extracted_text:
Қазақ
ертегілерінің тәрбиелік мәні
Қазақстан
Республикасы  Білім және ғылым министрлігі
Шығыс
Қазақстан облысы  Өскемен  қаласы
Оралхан
Бөкей  атындағы  № 44
лицейі
Бағыты:           Қоғамдық
гуманитарлық бағыт
Секциясы:      Әдебиеттік
оқу
Тақырыбы:    «Қазақ
ертегілерінің тәрбиелік мәні»
Жоба авторы: Бастауыш сынып кафедрасы
Оралхан
Бөкей  атындағы №44 лицейі мектебі, Өскемен  қаласы
Жетекшісі:
Сын пікір
Ғылыми
жоба тақырыбы бүгінгі күнгі ұлттық сананы
жетілдіру, жеке тұлға тәрбиелеу мақсатындағы мемлекетіміздің
алға қойған мақсаттарымен сабақатастығы
оның өзектілігін айқындайды. Қазіргі
таңдағы «Рухани жаңғыру» аясында жүргізілуге
тиісті іс-шараға да өз үлесін қоса алады. Өсіп
келе жатқан жас ұрпақ санасын  тасқындап келіп
жатқан жаһандану дауылына қарсы тік тұра алатын жігерлі
рухты өз ұлтымыздың ішкі рухани байлығынан іздеу –
ең ұтымды жол. Кішкентай  бүлдіршіннің санасына
ең бірінші ұлттық сана сәулесін түсіретін
ұлтымыздың ертегілері мен аңыздары. Жетекші осы
мәселені жақсы ұғынған. Өз алдында тәрбиеленіп
жатқан шәкіртін осы бағытқа жетектеуге әрекет
жасаған. Бұл – қолдайтын әрекет. Ғылыми жоба
тақырыбының өзектілігіне де дәлел бола алады.
Ғылыми
жобаға жоспар жасалған. Кіріспе, Қорытындыдан өзге
Негізгі бөлімді екі тақырыпқа бөліп
қарастырған. Өз бетінше ізденген Сагдиана қазақ
ертегілерінің түрлерін оқулықтардан алынған
ізденісіне сәйкес баяндаған. Екінші бөлімі «Ертегінің
тәрбиелік мәні» деп, жоба тақырыбын осы тарауда ашуға
әркеттенген.
Бүлдіршін
талапкер өзінің негізгі қортыныдыларын жүйелі баяндаған.
Ғылыми
жоба шартына сәйкес, Сагдиана өзінің тақырып
бойынша  ұсыныстарын анық көрсете алған.
Қарапайым және өте пайдалы ұсыныстар деуге болады.
Қорыта
айтқанда, .............дайындаған «Қазақ
ертегілерінің  тәрбиелік мәні» атты ғылыми жоба
өз жасына сәйкес дұрыс орындалған. Жас
талапкердің айтқан ойы, берген ұсыныстарын кәдеге
жаратуға болады.
Әрине,
нақты ертегілерді тереңірек талдау қажеттігі көрінеді.
Оны болашақта әрі қарай жалғастырар деп сенуге
болады.  Сагдианаға сәттілік тілеймін.
Сын
пікір берген:......, филология ғылымдарының кандидаты, доцент.
Қ.А.Ясауи
атындағы Халықаралық қазақ-түрік
университеті
Пікір
Халқымыздың
ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан
шығармаларының бірі ертегілер және олардың
тәрбиелік мәнін зерттеу барысында 3 «ә» сынып оқушысы
Бекмурзаева Сагдиана өзінің халық ауыз
әдебиетінің бірі ертегілерге деген қызығушылығы
және олардың тәрбиелік мәнін ұғына
білді.Сагдиана ертегілердің түрлерін бар ынта-ықыласымен
оқып,оларды өзінен кейінгі іні-қарындастарына түсіндіре
айтып,кітапханалардан түрлі ертегі кітаптарды іздеп,оқиды екен.
Өмірде қазақ ертегісінің тәрбиелік мәні зор
екенін,яғни ертегіні оқу арқылы адам бойына жақсы
қасиеттерді сіңіруге болатынын Сагдиана түсіне білді. Ол
зерттеу нәтижесінде бірнеше ұсыныстар тастамақшы. Осындай жас
буын Сагдиананың талпыныс еңбегі жақсы бағаланып,
ұсыныстары қабылданып, іске асырылады деген сенімдемін.Жетекшісі:

Аннотация
Қазақ
ертегілері мейірімділікке, адалдыққа, әділеттілікке
үйретеді. Жамандықтан, өтіріктен, зұлымдықтан
аулақ болуға тәрбиелейді. Әрдайым татулық,
бірлік, ынтымақ жеңетінін көрсетеді . Әр ертегі
тұнып тұрған тәрбие құралы.Қазіргі
таңда жаңа технология дамыған заманда  балалардың
қиялынан тек қана робот машиналар немесе тоботтар деген қиял
ғана туады. Олай дейтін себебім телеарналардан көбінесе шетелдік
ертегілер көрсетіліп жұр. Ал қазақ ертегілері –
тәрбиенің айнымас көмекші құралы, олар бізге
түсінікті тілде өмір туралы, қиын жағдайлардан
шығу жолдарын көрсетеді.

Ғылыми жұмыстың мақсаты:
Балаларды
қазақ ертегілерін насихаттау арқылы тәрбиелеу.
-Ертегілерді
асыл мұра  деп қабылдау
-ғылым
мен техника дамыған заманда ғаламторда, ақпараттық
құралдарда, баспасөз беттерінде  қазақ
ертегілерін  жариялау.
Ғылыми жобаның міндеті:
-Қазақ
ертегілерінің тәрбиелік мәнін ашу.
Аннотация
Цель иследовательской  работы:
Воспитательная роль казахских сказок.
-принятие
казахских сказок как наследие.
-казахские
сказки так же встречаются:в информационных носителях, издательствах
и  во многом  другом.
Abstract
Abstract: the purpose of
 this  study is to examine the peculiarities of Qazaq fairy tales, as
well as its role in the moral education of preschool children. In the education
of people by kind, merciful, honest fairy tale plays the most important role. A
child who, "grew up in fairy tales," will never commit meanness, will
keep optimism in the hardest moments of life, because the folk tale is the best
teacher. Therefore, we can safely say that the study of fairy tales is always a
relevant, necessary direction of work in a modern school.
Keywords: role, fairy tale, folk
fairy tales, Uzbek, wonder fairy tale, social fairy tale, fairy tale about
animals, peace, the good and the bad, the moral education, children of
preschool age.
5 Reasons why fairy tales are good for children:
1. They boost a child's imagination and cultural literacy
2. They teach us right from wrong
3. They develop critical thinking skills
4. They can help children deal with emotions themselves
5. And finally, they are great fun!
Fairy tales help to teach children an understanding of right and
wrong, not through direct teaching, but through implication.
Мазмұны
І.Кіріспе..........................................................................................................................3-5
ІІ.Негізгі бөлім
2.1.Қазақ ертегілерінің түрлері
....................................................................................6-9
2.2.Ертегінің тәрбиелік мәні
.....................................................................................10-12
ІІІ.Қорытынды .............................................................................................13
Пайдаланылған әдебиеттер.........................................................................................14

Кіріспе
Менің зертеу жұмысымның тақырыбы «Қазақ ертегілерінің тәрбиелік мәні» деп аталады. Менің ертегіге деген қызығушылығым  балабақшада жүрген кезімнен басталды. Ертегілерге деген қызығушылықтан оны зерттеу туралы ниет туындады. Себебі ,қазақ  ертегілері мейірімділікке, адалдыққа, әділеттілікке үйретеді. Жамандықтан, өтіріктен, зұлымдықтан аулақ болуға тәрбиелейді. Әрдайым татулық, бірлік, ынтымақ жеңетінін көрсетеді . Әр ертегі тұнып тұрған тәрбие құралы. Мысалы, балаларға арналған ертегілер баланы адалдыққа, тапқырлыққа, адамгершілікке тәрбиелейді. Өкінішке орай, кәзіргі кезде ғаламтордан,телевидение арқылы шетелдік ертегілер желісімен түсірілген көркем фильмдер, мультфильмдер,анимациялық фильмдер  жиі көрсетіледі. Ондағы кейіпкерлер есімі, жер-су аттары таныс емес және біздің менталитетімізге жат оқиғалар баяндалады. Қазақ ертегілерінің  тақырыптары сан алуан.
Зерттеу жұмысымдағы мақсатым:
 қазақ ертегілерін зерттеп, оқып, оларды  қазіргі ғылым мен техника дамыған заманда  насихаттау жолдары туралы өз жаңалығым мен ұсыныстарымды айтсам деп едім. Бұл жаңалықтарым әрі пайдалы, әрі тиімді болад деген ойдамын. Менің ойымша адамдардың бойында тек қана жақсы қасиеттер болуы тиіс, ал осы қаситеттерге қазақ ертегілерін оқу арқылы қол жеткізуге болады. Сондықтан да
 мен қазақ ертегілерінің тәрбиелік мәнін зерттемек болдым. Бала жағымсыз кейіпкердің жексұрын әрекетінен бой тартып, жақсылыққа құмартады.Ертегінің осындай әр жақты сырын қызықты, тартымды жеткізуді мен өзімнің жаңалығым, шеберлігім деп таптым. Ертегі
 құдіретті нәрсе,ұйқыға батқызады,қызықтырады,тыныштандырады,көңілдендіреді,қолдайды,үйретеді,сендіреді.Ертегілер ерте  заманда, тіпті жазу-сызу болмаған кездің өзінде-ақ туған. Бұларды халқымыз күні бүгінге дейін ұрпақтан ұрпаққа ауызша жеткізіп келді. Ауыз әдебиетінің басқа түрлері секілді ертегілер де адам баласының еңбекке, тұрмыс-тіршілік жағдайларына байланысты туған. Жаратылыс құбылыстарын, табиғат сырын жетік білмеген, олардың неден болатынын толық түсінбеген ертегідегі адамдар әр нәрсені қиял еткен, өздерінің ауыр еңбектерін жеңілдету жайын қарастырған. Бұл жөнінде жай күйлерін әңгімелеп айтатын болған. Бертін келе адам баласының ой-өрісінің ұлғайып өсуі ертегілердің туындауына көп әсер еткен.Ертегілер халқымыздың тарихын, дүниетанымын, тұрмысы мен салтын, әдет-ғұрпын, нанымы мен сенімін білдіреді. Қазіргі заманның жетістіктерін көре отырып, ертегі оқиғаларындағы халық арманының іске асқанын байқаймыз. Ертегілердің алғашқы үлгілері әр түрлі өзгерістерге түскен, мұнымен қатар жаңа ертегілер туа бастайды және онда халықтың тұрмыс- салты, іс-әрекеті   басты
орын   алады. Ертегі балаларды адамгершілікке, еңбекке, тапқырлыққа, сүйіспеншілікке, сезімге баулу ісінде шешуші орын алады. Ертегіде қиял мақсатты түрде пайдаланылады, сондықтан ол әсерленіп, ғажайыпқа айналады және біршама өзінше дамып отырады. Ертегіде ғажайып қиял адамның күнделікті көріп жүрген заттары мен құбылыстарын саналы түрде басқаша етіп көрсетеді, өйткені бұл жанрды  ғажайыптың бейнелеуші құрал ретінде қолданылады. Қазақ ертегілерінде хандық заманның шындығы, сол шақтағы әдеттер мен нанымдар, салт-дәстүрлер, тұрмыс кейпі көбірек көрініс тапқан.
Осы ауызша әңгімелері, ертегілері   арқылы   еңбекші халық бақыт туралы, еркін өмір жайлы, мекен туралы үміт, армандарын баяндайды. Ертегіде баяндалатын сан алуан қызық оқиғалар шындықтан гөрі, көбіне қиял дүниесін  тудырған. «Ертегі» деген ат ертеде, ерте күндегі деген сөздерден туған. Кейде «ертек» деп те айтылады. Содан ертегі айтушыны «ертекші», «ертегіші» дейді. Осы атау көп ертегінің басында әдейі айтылып  отырады. Қазақ ертекшісі  де көптен көп ертегісін: «ертеде бір бай болыпты», «ертеде бір ханым болыпты», «ертеде бір кемпір мен шал болыпты» деп бастайды. Немесе «ерте –ерте ертеде, ешкі жүні бөртеді» деген сияқты көп ертектерге ортақ ерекше өлең бастауымен келеді.
Ертегілердің өзіндік құрылысы, көркемдік ерекшеліктері бар. Қандай ертегіні алсақта,ол белгілі бір сюжетке құралады, оқиға желісінің басталуы, аяқталуы, өзіндік шешімі болады. Ертегі баяу басталып, оқиға желісі күрделене түседі.Кейіпкерлер арасындағы қайшылықтар өрістей келе әділдік, үстемдік құрып, зұлымдық жеңіліс табуымен аяқталады.
Менің балабақшадағы ертегілерім
ІІ.Негізгі бөлім
2.1. Ертегінің түрлері
Мен жетекшіммен бірлесіп қазақ халық ертегілерімен танысқаннан кейін, олардың түрлерін,ерекшеліктерін зерттей бастадым. Қазақ ертегілері өзінің тақырыптары, көтерген мәселелері, мазмұнына байланысты
1.Қиял-ғажайып ертегілері,
2.Түрмыс-салт ертегілері,
3.Хайуанаттар туралы ертегілер,
4.Шыншыл ертегілер болып бөлінеді.

Қиял-ғажайып
ертегілердің оқиғасы қиялға, фантазияға
құрылады, өмірде болмайтын нәрселер туралы баяндалады.
Кейіпкерлері қиялдан туған жалмауыз, жезтырнақ, мыстан кемпір, алып дәу және солармен күрескен батырлар болып келеді. Сонымен қатар адамға көмектесетін қанатты тұлпарлар, құстар да қиялдан туған бейнелер. Қиял-ғажайып ертегілері адамдардың арманы мен қиялын танытады, болашаққа деген сенімін білдіреді. Ертегінің қарапайым кейіпкері арманына жету үшін жолында кездескен барлық кедергілерді ақылмен, айласымен, достарының көмегімен жеңіп отырады. Қиял ғажайып ертегілер: «Ер Төстік», «Керқұла атты Кендебай», «Ыста тас», «Алтын сақа», «Тас болған шаһар».
Қиял ғажайып ертегілер қазақ ертегілерінің ішінде ең көнесі болып табылады. Қиял-ғажайып ертегілері көп дәуірді бастан кешіргендіктен, өзгерістерге де көп ұшыраған. Қазақ қиял-ғажайып ертегілерінің кейіпкерлері «ай десе-аузы, күн десе-көзі бар сұлу», не «алтын шашты қыз», солармен қатар « айдаһар- жеті басты жылан», «алып қара құс», «тұлпар ат», «басы алтын», «арты күміс киік» сияқтылар араласып отырады. Бұлардың бір тобы ертегі кейіпкерінің досы болса, бір тобы қас жауы болып әрекет етеді. Бұл кейіпкерлердің арасында кейде дос, кейде қас болып кездесетіндері де бар. Оларға таусоғар, көлжұтар, көреген, желаяқ, саққұлақ, жұмбақ жар, жылан патшасы, жатады. Қиял ғажайып ертегілерінде зұлымдықты жеңетін күш-адам. Ол не әлсіз бала жігіт, не кедейдің жалғызы, не адал еңбекпен күнін көрген аңшы мен мерген ер болып келеді.
 Қиял-ғажайып ертегілеріндегі адамға дос күштерден адамзаттың арманын тануға болады. Мысалы, «алты айлық жерді алты аттайтын тұлпар», «өзі ұшатын кілем», «көреген батыр», саққұлақ, желаяқ адам-адамның ұлы армандарын білдіреді. Адам аяғы баспаған жерді көрсем, танысам, табиғат құпиясын ашсам деген арманынан туған дүниелер қиял ертегілерде кеңінен орын алған. Ғалымдар, жазушылар, ғарышкерлер, инженерлер, т.б. барлығы бала күнінде ертегі оқу арқылы қиялын дамытып қоғамдағы мәдениеттің, ғылымның, техниканың қазіргі жетістіктерін жасады. Мысалы, ертегідегі ұшқыш кілемдер, құлағын бұраса ұшатын ағаш аттар бүгінгі заманда ұшақ, тікұшақ, зымырандарға айналған, таусоғар – экскаватор, көлтаусар – су соратын көлік, желаяқ – жеңіл көліктер, пойыздар, метролар, саққұлақ – телефон, ұялы телефон, т.б.
Тұрмыс-салт ертегілерінің кейіпкері қарапайым адамдар.  Адамдардың шыншылдығы,
озбырлығы және өмірдегі қиындықтар жайлы
баяндалады. Бұл ертегілер өте қысқа, сюжеттері бір
бағытта болып келеді. Тұрмыс-салт ертегілерде қойшы малшы,
бақташылардың тұрмысы суреттеледі. Бұл
ертегілердің өзіне тән ерекшелігі-өмірде болатын
жағдайлар мен болмайтын нәрселердің араласып отыруы.
Тұрмыс-салт ертегілеріне «Бозынген», «Аю, түлкі және
қойшы», «Арыстан мен кісі» сияқты шағын, тәрбиелік
мәні зор ертегілер жатады.
Ал хайуанат жайындағы ертегілер  ата -
бабамыз төрт түлік малды қадірлеп, пір тұтқан.
Балаларға ең жақын ертегілер хайуанаттар туралы ертегілер.
Хайуанаттар туралы ертегілердің кейіпкерлері аң, құс,
үй жануарлары болады. Алайда олар адамға тән қасиеттер,
әрекеттер иесі болып суреттеледі де сол арқылы сұм -
қиянатшыл, арамза, қу мінез қылықтар әшкереленеді,
еңбексүйгіштігі, батылдығы, адалдығы суреттеледі.Адам
баласы өзінен өзге жанды, жансыз дүние, әсіресе
айналасындағы хайуанаттардың тіршілігі, өмірі жайлы танып
білуге талпынған талай аңыз ойлар, әңгімелер айтып
таратқан. Қазақ елі де көп заманнан бері мал мен
даланың аңы, құсымен үнемі көп араласып,
келе жатқандықтан, хайуанаттар жайлы әр алуан ертегі
әңгіме шығарған. Хайуанат жайлы ертегі барлық
елде бар. Хайуанат жайындағы әңгіме аңыздардың
екі түрі бар. Бірінде хайуан мінез-қылықтарын хайуанның
өзін суреттеу үшін айтпай, адамдағы
мінез-құлыққа бейне, тұспал, мысқыл
есебінде қолданған. Адамдағы кемдікті, мінді бадырайтып,
ұлғайтып жиіренішті етіп көрсету үшін, сондай сын
арқылы жаманшылық пен алысу үшін мысал етіп алу болған.
Хайуан мінездерін әңгіме етудің екінші түрі – хайуанды
анық хайуан етіп суреттейді. Оның жанды-жансыз дүние
арасындағы өз қалпы, кейпімен жүрген шындығын,
болмысын адам өз түсінігі арқылы анықтап, айқындап
жетілте өткірлеп көрсетеді. Жан-жануарлар туралы ертегілері
барлығымызға жақсы таныс, олардың кейіпкерлері:
қу түлкі, қорқақ қоян, озбыр
қасқыр. Бұл топқа «Аю, қасқыр, түлкі,
бөдене», «Аю, түлкі және арыстан», «Қоянның
зары», «Күшік пен мысық» т.б. ертегілер жатады.
Шыншыл
ертегілер халық өмірін, тұрмысын шындық
тұрғыдан бейнелейді. Атқа мінерлердің іс -
әрекеттерін әшкерелейді. Ертегілердің тілі көркем,
қарапайым, түсінікті жеңіл келеді. Шыншыл
ертегілер-қазақ ертегісінің ең мол түрі. Шыншыл
ертегіге халық өзінің дүниетануындағы,
қоғам тіршілігіндегі, үй тұрмысындағы басты
тірліктері - барлық мұң, мүддесін, тартыс, талабын
жиып, түйген.Бұл салалы ертегілер құр ертегі ғана
емес, ауызша айтылған шебер көркем шығарма болып, халық
романы, халық әңгімесі, новелласы болып та кетеді. Және
мұнда қоғамдық тартыс, тап қайшылығы,
қанау, зорлық, соған қарсы
қалың   еңбекші
халықтың   сыны, наразылығы, алыс-тартысы,
алыс-арманы бәрі де айқын көрінеді.
Аңыз
ертегілер де қазақтың  көп ертегісінің бірі.
Бұл топтың ерекшелігі барлығы да тарихта болған адамдар
жайынан айтылған, халық шығарған көркем
әңгіме болады. Бұл оның ертегілерде тарихи адамдар
өміріндегі уақиғалар дәл айтылмайды, көбінесе
елдің өз жанынан қосқан, бірақ сол тарихта
болғанын сыйымды тым іс, мінез, әрекеттер әңгімеленеді.
Бұл
жай алыс ескілікте болған адамдар турасында бір болса, тіпті берінде,
жаңадан болған тарихтық адамдар жайында да бола береді.
Тарихта ел жадында аты қалған белгілі бір қылық
әрекетімен елге даңқты болған кісі болса, соның
өмірінде шын болған мінез қалпынан туғызып,
қиялдық, тың іс,
уақиғалар
тізіледі. Ондай әңгімелерді аңыз дейді.
Аңыз
ертегілерінің тағы бір ерекшелігі, ол әңгіме етілетін
адамның өз өміріндегі   шын
ісі   мен мінезінің сүрлеуінен, аңғарынан
туады. Сондықтан
батыр
жайындағы аңыз болса, тірліктегі батырлық іс-әрекетіне
қосымша ұлғайтылып айтылған шығарма болады.
Күлдіргі болса, оның сол күлдіргілік іс, мінездеріне
қосылып, ұлғайтылып, молайтылып айтылған
оқиға болады.
2.2.Ертегінің тәрбиелік мәні
Адамның
балалық шағы ертегімен тығыз байланысты. Біз әжемізден
ертегі айтып немесе оқып беруін жиі сұраймыз. Сиқыры бар
оқиғаларды тыңдауды тағаттана күтеміз.
Көңілді де аянышты, қорқынышты да күлкілі олар
бізге біраздан таныс. Олармен біздің әлем, жақсылық пен
жамандық, әділет туралы алғашқы
көзқарастарымызды қалыптастырады. Бір қарағанда
жәй кішкентай ғана әңгіме сияқты, ал шын
мәнінде осы әңгімелерде халық даналығы, мейірімдік
пен зұлымдық туралы түсінік жатыр.Ертегілер бізге сонау ерте
заманнан келді. Ертегіге біз сенеміз, ондағы оқиғалар кейде
өзімізбен болып жатқандай, қорқынышты жерінде
көзімізді жұмамыз. Ең негізгісі – бәрі де жақсы
аяқталатынын сенеміз. Қазақ халық ертегілері
тұнып тұрған даналық.
Қазақ
кейіпкерлері батылдық, батырлық, мейірімділік секілді адами
қасиеттерімен ғана көрініп қоймайды, сонымен
қатар жақсылық зұлымдықтан үстем
шығады. Жағымды кейіпкерлер арасында батырлар да, қарапайым
адамдарда, және әйелдер бейнесі де бар.Қазақ
ертегілеріндегі ақылдылықтың тағы бір көрінісі –
көрегендік алдын ала болжай білу.Алғашқы қауымнан
бастап, бала тәрбиесіне ерекше әсер ететін ертегілерді ойлап
шығарған адамзат тарихында ертегілердің тәрбиелік
мәні зор. Қазақ ертегілері сан алуан.«Ақын өзгелердің
сезбегенін сезеді, көрмегенін көреді, ойламағанын болжайды,
тілі жетпегенін айтып береді» деп Жүсіппек Аймауытов айтқандай
ертегілердің де балалардың да қиялын дамытуда, сөздік
қорларын, ұлттық дүниетанымдарын,
көзқарастарын байытуда әсері мол.Ертегілер әр
уақытта да қай баланы болмасын қызықтыратын, қиял
әлеміне жол ашатын кілт іспеттес. Ол өмірде кездеспейтін
кейіпкерлерімен, мүмкін емес жағдаяттарымен ерекшеленеді.
Қазіргі дамыған кезеңде балаларды елітіп, назарын аударатын,
көз қызықтарын дүкендер, компьютерлік ойынханалар
өте көп. Одан қалса ұялы телефондарды да ата-ана балаларына
еркін ұстауға рұхсат беруде. Бұл бір жағынан
дамуымызға, өсіп-өркендеуімізге ашылған жол
болғанымен, балалардың көркем шығарманы
оқуға деген қызығушылықтарын жоюда.
Сондықтан да, әсіресе бастауыш сынып балаларына ертегіні
қызықты етіп жеткізе білу және ертегілердің
шындыққа жанасымды екенін, ондағы шыншылдық пен
адамгершілікті бала бойына сіңіре білу үлкен шеберлікті қажет
етеді.Ертегілерде халық басынан кешкен ғасырлар із жатыр. Оларда
еңбекші халықтың тұрмыс-тіршілігі,
әдет-ғұрпы, елдік тарихы, қилы-қилы қиын
асулары халықтың мұң-шері, арман-мұраты
бейнеленген. Әрине ертегілерді оқыта отырып тәрбие
нәрін бала бойына егу үшін, ең алдымен
оқушылардың ертегіге деген қызығушылығын
арттыру қажет. Мысалы, “Ер Төстік” ертегісі көп ертегілермен
салыстырғанда, мазмұны, сюжеті, сөйлем құрылысы,
тілі жағынан ерте заманда шыққан ертегі екендігін
аңғартады. Ертегіден қазақ халқының ескі
мал шаруашылық өмірін  және олардың
дүниетану көзқарасын көреміз. Қазақ
ертегілерін ең алғаш зерттеп, жинақтаған Шоқан
Уәлиханов, Г.Н. Потанин, В.В. Родлов, А.Е. Алекторов, А. Ивановский, Л.
Исаков, О. Әлжанов, Р. Дүйсенбаев, М. Көпеевтер болса, кейін
Э. Дидаев, Н. Пантусов, А. Мелков, М. Әуезов, С. Сейфуллин, М.
Ғабдуллиндер зерттеп жинақтай бастады.Бұл
зерттеушілердің барлығы да ертегілерді адам баласының арман
мүддесі, болашақтан күтетін үмітінен, қиялынан
туған деп қарастырады. Бірақ, ертегілердің
тәрбиелік жақтарын, адамның не бір сапалық жақтарын
қалыптастырудағы оның ерекше ықпалы туралы пікір
кездесе бермейді.Ертегінің оқиға желісін алсақ,
табиғаттың асау күштерімен алысып, малды аман сақтап
қалу жолында, елінен, жерінен адасып кеткен ағаларын іздеп
тапқан Ер Төстіктің ерлігін суреттесе, екінші жағынан,
әр түрлі дию, пірілерімен күресі баян етіледі. “Ер
Төстік”ертегісінде жалпы ертегілердің қаһармандарына
тән іс-әрекеттер толық сақталады. Ер
Төстіктің өзі – асқан күш иесі емес,
жүректі жігіт. Ертегінің алға қойған негізгі мақсаты
– табиғаттың сыры мәлімсіз күштерін жеңу.
Адамға зиян ойлайтын Бектөре, Темірхан,
Шойынқұлақ тәрізді жауыздың иелерінен үстем
шығып, оларды қалай да өздеріне бағындыру
болғандықтан, ер Төстікке көмекші әр түрлі
жолдастар, серіктер береді. Әр түрлі жауыздықтардың
ұясы болған адам баласына қастық қана ойлайтын
кейіпкерлер Бектөре,   Шойынқұлақ, Темірхан,
пері, жын, дию, мыстан кемпірлер қаншама күшті, айлакер болса да,
Ер Төстіктен жеңіледі. Халық жақсылықты алдан
күтеді, болашаққа сенеді.
“Ер
Төстікте” кездесетін ұнамды, ұнамсыз кейіпкерлер басқа
ертегілердеде бар. Кейде олардың іс-амалдары, айла-тәсілдері де
өзара бір-біріне жақын. Ертегілердің бірыңғай
жауыздық өкілі ретінде жиі кездесетін ұнамсыз кейіпкерлер –
мыстан кемпір. Ол қай ертегіде болсын қастық істейді
және жер жүзі халықтары ертегілеріне тән
зұлымдық бейнесі. “Ер Төстік” әңгімесінің
оқиғасы да басқа ертегілер тәрізді,
тыңдаушыларға ауызша айтып беруге лайықты
құрылған.
Оқиғаның
алғашқы басталуы шындық өмірде бола беретін
құбылыстармен басталады. Алдағы қыстың
қатаң болатындығын ерте сезген, ел жылқысын алыс
отарға қыстауға айдатуы, Ерназар балаларының көп
жылдар келмеуі, шал-
кемпірдің
де шығуы, бәрі де шындық оқиғаларға
ұқсайды. Бірақ мұның бәрі келешек негізгі
оқиғаның кіріспесі – экспозициясы. Сюжет жүйесіндегі
алғашқы байланыс — “Шаңырақтың күлдіреуі
ішінде керулі тұрған кер биенің төстігі”. Ер боп
туған ұлдың есімі, ертегінің аты,әңгімеде
кездесетін шындық және ғажайып оқиғалардың
бір тамыры сол кер биенің төстігінде жатыр. Ертегі желісіндегі
екінші байланыс – Ерназардың Сөрқұдыққа
қонуы, жанынан қорқып, жалмауыз кемпірге
садағының ұшын шығаратын Ер Төстіктің
егеуін қалдырып кетуі. Осыдан әрі қарай оқиға
шиеленісе түседі. Егер біз осыған дейінгі оқиғалар Ер
Төстіктің ағаларын іздеп жатуы, айдауға жүрмеген
көп жылқының күрең биенің ертуі.
Ерназардың
тоғыз баласына қыз іздеу, үйлендіруі бәрі де
халықтың өміріне шындық өміріне жанасса, Ер
Төстіктің жер астына түсуінен қиял-ғажайып
оқиғалар басталады
Хайуанаттар
туралы ертегілер ең көне ертегілерге жатады. Ертегі кейіпкерлері
қасқыр, бөдене, түлкі, құмырсқа
«Түлкі мен ешкі», «Ақымақ қасқыр», «Құмырсқа
мен бөдене». Әдетте барлық оқиға бір
жануардың айналасында өтеді, мысалы түлкі – айлакер,
қу. Қазақ ертегілерінде түлкі кейде жеңіліске де
ұшырап қалады. Мысалы «Түлкі мен тырна» ертегісінде
тырнаға қонаққа келген түлкі одан аш кетеді.
«Құмырсқа
мен бөдене» ертегісінде құмырсқа еңбекқор,
төзімді, ақылды әрі өзі кішкентай-ақ бола
тұра, алып күштің иесі болып көрсетіледі.
«Шық
бермес Шығайбай» ертегісі сараң, қайырымсыз байларды
қарапайым кедей Алдардың ақылмен алдап кетуін баяндайды.
«Жақсымен
жолдас болсаң-жетерсің мұратқа, жаманмен жолдас
болсаң-қаларсың ұятқа», «Жаман дос, жолдасын
қалдырар жауға» деген мақалды осы ертегі желісінен
оқуға болады. Адамгершілік тәрбиенің нәтижесі
адамдық тәрбие болып табылады. Адамгершілік тақырыбы
мәңгілік. Ол ешқашан ескірмек емес. Жас
ұрпақтың бойына адамгершілікті сіңіру ертегі
арқылы беріледі. Адамгершіліктің қайнар
бұлағы-қазақ ертегілерінде десем артық
айтпаған едім.
Қай
заманда болмасын адамзат алдында тұратын ұлы
мұрат-міндеттердің ең бастысы-өзінің ісін,
өмірін жалғастыратын салауатты, саналы ұрпақ
тәрбиелеу.
Ұрпақ
тәрбиесі-келешек қоғам тәрбиесі. Ендеше,
ақпараттық технологилар дамыған кезеңдегі
балалардың ой-қиялдарын өз ертегілері арқылы жеткізу
мүмкіндігі бар.
Руханилық
- жеке тұлғаның негізгі сапалық көрсеткіші.
Руханилықтың негізінде адамның мінез-құлқы
қалыптасады, ар-ұят, өзін-өзі бағалау және
адамгершілік сапалары дамиды. Мұның өзі мейірімділікке,
ізгілікке шақырады.
Қазақ
халқының салт-санасы мен ата-бабасынан келе жатқан
дәстүрін өз бойындағы ерекше қасиеттерін
талантымен, дарындылығымен, өзгелерден ерекше табиғи
қабілеті арқылы биіктерден көрсеткен. Қасиетті
ертегілер арқылы тәрбие берген, салт-дәстүрін сол
қалпында сақтап қалған. Сонымен қатар еліміз
егемендік алғалы мемлекеттік тілде сөйлеуіне, бұл
қасиетті ертегілердің халық ауыз әдебиетінде ең
маңызды орын алатыны сөзсіз екенін салыстырып көрсету.
Халқымызда
«Ізденген жетер мұратқа» деген сөз бар. Яғни, әр
нәрсені білуге талпынып, білімнің тереңіне бойлау-дамуды
кемеліне  жеткізеді, рухани байытады.
Қорытынды
Ертегіні
тыңдай отыра біз кейіпкерлермен бірге қуанамыз, ренжиміз.
Мысалға алсақ бұрынғы ауыз әдебиеті қиял
ғажайып ертегілерде батырларды ержүрек ақылды парасатты етіп
көрсетсе, жан – жануарлардың бейнесін әр түрлі образбен
сомдап көрсеткен. Қазіргі таңда жаңа технология
дамыған заманда  балалардың қиялынан тек қана
робот машиналар немесе тоботтар деген қиял ғана туады. Олай дейтін
себебім телеарналардан көбінесе шетелдік ертегілер көрсетіліп
жұр.Ал қазақ ертегілері – тәрбиенің айнымас
көмекші құралы, олар бізге түсінікті тілде өмір
туралы, қиын жағдайлардан шығу жолдарын көрсетеді.
Ертегілерді оқи отыра, біз өзіміздің ішкі әлемімізді
дамытып,шығармашылыққа машықтанамыз. Ертегілер
өмір барысында тәртібімізді, қарым-қатынасымызды
қалыптастырады,шыдамдыққа, қайсарлыққа,
болашаққа міндеттер қойып, соған жетуге үйретеді.
Қазақ  ертегілері мейірімділікке, адалдыққа,
әділеттілікке үйретеді. Жамандықтан, өтіріктен,
зұлымдықтан аулақ болуға тәрбиелейді.
Әрдайым татулық, бірлік, ынтымақ жеңетінін көрсетеді
.
Ұсыныстар:
Ұрпақ
тәрбиесі-келешек қоғам тәрбиесі. Ендеше,
ақпараттық технологиялар дамыған кезеңдегі
балалардың ой қиялдарын қазақ  ертегілері
арқылы дамыту мүмкіндігі бар.Сондықтан менің
ұсынысым ғаламторлардан, телеарналардан , баспасөз беттеріне
көптеп тәрбиелік мәні бар қазақ ертегілері
 жарияланып насихатталса, дамып өсіп келе жатқан
ұрпаққа тигізер әсері мол  болар еді.
Осы
айтылған пікірім мен ұсынысым балалардың игілігі үшін
барлық ақпараттық құралдарда, баспасөз
беттерінде, жарияланып  отырса  нұр ұстіне нұр
болады деген ұсынысым бар.
Пайдаланған әдебиеттер:
1.Ана
тілі мен әдебиеттік оқу ………………………………….………...(1,2,3, сынып)
2.Ғаламтор
желісі
3.Мөлдір
бұлақ
журналы...........................................................................6
бет  №9 2014
4.Балмен
балабақша
журналы.............................................................2 бет
№1, 2017 ж.
5.Балалар
энциклопедиясы
6.Ғабдуллин
М. «Қазақ халқының ауыз әдебиеті»

Скачано с
www.znanio.ru

file_name: Қазақ ертегілерінің тәрбиелік мәні.doc

alt: Зерттеу жұмысымдағы мақсатым : қазақ ертегілерін зерттеп , оқып , оларды қазіргі ғылым мен техника дамыған заманда насихаттау жолдары туралы өз жаңалығым мен ұсыныстарымды айтсам…

alt: Ертегілердің өзіндік құрылысы , көркемдік ерекшеліктері бар

alt: Мысалы , ертегідегі ұшқыш кілемдер , құлағын бұраса ұшатын ағаш аттар бүгінгі заманда ұшақ , тікұшақ , зымырандарға айналған , таусоғар – экскаватор , көлтаусар…

title: Қазақ ертегілерінің  тәрбиелік мәні


extracted_text:
Самостоятельная работа №3
Тема:
Операторы цикла
Цель:
Закрепление
навыков применения операторов цикла
Время выполнения: 6
часов
Теоретический
материал
Циклом
называется группа инструкций, повторяющихся многократно с разными данными. Для
циклов применяются инструкции: goto, for, while, do while.
Инструкция
goto в первых языках программирования была основой для реализации циклов
и многократных переходов. Используется следующим образом:
• В
коде программы создается метка с именем (например, M).
• Организуется
переход на эту метку инструкцией goto M.
Цикл,
с предусловием while используется в том случае, если последовательность
действий надо выполнить несколько раз, причем количество повторений заранее не
известно. Процессы, в которых количество повторений заранее не определено,
называются итерационными. А сами циклы – называются итеративными.
Тело
цикла повторяется, пока выполняется условие. Блок-схема представлена на рисунке
4.

Рисунок
4 – Блок-схема цикла с предусловием
Формат цикла выглядит следующим образом:

while (Условие)
{
  Инструкции тела цикла;
}
Цикл с инструкцией do . . while используется в том
случае, если последовательность действий надо выполнить несколько раз, причем
количество повторений заранее не известно и может быть  определено во время
работы программы. Относится к итерационным процессам.
В этом виде цикла условие стоит после тела цикла, поэтому
этот цикл называют с постусловием. Тело цикла повторяется, пока выполняется
условие. Тело цикла первый раз выполняется без проверки условия. Выход из цикла
– при невыполнении условия. Эта циклическая
инструкция работает по принципу: «Повторить — пока выполняется условие».
Ее синтаксис выглядит следующим образом:
do
{
      Инструкции тела цикла;
}
while (Условие);
Блок-схема
представлена на рисунке 5.

Рисунок
5 – Блок-схема цикла с постусловием
Инструкция for служит для организации циклов с заранее известным
числом повторений. Циклы, в которых количество повторений заранее определено,
называются регулярными.
Формат записи цикла for для повторного использования одной инструкции
имеет вид:
for (индекс цикла = начало; условие выполнения; изменение индекса)
{
  Инструкции тела цикла;
}
Блок-схема
представлена на рисунке 6.

Рисунок
6 – Блок-схема цикла с параметром или индексом
Задания
Создать
консольное приложение, реализующее решение задачи, составить блок-схему.
1.Вывести
на экран последовательность: 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30
2.Вывести
на экран последовательность: 30 27 24 21 18 15 12 9 6 3
3.Плитка
шоколада составляет 200 грамм. За один укус уходит 30 грамм массы. Определить,
на сколько укусов хватит плитки.
4.Определить,
сколько капель воды необходимо для заполнения 5-литрового ведра, если одна
капля составляет 0,03 л.
5.В
саду растет 3 розы. Ежедневно подсаживают еще по 2. Определить, сколько дней
понадобится, чтобы стало 500 роз.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: 79. Самостоятельная работа по теме Операторы цикла.doc

alt: Самостоятельная работа №3

alt: Инструкции тела цикла; }


extracted_text:
4           Подпишите названия
племенных союзов восточных славян, о которых писал летописец:
1. «Эти славяне пришли и сели
по Днепру... [в полях]»;
2. «А другие сели в лесах»;
3. «А другие сели между Припятью и Двиною (в
болотах]»;
4. *Иные сели по Двине, по речке, которая
впадает в Двину и называется Полотой»;
5. «Те же славяне, которые сели вокруг озера
Ильменя, прозвались своим именем»;
6. «А другие сели по Десне, и по Сейму, и по
Суле»;
7. «И сидят в верховьях Волги, и в верховьях
Двины, и в верховьях Днепра»;
8. «Были ведь два брата у ляхов — Радим, а
другой — Вятко; и пришли и сели: Радим на Соже, а Вятко сел с родом своим по
Оке»;
9. «Было их множество: сидели они по Днестру и
возле Дуная до самого моря».
Подпишите названия городов, ставших центрами этих
союзов.

Подпишите названия рек, вдоль которых расселились
восточные славяне
                     Восточнославянские
племена                               1

                                  Славяне разделились на
3 ветви

↓
↓                                                    ↓

                                       Хозяйство
восточных славян
Главное занятие- ______________________________
Выращивали:___________________________________________________
                                                 Типы
земледелия
                                  ↓                                                        ↓

Переложное-

Подсечно-огневое-

2                            Основные достижения
земледелия
Начало использования пахотных орудий. Каких?
______________________________________________________________________________________________________________________________
Двуполье -  это ______________________________________________________________________________________________________________________________
Трёхполье – это
______________________________________________________________________________________________________________________________
Что ты знаешь о скотоводстве восточных славян?
______________________________________________________________________________________________________________________________
                        Промыслы восточных славян
1._______________________________________________
2._______________________________________________
3._______________________________________________
4._______________________________________________
БОРТНИЧЕСТВО – это
_______________________________________________________________
Какими ремеслами занимались восточные славяне?
______________________________________________________________________________________________________________________________
                                                  Быт
восточных славян
Поселения восточных славян располагались обычно по
берегам
__________________________________________________________

                                   ОБЩИНЫ ЗЕМЛЕДЕЛЬЦЕВ
3
Первоначально восточные славяне объединялись на основе
___________________________________________________________.
Во главе рода стоял __________________________.
Родовую общину сменила____________________________________.
Она называлась ________________________.
Общий совет назывался _____________________.
В случае серьезной военной опасности собиралось_________________________________________________.
Отдельные общины объединялись в
__________________________.
________________ в свою очередь составляли
союзы_____________.
В VIII веке
восточнославянские племена полян, северян, вятичей и радимичей попали в
зависимость от__________________________
___________________________________ и платили ему дань.
                                       Религия
восточных славян

Славяне были _______________, то есть верили в силы
природы, духов, сверхъестественные силы.
       В их
верованиях различают два направления: поклонение явлениям природы
и культ предков.
       Культ
предков выражался в поклонении различным духам. Ими выступали умершие предки,
которые в представлении славян покровительствовали роду и впоследствии
отдельным семьям.
___________________ -бог ветра
__________________ -бог молнии  __________________- бог солнца
___________________-бог неба ___________________-бог скота и богатства
___________________-богиня плодородия
__________________- древнерусский жрец
__________________-место для проведения языческих
ритуалов
20.  Установите соответствие между термином и его
значением.
Термин
А) вервь
Б) колонизация
В) народное ополчение
Г) язычество
Значение
1) войско, состоявшее из представителей общины
2) община у древних славян
3) хозяйственное освоение земель
4) вера во множество богов

А

Б

В

Г

21.Из чего делали мебель?
1)камень   2)пластик   3)дерево
22.Что просили славяне у богов?
1) деньги   2)мудрость   3)урожай
23.  На какие три ветви разделились Славяне в ходе
Великого переселения народов
А) Восточную, Западную, Южную
Б)  Северо-Западную, Северо-восточную,
Северо-южную
В) Юго-восточную, Юго-западную, Юго-северную.
24. О какой системе земледелия
идёт речь «Землю обрабатывали два-три года», а когда она переставала давать
хороший урожай, её забрасывали и выжигали новый
участок_________________________
_____________________________________________________

 ТЕСТ
1.Назовите термин, о котором идет речь.
____________________ - система первобытных верований,
основанных на многобожии, обожествлении сил природы, животного и растительного
мира.
2. Народное
собрание у славян, решавшее важнейшие вопросы, — это ________________________.
3. Город,
который стал центром ильменских славен, племени восточных славян, — это
____________________
1) Киев
2) Смоленск
3) Новгород
4) Чернигов
4. В списке
перечислены племена восточных славян. Найдите два лишних названия.
1) поляне
2) волыняне
3) вотяки
4) хазары
5) радимичи
6) кривичи
5. Установите
соответствие между именами славянских богов и их функциями.
Боги                                                                                Функции
 Мокошь
 бог, повелитель ветра
 Велес
 богиня плодородия
 Стрибог                                                             покровитель
скотоводства
 Ярило
 бог солнца

6.Занятие славян по разведению пчёл и получению мёда
называлось:
1) бортничеством 2) бондарством 3) медничеством 4)
медворью.
7.К занятию ремеслом имеет отношение орудие труда:
1) двузубая соха 2) гончарный круг 3) борона 4) борть
8.Слова подсека, соха, борона связаны с занятием
восточных славян:
1) рыболовством 2) бортничеством 3) скотоводством
4) земледелием
9. Какова была
территория расселения восточных славян?
1) Восточная Азия
2) Западная Европа
3) Восточно-Европейская равнина
4) Прибалтика
10.Слова «перелог», «жито» и «лемех» связаны
с (со)
1) рыболовством
2) бортничеством
3) скотоводством
4) земледелием
11.Основное занятие восточных славян:
А ) охота          в) земледелие
Б) торговля    г) ремесло
12.         Военное
формирование, состоявшее из граждан и создаваемое на добровольных началах в
случае военных действий:
а) дружина      в) народное ополчение
13. Сколько служили поля?
1)2-3 года         2)6-7 лет
3)3-4 года          4)10-12 лет
14. Восточные
славяне вывозили на продажу:
а) пушнину б) ткани  в) мед г) воск д) булатные мечи
е) вина
ж) золото и серебро
15. Самым
большим славянским племенем было
племя:
а) северян  б) полян  в) кривичей   г) вятичей
16. Установите соответствие между системой земледелия
и её характеристиками.
Характеристики
А) распространённость преимущественно в лесной полосе
Б) распространённость в степной полосе
В) использование почвы до истощения, затем, через 20-30 лет, повторное использование
Г) вырубка деревьев, сжигание пней
Системы земледелия
1) подсечно-огневая
2) переложная

  1

  2

17.Запишите термин, о котором идёт речь.
Соседская община у древних славян — это
__________________.
18.Как у древних славян топилась изба?
_________________________
19. Каких славян не было?
1) северных
2)восточных
3)южных

file_name: восточные славяне.docx

alt: Основные достижения земледелия

intro: Рабочий лист может быть использован для подготовки к ОГЭ по истории,как домашнее задание или на уроке. В рабочий лист включены задания по хозяйству и быту восточных славян, промыслах, религии, общинах, работа с картой. Также прилагается лист с тестовыми заданиями (24 задания)

обществознание

group: Дисциплины

tags: история России

tags: восточные славяне

title: Рабочий лист по истории России.Восточные славяне


extracted_text:
Урок
изо.
6
класс
Тема урока: Образ человека .

Цель
урока: Формирования
общего представления о развитии жанра портрета на основе практической
деятельности учащихся
Задачи
урока:
1.
Способствовать воспитанию у учащихся ценностного отношения  к многообразию
художественного   творчества.
2.
Формировать  художественные знания, умения и навыки рисования в жанре портрета
3.
Развивать умение детей самостоятельно получать знания; развивать мыслительные
операции: анализ, синтез.
Тип
урока: урок рефлексии.
Организационная форма
урока:  групповая работа.
Планируемые результаты:
предметные: научатся обобщать
образ человека в портретах разных эпох, определять роль и место портрета в
истории искусства, устанавливать аналогии по видам, строить логически
обоснованные рассуждения.
метапредметные: научатся
определять цель, участвовать в диалоге с учителем, излагать своё мнение;
создавать устные тексты для решения учебной задачи; планировать деятельность,
работать по плану; определять способы достижения цели; излагать своё мнение,
принимать позицию одноклассников.
личностные: проявляют интерес
к изучению нового материала, познавательную активность; осознают свои эмоции;
вырабатывают свои мировоззренческие позиции; аргументировано оценивают свои
работы и работы одноклассников.
Методы и формы обучения: рассказ,
метод-проектов , практический, выставка; индивидуальная, фронтальная,
групповая.

Ход урока:
Учитель:

-
Перед
вами портреты, написанные в разные эпохи, в разных странах

-
Так
что же такое портрет? (Вопрос к классу). Портрет - это жанр изобразительного
искусства с изображением одного человека или группы людей.
-
Существуют
многие разновидности портрета: поясной портрет, бюст (в скульптуре), портрет во
весь рост, групповой портрет, портрет в интерьере, портрет на фоне пейзажа.
(Учитель показывает эти портреты. По характеру изображений выделяются: парадный
портрет (в полный рост) и камерный портрет.)
 Искусство
портрета насчитывает несколько тысячелетий. Уже в Древнем Египте мастера создавали
точное подобие внешнего облика человека, вкладывали в него свое видение мира.
В
каждой эпохе были свои требования и каноны  (законы) к искусству портрета.
-идеализированные
портреты Древней Греции
-
парадные портреты  эпохи Возрождения
-
реалистические портреты передвижников.

Сейчас мы с вами совершим
путешествие  во времени , побываем в мастерских художников разных стран.
Первая - мастерская Древнего Египта
Ученик  рассказывает о канонах изображения
Древнего Египта
   -в пропорциях изображениях человека:
рисовали фигуру человека по клеткам (примерно 10х10см), их соотношение было
точно вымерено и всегда одинаково .
     -человек изображался не таким
как мы его видим, а таким как мы его знаем: в полный рост, голова в профиль,
глаз в фас, плечи в фас, одна нога впереди другой (ноги тоже в профиль).
     -чтобы подчеркнуть сословную
разницу персонажей, использовался разный масштаб фигур: чем значительней
человек по происхождению, тем крупней его фигура.
Учитель .Мы с вами переносимся в другую
страну Византия , мастерская византийского художника.
Ученик  рассказывает о канонах изображения.
Церковь допускала изображение
индивидуального человека только в двух случаях:
-ритуальные
-мемориальные
Потеря реалистичности и  интерес к
духовности изображения портрета.
Учитель . Представляем мастерскую эпохи
классицизма
Ученик  рассказывает о канонах изображения
человека .
- художественным формам классицизма
свойственны строгая организованность, уравновешенность, ясность и гармоничность
образов

Учитель. К
концу XIX началу  XX
веков происходят революционные преобразования в живописи. Появляется ряд
направлений, отрицающих условности и ограничения традиционной академической
живописи. 1907 год Нью-Йорк, музей современного искусства, холст Пикассо
«Авиньонские девицы».
Не
сразу и не все восприняли «Авиньонских девиц» как произведение искусства,  как
крик души художника против лживой красоты. Пикассо принес в мир свою веру, свою
истину, свое искусство.
  Одно  из новых направлений начала XX века  является абстракционизм — направление в искусстве, использующее
в качестве принципа отказ от изображения реальных предметов в живописи.
Ученик рассказывает о канонах изображения
человека .
Одна из целей абстракционизма —
достижение «гармонизации», создание определённых цветовых сочетаний и геометрических форм,
чтобы вызвать у созерцателя разнообразные ассоциации, хотя некоторые картины
выглядят как простая точка посередине холста.

3. Практическая часть урока.
Задание. Нарисовать
портрет своего одноклассника, используя знания о канонах изображения человека:
эпохи Древнего Египта, Средних веков, Нового времени и  Новейшего времени .
Ученики приступают к
работе. На доске дана схема человеческого лица с основными пропорциями. Учитель
обращает внимание учеников на правила построения лица.
4.Подведение итогов урока.
Учителем  выставляются  работы
 учащихся и доказывает, что их рисунок  соответствует канонам  изображении человека
 данной эпохи.

Скачано с www.znanio.ru

file_name: Конспект урока _Образ человека.doc

alt: Урок изо. 6 класс Тема урока:

alt: Учитель. К концу XIX началу


extracted_text:
Сценарий
развлечения для младших дошкольников «Как зайчонок стал храбрым»
Материал: куклы (костюмы) Зайчонка, Ворона Метра, зонтик; игры
«Логоформочки 3», «Фонарики», «Игровой квадрат», пособие «Игровизор»; листок с
изображениями ягод (по количеству детей), геометрические фигуры для дорожки
(два маленьких квадрата, большой круг, два маленьких треугольника).
Ход развлечения
Зайчонок был маленьким и очень трусливым — всего боялся, но всегда
мечтал стать храбрым.
Педагог показывает Зайчонка (это может быть кукла или ребенок,
одетый в костюм Зайца). Дети исполняют танец или песню (тема «Про зайцев»).
Дошли до него слухи, что в Фиолетовом Лесу есть мудрый Ворон Метр
и что он знает, как стать храбрым. Путь к Ворону был неблизким: сначала надо
было переправиться через широкий ручей, потом пройти сквозь густые заросли и,
наконец, войти в темную пещеру.
Однажды Зайчонок встал рано утром, взял с собой фонарики, зонтик и
пошел. Дошел до... Что увидел перед собой Зайчонок?
На полу обозначен широкий ручей. Дети доходят до него и
останавливаются.
Зайчонок увидел широкий ручей и сразу же испугался. Как через него
переправиться?
Дети предлагают свои варианты. Вместе с педагогом принимают
решение — надо сделать лодочку.
Зайчонок решил сделать лодочку с круглым дном и треугольным
парусом.
Педагог предлагает найти в игре «Логоформочки 3» лодочку,
подходящую по описанию (рис. 1). Как Зайчонок ее сделал? Дети называют части
геометрических фигур и составляют из них лодочку. Начинается переправа — дети
поют песню о том, как они плывут на лодочке, или выполняют движения под музыку,
имитирующие движение лодки.

Вот Зайчонок оказался на другом берегу и увидел густые заросли.
Сквозь них можно было пройти только по узкой тропинке из камешков.
Педагог прикрепляет на коврографе ряд геометрических фигур. Это
камешки — два маленьких квадратных, один большой круглый и два маленьких
треугольных.
Из каких камешков состоит дорожка?
Дети называют их выбирают нужные фигуры из игры «Фонарики (эталоны
формы)», проверяют их количество и составляют дорожку. Педагог предлагает детям
попрыгать вместе с зайчиком по воображаемым камешкам под музыку.
Прыг-прыг по камешкам — заросли закончились. Впереди появилась
поляна, а на поляне — много-много ягод. Зайчонок только хотел испугаться —
вдруг он съест что-нибудь ядовитое, — но вовремя вспомнил, что говорила мама
Зайчиха. Она называла съедобными круглые ягоды, с одним листком наверху.
Дети берут «Игровизор» с вложенным листком (рис. 2), выбирают
ягоды, подходящие по описанию.

Сколько ягод съел Зайчонок? (Ответы детей.) Зайчонок набрался сил
и отправился дальше. Как вы думаете, куда он пойдет? Зайчонок дошел до горы и
увидел пещеру.
Пещера была очень темной, и хвостик Зайчонка опять начал дрожать.
«Фонарики», — вспомнил Зайчонок и достал из сумки два фонарика. Один был
большой круглый, а второй... Каким был второй фонарик?
Педагог показывает две геометрические фигуры — большой и маленький
круги. Дети говорят, что второй такой же формы, но меньше по размеру.
Дети из игры «Фонарики (эталоны формы)» вынимают два круглых
фонарика большого и маленького размеров.
Фонарики осветили дорогу, но тут из всех углов вылетели летучие
мыши и закружили над головой Зайчонка.
Дети делают из «Игрового квадрата» летучих мышей. Звучит музыка, и
дети обыгрывают ситуацию (мыши летают).
Что делать? Как избавиться от мышей?
Педагог помогает детям вспомнить, что взял с собой Зайчонок
(фонарики и зонтик). Как может помочь зонтик? Если зонтик сложить, он станет
палкой, если его раскрыть, он будет крышей. Палкой удобно размахивать и пугать
мышей, крыша закроет Зайчонка от мышей.
Зайчонок взял зонтик и только собрался идти вперед, как раздался
каркающий голос: «Ты ко мне пришел?» Летучие мыши исчезли, и Зайчонок увидел
Ворона Метра, который важно шагал ему навстречу.
Перед детьми появляется Ворон Метр (взрослый или старший ребенок,
одетый в костюм; кукла). «Я очень хочу быть храбрым! Как это сделать?» — сказал
Зайчонок. «Ты уже им стал. Такой путь выдержал, не испугался», — ответил Ворон
Метр.
Ворон Метр вручает Зайчонку и детям подарки.

file_name: мастер - класс НОД «Как зайчонок стал храбрым».docx


extracted_text:
Сценарий новогоднего праздника по сказке
"Рукавичка"
Дети заходят в зал, встают около
стульчиков
Читают  стихотворения
Поют песню « Новый год»
Вед.; Добрый день,
дорогие гости. Мы очень  рады видеть всех на этом празднике.
Новый
год –
самый
любимый праздник для детей и взрослых.
Это
самый веселый и сказочный праздник. В Новый год всегда дарят подарки
 И сегодня мы с
ребятами для вас приготовили подарок- это новогодняя сказка.
(сказочная музыка)
Вед.; Эта  сказка – невеличка!

Про
зверей и рукавичку.

Как
–то раз, в лесу густом

Вырос
домик под кустом.

Рукавичку
вижу я ,

Кто
потерял её друзья?

Кому
же нам её отдать?

Давайте
тихо посидим,

На
рукавичку поглядим.

Смотрите,
мышки побежали,

Уж не
они ли потеряли?
Мышки: ( подбегают,
осматривают, обнюхивают. Поворачиваются к гостям)
1
мышка:
Мы под кустикои сидим,

И от
холода дрожим.

Рукавичка-
это норка!

Побежим
мы к ней с пригорка.
2
мышка:
Мягкая, большая и совсем пустая.

Будем
в рукавичке жить,

Песни
петь и не тужить.

«Танец
мышек с платками»  ( ушли в рукавичку)
Вед.: Вот  лягушки
прискакали,

Рукавичку
увидали.
«Танец лягушек»
1
лягушка:
Зябнут лапки и живот!

Где
же встретить Новый год?

Ква-ква-ква,
ква-ква-ква!

Рукавичка
хороша !

Мягкая,
большая!

Жаль,
что не пустая.          ( смотрят в рукавичку)
2
лягушка:
Мышки, пустите нас в дом?

Веселее
вместе в нём!

Будем
прыгать и скакать.

Вместе
новый год встречать!
Мыши:
заходите
к нам.
Вед.: Не успели прыгнуть
в дом,

Зайки
скачут  под окном.
«Танец с ложками»
 1
заяц:
Зимним утром от мороза

На
заре звенят берёзы.

Все
озёра-зеркала

Из
зелёного стекла.

Зябнут
птицы,

 Зябнут
звери,

Запирают
в норках двери,

Залезают
в дупла, в гнёзда

В
синем небе звёзды мёрзнут,

Затухают
на заре –

Ух,
морозно  в январе!
2
заяц
:Прыгал зайчик вдоль опушки,

У
него  замёрзли ушки.

И
куда теперь мне деться?

Где
несчастному согреться?     ( подбегают к рукавичке)
3
заяц:
Кто внутри? Зверёк иль птичка?

Есть
кто в этой рукавичке?
Выходят:   мы-  мышки-норушки.

мы – лягушки – квакушки.
Заходите, зайки к нам!
Вед.:  С ветки белки
прискакали,

Рукавичку
увидали!

Музыкальный
выход с движениями «Белочк

1 белка:
Здравствуй, белка. Как живёшь?

Как
ты зиму проведёшь?
2
белка:
Я орешки припасла

Возле
тёплого дупла.

Я по
веткам поскачу.

Шишку
с ёлочки схвачу.
1
белка:
Вот так чудо- рукавичка!

Встретим
Новый год , сестричка!
2
белка:
тук-тук-тук! Откройте дверь!

Кто
живёт здесь из зверей?
Все
выходят:
мы – мышки- норушки.

Мы
лягушки- квакушки .

Мы
зайки- попрыгайки.  Заходите к нам!
Вед.: Только звери подружились,

С
горки ёжики скатились.
«Танец ежей»
1
ёж:
Мне хотелось бы узнать,

Где
нам новый год встречать?

Ой,
вот это рукавичка!

Мягкая,
большая.

Нам
нужна такая!
2
ёж:
Кто же в ней? Какой народ?

В
рукавичке кто живёт?
Выходят: мы- мышки-норушки

Мы-
лягушки –
квакушки

Мы – белочки- умелочки
Заходите к нам!
Вед.: Да недолгий срок
проходит,

Рукавицу
волк находит.
Выходит
с мячом, делает упражнения.

Я по
лесу хожу хмуро,

Весь
замёрз, пустой живот.

А
вокруг веселье, праздник,

Новый
год придёт вот-вот.

На
луну я ночью  выл

И от
холода  простыл( громко кашляет)
1
ёж:
Кто же, кто же за окном?

Заходи
скорее в дом!(рукой  зовёт)
Вед.: Новый год уж на
пороге,

Каждый
зверь в своей берлоге.
 Мимо лисонька
бежала,

И
тихонько напевала.

« Песня
лисы»
1
лягушка:
Что за чудо –
голосок?

Заходи
к нам на часок.
1
заяц:
Будем Новый год встречать,

Песни
петь и танцевать.       (Берет лису под ручку и уходят в рукавицу)
Вед.: Говорят под новый
год

  Разное
случается,

И
медведь порой в лесу

Весело
катается.

«Номер
медведя под музыку» ( со скейтом)
медведь:
Мёрзнет нос и мёрзнут лапы,

Мёрзнет
мишка косолапый.

      Нету
у меня берлоги!

Что
тут  посреди  дороги?

Рукавичка
подойдёт.

Кто,
скажите в ней живёт?
Выскакивают
по одному:
мы – мышки – норушки

Мы – лягушки- квакушки

                                Мы – зайки – попрыгайки

Мы – белочки- умелочки

Мы
ёжики- ……

Я – волчок- серый
бочок

Я – кабан – клыкан.

Я – лисичка- сестричка
Вед.: В нашей сказке, в
рукавичке

Собрался
лесной народ,

Звери
все, и даже птички
Вместе
встретят новый год!
Делают круг и исполняют танец «Шел по лесу Д
Мороз»
Во
время пляски убираем Рукавицу, берем рукавицу Мороза.
Вед.: Ребята, а чья же
это рукавичка?( ответы……)Кто же её мог потерять?А вдруг Дед Мороз?
Дед
Мороза не видеть? И не слыхать…..
Может
нам его позвать?
Ну-ка
громче, веселей……Дед   Мороз!3 раза
Входит Дед Мороз под музыку
Дед
Мороз:
Здравствуйте, здравствуйте!
Здравствуйте бельчата и зайчата
Здравствуйте синички и лисички
Жители лесные, друзья дорогие.
Я пришел сюда не просто,
Я пришел сюда не зря.
С Новым годом вас поздравить
Очень хочется, друзья!
Д.М. Ребята, пока я к
вам спешил, я потерял свою рукавичку, вы ее не видели?
Дети:
ДА!
Вед.: Мы тебе рукавичку
не отдадим, попробуй догони
(передает рукавичку
по кругу)
Исполняется игра «Рукавица»
Д.М. Вы такие ловкие !
Никак мне рукавицу не догнать!
Вед.: А ты спляши для
нас, тогда рукавичку и отдадим.
Д.М. Ну что ж , был
хорошим я танцором,
Попляшу
для вас сейчас
Только
хлопайте в ладоши,
Начинаю
перепляс
Танец  Д Мороза
Д.М. Какая у вас красивая
елочка !!!
Вед.: Дедушка Мороз,
хочешь,  мы споем песенку про елочку?
Исполняем песню – хоровод « Елочка»
Вед.: Дедушка Мороз, а
хочешь  мы тебя научим одной очень интересной игре? Называется она Дин-Дон.
Приглашаем 3-4 родителей . Игра  «Динь-Дон»
Вед. Устал, Дедушка?
Сядь, посиди, а мы расскажем тебе стихотворения про Новый год и Зимушку
Дети читают стихотворения
Вед. Дедушка,
придумай-ка игру, позабавь детвору!
Д.М. Игр не мало есть
на свете. Поиграть хотите, дети?
Есть одна для вас игра под названьем кутерьма
                                                            ИГРА  «Снег лед кутерьма»
«Снег,
лед, кутерьма, здравствуй, зимушка – зима!» – поют дети и идут
по кругу. Дед мороз: «Парами вставайте, коленками, примерзайте!» Музыка, дети
встают парами, соединяют одно колено с коленом другого. Затем ходит и проверяет
примерзли ли дети, говорит: «Хорошо примерзли! Играем дальше!» игра повторяется.
Только теперь Дед Мороз говорит: «Ушками примерзайте или руками примерзайте
и т.д.»
Дети
проходят на стульчики.
Дед
Мороз.
Ну,
зверята, ну, детвора,
И
играть вы мастера.
Будьте
сейчас все начеку –
Я вам
стихи сейчас прочту.
Отвечать
прошу всех я:
Это я,
это я, это все мои друзья!
Вначале
я спрошу у всех:
Кто
здесь любит песни, смех?
Все
дети. Это я, это я, это все мои друзья!
Дед
Мороз.
Отвечайте
хором вмиг:
Кто
здесь самый баловник?
Дети (молчат).
Ведущий.
Ну,
дедуля, есть ответ:
У нас
таких детишек нет!
Дед
Мороз.
Кто
привык у нас к порядку -
Утром
делает зарядку?
Дети. Это
я ... (продолжают).
Дед
Мороз.
Зубную
щетку кто не знает,
Умываться
забывает?
Дети (молчат).
Ведущий.
Опять,
дедуля, есть ответ:
И
таких детишек нет!
Дед
Мороз.
И еще
один вопрос:
Кто из
вас не моет нос?
Ведущий.
Есть у
нас один ответ:
Таких
ребят, дедуля, нет!
Вед.: Дедушка Мороз,
наши ребята знают песню Добрый друг, знаешь про кого эта песня?
Правильно,
Дедушка, про тебя!!!! Ты же друг для детей!!
Исполняем песню « Добрый  друг»
Д.М.  Ой порадовали
меня!  Ая вас позабавлю еще одной игрой « А я елку обойду, и
пенечек свой найду!» Поиграем?
Игра  « Пенечки»   Ставим стулья
Д.М. Что-то наши гости
засиделись, приглашайте , ребята, своих родителей и гостей на веселый
новогодний танец!
Исполняется  Новогодний  танец
Ведущая: Дед Мороз,
мы так старались,
Все довольны, наигрались,
Пели песни дружно.
Угостить нас нужно!
Дед Мороз: Ой , совсем старый стал, забыл…
(идет под елкой достает мешок с подарками)
Добрый Дедушка Мороз
Всем подарочки принес.
(отдает мешок с подарками)
Дед Мороз раздаёт подарки детям.
ДМ: все подарки
получили? Никого не забыли?
Так будьте здоровы! До встречи ребята! Вам счастья желает мороз бородатый.
Я обязательно приду, но только в следующем году!
Ведущая: за праздник веселый, за праздник счастливый Скажем деду
морозу –
Спасибо!
Мороз уходит
Ведущая: Уважаемые
гости наш праздник завершается
Мы были очень рады видеть вас! Спасибо Вам за ваши улыбки и аплодисменты!

file_name: сказка рукавичка.rtf

alt: Танец мышек с платками » ( ушли в рукавичку)

alt: Мне хотелось бы узнать,

alt: Будем Новый год встречать,

alt: Дед Мороза не видеть? И не слыхать…

alt: Дети читают стихотворения Вед

alt: Дед Мороз. Зубную щетку кто не знает,

alt: Так будьте здоровы! До встречи ребята!


extracted_text:
Классный
час в 6 классе
 «ЗОЛОТЫЕ
ПРАВИЛА ОБЩЕНИЯ»

Цели: формирование
у детей коммуникативных навыков, навыков позитивного общения, умения понимать
себя и других; знакомство с основными правилами общения;  формирование
положительной нравственной оценки таких качеств, как тактичность,
доброжелательность, терпимость к мнению других; развитие умения слушать,
понимать, сопереживать.
Форма: групповая
игра.
Подготовительная работа.
1. Реквизит.
·
Приготовить «Путевой лист»  (по количеству экипажей).
·
Приготовить квадраты (по количеству экипажей), из бумаги разного
цвета разрезать их  на 5-6 произвольных  частей (5-6участников в
экипаже).
2. Оформление класса.
На перемене перед классным
часом нужно расставить парты, чтобы дети могли сидеть по 5-6 человек лицом друг
к другу. На каждый стол положить по 1 «Путевому листу».

Содержание
классного часа

1. Интерактивная беседа на
тему «Общение».
Слайд
 Классный руководитель. – Как
вы считаете, можем ли мы прожить, не общаясь с другими людьми?
Примерные ответы детей:
– Дома
мы общаемся с членами своей семьи.
– Мы ходим в школу, общаемся
с одноклассниками, учителями.
– Потом мы будем работать,
будем общаться с людьми на работе.
– Даже старые люди, которые
уже не ходят на работу, ходят в магазин, на рынок, вызывают врача, общаются с
социальными работниками.
Классный руководитель. Да,
вы правы, человек не может прожить без общения с другими людьми. Даже если мы
окажемся в кабине космического корабля, мы будем общаться по радио с Центром
управления полетом.

-Ребята, вы догадались,
какой теме будет посвящён наш классный час сегодня? (ответы детей)
Слайд
-  Да, вы правы наш
сегодняшний классный час называется «Золотые правила общения» и  будет посвящен
общению.
Но общаться можно
по-разному. Ссора, драка, ругань – это ведь тоже общение. Нравится ли вам такое
общение?
Дети отвечают.

2.  Мини-лекция
«Золотые правила общения».
Классный руководитель.
 Ребята, тысячами нитей связаны мы с другими людьми. От этих людей зависят наши
успехи в учебе, работе, наше здоровье и даже сама жизнь. Поэтому человеку
обязательно нужно научиться общению.
Мы живем в России. Это
страна тысячелетней христианской традиции. По каким правилам общались друг с
другом наши предки?
Слайд
Этих правил всего два. И
вытекают они из Евангелия.
Слайд
Правило первое: «Возлюби
ближнего, как самого себя».
Слайд
Правило второе: «Всегда
поступай с другими так, как ты хотел бы, чтобы поступали с тобой».
Легко ли выполнить эти
правила? Это мы узнаем во время нашей игры «Тайна третьей планеты».

3. Игра «Тайна третьей
планеты».  Цель: поиск объединяющих признаков, выявление
положительных качеств у сверстников, умение поставить себя на место другого
человека.
Формирование
экипажей.
Классный руководитель. Представьте
себе, что вас включили в отряд космонавтов. Комплектуются экипажи из 5-6
человек. Вы должны выбрать себе экипаж. Для этого нужно  вытянуть из
коробки разноцветные детали из бумаги. Те, у кого оказались детали одного
цвета, будут в одном экипаже. И таких экипажей у нас окажется 4 (красный,
белый, синий, желтый).
Все дети выходят к
доске,  вытягивают детали из бумаги.
Классный руководитель. А
теперь вам дается  минутка, чтобы найти членов своего экипажа и занять места в
космическом корабле.
Дети объединяются по цвету
бумажных деталей и занимают столы.
Классный руководитель. Да, может
быть, кого-то мы не хотели бы видеть в своей команде, но ради  дела
придется находить общий язык со всеми. Я буду командиром космического корабля.
Вы мне доверяете? Спасибо. А я доверяю вам.
Первое задание.
Чтобы запустить двигатель нашего космического корабля, нужно собрать квадрат из
тех деталей, которые вы вытянули из коробки.
Дети собирают квадраты.
Классный руководитель обходит столы, проверяет результаты
Ну, вот, все двигатели
запущены, и наши космические корабли несутся по просторам вселенной.

Планета
«Содружество». Поиск общих признаков.
Классный руководитель.
Слайд
Внимание, вот и первая
планета – Планета «Содружество». Она ставит перед экипажами вторую задачу –
найти что-то общее для всех четырех членов команды. На каждом столе лежит
листок бумаги. Это путевой лист вашего экипажа. Напишите на нем не меньше 5
признаков, которые вас объединяют (внешность, характер, интересы, способности,
вкусы). Если экипаж не смог найти объединяющих признаков, он не сможет
продолжить полет. Ведь в космическом путешествии возможны встречи с разумной
жизнью. И если мы не можем договориться друг с другом, мы не сможем установить
контакт и с представителями других миров.
Дети записывают объединяющие
их признаки: граждане России, жители одного города, ученики одной школы, одного
класса, всем по 11 лет, у всех есть домашние животные, все играют в футбол,
болеют за «Динамо», все любят Глюкозу и т.п.
Классный руководитель. Ну,
что ж, ребята, какой экипаж не смог найти 5 признаков, которые объединяют его
членов? Нет таких?
А кто нашел больше пяти
таких признаков?
Дети поднимают руки,
отвечают. По ходу ответов выясняется, у кого наибольшее количество объединяющих
признаков. Классный руководитель просит детей зачитать свои записи.
Классный руководитель. Чем
больше общего нашли между собой члены экипажа, тем более успешной будет их
работа. Им можно поручить сложные, ответственные задания.
Все экипажи из нашего класса
прошли испытание, и наше путешествие продолжается.

«Планета
открытий». Поиск положительных качеств.
Слайд
Классный
руководитель.  А вот и вторая планета – Планета
открытий.  Чтобы ступить на эту планету, нужно сделать открытие. Нужно
открыть  что-то хорошее в других людях.  Слайд
На доске записаны качества,
которые украшают человека. Может быть, вы обнаружите какие-то из них в членах
вашей команды? Или откроете что-то своё?
Итак, начинаем выполнять
задание этой планеты.
На путевом листе написаны
имена членов каждого экипажа. Ваша задача – найти у каждого члена своего
экипажа его главное качество и записать его в столбик с именем. Чтобы найти
хорошее качество нужно провести обсуждение, добиться согласия всех членов
экипажа. Задание понятно? Можете начинать. (Дети выполняют задание)
Включается музыка. Дети совещаются, заполняют
листочки. На каждом листочке каждый экипаж дописывает по одному хорошему
качеству ниже фамилии участника. Решение о том, что писать, дети принимают
совместно, в процессе обсуждения.
А теперь мы передадим
путевые листы другому экипажу. Они тоже напишут своим товарищам по одному
положительному качеству.  А теперь верните путевые листы и зачитайте
написанное. Все слушают и с интересом обнаруживают, какие прекрасные люди
учатся в нашем классе.
Планета «Бумеранг».
Поставить себя на место другого.
Слайд
Классный руководитель.

А между тем мы неумолимо
приближаемся к загадочной планете «Бумеранг».
Что такое бумеранг?
Это такое орудие, которое
возвращается к тому, кто его бросил.
Слайд
Но причём здесь планета?
Почему она носит такое название? Эту загадку нам предстоит разгадать.
 Здесь, на этой планете, мы
нашли дневник древнего ученика. Отдельные фразы  в этом дневнике стерлись
от времени. Нам нужно восстановить эти фразы, и тогда, может быть, мы и
разгадаем секрет этой планеты. Послушайте обрывки этих фраз и попробуйте
угадать их окончания, которые поглотило неумолимое время. На обсуждение и
формулировку  ответа вам даётся 1 минута.
 Слайд
«Взялся за перила, а рука наткнулась на чью-то противную и
липкую жвачку. И вдруг я вспомнил… Я вспомнил, что я тоже приклеивал жвачку
куда попало, не думая о других людях».

Слайд
«Приехал на речку, а весь
берег усыпан консервными банками и грязной бумагой.  И вдруг я вспомнил…
Я вспомнил, что я тоже бросал мусор, не думая о других людях».

Слайд
«Забыл ручку, и никто не дал
запасную. И вдруг я вспомнил… Я вспомнил, что я тоже жадничал и не хотел
делиться с другими.»

Слайд

«На перемене то-то подставил
подножку, я упал, а все смеялись. Было больно и обидно. И вдруг я вспомнил… …Я
вспомнил, что я тоже ставил подножки одноклассникам и смеялся,
когда они падали.»
 Слайд
«Кто-то спрятал мой
портфель, и я весь урок его искал, за это получил замечание в дневнике. И
вдруг я вспомнил …   Я вспомнил, что я тоже для смеха прятал
чужие вещи»

Слайд
«Мы убирали на школьном
участке, и мне одному пришлось выносит кучи листьев, потому что все
сбежали.  И вдруг я вспомнил …    Я вспомнил, что тоже иногда отлынивал от
генеральной уборки, не думая, что за меня мою работу будут делать другие»

 Слайд
«Ночью у меня разболелась
голова, мне тяжелее было уснуть, а рядом ребята громко болтали по телефону. И
вдруг я вспомнил…   Я вспомнил, что я тоже громко разговаривал по телефону
после отбоя, не думая о других людях»

Слайд
«В столовой кто-то вылил чай
в мою тарелку с кашей, и я остался голодным. И вдруг я вспомнил… Я вспомнил,
что я тоже портил еду в столовой, не думая о том, что кто-то останется
голодным.»

Слайд
«Мы играли в футбол, а какой
то большой мальчик забрал у нас мяч и забросил его на крышу. И вдруг я
вспомнил… Я вспомнил, что я тоже обижал малышей, пользуясь своей силой.»

Слайд
«Забыл выучить правило и
получил двойку. Все надо мной смеялись. И вдруг я вспомнил… Я вспомнил, что
я тоже радовался чужим неудачам»

 Классный
руководитель. Мне кажется, что вам удалось угадать смысл этих стертых
фраз. Ребята, мы слишком задержались на этой планете, и нам пора возвращаться
домой. Но для того, чтобы вернуться, нужно разгадать тайну этой планеты.
Слайд
Итак, последнее задание –
дать ответ, почему эта планета называется «Бумеранг»? И какое золотое правило
нарушил этот древний ученик?
Примерные ответы детей:
– На этой планете к человеку
бумерангом возвращаются все его плохие поступки.
– Все, что сделал человек
плохого, потом возвращается к нему от других людей.
– Этот ученик нарушил
главное правило общения: нужно всегда поступать с другими так, как ты хотел бы,
чтобы поступали с тобой.
Классный
руководитель.  Ну, вот мы и разгадали тайну третьей
планеты, и нам пора возвращаться на Землю. А чтобы  мы никого здесь не
оставили, нужно встать и всем взяться за руки.
Дети встают за партами,
берутся за руки, смыкая цепь.
 Слайд
4. Подведение итогов
(рефлексия)
Классный руководитель. Ну,
вот мы и прибыли на Землю. Понравилось ли вам, ребята, наше путешествие? Чем оно
вам запомнилось?
А мне, в заключении, хочется
пожелать вам, чтобы вы стали добрее друг к другу и выполняли главные правила
человеческого общения.  Прочитаем их ещё раз. (Читаем вслух хором)
 Слайд

file_name: Золотые правила общения.docx

alt: Классный час в 6 классе «ЗОЛОТЫЕ

alt: Содержание классного часа 1

alt: Я буду командиром космического корабля

title: Конспект классного часа "Золотые правила общения"