойнаған болса, онда әр бала неше партия дойбы ойнайды?
Жауабы: 1-ші бала 2 мен3 ойнайды(
2партия), 2-ші,3-ші балада солай ойнайды. Әр бала екі партиядан ойнайды.

17Мақсаты: Оқушыларды
тиімді іс-әрекеттер орындай білуге бейімдеу.

17. 12 орындықты
бөлменің екі қабырғасына4-тен, ал бір
қабырғасына 6 орындықтан орналастыр.

Жауабы:

18.Мақсаты:Логикалық
ойлау қабілетін дамыту.
18.Ұзын жіпке шет жақтарын бос
қалдырып,үш жерден түйін түйілді.Сонда бұл
түйіндер жіпті неше бөлікке бөліп тұр?
Жауабы: 4 бөлікке
19.Мақсаты: Логикалық
қабілет дамыту.
19.Бір банкаданың ішінде
қоңыздар мен өрмекшілер отыр.Олардың денелерінің
саны 10. аяқтары 68.Банкада неше қоңыз бен өрмекші
отыр?(қоңызда 6 аяқ.өрмекшіде 8 аяқ болады)
Жауабы: 6 қоңыз ,4
өрмекші.
20.Мақсаты:Логикалық
ойлау қабілетін дамыту.
20.Үлкен адамның бойы 1680
миллиметр бола ма?
Жауабы: Болады 1 м 68 см
Көңілді
санау
Бұл ойынды ұйымдастыру
үшін түрлі формада бірнеше таблица жасайды. Таблицадағы
цифрларды әр түрлі түспен және де фигураларда
әшекейлеп жазған дұрыс. Таблицадағы орналасатын
цифрлардың санын бірте-бірте көбейтіп, орналасуын да
күрделендіре түскен дұрыс. Ойынды жүргізу
әдісі: таблицадағы сандарды тез санауға оқушыларды
шығарады. Оқушының таблицадағы сандарды ретімен
көрсетіп, оларды тауып, атап шығу уақытын есептеп отырады.
Ең аз уақыт ішінде сандарды атап шыққан оқушы
жеңіс иесі болады. Бұған төмендегідей таблицаларды
ұсынуға болады.

3

31

18

15
12
28
14
27
6
32
13
2
10

21
30
16
22
25
8
23
1
26
24
9
11
29
28
5
20

7

19

4

17

Сіріңке шырпысы қолданылатын
ойындар
Шырпыны қолдану арқылы
түрлі фигуралар құрастыруға,бір немесе екі
шырпының орнын ауыстыру арқылы басқа фигура алуға
тиісті есептерді шешу –бұл ойынның шарты. Бұл ойын
арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамытуға,
математикаға қызығушылығын арттыруға болады.

Есептер:
№1 5 шырпыдан бесбұрыш
құрастырылған. Шырпылардың орнын ауыстыру арқылы
бір мезгілде үшбұрыш, төртбұрыш, және
бесбұрыштан құралған фигура алу керек.
Жауабы:

2-есеп Теңдік дұрыс емес. Бір
шырпыны орнын ауыстыру арқылы дұрыс теңдік алыңдар

Жауабы:

3 есеп Берілген теңдік дұрыс
емес.Екі шырпының орнын қозғау арқылы дұрыс
теңдік алу керек
VII
-------------= I I
ХІ

Жауабы :
ХII
-------------= II
VІ

Математикалық фокустар
а).Қағаз бетшесінде төмендегі жазбаны жазып
1000
30
1000
40
1000
20
1000
10
Барлық сандарды қағаз бен жауып ,жоғарыдан төмен қарай кезек кезегіне аша отыра,оқушыдан жылдам қосуды сұрау керек,сонда оқушы жауабын айтады.Оқушы дұрыс есептей алдыма ?
(көбінесе оқушылар 5000 деп айтады,ал шындығында жауабы 4100)
б).Қағаз бетшесінен карындашты үзбей,біржолдан екі рет жүрмей,төмендегі фигураны салу керек.

в).Ойлаған санды табу:Оқушыға
екі таңбалы санды ойла деңіз.
Сол ойлаған екі таңбалы
санның ондық разрядта тұрған цифрын екі есе
көбейтіп,алынған көбейтіндіге
5 бірлікті қосып,бұл
қосындыны 5 есе көбейтіп,оған 10 бірлікті және де
ойлаған санның бірлігін қосуды айтыңыз.Содан кейін
алынған жауабын сұраңыз.
Сіз алынған саннан 35 -ті
азайтып,оқушының ойлаған санын айта аласыз.Бұл
қалай?
Жауабы: (10а +в) - ойлаған сан.Онда
:
(2а+в) х5 +10 +в = 10а+в +35
г).Жасын және туылған
күнін табу.
Оқушының жасын және
туылған күнін табу үшін төмендегі амалдарды орындау
керек: Туылған айдың реттік нөмірін 100 ге
көбейтуді,алынған көбейтіндіге туылған айдың числосын
қосуды,алынған қосындыны 2 ге көбейтіп,ол санға 8
ді қосып, сосын 5 ге көбейтуді, алынған көбейтіндіге 4
ді қосып, оны 10 ға көбейтуді сұраңыз.Сосын
қазіргі жасыңды 4 ге көбейтіп,алынған санды
қағазға жазып беруін сұраңыз. Сіз
қағаз да жазылған саннан 444 ді шегеріп, алынған санды
оңнан солға екі екіден бөлесіз. Оңнан бірінші екі сан
жасыңды,келесі екі сан туылған күнін, соңғы екі
сан туылған айды көрсетеді.Бұл қалай?
Жауабы: m - туылған айдың
реттік нөмірі, t-туылған күнін, n-жасыңды
белгілесек,онда
(((100 m + t)х 2 + 8 )х 5)+ 4 ) х10 + n +
4 = 10000 m +100 t + n + 444

Математикалық
ребустар
1. Әрбір әріппен бір цифрды
белгілейді. Ұқсас әріптерді сол бірдей цифрменен
белгілейді.Анықтаңызшы осы жазбаны

а) АВ х А = CCC
Жауабы: 37х3=111

б) МННН- ККК = М

Жауабы : 1000-999 =1

Жылдам есептеу
сырлары
1.Екі тетелес сандарды көбейту
Екі тетелес сандарды көбейту
үшін :біріншіден ондықтарды көбейту керек,содан кейін
ондық разрядта тұрған цифрдай ондықты
бірліктердің қосындысына көбейту керек,үшіншіден
бірліктерді көбейтіп,алынған көбейтінділердің
қосындысын аламыз
13*
14═(1*1)жүздік+(1*(3+4))ондық+(3*4)=182
1*1═1жүздік
1*(3+4)=7ондық
3*4=12
182
23 * 24═(2*2)жүздік+(2*(3+4))ондық+(3*4)=552
2*2═4жүздік
2*(3+4)=14ондық
3*4=12
552

2.200-ден үлкен сандарды
көбейту
Мысалдар:
а) 203 * 204═
2*2═4 он мыңдық
2*(03+04)=14жүздік
3*4=12
41412
б)407 * 408═
4*4═16 он мыңдық
4*(07+08)=60 жүздік
7*8=56
166056

3. Осы әдісті 4 таңбалы
сандардың квадраттарын табуда қолдануға болады:
4.Таңбалы сандардың квадратын
табу
2075²=(207*208) *100+25=4305625
207 * 208═
2*2═4 он мыңдық
2*(07+08)=30 жүздік
7*8=56
43056

5. 5 цифрімен аяқталатын
сандардың квадратын табу:
15²=(1*2)жүздік +25=225
85²=(8*9)жүздік +25=7225

6. Төрт таңбалы сандарды
көбейту:
6072*6078=(607*608)жүздік
+2*8=36905616
607 * 608═
6*6═36 он мыңдық
6*(07+08)=90 жүздік
7*8=56
309056
6154*6156=(615*616)жүздік
+4*6=37884024
615 * 616═
6*6═36 он мыңдық
6*(15+16)=186 жүздік
15*16=240
378840

7. 5 пен аяқталатын сандарды
көбейту:
Ереже:Ондықтарының цифрлары
жұп немесе тақ сандарымен,бірліктері 5 цифры мен аяқталатын
сандар жұптарын көбейту үшін :
ондықтарының цифрларын
көбейтіп,сол көбейтіндіге осы цифрлардың жарты
қосындысын қосып, алынған қосындыны 100ге көбейту
керек,содан кейін бұл санға 5 тің квадратын қосу керек.
75*35=(7*3+(7+3)/2)*100+25=2625
45*85=(4*8+(4+8)/2)*100+25=3825
8.Ондықтар разрядында
тұрған цифрлары бірдей,бірліктерінің қосындысы 10
ға тең болған сандарды көбейту:
22*28=(22-2)*(28+2)+2*8=616
22 мен 28 сандарын ондықтарға
дейін дөңгелектеп , оларды көбейтіп,оған
бірліктердің көбейтіндісін қосу нәтіжесінде жауабы
алынады
9.Енді керісінше ондықтар разрядында
тұрған цифрлардың қосындысы 10 ға тең
болған ,бірліктері бірдей сандарды көбейту:
62*42=(6*4+2)*100+2*2=2604
34*74=(3*7+4)*100+4*4=2516
10. 1 мен аяқталатын сандарға
көбейту:
81*31=
8*3=24 жүздік
8+3=11ондық
1*1=1
____________________
2511

21*91=
2*9=18 жүздік
2+9=11ондық
1*1=1
____________________
1911
11. 100 ге жақын сандарды
көбейту:
95*98={ 95-2}
{98-5} жүздік +5*2=9310

76*87={ 76-13}
{87-24} жүздік +13*24=6612

12. 1000 ға жақын
сандарға көбейту:

245*996=245*(1000-4)=245000-980=244020

225*997=225*(1000-3)=225000-675=224325
345*999=345*(1000-1)=345000-345=344655

13. Екі таңбалы сандарды 101 ге
көбейту:

33*101=3333
56*101=5656
14. Үш таңбалы сандарды 1001
ге көбейту:

316 * 1001= 316316
648 * 1001= 648648

15. 5 ке көбейту
Қалаған санды 5 ке
көбейту үшін осы санның жартысын 10 ға көбейту
керек
42*5= 42 / 2 *10=210
38*5= 38 / 2 *10=190
104*5= 52 / 2 *10=520

11 ге көбейту

Екі таңбалы санда 11 ге
көбейту үшін ,бірінші көбейткіштің цифрларының
арасын бір санға жылжытып, жылжытылған орынға осы бірінші
көбейткіштің цифрларының қосындысы жазылады.Ол іздеген
сан.
35*11=3*(3+5)5=385 35*111=3(3+5)
(3+5)5=3885
73*11=7(7+3)3=803 73*111=7(7+3)
(7+3)3=8103
27*11=2(2+7)7=297 27*111=2(2+7)
(2+7)7=2997
94*11=9(9+4)4=1034 94*111=9(9+4) (9+4)4=10434

22,33,44,....99 сандарына
     көбейту .

Ол үшін 22= 2 * 11

= 3 * 11

= 4 * 11

................

= 9 * 11 деп , 11 ге көбейту
     ережесін де қолданамыз.

Онда 32 * 22= 32 * 2 * 11 = 64 * 11 =
6(6+4)4= 704
18 * 33= 18 × 3 * 11 = 54 * 11 =
5(5+4)4= 594
16 * 44 = 16 * 4 * 11 = 64 * 11 = 6(6+4)4=
704
8 * 99 = 8 * 9 * 11 = 72 * 11 = 7(7+2)2=
792

18. 25,35,45,55,65,75,85,95 сандарына
көбейту.

Ол үшін бірінші көбейткішті 2
ге бөліп,екінші көбейткішті 2 ге көбейтіп олардың
көбейтіндісін алу керек.

28 * 25 = 28 : 2 * 25 * 2 = 14 * 50 =700
36 * 35 = 36 : 2 * 35 * 2 = 18 * 70 =1260
24 * 45 = 24 : 2 * 45 * 2 = 12 * 90 =1080
42 * 55 = 42 : 2 * 55 * 2 = 21 * 110 =1080
18* 65 = 18 : 2 * 65 * 2 = 9 *130 = 1170
12* 75 = 12 : 2 * 75 * 2 = 6 * 150 = 900
16* 85 = 16 : 2 *85 * 2 = 8 * 170 =1360
14 * 95 = 14 : 2 * 95 * 2 = 7 *1 90 =1330

19.Екі таңбалы сандарды 99 санына
көбейту
Екі таңбалы сандарды 99-ға
көбейту үшін ,ол саннан бірді шегеріп, шыққан
нәтижеге алғашқы көбейгіштің 100ге жетпей
тұрған санын тіркеп жазу керек
Мысалы :
23 × 99 = 2277 (23 ден 1 ді шегерсек
22 болады,22 нің 100 ге жетпейтін бөлігі 77)
85× 99 = 8415 (85 ден 1 ді шегерсек
84 болады,85 тің 100 ге жетпейтін бөлігі 15)
II бөлім Көбейту және
бөлінгіштік белгілері
111 ге көбейту белгісі
Екі таңбалы санда 11 ге
көбейту үшін ,бірінші көбейткіштің цифрларының
арасын бір санға жылжытып, жылжытылған орынға осы бірінші
көбейткіштің цифрларының қосындысы жазылады.Ол іздеген
сан.
35*111=3(3+5) (3+5)5=3885
73*111=7(7+3) (7+3)3=8103
27*111=2(2+7) (2+7)7=2997
94*111=9(9+4) (9+4)4=10434

8 ге бөлінгіштік белгісі
Төрт таңбалы сандардың 8
ге бөлінгіштік белгісі : соңғы үш цифрының жазылу
түрінде 8 ге бөлінетіндігін білдірсе ,демек осы сан 8 ге
бөлінеді.

5248: 8 бұл жерде 248 дің 8 ге
бөлінетіндігі көрініп тұр ,демек 5248 8 ге бөлінеді.

7168 : 8 бұл жерде 168 дің 8
ге бөлінетіндігі көрініп тұр ,демек 7168
8 ге бөлінеді.
3824: 8 бұл жерде 824 дің 8 ге
бөлінетіндігі көрініп тұр ,демек 3824
8 ге бөлінеді.
Үш таңбалы 2,4,6,8 цифрлары
мен аяқталатын сандардың 8 ге бөлінгіштік белгісі :
Ондықтардың санына
соңғы цифрдың жартысын қосқанда , алынған
сан 8 ге бөлінсе, онда берілген сан 8 ге бөлінеді
552 : 8 , мұнда (55 + 2:2) : 8, 56 :
8 = 7 , демек 552 8 ге бөлінеді
392 : 8 , мұнда (39 + 2:2) : 8, 40 :
8 = 5 , демек 392 8 ге бөлінеді
704 : 8 , мұнда (70 + 4:2) : 8, 72 :
8 = 9 , демек 704 8 ге бөлінеді
536 : 8 , мұнда (53 + 6:2) : 8, 56 :
8 = 7 , демек 536 8 ге бөлінеді т.б
4 ке бөлінгіштік белгісі

Төрт таңбалы сандардың 4
ге бөлінгіштік белгісі : соңғы екі цифрының жазылу
түрінде 4 ге бөлінетіндігін білдірсе ,демек осы сан 4 ге
бөлінеді.

5248: 4 бұл жерде 48 дің 4 ге
бөлінетіндігі көрініп тұр, демек 5248 4-ке бөлінеді.

7148 : 4 бұл жерде 68 дің 4 ге
бөлінетіндігі көрініп тұр ,демек 7168
4 ге бөлінеді.
3824: 4 бұл жерде 24 дің 4 ге
бөлінетіндігі көрініп тұр ,демек 3824
4 ге бөлінеді.
25 және 75 ке көбейту
және бөлу
тәсілі
Берілген санды 25 ке көбейту
үшін , бұл санды 4 ке бөліп, 100 ге көбейту керек
384* 25 = 384 : 4 * 100 = 96 * 100 = 9600
48 * 25 = 48 : 4 * 100 = 12 * 100 = 1200

Берілген санды 75 ке көбейту
үшін , бұл санды 4 ке бөліп, 300 ге көбейту керек

56 *75 = 56 : 4 * 300 = 14 * 300 = 4200
112 * 75 = 112 : 4 * 300 = 28 * 300 = 8400

Берілген санды 25 ке бөлу үшін
, бұл санды 100 ге бөліп, 4 ке көбейту керек
600 : 25 = 600 : 100 * 4 = 24

Берілген санды 75 ке бөлу үшін
, бұл санды 300 ге бөліп, 4 ке көбейту керек
600 : 75 = 600 : 300 * 4 = 8
2400 : 75 = 2400 : 300 * 4 = 32

37 ге көбейту және бөлу
тәсілі
1. 37 ге ауызша көбейту үшін
,бұл санды
3 ке бөліп,111 ге көбейту
керек:
27*37 = 27 : 3 * 111 = 9 * 111 = 999
81 * 37 = 81 : 3 * 111 = 27 *111 = 2997
126 * 37 = 126 : 3 * 111 = 42 * 111 = 4662
2. 37 ге ауызша бөлу үшін
,бұл санды
111 ге бөліп,3 ке көбейту
керек:

888 : 37= 888 : 111 * 3 = 8 * 3 = 24
555 : 37= 555 : 111 * 3 = 5 * 3 = 15
50 ге көбейту және бөлу
тәсілі
1. Санды 50 ге көбейту үшін
,берілген санды 2 ге бөліп ,100 ге көбейту керек.
42 * 50 = 42 : 2 * 100 = 2100
244 *50 = 244 : 2 * 100 = 12200
2. Санды 50 ге бөлу үшін
,берілген санды 100 ге бөліп, 2 ге көбейту керек.
. 14500 :50= 14500 : 100 * 2 = 145 * 2 =
290
600 : 50 = 600 : 100 * 2 = 12
125 ке көбейту және бөлу
тәсілі
1. Санды 125 кге көбейту үшін
,берілген санды 8 ге бөліп ,
1000 ға көбейту керек.
56* 125 = 56 : 8 * 1000 = 7000
128 *125 = 128 : 8 *1000 = 16000
2. 1. Санды 125 ке бөлу үшін
,берілген санды 1000 ға бөліп, 8ге көбейту керек.
7000 : 125 = 7000 : 1000 * 8 = 56

Пайымдап,
есептің дұрыс шешімін тап.
Мақсаты: құрама
есептердің шешу жолдарымен таныстыру, есептеу дағдыларын жетілдіру.

51т астықты тасу керек еді.
     Астықты 2 прицепті машинамен тасыды. Егер машинаға 4т
     800кг-нан, ал принцепке 2т700кг-нан астық тиелсе, астықты
     тасып бітіру үшін қанша рет қатынайды. 3 балл
Ұзындығы 50м алаңды
     қоршау үшін қанша бөрене тұрғызылу
     керек, егер әр бөрененің арасы 2 метрден болса? 2
     балл
Тауықтан 3 күнде 12
     жұмыртқа алынады. 12 тауықтан 12 күнде қанша
     жұмыртқа алынды. (егер сол күндердегі
     жұмыртқа саны сақталса)3 балл
Үш он алты қабатты
     үй салынды. Әр қабатта 20 пәтерден бар.
     Барлық 1 бөлмелі пәтер – 270, 2 бөлмелі
     пәтер-540, қалғандары 3 бөлмелі пәтерлер.
     Осы үйлерде барлығы неше 3 бөлмелі пәтер бар? 2балл
Кинотеатрда 2 көрермендер залы
     бар. 1-ші залда 19 қатар, 2-ші залда 24 қатардан , 2-ші залда
     130 орындық артық. Егер әр қатардағы
     орындықтар саны бірдей болса, әр залда неше орындықтан
     болады? 3балл
Үш жәшікте 90кг шие бар.
     Бірінші, екінші жәшіктегі шиені қосқанда 60кг, екінші,
     үшінші жәшіктегіні қосқанда 52 кг болды. Әр
     жәшікте неше кг шие бар? 3балл
100кг қызылшаны
     өңдегенде 16кг көмір алынады. 1т қызылшадан
     қанша кг шекер алынады? 2балл
Ерлан мен Нұрлан бір –біріне
     қарама – қарсы шықты. Ерлан минутына 32м жүрді.
     Ерлан мен бірге иті ақтөсте жүгірді. Иті минутына 3 есе
     артық жүгірді. Ақтөс екеуінің ортасында
     кездескенше жүгіріп отырады. Балалар 5 минуттан кейін кездесті. Осы
     уақыт ішінде ақтөс қанша м жүгірген? 4балл
20кг және 30кг картоп
     тұқымын 5 жәшікке тең бөліп салды. Әр
     жәшікте неше картоп тұқымы салынды? 2балл
Кітаптың 62 беті бар еді. Жұлдыз
     1-ші күні 25 бетін, 2-ші күні 28 бетін, ал
     қалғанын 3-ші күні оқып бітірді. Жұлдыз 3-ші
     күні кітаптың неше бетін оқыды?3балл
2 қайықта 12 адам отырды.
     1-ші қайыққа қарағанда, 2 есе аз. Әр
     қайықта қанша адам бар? 2балл
Жол бойына 4 бөрене
     қойды. Әрбір екі бөрененің
     арақашықтығы 5 м ден. Бірінші бөрене мен
     соңғы бөрененің арақашықтығы
     қанша метр? 3балл

Сурет үйірмесіндегі
     қыздардың саны, ұлдардың санынан 2 есе аз.
     Үйірмеде 5 қыз қосылған уақытта олар
     теңесті. Үйірмеде барлығы қанша қыз болды?

2балл

«Нива» машинасына 42л жанармай
     құйылды. 200 км-ге 24л бензин жұмсайды. Жанармай
     құймай 150 км жүруге бола ма? 3балл
3 жәшік печеньенің
     массасы 2 жәшік конфеттің массасына тең. Егер
     1жәшік печеньенің массасы 12 кг болса, 5 жәшік конфет
     қанша тартады? 3балл
Бір машина 1 айда 900 км, екінші
     машина 1200 км жүрді. Егер екіншісі осы уақыт аралығында
     36л артық жанрмай жақса, әр машина қанша л
     жанармай жақты? 3 балл
Массасы 3 кг қарбызды тең
     емес 2 бөлікке бөлді. 1 бөлігі 2-шісінен 2 есе кем.
     Кішкентай бөлігінің массасы нешеге тең? 2 балл
Жанұяда 5 бала бар. Олар
     Айнұр, Мерует, Самал,Гүлнар. Олардың туған
     күндері 2наурыз, 8 қаңтар, 3 ақпан, 8 маусым, 22
     наурыз. Айнұр мен самалдың туған күндері бірдей
     сандар, ал Гүлнар мен Айжанның туған күндері бір
     айда, кімнің туған күні қай кезде? 3 балл
Айдар Саматтан неше жастасың д
     еп сұрады. Самат егер менің жасымды 4 есе арттырып, 6-ға
     кемітсе, мен 2де болар едім. Самат неше жаста? 3балл
21м матадан 5 бірдей көйлек
     тігілді. Осындай 2 м матадан неше көйлек тігуге болады? 3 балл
Лимонды жәшіктің
     массасымен қоса есептегенде 25 кг болды. Лимонның жартысын
     сатқаннан кейін өлшегенде 15 кг болды. Бос
     жәшіктің массасы қанша? 2балл
3 оқушы шахмат ойнайды.
     Әр оқушы 2 партиядан ойнады. Барлығы неше партия ойнады?
     2 балл
Машина 160 км жол және
     осының жартысындай жүріп өтті. Жүрген жолдан 2 есе
     аз жүрілмеген жол қалды. Егер машина 60км/сағ.
     Жылдамдықпен қозғалатын болса, жолды неше сағатта
     жүріп өтеді? 3 балл
Ұшақтың
     жылдамдығы 900км/сағ. 15 минутта ол қанша ара
     қашықтықты ұшып өтеді? 3балл
Орман шаруашылығынан
     ауылға дейін 96 км. Орманшы орман шаруашылығынан ауылға
     дейін велосипедпен 16км/сағ жылдамдықпен жүріп
     өтті. Қайтарда сол жолмен 12 км/сағ жылдамдықпен
     жүріп отырды. Қай жолға орманшы аз уақыт жіберді
     және қанша? 4балл
Поезд 9сағат 432км жүрді.
     Осы аралықта 6 сағат жүріп өту үшін,
     жылдамдығын неше км.ге арттыруы керек? 2балл
Туристтік саяжайдан
     қалаға дейін 84км. Саяхатшы велосипедпен саяжайдан
     қалаға дейін 12км сағ жылдамдықпен жүріп
     отырды. Ал қайтарда сол жолмен 14км/сағ жылдамдықпен
     жүріп отырды. Қай жолға саяхатшы аз уақыт
     жұмсады және қанша? 3 балл

28Пойыз 45 км жүрді, бұл
жолдың ½. Жол қашықтыңы неше км? 3 балл

Асқар жол бойынан 52
     бөренені санады, әр бөрененің ара
     қашықтығы 1 м ден. Қоршаудың
     ұзындығы қандай? 3 балл

Кілті.

Шешуі. 4т 800кг + (2т700*2) =
     10т200кг

51т =51000кг
51000:10200=5
Жауабы: 5 рет қатынайды

26 бөрене.
48 жұмыртқа.
Шешуі. 16 * 20 = 320(n) 320 * 3 =
     960(n)

960 – 270 =690(n) 690 – 540 =150(n)

1 залда – 494 2 залда – 624
1ж – 38кг 2ж – 2кг 3ж – 30кг.
160 кг.
1440 м.
20 кг.
9 бет.
4,8
15м.
10 қыз.
Болады.
Ш 12 * 3 = 36(печ.) 18*5=90кг 36/2 =
     18кг (конф.) Ж. 5 жәш. Конф 90 кг.
1-ші машина 108л . 2-ші машина –
     144л.
1кг.
Айнұр – 8 қаңтар.
     Самал – 8 маусым. Мерует – 3 ақпан. Гүлнар – 22 наурыз. Айжан
     – 2 наурыз.
9 жаста.
Шешуі: 42 – 21 = 21

5 + 5 = 10
Жауабы: 10 көйлек тігілді.

25 - 10 = 15 15 – 10 = 5 кг
3 партия
Шешуі: 160 + 80 = 240 240 + 120 = 360

240 : 2 = 120 360: 60 = 6сағ.
Жауабы: 6 сағатта жүріп
өтеді.

Шешуі: 225км.

900 * 15 = 13500
13500 : 60 = 225км.

Шешуі: 96 : 16 = 6сағ.

96 : 12 = 8сағ.
8 – 6 =2сағ.
Жауабы: баратын жолда 2 сағат аз
жіберді.

24км-ге арттыру керек.
Шешуі: 84 : 12 = 7

84 : 14 = 6
7 – 6 = 1сағ.
Жауабы: қайтар жолда 1 сағат
аз уақыт жұмсады.
28.90км.

47метр.

Қарапайым
сұрақтар

1.Жауапсыз сұрақ.
Күнделікті өмірде қандай
сұраққа ешқашан "иә" деп жауап бере
алмаймыз?
Жауабы: "Ұйықтап
жатсың ба"деген сұраққа.
2.Қанша мысық?
Бөлменің төрт
бұрышының әрқайсысында бір мысықтан отыр.
Әр мысыққа қарама- қарсы үш мысықтан
отыр.Бөлмеде қанша мысық отыр?
Жауабы:4 мысық.Бөлменің
төрт бұрышында төрт мысық қана отыр.
3.Кірпіштің салмағы
Кірпіштің салмағы 4
кг.Кірпіштің үстіне жарты кірпіш және оған қоса
жартысының жартысындай кірпіш қойылған.Кірпіштің
салмағы қанша?
Жауабы: кірпіштің салмағы 4 кг.
4.Қарындаштар
Үстел үстінде
әртүрлі ұзындықтағы 3 қарындаш
қатарынан жатыр. Ортадағысы - ең ұзын қарандаш.
Осы ең ұзын қарандашқа тиіспей қалай оны ортадан
алып тастауға болады?
Жауабы: Кез - келген шеткі біреуін
қарсы жақ шетке немесе ортаға қоя салу керек.
5.Уақыт өлшемдері
Барлығы уақыт өлшемдері
бола тұра ғасыр, жыл және сағаттан табылмай, минут пен
секундтан табылатын не нәрсе?
Жауабы: "Н"
6.Отырып жүру
Отырып - ақ жүре беретін кім?
Жауабы : Шахматшы.
7.Таяқ
Екі таяқтың 4 ұшы бар.
Екі жарым таяқтың қанша ұшы бар?
Жауабы: 6 бұрышы бар
8.Шегелер
Екі адам кетіп бара жатып 2 шеге тауып
алды.Олардың артынан 3 адам кетіп бара жатыр. Олар қанша шеге тауып
алды?
Жауабы : Шегелерді алдыңғы адам
тауып алып кетті.Олар таппайды.
9.Ұқсастық
Дөп-дөңгелек дәмді
қарбыз дәл ортасынан екіге бөлінген.Осы бөлінген
қарбыздың жартысы неге өте қатты ұқсайды?
Жауабы: Қалған жартысына.
10.Сағаттың соғуы
Сағат 5 белгіні 4 с уақытта
соғады. Ал 12 белгіні қанша уақытта соғады?
Жауабы: Алғашқы екі белгіге 1
с уақыт және келесі белгілерге 1 с уақыттан келеді. Себебі
бірінші белгіге уақыт есептелмейді. белгіні 4 с соқса, онда 2
белгінің арасы 1с. Демек 12 белгіні 11с уақытта соғады.
11.Жарық сөнгенде
Қыста қатты суықта
саяжайдағы үйіне түн ортасында жеткен үй иесі келсе
жарық сөніп қалыпты. Үйде керосин шам, асханада
тамақ дайындайтын газ баллонды пеш және өзі алдын-ала
көмір ағаш дайындап кеткен үй жылытатын пеш бар.
Қорапта 1 ғана сіріңке талы қалыпты. Үй иесі
жоғарыда аталған заттардың қайсысын бірінші жағуы
тиіс?
Жауабы: Үй иесі ең бірінші
шырпыны жағады.
12. Көлікте
Үлкен қаланың әр
қиылысындағы бағдаршамдар мен "көлік
тығынынан" шаршаған жүргізуші жұмысына 80 минутта
келді. Қайтар жолда 1 сағ 20 минут жүріп үйінде болды?
Неге?
Жауабы: Барлық жолдар мен
қайтар жол бірдей екеуі де 80 минут немесе 1 сағ 20 минуттан .
13.Талдағы жұмыртқа
Алма ағашында жұмыртқа
болуы мүмкін бе?
Жауабы: Иә.Егер ол
ағашқа құс ұя салса,ұяда
құстың жұмыртқасы болуы мүмкін.
14. Қай дөңгелек.
Ақауы жоқ көлік
қалай бұрылса дөңгелектері де солай бұрылуы керек.Бірақ
бір дөңгелегі қандай жағдайда да бұрылмайды.
Қай дөңгелек?
Жауабы: Қосымша дөңгелек.

15. Шөлдегенде
Қатты шөлдеген адам
ыдыстағы сұйықтан ыдыстың да, ішіндегі
сұйықтың да түріне қарамай ішіп қоюы
мүмкін. Дегенмен қандай ыдыстан су ішуге болмайды?
Жауабы: Бос ыдыстан

Сандық
ребустар.
Сандық ребустар - сандары
әріптермен немесе белгілі бір символмен алмастырған
математикалық өрнек,көбінесе қарапайым теңдік
болып келеді. Сандық ребустар мамематикалық ребустар деп те атайды.
Өте қызықты және логикалық ойын десе де болады.
Негізгі математикалық төрт амал қолданылады. Дәрежеге
байланысты өрнектер де бар, бірақ негізгі есептер төрт
амалға байланыты,көп пайдаланылатын - қосу амалы. Ойынның
негізгі мақсаты ребустарға әрбір әріп қандай
санмен алмастырып тұрғанын табу.
Ережесі:
1) Сандық ребустардағы
әр бір әріп бір цифрды білдіреді,яғни бірдей әріптерді
бірдей цифрлар алмастырады және бір цифр әр түрлі
әріптермен белгілене алмайды.
2) Сол жақтағы шеткі
әріп нолге тең бола алмайды.
Ережеден көрініп тұрғандай
әр бір сандық ребуста әртүрлі 10 әріптен
артық кездесе алмайды.
Жалпы математикалық ребустарда
белгілі бір саладағы оңай сөздер
қолданылады.Мақал-мәтел,нақыл сөздер т.с .с тез
жатталатын ұйқастар да қолданыла береді.
Себебі:
- біріншіден кез-келген адам қиын
есеп сияқты емес,оңай ойын ретінде
қабылдайды,қызығушылығы артады;
- екіншіден белгілі бір саладағы
сөздер ғана қолданылатын, бірақ қараған
адамның өзі өте жеңіл жаттап алады.Есеп шартын жазып
алып немесе жадыңызда ұстап жүру қажет емес. Ал
жатталған ребусты сіз бос уақытыңыз болғанда, бірден
еске түсіріп шеше аласыз. Мына 2сандық ребусқа мән
беріп қараңыз.

2 ребуста да 9 әртүрлі
әріптен пайдаланылған және ешқандай әріп
қайталанбаған.Бұл 2 ребустың біреуін
қанағаттандыратын шешімдер екіншісінің де шешімдері болады.
Көрсетілген 2 сандық
ребустағы ешқандай әріп нөлге тең бола алмайды
деп алсақ,онда ол ребустарды мына түрде беруге болады:
Бір цифрды екі рет қайталап
жазбай,теңдік орындалатындай етіп дөңгелекшелерді 1 - ден 9 -
ға дейінгі цифрлармен толтырып шығыңыз.

Сандық ребустардың белгілі бір
орындарында тек қана сандар жазылған немесе сандармен әріптер
араласып берілген түрлері де бар.
Төменде сандық ребустар
оңай түрінен қиындатылған түріне қарай
берілген. Кейбір ребустардың бірнеше шешімң болады, ал
кейбіреулерінің бір ғана шешімі бар.Мұндағы
мысалдардың барлғының шешімдері бар, шешімі жоқ
ребустар берілген жоқ.
Жоғарыдағы мысал ретінде
көрсетілген сандық ребустардың кез-келгенін ешқандай
әріп нөлге тең болмайтын жағдай үшін шешеміз.
Бірнеше шешімдері бар, оңай
сандық ребустар
Сандық ребустар ережелерін
пайдаланып берілген ребустарды шешіңіз.

Ескерту: Мұндағы З -
әрпі, сан емес

Жауабы:

Қорытынды
Бұл дарынды балаларға
арналған «Логика әлемі» көмекші, әдістемелік
құралы оқушылардың өз бетімен ізденуге,
төзімді, жігерлі болуға баулиды.
Жұмыс барысында оқушылар
өткен тақырыптарлы жете меңгеру үшін, тәжірибе
жасау, өзіндік жұмыс арқылы көз жеткізеді.
Оқушылардың ойлауын, есте сақтау қабілетін, зейінін дамытады.
Жинақталған ақпаратты зерттеп, ішінен маңыздысын
таңдап, соның негізінде дұрыс өмірлік салтын ретке
келтіру, дұрыс таңдау жасау қабілетіне ие болуға,
яғни өзінің болмысы мен әрекетін бағалау
дағдысын көрсете білуге мүмкіндік береді.
Әртүрлі дидактикалық
жинақтар, ойындар, анаграммалар, есептер, табиғи
құбылыстар жас ерекшелігіне сай алынды. Аталмыш бағдарлама
жалпы білім беретін мектептің бастауыш сынып оқушыларымен
мұғалімдеріне игі істерін тигізеді деген оймен
құрастырылған.
Ойды тұжырымдай келе, сабақтарда
жұмыс түрлері жүйелі ұйымдастырылса оқушы
өмірлік жетістіктерге жетеді.Ол үшін баланы
ізденімпаздыққа ұмтылдырып, шығармашылық
мүмкіндіктерін қалыптастырып,танымдық қабілеттер
менбасқа да қасиеттерді оқушының бойындағы
әдеттері мен икеміне қарай дамытуға болады.Осындай
әдіс-тәсілдерді үнемі қолданып, оқытудың
барлық формасына (практикалық сабақтар,
оқушылардың өзіндік жұмыстары,факультативтік
сабақтарда) кеңінен қолдану
Қолданылған
әдебиеттер

1. К.Ерешова, Ш.
Ыдырысова, Г. Абенова "Логика әлемі" Алматы Өлке 2010
жыл.
2 -3-4 сынып
2. Б.М. Қосанов.
Математика курсындағы шығармашылық жаттығулар
және оларды орындаудың әдістемесі. 2-сынып
3. Ғаламтор
желісінен.
4. С.Ш.
Сапарғалиева, С.С. Давлеткалиева, Қ.К. Рахимова.Дарынды
балаларға арналған "Зерде" көмекші әдістеме
құралы. Орал 2013 жыл.
5. Р. Омаров,
Логикалық сұрақтар,есептер ойындар мен
құрастырмалар Алматы
«Өлке» 2012 жыл
6. Л.Глазырина.Математика
пәні бойынша бастауыш сынып оқушыларының логикалық
ойлау және есептеу дағдыларын дамытуға арналған
тапсырмалар жинтығы(2,3,4сынып)
7. Н.Н. Амирова «Логика»
2012ж
8. Р.Омаров,
Математикадан (қалыптан тыс тапсырмалар тыс есептер мен жаттығулар
жинағы) Алматы Рауан 2013ж
9.Н.Ә.Жаманғараева.Т.Ж.Көлбаева
Математикадан 105 сабақ,
10. Әдістемелік жинақтар,
Алматы баспасы 2011ж.

file_name: Логика  алемі.docx

alt: Таңдау курсының бағдарламасы «

alt: Мазмұны Алғы сөз.......

alt: Бірдей суреттерді толықтыру 2

alt: Білімдарлар сайысы

alt: Тапсырма №2. Кескінді логика

alt: Тырс-тырс! Терезе қағады,

alt: Ми гимнастикасы . "Басты шайқау","Бас киімді ки"

alt: Беліңді шынықтыр. ( Денені екі жаққа бұру ) Қолымызды жан-жаққа созамыз

alt: Тапсырма №8 Бұл есепті шығарсаң 5 5 5 5=3 5 5 5 5=7 Қосып,алып,көбейтсең, 5 5 5 5=4 5 5 5 5=30

alt: Тапсырма №4. Сол жақтағы кестеде әр цифр неше рет кездеседі?

alt: Тапсырма №1. Барлық жұп сандармен белгіленген нүктелерді барлық тақ сандармен белгіленген нүктелермен,түзу сызықтар арқылы қосып шық

alt: Тапсырма №4. А әрпінен басталатын қыздардың атын жаз

alt: Мақсаты: Оқушыларды математикалық білімді тұрмыста қолдана білуге бейімдеу

alt: Мақсаты: Жаттығу мазмұнына сәйкес іс-әрекеттерге кері іс-әрекеттер орындау арқылы ойлаған санды табуға үйрету, қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар ретіндегі мән- мағыналарын аша түсу

alt: Мақсаты :Қосу мен азайту амалдарының өзара кері амалдар ретіндегі мән- мағыналарын онан әрі аша түсу

alt: Сіріңке шырпысы қолданылатын ойындар

alt: Математикалық фокустар а )

alt: Сол ойлаған екі таңбалы санның ондық разрядта тұрған цифрын екі есе көбейтіп,алынған көбейтіндіге 5 бірлікті қосып,бұл қосындыны 5 есе көбейтіп,оған 10 бірлікті және де ойлаған…

alt: АВ х А = CCC Жауабы: 37х3=111 б)

alt: Ондықтар разрядында тұрған цифрлары бірдей,бірліктерінің қосындысы 10 ға тең болған сандарды көбейту: 22*28=(22-2)*(28+2)+2*8=616 22 мен 28 сандарын ондықтарға дейін дөңгелектеп , оларды көбейтіп,оған бірліктердің көбейтіндісін…

title: "Логика" авторлық вариативтік курс бағдарламасы 1-4 сынып