extracted_text:
7а сынып                              № 26 сабақ                                      ______________
Сабақтың тақырыбы: §35,36.Гук заңы. Диномометр.
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік мақсаты: оқушыларға  Гук заңын ғылыми негізде түсіндіру.
2. Дамытушылық мақсаты: оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту.
3. Тәрбиелік мақсаты: Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, имандылыққа баулу.
Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру.
Сабақтың әдістәсілдері: Әңгіме, жаттығулар орындау.
Сабақтың көрнекіліктері: плакаттар, суреттер, электронды оқулық, диномометр.
Сабақтың барысы:
І. ДК. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылардың көңілін сабаққа аудару, құралдарын тексеру.
ІІ. ДК. Жаңа сабаққа дайындық.
1. Күш туралы не білесің?
2. Диномометр не үшін керек?
ІІІ. ДК. Жаңа сабақты түсіндіру.  Электрондық оқулық арқылы түсіндіру.
1. Гук заңы.  Ағылшын физигі Роберт Гүк.
Серпiмдiлiк күшi. Гук заңы. Жерге жақын тұрған барлық денелерге оның тартуы әрекет
етедi. Ауырлық күшiнi ң әрекетiнен жаңбыр тамшылары, қар түйiршiктер, бұтақтан үзiлiген
жапырақтар Жерге құлап түседi.   Сол қар үйдiң төбесiнде жатады, оны бұрынғыша Жер
тартады, алайда ол төбенi жарып құлап түспей тыныштықта қалады. Оның құлап түсуiне не
бөгет болады? Үйдiң төбесi. Ол қарға оның ауырлық күшiне тең,
бiрақ бағыты қарама-қарсы жаққа бағытталған күшпен әрекет
етедi. Бұл не күш? 34, а-суретте екi тұғырықта жатқан тақтай
бейнеленген.  Егерде оның ортасына гир орналастырсақ, онда
гир   ауырлық   күшiнiң   әрекетiнен   қозғала   бастайды,   бiрақ
бiршама уақыттан кейiн тақтайды майыстырып тоқтайды (34, б-
сурет). Сол кезде ауырлық күшi иiлген тақтай тарапынан гирге
әрекет   етушi   және   бағыты   тiк   жоғары   бағытталған   күшке
теңгерiледі   екен.   Осы   күш  серпiмдiлiк күшi  деп   аталады.
Серпiмдiлiк   күшi
  деформация   кезiнде   пайда   болады.
Деформация  – бұл дененiң формасы мен мөлшерiнiң өзгеруi.
Деформация   түрлерiнiң   бiрi
 иiлу  болып   саналады.   Тiрек
неғұрлым көп иiлсе, осы тiрек тарапынан денеге әрекет ететiн
серпiмдiлiк күшi солғұрлым көп болады. Дененi (гирдi) тақтайға
қоярдан   бұрын   бұл   күш   жоқ   болатын.   Өзiнiң   тiрегiн   барған
сайын күштiрек иген гирдiң қозғалуына қарай серпiмдiлiк күшi
де арта түстi. Гир тоқтаған мезетте серпiмдiлiк күшi ауырлық күшiне жеттi де олардың тең
єсерлі   күшi   нөлге   тең   болды.  Егерде   тiрекке   жеткiлiктi   жеңiл   зат   қойсақ,   онда   оның
деформациясы   болар-болмас   болады   да   тiрек   формасының   ешқандай   өзгерiсiн
байқамаймыз.  Бiрақ   деформация   бәрiбiр   болады.   Ал   онымен   бiрге   осы   тiректе   тұрған
дененiң құлап түсуiне кедергi жасайтын серпiмдiлiк күшi де әрекет етедi. Осыған ұқсас
(дене   деформациясы   шамалы   және   тiрек   мөлшерiнiң   өзгерiсiн   ескермеуге   болатын)
жағдайларда серпiмдiлiк күшiн  тiрек реакциясының күшi  деп атайды.  Егерде тiректiң
орнына қандайда бiр iлгек (жiп, сымтемiр, стержень және т.б.) пайдалансақ, онда оған
бекiтiлген   зат   та   тыныштықта   тұра   алады.  Ауырлық   күшi   мұнда   да   қарама-қарсы
бағытталған   серпiмдiлiк   күшке   теңестiрiледi.   Iлгек   өзiне   бекiтiлген   жүктiң   әрекетiнен
созылады да сол кезде серпiмдiлiк күшi пайда болады. Созылу деформацияның тағыда бiр
түрiне   жатады.  Серпiмдiлiк   күшi   сығылу   кезiнде   де   пайда   болады.   Атап   айтқанда   ол
сығылған серiппенi түзуленуге және оған бекiтiлген дененi итеруге мәжбур етедi. (27, б-
суретті ќара).  Серпiмдiлi күшiн зерттеуге ағылшын ғалымы Р. Гук үлкен үлес қосты. 25-
жасында 1660 ж., кейiн өзiнiң атымен аталған  Гук заңын  тағайындады. Ол заң былай
айтылады:Дененiң созылу немесе сығылуы кезiнде пайда болатын серпiмдiлiк күшi
оның ұзаруына пропорционал. Егерде дененiң ұзаруы, яғни оның ұзындығының өзгеруiн
х, ал серпiмдiлiк күшiн  Fсер  арқылы белгiлесек, онда Гук заңына мынадай математикалық
форманы беруге болады. Fсер = kx,
Мұндағы k — қатқылдық деп аталатын пропорционалдық коэффициент. Әрбiр дененiң өз
катқылдығы бар. Дененiң (серiппе, сым, бiлiк және т.б.) қатқылдығы неғұрлым үлкен болса,
ол   берiлген   күштiң   әрекетiнен   өз   ұзындығын   солғұрлым   аз   өзгертедi.    СИ   жүйесiнде
қатқылдық бiрлiгi ньютон бµлінген метр (1 Н/м) болып саналады. Осы заңды айғақтайтын
бiрқатар эксперимент жасап, Гук оны жариялаудан бас тартты. Сондықтан узақ уақыт оның жаңалығын ешкiм бiлмедi. Тiптi 16 жыл өткеннен кейiн, әлi де өз әрiптестерiне сенбестен,
Гук өз кiтаптарының бiрiне өз заңының шифрланған тұжырымын (сөзтiзбегiн) келтiрдi. Оның
түрi мынадай:  Бәсекелестерi өз жаңалықтары туралы мәлiмдеме жасай алу үшiн екi жыл
күтiп,   ақырында   өз   заңының   сырын   ашты.   Сөзтiзбектiң   сыры   мынадай:   «Кез   келген
серiппенiң күшi оның созылуына пропорционал», — деп жазды Гук.
Гук  серпiмдi  деформацияларды зерттедi. Сыртқы әрекет тоқтағаннан кейiн жоқ болатын
деформацияны осылай атады. Егерде, серiппенi бiршама созып, содан кейiн жiберсек, онда
ол   қайтадан   өзiнiң   алғашқы   формасын   алады.   Бiрақ   сол   серiппенi   соншалықты   созуға
болады,   оны   босатқаннан   кейiн   ол   сол   созылған   күйiнде   қалады.   Сыртқы   әрекет
тоқтағаннан   кейiн   жоғалмайтын   деформацияны  пластикалық  деформация   деп   атайды.
Пластикалық деформацияны пластилинмен, балшықты жапсыру кезiнде, металды өңдеу –
соққылау, қалыптау кезiнде және т.б. қолданады. Пластикалық деформация үшiн Гук заңы
орындалмайды. Ертедегi уақытта  кейбiр материалдардың (тис секiлдi ағаш)  серпiмдiлiк
қасиеттерi   бiздiң   ата-бабаларымызға   тартылған   керменiң   серпiмдiлiк   күшiнiң   көмегiмен
жебенi атуға арналған қол қаруы —  садақты  ойлап табуға мүмкiндiк бердi. Шамамен 12
мың жыл бұрын пайда болып, садақ көптеген ғасыр бойы әлемнiң барлық тайпалары мен
халықтарының   негiзгi   қаруы   болды.  Оқ   атылатын   қаруды   ойлап   табу   үшiн   садақ   ең
пәрмендi соғыс құралы болып саналды. Ағылшын садақшылары минутына 14 жебеге дейiн
жiбере   алды.   Соғыста   садақты   жаппай   пайдалану   кезiнде   жете   тұтас   бұлтты   құрады.
Мысалы, Азенкур кезiнде (Жүзжылдық соғыс  кезiнде) соғыста  жiберiлген жебенiң саны
шамамен 6 миллиондай болды.  Осы қатерлi қарудың орта ғасырда кең тарауы қоғамның
белгiлi   бiр   ортасы   тарапынан   негiзделген   наразылық   тудырды.
 1139   жылы   Римде
Латеранский шiркеуiне жиналғандар осы қаруды христиандарға қолдануға тыйым салды.
Алайда «садақпен қарусыздану» күресi табысқа жетпедi де садақты соғыс қаруы ретiнде
пайдалану тағыда бес жүз жыл бойы жалғаса бердi. Садақтың құрылымын жетiлдiру және
өзi   атылатындарды   (арбалетов)   жасау   сондай   жағдайға   жеткiздi,   олардан   жiберiлген
жебелер кез келген сауытты тесетiн болды. Бiрақ әскери ғылым бiр орнында тұрмады. XVII
ғасырда садақты оқ атылатын қару ығыстырып шығарды. Бiздiң заманымызда садақтан ату
тек спорт түрлерiнiң бiрi болып саналады.
2. Күшті өлшейтін құрал. Өлшем бірлігі. Диномометр. Дененiң салмағы
Динамометр (грек сөзi “динамис” – күш) – бұл күштi өлшеуге
арналған құрал. Динамометрлер құрастырылуына ќарай алуан
түрлi болады. Тракторлардың, сүйрегiштердiң және т.б. тарту
күшiн тартымдық динамометрлердiң (35-сурет) көмегiмен
өлшейдi. Бұлшық ет күшiн өлшеу үшiн дәрiгерлiк динамометр
— күшөлшердi пайдаланады (36-сурет). 4 Н-ға дейiнгi күштi
өлшеуге есептелiнген серiппелi оқу динамометрi бейнеленген. Ол
көрсеткiшi бар болат серiппеден және шкала келтiрiлген (динамометр
шкаласындағы “N” әрпi – бұл ньютонның халықаралық белглеуi)
пластмассалы (ескi құрастырылымдарда ағаш) негiзге бекiтiлген iлгектен
тұрады.
Серiппелi динамометрдiң әрекетi өлшенетiн күштiң серiппенiң серпiмдiлiк
күшiне теңгерiлуiне негiзделген. Динамометр серiппесiн градиурлеу (яғни
бөлiкке бөлiнген шкаланы жасау). Динамометр негiзiне (серiппе астына) ақ
қағаз   жолағын   бекiтедi.   Содан   кейiн   серiппеніњ   созылмаған   (бұл   нөлдiк   бөлiк)   кезiнде
нұсқағыштың   орнын   белгiлейдi   (38,
 а-сурет).
Осыдан
кейiн iлгекке массасы 102 г жүк iледi. Осы жүкке 1
ауырлық к‰шi әрекет етедi. Осы жүктiң әрекетiнен
Н
серiппе
созылады   да   нұсқағыш   төмен   қарай   орын
ауыстырады.   Жүкке   әрекет   етушi   ауырлық   күшi
тепе-теңдiк   жағдайында   қарама-қарсы   бағытталған   серпiмдiлiк   күшiмен
теңеседi.   Олай   болса,   серiппенiң   созылуы   сол   кезде   серпiмдiлiк   күшiне
сәйкес келедi де 1 Н-ға тең болады. Сондықтан нұсқағыштың жаңа орнын
қағазда 1 цифрымен белгiлейдi (38,  б-сурет).    Содан кейiн бiрiншi жүкке
тағы бiр сондай жүк iлiп, сонымен жалпы массаны 204 г дейiн, ал ауырлық
күшiн 2 Н-ға дейiн арттырамыз. Нұсқағышқа сәйкес орынды 2 цифрымен
белгiлейдi. Осыдан кейiн үшiншi, содан кейiн төртiншi жүктi бекiтiп, әрбiр
жағдайда нұсқағыштың орнын сәйкес цифрлармен белгiлеймiз. Ньютонның
ондық үлесiмен өлшеуге үшiн әрбiр 0 және 1, 1 және 2, 2 және 3, 3 және 4
белгiлеулердiң арасындағы қашықтықты теңдей он бөлiкке бөледi. Шкаланы бұлай құру Гук
заңының арқасында мүмкiн болды. Өйткенi Гук заңы бойынша серiппе серпiмдiлiгi оның
ұзындығы қанша рет артса, сонша рет артады. ІV. ДК. Жаңа сабақ бойынша түсінігін  тексеру. А)  Серіппенің қатаңдығы.
Б) Серпімділік күші.
В) Диномометр. V. ДК. Жаңа сабақты бекіту:  Кітаптағы суреттер бойынша әңгімелесу. Сұрақтар қою.
1. Гук заңы қалай тұжырымдалады?
2. Диномометр деген не?
VI. ДК. Үй тапсырмасын тексеру. Өзін өзі тексеру сұрақтарын ауызша сұрау.
VII.ДК. Оқушылар білімін жанжақты тексеру.
А). Есеп шығару. Тақтаға екі оқушы шығады. Басқа оқушылар дәптерлерін ашып жазады.
№1 Берілгені:                                                 Шешуі:
1. Деформация деп нені айтады?
2. Күш деген не?
3. Күштің бірлігі.
4. Деформация түрлері.
R=7,2*104 Н/м                     F=Rx
F=10 кН=10000 Н
x

x 
F
R
H
10000
4
Í
/
10*2.7

14
ñì
ì
№2 Берілгені:                                                 Шешуі:
х=35 мм=0,035м
F=245Н
R

Ә) Физикалық диктант.
R 
F
õ
245
H
,0
035
ì

10*7
3
ìH
/ 1. Дененің массасын қандай құралмен  өлшейді.
2. Ауырлық күші ше?
3. Тарту күші мен үйкеліс күші бірінбірі теңестірсе, дене қалай қозғалады?
4. Салмағы 9,8 Н дененің массасы қандай?
Б) Диномометр мен импульс. Диномометр арқылы денелерді өлшеу.
В) Электрондық оқулық арқылы тақырыпты қарап шығу.
VIІI.ДК.Үйге тапсырма. §35, 36 Өзін өзі тексеру сұрақтары. 13жаттығу№ 3, 4 есептер.

file_name: саб 26.doc

title: Поурочные планы по физике 8 класс


extracted_text:
7а сынып                              № 27 сабақ                                      ______________
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:
№3 зертханалық жұмыс.  “Серпімді деформацияны зерделеу.”
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ:
1. Білімділік мақсаты:
Оқушылардың алған білімдерін практика жүзінде тексеру.
2. Дамытушылық мақсаты:
оқушылардың ойлау қабілеттерін арттыру.
3. Тәрбиелік мақсаты:
Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен
әдептілікке баулу.
Сабақтың түрі:    Зертханалық.
Сабақтың әдістәсілдері:
демонстрация, жаттығулар орындау, лаборатория,
Сабақтың көрнекіліктері:
Электронды оқулық, плакаттар, суреттер, үлестірме қағаздар, диномометр, бір тілім қағаз,
жүктер, штатив.
САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ:
І. ДК. Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылардың құралдарын дайындап, көңілін сабаққа аудару.
ІI. ДК. Үй тапсырмасын тексеру.
Өзінөзі тексеру сұрақтары.
1. 13жаттығуды тексеру.
ІII.ДК. Оқушылар білімін жанжақты тексеру.
А) Зертханалық жұмыстың мақсатын, орындалу тәртібін оқып танысу. Әр оқушы
жекелей оқып шығады.
Ә)Таблица сызу.
Б) Тәжірибе бойынша есептейді.
1 тапсырма:
2 тапсырма:
Серпімді элементі серіппе болып табылатын мектеп диномометрін градуирлеу.
Серпімді дене мен оған әрекет  ететін ауырлық күші мен оның арасындағы
байланысты анықтау. ІV. ДК. Қорытынды жасау.
V.ДК.Үйге тапсырма. қайталау.

file_name: саб 27.doc

физика

group: Дисциплины

title: Поурочные планы по физике 8 класс


extracted_text:
Задача № 1.Определить объем памяти для хранения цифрового
аудиофайла, время звучания которого составляет две минуты при
частоте дискретизации 44,1 кГц и разрешении 16 бит.
 Задачи для самостоятельного выполнения
Задача № 2 Объем свободной памяти на диске — 5,25 Мб, разрядность
звуковой платы — 16. Какова длительность звучания цифрового
аудиофайла, записанного с частотой дискретизации 22,05 кГц?
Задача № 3.Одна минута записи цифрового аудиофайла занимает на
диске 1,3 Мб, разрядность звуковой платы — 8. С какой частотой
дискретизации записан звук?
Задача № 4.Объем свободной памяти на диске — 0,01 Гб, разрядность
звуковой платы — 16. Какова длительность звучания цифрового
аудиофайла, записанного с частотой дискретизации 44100 Гц?
 Домашняя работа
Две минуты записи цифрового аудиофайла занимают на диске 5,1 Мб.
Частота
дискретизации — 22050 Гц. Какова разрядность аудиоадаптера?
Задача № 1.Определить объем памяти для хранения цифрового
аудиофайла, время звучания которого составляет две минуты при
частоте дискретизации 44,1 кГц и разрешении 16 бит.
 Задачи для самостоятельного выполнения
Задача № 2 Объем свободной памяти на диске — 5,25 Мб, разрядность
звуковой платы — 16. Какова длительность звучания цифрового
аудиофайла, записанного с частотой дискретизации 22,05 кГц?
Задача № 3.Одна минута записи цифрового аудиофайла занимает на
диске 1,3 Мб, разрядность звуковой платы — 8. С какой частотой
дискретизации записан звук?
Задача № 4.Объем свободной памяти на диске — 0,01 Гб, разрядность
звуковой платы — 16. Какова длительность звучания цифрового
аудиофайла, записанного с частотой дискретизации 44100 Гц?
 Домашняя работа
Две минуты записи цифрового аудиофайла занимают на диске 5,1 Мб.
Частота дискретизации — 22050 Гц. Какова разрядность аудиоадаптера?

file_name: ЗАДАЧИ ПО ТЕМЕ КОДИРОВАНИЕ ИНФОРМАЦИИ.docx

intro:
Определить объем памяти для хранения цифрового аудиофайла, время звучания которого составляет две минуты при частоте дискретизации 44,1 кГц и разрешении 16 бит.
 Задачи для самостоятельного выполнения
Задача № 2 Объем свободной памяти на диске — 5,25 Мб, разрядность звуковой платы — 16. Какова длительность звучания цифрового аудиофайла, записанного с частотой дискретизации 22,05 кГц?Определить объем памяти для хранения цифрового аудиофайла, время звучания которого составляет две минуты при частоте дискретизации 44,1 кГц и разрешении 16 бит.

title: ЗАДАЧИ ПО ТЕМЕ КОДИРОВАНИЕ ИНФОРМАЦИИ


extracted_text:
О.Бөкей атындағы №44 мектеплицейі КММ
«Іздегенім табылады өзіңнен...»
Кітапханалық сабақ
(6 cынып)
Орындаған: Кітапхана меңгерушісі
Омарханова Б.Ж. Өскемен қаласы
Анықтамалық басылымдар.Сөздіктер.Балалар энциклопедиясы.
/Кітапханалық сабақ/
 «Іздегенім табылады өзіңнен...»
Мақсаты:  оқушылардың     анықтамалық     басылым   туралы   білімдерін   кеңейту.
Энциклопедияларды, сөздіктерді  дұрыс пайдалана білуге үйрету, олардың алуан
түрлерін көрсету, олармен өздігінен жұмыс жүргізіп, оларды қолдануды үйрету.
Көрнекілік:
слайдтар,кітап көрмесі
Сабақтың барысы:
  энциклопедиялар   мен   сөздіктер,анықтамалықтар   жинағы,
1 Анықтамалық басылым туралы мәлімет
2 Топпен жұмыс.
3  Сөздіктер достығы
4  Білім бағдаршамы
5  Сөзжұмбақ
6  Үй тапсырмасы

1.Кітапханашы   сөзі.  Анықтамалық   басылым     тез   тауып   алатындай   етіп
баяндалған, безендірілген және орналастырылған ғылыми, ғылыми көпшілік, үгіт
насихаттық немесе қолданбалы сипаттағы қысқаша мәліметтері бар басылым.
 Халқымызда «Ізденгенжетер мұратқа» деген дана сөз бар. Яғни,әр нәрсені білуге
талпынып,білімнің   тереңіне   бойлау   адамды   рухани   байытады.Дүниеде   балалар
түсіне бермейтін жәйттер көпак.
Өмірді жете танығысы,бәрін білгісі келетін олар«Неліктен»,»Қайдан»,»Не үшін»
деген   тәрізді   сұрақтарға   жауап   іздеп,бір   тыным   таппайды.Олардың   осылайша
ізденімпаздық танытуытабиғи заңдылық.
.
Адамның   бұрынсоңды   болып   өткен   оқиғалар   мен   даталардың,
цифрларды бәрін бірдей есінде сақтауы мүмкін емес. Сондықтан да, бір сұраққа
жауап алу үшін сөздіктер мен энциклопедиялардың көмегіне сүйенуге тура келеді.
  Бүгінгі өткелі отырған кітапханалық сабағымыз – балаларға   бағыт
бағдар   сілтейтін,сан   алуан   тақырыпты   қамтитын   энциклопедиялар   мен
сөздіктер,анықтамалықтарға арналмақ. Балаларға сұрақ қою.
Энциклопедия  –   француз   тілінен   шыққан   сөз.   Ол   –   «білім   жинағы»   деп
аударылады. Бұл бағытта шығарылатын ғылыми басылым.  ( слайд)
Энциклопедиялар да әр түрлі болады.
Кұралымы бойынша: әліпбилік, жүйелі ( слайд)
Ақпараттың көлемі бойынша: үлкен – 10 томнан асатын, шағын – 1012 томдық,
қысқаша – 46 томдық, энциклопедиялық – 13 томдық.
Материалдарды   таңдау   жағынан      әмбебап,   салалық,   педагогикалық,   ұлттық,
аумақтық, тақырыптық, өмірбаяндық.
Тұңғыш “Қазақ совет энциклопедиясы”  (12 т., 1968 – 78).  Балаларға сөз беру.
“Қазақ ССР” қысқаша  энциклопедиясы  (4 т. 1984, 1987,198889),
Ал   енді   10   томдық   «ҚАЗАҚСТАН»  Ұлттық   энциклопедиясы   (  слайд)  бұл
сөздіктердің бәрінен асып түседі. Оларда табиғат, тарих, ғылым және техника,
өнер мен әдебиетке қатысты сөздер жинақталып берілген.
  Қазақстанның   табиғаты   –   еліміздің   бай   табиғаты,   оның   ішінде   таулары,
қыраттары,   жазықтары,   өзенкөлдері,   ормантоғайлары,   жануарлар   әлемі,
өсімдіктер дүниесі т.б. энциклопедиялық жүйемен әліпби бойынша берілген.
 Өмірбаяндық энциклопедиялар – сөздің мағынасын түсіндірмейді, ол нақты бір
адамның   елеулі   оқиғаларын   көрсетеді,   энциклопедияның   құрылуына   назар
аударыңыз – тегі алфавит бойынша, аты, әкесінің аты, мәліметтер қысқаша, ал
шежіре хронологиялық тәртіппен орналасқан. Мысалы:
Абай энциклопедияcы:  (  слайд)  Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылық
жолына арналған.
 Қазақстан балалар энциклопедиясы –( слайд ) – Аруна баспасынан шыққан «
Алтын Орда» , «Қазақ хандығы», «Ежелгі Қазақстан әфсаналары», «Ежелгі
Қазақстан мифтері», «Қазақтың көне эпосы» энциклопедиялары. Балаларға арналған танымдық энциклопедия" ( слайдтар)  сериясы бойынша
өте   сәнді   және   әсем   безендірілген,   сапалы   дайындалған   кітаптар   сендерді
қызықтырған көптеген сұрақтарға өз бетінше жауап табуға көмектеседі. Балаларға
арналған  танымдық  энциклопедиялардың   ішінде   көптеген  түрлері  бар:  Мысалы
олар: «Құстар», «Сүтқоректілер», «Әлем кереметтері», «Жануарлар»
Сұрақжауап энциклопедия ( слайд) – 8 бөлімнен тұрады: әлем, жер планетасы,
дүние жүзі тарихы, табиғат әлемі, адам денесі, ғылым және техника, әлемге саяхат,
мәдениет және спорт.
  Сөздік     бұл тілдегі сөздерді, сөз тіркестерін, идиомдарды әліпби негізінде я
тақырыптық  тұрғыдан  жүйеге түсіріп, олардың мағынасын ашатын, аудармасын
түсіндіретін анықтамалық құралмасы ( слайд)
Алғашқы   сөздік   өзге   тілдер   сөздерін   түсіндіру   мақсатында   ерте   заманда
жасалды.  Қазақ тілінің  сөздіктері  1860 жылдардан  бастап жарық көре бастады.
Сөздіктің   әлеуметтік   қызметінің   маңызы   ерекше:   дереккөзі   ретінде   жылдам
ақпарат   алуға   болады;   сөздердің   мағынасы   мен   дұрыс   қолданылуы   туралы
нормативтік бағыт береді, т.б.
Сөздік мағынасын ашып, түсінігі берілген, басқа тілге аударылып, әліпбилік
ретімен   берілген   сөздер   жиынтығы.  Сөздер   сөздіктерде   алфавит   тәртібімен,  ал
энциклопедияларда   жекелеген   тақырыптар   бойынша   беріледі.   Сөздік   пен
энциклопедиялармен жұмыс жасағанда ең қиыны  әліпбиді білмеу.
Ал сендер қандай сөздіктер білесіңдер?
Сөздіктердің түрлері
Сөздіктердің   түрлері   өте   көп,   шартты   түрде   оларды  лингвистиқалық,
филологиялық  және   анықтама   сипатындағы  энциклопедиялық   сөздіктер  деп
бөледі.
  Энциклопедиялық   сөздіктерде  белгілі   бір   салаға   қатысты   ұғым,   дерек,   зат,
құбылыстар сипатталады.
Синонимдер сөздігі бір сөзбен түсіндіріп, синонимдік шоғыр жиынтығын құрайды.
  Омонимдер сөздік  тұлғасы бір, мағыналары әр түрлі сөздерді, ал  антонимдер
сөздігі мағыналары қарамақарсы сөздерді қамтиды.
  тұрақты   тіркестердің   (идиомдар,
Фразеологиялық   сөздіктер
фразеологизмдер)   мағынасын   түсіндіріп,   стилистик.   сипатын   айқындайды.
Этимологиялық   сөздіктер  жеке   сөздердің   тарихын,   шығу   төркінін   ашады.
Орфографиялық сөздік сөздердің дұрыс жазылуын, ал орфоэпиялық сөздік дұрыс
айтылуын көрсетеді.
Терминологиялық   сөздіктер   жеке   ғылым   салаларына   байланысты   терминдерді
түсіндіреді, олардың түрлері кәсіп салаларына қарай ұдайы толығып отырады.
тілдегі Лингвоелтану   сөздігі   белгілі   бір   тілде   сөйлеушілердің   ұлттық   ерекшеліктерін
сипаттайды.
Топонимикалық сөздіктер жерсу аттарын түсіндіруге, қаламгер  тілінің сөздігі
оның   шығармаларының   көркемдігін,   ұлттық   тіл   байлығын   қолдану   ерекшелігін
тануға арналған. Мұнан басқа да диалектологиялық, ономастикалық, паронимдік,
жиілік, жаңа атаулар, т.б. сөздік түрлері бар.
Ал енді, балалалар, осы кітапханадағы бар энциклопедиялар мен сөздіктермен
жұмыс істеп көрсек қалай болар екен?!
3 топқа бөлінейік, әр топтарымыздың атауы болу керек.Спикер сайлау.
.
 1 топ «Тапқырлар», 2 топ – «Жүйріктер», 3 топ – «Білімпаздар»....
                  1 топтың тапсырмасы:
1.Қандай   анықтамалық   басылымнан
а/«Қазақстан» энц. 4 том,  энц., б/ Жануарлар энц.   В/ Сүтқоректілер
а/ Орфографиялық сөздік,қазақ тілінің сөздігі
./3 тілге аудару/
2. Өсімдіктер суда қалай тіршілік ете алады?
(«СұрақЖауап» энц. Табиғат әлемі. «Өсімдіктер мен санырауқұлақтар»  )
  жылқы   туралы   табуға   болады?

                   2 топтың тапсырмасы:
1. Бұғы туралы  қандай анықтамалық басылымнан   табуға болады?
а/ «Қазақстан» 2 том, б/ Жануарлар энц.  в/Сүтқоректілер /Шөпқоректілер/
а/Орфографиялық сөздік, қазақ тілінің сөздігі
 /3 тілге аудару/
2. Цунами дегеніміз не? қандай анықтамалық басылымнан   цунами туралы
табуға болады? («СұрақЖауап» энц. Жер планетасы. )
                3 топтың тапсырмасы:
   1.Қандай анықтамалық басылымнан көкек туралы табуға болады?
а/Құстар энц., б/«Қазақстан» энц. 5 том,
а/ Орфографиялық сөздік, қазақ тілінің сөздігі,
/3 тілге аудару/
2. Шаш қаншалықты тез өседі? («СұрақЖауап» энц. Адам денесі.)
  себебі
Энциклопедиялармен   жұмыс
энциклопедияларда көптеген құпиялар сақталған, сендер білмеген мәліметтерге
өте бай. Мысалы  балалар танымдық энциклопедиялары.
істеу   өте   қызық   әрі
  пайдалы, Ендеше, осы балалар танымдық энциклопедиясымен жұмыс істеп көрсек.

Әр топқа 2 сұрақ беріледі, кім сұраққа бірінші жауап тапса – 4 ұпай, екінші – 3
ұпай, үшінші – 2 ұпай, соңғы – 1 ұпайға ие болады.
1   топтың   сұрағы:  1.   Сүтқоректілер   жер   бетінде   қашан   пайда   болған?     (200
миллион жыл бұрын – «Сүтқоректілер» энцикл.), 2. Кеміргіштің қанша түрі бар?
(1500 түрі бар «Сүтқоректілер» энц. Қояндар мен кеміргіштер айдары.)
2 топтың сұрағы: – 1.Әлемдегі ең үлкен өрмекші? (Құс жейтін өрмекші – голиаф,
«Әлем кереметтері»  Ең үлкендер айдары), 2. Ең кішкентай мотоциклдің авторы
кім? (Швециялық Виберг – «Әлем кереметтері» энц.  Ең қысқалар айдары)
3   топтың   cұрағы:–1.Ұша   алмайтын   құстарды   атаңдар,қай   энциклопедиядан
жауап   таптыңдар.   (   тинаму,   пингвиндер,   түйеқұс,   нанду,   казуар,   киви,   эму,
«Құстар» энц. Ұша алмайтын құстар айдарында), 2. Неше жасар ит кәрі болып
есептеледі? (12 жасар ит кәрі болып есептеледі «Жануарлар» энц. Ит тұқымдастар
айдарында/
                       Сөздіктер достығы
(Қолдарына бір сөздіктен ұстап оқушылар шығады)
1   –   Мен   орфографиялық   сөздікпін   Сөздердің   дұрыс   жазылу   ережелерінің
жиынтығымын.. Мысалы:  көбелеккөбөлек,  бүгінбүгүн,  жұлдызжұлдұз, сендер
осылай айтсаңдар да, мен дұрыс жазуды талап етемін. (слайд)
2 – Түсіндірмелі сөздік. Мен әрбір сөздің мағынасын ашып,түсінік беремін.
Мысалы:  Азанда–азанғы мезгіл,таңертең ерте.Әшейінбелгілі мақсатсыз, жайша.
Әшейін келдім.
3 – Қазақәдеби тілінің сөздігі. Мен әдеби сөздерді түсіндіруге көмектесемін. Тіл
байлықтарыңды молайтып,көркем сөйлеуге жетелеймін. Мысалы:
4 Тұрақты теңеулер сөздігі. Қазақ тілінде ежелден қалыптасқан тұрақты теңеулер
кірген сөздікпін.
Мысалы:
5   Қазақшаағылшыншаорысша   сөздік.   Мен   бүгінгі   заман   талабына   сай   өте
қажетпін. Сөздің қазақша, орысша, ағылшынша аудармасын табуға көмектесемін.
Мысалы: кешвечерevening
Сөздіктермен жұмыс істеу.
  “Патриотизм”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
сөздіктен іздеп табуымызға болады?   /Адамның жақсы қасиеттерін айтады /
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«Патриотизм» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  отаншылдық/  Синонимдер сөздігі.
“Құлшыну”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
  /   Бір   іске   бар   ниетімен
сөздіктен   іздеп   табуымызға   болады?
ұмтылу.Құлшынып кірісті/
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«Құлшыну» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  құлшынубелсену/  Синонимдер сөздігі. “Тәуелсіздік”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
сөздіктен   іздеп   табуымызға   болады?     /Ұрдажық   мінез   көрсету,дөрекілік
істеу /
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«тәуелсіздік» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  тәуелсіздік еріктік, азаттық, бостандық /  Синонимдер сөздігі.

                             Білім бағдаршамы

Неге анықтамалық басылым деп аталады
• 1   топ   Энциклопедия   /Қызылэнциклопедиямен   сөздіктің
ұқсастығы мен айырмашылығы
• 2 топ Сөздік / Сары
    сөздік пен анықтамалықтың ұқсастығы мен айырмашылығы
• 3 топ Анықтамалықтар /Жасыл

  анықтамалық   пен   энциклопедияның   ұқсастығы   мен

айырмашылығы Әр   топ   семантикалық   карта   бойынша   ұқсастығы   мен
айырмашылығын дәлелдеу.
Бүгінгі   сабақта   алған   білімімізді   тиянақтап   қорытындылау
үшін   мына   сөзжұмбақты   шешейік.   Мұнда   сабақтан   алған
білімдерінің жауаптары шығады.
                        Сөзжұмбақ.    (слайд)
1. 10 томдық ұлттық энциклопедияның атауы.
2. Білім жинағы деген не
3. Қандай теңеулер сөздігін білесіңдер
4. Сөздің дұрыс жазуын көрсететін сөздік
5. Сөздің мағынасын түсіндіретін сөздіктің түрі.
6.   Абай   Құнанбаевтың   өмірі   мен   шығармашылық   жолына   арналған
энциклопедия
7. «энциклопедия» сөзі ненің жинағы деп аударылады.
8. Қазақшаорысша сөздігінде сөздің ..... табуға болады.
9. Энциклопедиялар мен сөздіктермен жұмыс істеу үшін не білуге қажет
10. Қазақстан бұл қандай энциклопедия 11. Адамның елеулі оқиғаларын көрсететін энциклопедия.
12.   Энциклопедиялар,   сөздіктер   бұл   бір   сөзбен   айтқанда,   қандай
басылымдарға жатады.
Сөзжұмбақтың   дұрыс     жауаптары:  1.ҚАЗАҚСТАН  2.ЭНЦИКЛОПЕДИЯ  3.
ТҰРАҚТЫ 4. ОРФОГРАФИЯЛЫҚ 5. ТҮСІНДІРМЕЛІ 6. АБАЙ .7. БІЛІМ 8.
АУДАРМАСЫ   9.   ӘЛІПБИ   10.   ҰЛТТЫҚ   11.   ӨМІРБАЯНДЫҚ   12.
АНЫҚТАМАЛЫҚ.
       Балалар, біздің кітапханалық сабағымыз аяқталуға жақын.
       Бүгінгі сабақ ұнады ма,не ұнады? Кім айтады? Балалардың пікірін білу.
.
.   Біздің көмекшілеріміз әрқашанда көмектесуге дайын. Ендеше, өздерің білгілерің
келген сөзді іздеуден ешқашан да жалықпаңдар.

      Үй тапсырмасы: Анықтамалық басылымға буклет жасап әкелу.
Мына журналға шықты
/Педагогика және  оқушы психологиясы №5 /2013 /

file_name: кітапхана достығы.doc

intro:
Анықтамалық басылымдар.Сөздіктер.Балалар энциклопедиясы.
/Кітапханалық сабақ/
 «Іздегенім табылады өзіңнен...»

Мақсаты: оқушылардың  анықтамалық  басылым туралы білімдерін кеңейту. Энциклопедияларды, сөздіктерді  дұрыс пайдалана білуге үйрету, олардың алуан түрлерін көрсету, олармен өздігінен жұмыс жүргізіп, оларды қолдануды үйрету.
Көрнекілік: энциклопедиялар мен сөздіктер,анықтамалықтар жинағы, слайдтар,кітап көрмесі
Сабақтың барысы:
1-	Анықтамалық басылым туралы мәлімет
2-	Топпен жұмыс.
3-	 Сөздіктер достығы
4-	 Білім бағдаршамы
5-	 Сөзжұмбақ
6-	 Үй тапсырмасы

1.Кітапханашы сөзі. Анықтамалық басылым - тез тауып алатындай етіп баяндалған, безендірілген және орналастырылған ғылыми, ғылыми көпшілік, үгіт-насихаттық немесе қолданбалы сипаттағы қысқаша мәліметтері бар басылым.
 Халқымызда «Ізденген-жетер мұратқа» деген дана сөз бар. Яғни,әр нәрсені білуге талпынып,білімнің тереңіне бойлау- адамды рухани байытады.Дүниеде балалар түсіне бермейтін жәйттер көп-ак.
Өмірді жете танығысы,бәрін білгісі келетін олар«Неліктен»,»Қайдан»,»Не үшін»  деген тәрізді сұрақтарға жауап іздеп,бір тыным таппайды.Олардың осылайша ізденімпаздық танытуы-табиғи заңдылық.
.

title: китапхана


extracted_text:
популяризация знаний по истории и культуре;
расширение кругозора;
развитие познавательной активности;
развитие интереса к истории России.
Внеклассное мероприятие «Культура России в марках»
Цели:
•
•
•
•
Ход классного часа.
Учитель: Ребята, отгадайте загадку: Что путешествует по свету, оставаясь в
одном углу? (почтовая марка)
О чем мы сегодня будем с вами разговаривать?(О марках).Интересный факт:
Согласно   исследованию,   которое   провели   специалисты   ООН,   филателия   –
самая распространенная область коллекционирования. Каждый 15-ый житель
планеты – это филателист, человек, который собирает марки или когда-либо
собирал.   Кроме   того,   было   отмечено,   что   любители   марок   –   люди
дисциплинированные, любознательные и аккуратные, и это повлияло на то,
что филателия была введена в программу занятий некоторых школ Западной
Европы. Среди известных филателистов: А.Чехов, А.Эйнштейн, Ф. Рузвельт,
Д.Леннон, Н.Саркози, В.Путин и многие другие.
  Марки – это некое подобие коротких сообщений. Они могут рассказать не
только о политическом строе государства, но и о его исторических вехах,
культуре,   уровне   технического   прогресса   (например,   о   литографии),   о
художниках, рисующих марки, и так далее.
Чтец:
 Историю марки почтовой
Листаю сегодня я снова.
Гляжу, как всегда, в каталог,
Чтоб выбрать мне марку  помог.
А это известные люди,
С которыми скучно не будет.
А это леса и поля,
И русская наша земля.
Отмечены маркой поэты,
Артисты, герои воспеты.
Писатели все на виду
И те, кто обязан труду. Увенчаны славными датами
И войнами марки богаты.
Почтовая марка бесценна
И каждая в том сокровенна.
Увидится смысл и величье,
В натуре былое обличье.
И к горлу подступится ком,
Покажется мир нам знаком.
Найду вдохновение в марках
И будет то лучше подарка.
Душою в былое уйду
И светлое счастье найду.
На марки гляжу с упоеньем,
В душе ощущая волненье.
Прекрасно минуты провёл.
И снова парю, как орёл.
1   слайдПрезентация   «Культура   России   в   марках»   Сейчас   мы   рассмотрим
несколько марок и то, что на них изображено.
2   слайд.   Декоративно-прикладное   искусство   Древней   Руси.   В   серии   марок
СССР 1977 года «Шедевры древнерусской культуры» марка «Старая Рязань.
Бармы XII в.» представляет шедевры ювелирного искусства из Старой Рязани -
«княжеские бармы» (11-12 вв.) (ожерелье, состоящее из круглых медальонов
и надевавшееся поверх одежд), хранящиеся в Оружейной палате Московского
кремля. Эти бармы дают представление об очень высоком уровне древней
культуры   Рязанского   края   нашей   страны.   Высочайшее   художественное   и
техническое мастерство исполнения натолкнуло сначала ученых на мысль,
что   перед   ними   произведения   византийских   мастеров.   Но   в   результате
тщательных   исследований   поняли,   что   это   работа   рязанских   мастеров   12
века.   Ведь   Старая   Рязань   была   крупным   художественным   центром
домонгольской   Руси.   Аналогии   бармам   пока   не   известны   в   прикладном
искусстве.
3   слайд.   Художественные   промыслы.   На   марке   СССР   1970   года   из   серии
«Туризм в СССР» изображены примеры самых ярких и популярных русских
промыслов:   матрешка,   дымковская   игрушка,   гжель.   Матрёшка   —   русская
деревянная игрушка в виде расписной полой куклы, внутри которой прячутся
ее «сестрички» - подобные ей куклы меньшего размера. В конце 19 века в
Абрамцево   по   эскизу   художника   С.   Малютина   местный   токарь   Звёздочкин выточил   первую   деревянную   куколку.   А   когда   Малютин   расписал   её,
получилась девочка в русском сарафане, в платочке, с петушком в руке. По
преданию, кто-то, увидев куклу, смеясь, воскликнул: «До чего похожа на нашу
Матрёну!». С тех пор так и зовут эту игрушку «матрёшкой». В 1900 году она
была отмечена золотой медалью на международной выставке в Париже.
4   слайд.   Литература   в   России.   Вплоть   до   18   века   литературы   в   России
практически   не   было.   Существует   несколько   памятников   древнерусской
литературы   (былины,   сказки)   религиозного   или   летописного   характера   —
«Повесть временных лет», «Слово о полку Игореве», «Задонщина», «Житие
Александра   Невского»   и   другие   жития.   Авторы   этих   произведений   ныне
неизвестны. В 1975 году выпущена марка СССР «Слово о полку Игореве» в
честь 175-летия первого издания этого произведения.
5   слайд.   В   18   веке   в   России   появилось   много   гениальных   писателей
(Достоевский,   Толстой,   Чехов,   Тургенев)   и   поэтов   (Есенин,   Пушкин,
Лермонтов,   Маяковский).   В   1975   году   в   СССР   в   честь   80-летия   со   дня
рождения С. А. Есенина была выпущена марка «Сергей Есенин». С. А. Есенин –
один из самых известных и любимых в России поэтов 20 века.
6 слайд.  Носов  Н. Н.(1908 - 1976)  — советский  детский  писатель-прозаик,
драматург,   киносценарист.   Автор   знаменитых   произведений   о   Незнайке:
«Приключения Незнайки и его друзей», «Незнайка в Солнечном городе» и
«Незнайка на Луне». В апреле 1992 года выпущена серия марок России «Герои
литературных   произведений»,   в   числе   которых   есть   марка   «Незнайка»,
посвященная главному герою трилогии Н. Носова.
7 слайд. Русская музыка. Балет. Российское театральное искусство знаменито
во всем мире. Прославились театры Большой и Малый, Мариинский. Русскую
классическую музыку прославили такие великие русские композиторы как П.
И. Чайковский, М. И. Глинка, С.В. Рахманинов, М. А. Римский-Корсаков, С.С.
Прокофьев.
  Создано   множество   всемирно   известных   классических
произведений (балетов, опер и сюит). В серии марок, выпущенных в СССР в
1970 году «Туризм в СССР» представлена марка «Балет «Лебединое озеро»»
(посвященная знаменитому балету П. И. Чайковского), так как балет в России
достиг   такого   расцвета,   что   стал   одной   из   визитных   карточек   страны   и
русского   искусства.   Балет   «Лебединое   озеро»   был   написан   русским
композитором Чайковским, премьера его состоялась в 1877 году в Большом
театре.
8 слайд. Цирк. В России развито и популярно цирковое искусство. На марке
СССР   1963   года   изображен   Владимир   Леонидович   Дуров   -   российский
дрессировщик и цирковой артист, создатель театра живого уголка («Уголок
Дурова»). Он разработал свой метод дрессировки - отказался от хлыста и
палки при работе с животными. «Жестокость унижает, только доброта может
быть   прекрасна»   -   утверждал   Дуров.   Дрессировку   животных   он   проводил
путем поощрения: животное получало еду за сделанный трюк.
9 слайд. Мультипликация. В феврале 1988 года выпущена серия марок СССР
«История советского мультфильма». Для советских мультфильмов характерны
доброта содержания, использование пастельных тонов, высокая духовность и
поучительность.   Мультфильм   «Ёжик   в   тумане»   в   2003   году   в   Токио   был
признан лучшим мультфильмом всех времён и народов по результатам опроса
140   кинокритиков   и   мультипликаторов   разных   стран.   «Чебурашка»   —
кукольный мультфильм. Его герои стали очень популярны. В 1971 году на Всесоюзном кинофестивале «Чебурашка» получил приз и премию за лучший
мультфильм.   На   летних   Олимпийских   Играх   2004   года   в   Афинах   главный
герой   мультфильма   –   Чебурашка   -   был   выбран   талисманом   Олимпийской
сборной   России.   Песня   Крокодила   Гены   была   переведена   на   финский,
японский, английский, немецкий, шведский, болгарский, польский и другие
языки. Во всех этих странах в разное время выходили на экраны фильмы
«Крокодил Гена», «Чебурашка» и «Шапокляк».
10 слайд. Сценическая культура России. Танцы. В 1971 году выпущена серия
марок   СССР   «Государственный   академический   ансамбль   народного   танца
СССР» (ГААНТ), посвященная танцам хореографического ансамбля, созданного
в 1937 году хореографом Игорем Моисеевым. В данную серию вошли марки с
изображением русского танца «Лето», спектакля «На катке». Для наибольшей
выразительности   танцев   Моисеев   использовал   все   виды   и   роды   танцев,
симфоническую   музыку,   драматургию,   актерское   мастерство.   Ансамбль
отличается   равенством   артистов:   в   коллективе   с   самого   начала   не   было
солистов, ведущих танцоров и кордебалета — любой участник мог исполнять
как главную, так и второстепенную роль в постановке. ГААНТ Игоря Моисеева
– один из самых знаменитых ансамблей во всем мире.
11 слайд. Живопись. Первые реалистические портреты появляются в России в
17   веке,   в   середине   —   конце   18   века   в   России   появляются   крупные
живописцы. Боровиковский В. Л. (1757—1825) — художник, портретист. В его
творчестве   преобладает   камерный   портрет.   Художник   тонко   передаёт
внутренний   мир   изображаемых   им   людей.   На   марке   СССР   1972   года
представлен написанный Боровиковским потрет Державина, русского поэта и
драматурга   эпохи   Просвещения,   государственного   деятеля   Российской
империи.
12   слайд.   Художественные   музеи   России.   Расцвет   русской   культуры
приходится   на   18-19   века.   Россия   становится   просвещенной   мировой
державой.   В   Санкт-Петербурге   созданы   Государственный   Эрмитаж   с   его
всемирно известным собранием произведений искусства и Русский музей, в
Москве - Третьяковская галерея, Государственный музей имени А. С. Пушкина.
На марках СССР различных выпусков представлена коллекция Третьяковской
галереи
13   слайд.   Архитектура.   Древнерусское   зодчество.   Белокаменная   резьба
использовалась   почти   во   всех   значительных   сооружениях   древнерусского
зодчества.   Дмитриевский   собор   в   г.   Владимире   -   придворный   собор,
возведённый в 12 веке Всеволодом Большое Гнездо на княжеском дворе -
знаменит своей белокаменной резьбой.В декабре 1968 года выпущена серия
марок «Памятники архитектуры СССР», где представлены марки «Заонежье.
Жилой   дом»,   «Кижи.   Преображенская   церковь»   и   др.   Музей-заповедник
«Кижи» — один из крупнейших в России музеев под открытым небом. Это —
уникальный историко-культурный и природный комплекс, являющийся особо
ценным объектом культурного наследия народов России. Основа музейного
собрания — ансамбль Кижского погоста — объект Всемирного культурного и
природного наследия ЮНЕСКО.
14   слайд.   В   марте   1970   года   была   выпущена   серия   марок   СССР   «Дерево
Дружбы   в   Сочи»,   в   которую   вошла   только   одна   марка   с   изображением
уникального   Российского   сада-музея   «Дерево   Дружбы»   города   Сочи.
Сочинское   дерево   Дружбы   стало   зеленым   символом   единения   всех   людей Земли. В 1934 году ученый-селекционер Федор Зорин посадил в одном из
приморских парков деревце дикого лимона. Он стал прививать к нему веточки
мандаринов,   апельсинов,   лимоны,   грейпфруты   и   др.   сортов   цитрусовых,
привезенных из разных стран мира, предлагая сделать это гостям города
Сочи.   Число   зеленых   автографов   увеличивалось   год   от   года,   памятные
прививки делали граждане разных стран. В итоге сейчас на дереве Дружбы
есть веточки,  привитые гражданами  174  государств.  Среди  авторов  таких
необычных автографов были президенты и премьер-министры, космонавты,
писатели, ученые, эстрадные звезды, олимпийские чемпионы, а также… дети,
приезжавшие в Сочи из разных уголков планеты. В музее дерева Дружбы
бережно  сохраняются  их  подарки,  которые  напоминают  людям о  том,  как
многообразен и велик наш земной шар. Дерево Дружбы единственное в мире
дерево, у которого есть свой музей. В его создание внесли вклад все страны
мира. Музей хранит коллекцию даров из разных стран, каждый из которых
является частицей истории, культуры и традиций народа.
Рефлексия.О чем мы сегодня с вами говорили?(о культуре). Что значит это
слово, постарайтесь дать определение. (Культура –  это многозначное, не
имеющее чётко определённого термина слово. Культура предоставляет собой
совокупность   общего   развития   социума,   его   понятие   прекрасного   и
отношения к искусству, из этих составных складывается понимание, о том
насколько   культурны   те   или   иные   личности,   объединения,   народы,
государства.)
Итак, культура России – это …(балет, архитектура, музеи, личности и т.д.)

file_name: Культура России.docx

intro: Внеклассное мероприятие может быть проведено в рамках предметной недели гуманитарного цикла для учащихся 5-7 классов.Цель проведения: развивать интерес к культуре России.Ребята,рассматривая почтовые марки,узнают интересные сведения о развитии культуры в России:  о древнерусской литературе, 0  художественных промыслах, о  русских писателях, о театре, музыке и др.

title: Внеклассное мероприятие "Культура России в марках"


extracted_text:
Внеклассное мероприятие
«Роль песни в годы Гражданской войны в России»
Приближается   2017   год   –   год   100летия   Великой   Октябрьской   социалистической
революции. 1917 год стал поворотным в истории нашей страны и всего мира. Рождалось
государство нового типа, государство рабочих и крестьян, которому суждено было стать
великой   сверхдержавой,   в   течение   70ти   лет   оказывавшей   ключевое   влияние   на   ход
мировой политики.
Революция   –   очень   долгий   и   мучительный   процесс,   который   сопровождается   самой
страшной войной внутри государства – гражданской войной. Гражданская война проходит
раскаленным клинком по судьбам  всех  людей страны, от мала до велика, это война, в
которой брат встает против брата, отец против сына, это война всех против всех.
Мы попытаемся сегодня осмыслить эту войну через призму… песни.   Дада, именно
песни. Песня – это душа  народа, через  них выражаются самые сокровенные  чувства и
мысли людей, и более того, песня – это особый вид оружия. Мы поговорим, как воевали
песни – песни Гражданской войны.
В любой войне есть свои победители и побежденные, причем каждый оценивает войну
через призму тех сил, на стороне которых он воюет. Если рассматривать силы Гражданской
войны: с одной стороны, нищий и обездоленный рабочий люд под руководством партии
большевиков, с другой стороны люд имущий, не желающий терять свое богатство, власть и
свободу   –   это   дворяне,   буржуазия,   вольное   казачество.   В   военном   смысле,   с   одной
стороны,   РабочеКрестьянская   Красная   армия,   с   другой   стороны   армия   Белая   –
Добровольческая   армия   Юга   России   (Дон   и   Кубань),   и   сибирская   армия   Верховного
Правителя России адмирала Колчака.
Мы знаем, кто победил в этой войне. Победили именно эти нищие, босые и голодные
красноармейцы, которые боролись за лучшую долю и которым в конце концов поверило все
население страны. Белая армия, голубая кровь и белая кость, дискредитировала сама себя
привлечением интервентов на территорию своей Родины – самое главное предательство,
которое русский народ никогда не прощает.
Я сам вырос в стране Советский Союз, поэтому романтика Красной Армии мне близка и
понятна – это те идеалы, на которых воспитывалось мое поколение. Моя любимая песня
Гражданской войны в детстве: (Там, вдали, за рекой…)
Там, вдали за рекой
Загорались огни,
В небе ясном
Заря догорала,
Сотня юных бойцов
Из будёновских войск
На разведку
В поля поскакала.
Они ехали долго
В ночной тишине
По широкой
Украинской степи,
Вдруг вдали у реки
Засверкали штыки -
Это белогвардейские
Цепи.
И бесстрашно отряд
Поскакал на врага,
Завязалась
Кровавая битва,
И боец молодой
Вдруг поник головой -
Комсомольское сердце Пробито...
Он упал возле ног
Вороного коня
И закрыл свои
Карие очи:
"Ты, конёк вороной,
Передай, дорогой,
Что я честно
Погиб за рабочих!
Там, вдали за рекой,
Уж погасли огни,
В небе ясном
Заря разгоралась,
Сотня юных бойцов
Из будённовских войск
Из разведки
Домой возвращалась.
Представьте себе мое удивление, когда при подготовке к этой беседе я узнал, что песня
эта написана на основе более старой казачьей песни времен РусскоЯпонской войны:
За рекой Ляохэ загорались огни,
Грозно пушки в ночи грохотали,
Сотни храбрых орлов
Из казачьих полков
На Инкоу в набег поскакали.
Пробиралися там день и ночь казаки,
Одолели и горы и степи.
Вдруг вдали, у реки,
Засверкали штыки,
Это были японские цепи.
С этим фактом «многократного использования» русских песен мы еще столкнемся.
Давайте посмотрим теперь с другой стороны – со стороны Белой армии. Если примеров
красноармейских песен достаточно, то с белогвардейскими дело обстоит не так просто…
Четвертые сутки пылают станицы,
Горит под ногами Донская земля.
Не падайте духом, поручик Голицын,
Корнет Оболенский, налейте вина.
Над Доном угрюмым идем эскадроном,
На бой вдохновляет Россия-страна.
поручик Голицын, раздайте патроны,
Корнет Оболенский, надеть ордена.
Ах, русское солнце - великое солнце,
Корабль-император застыл, как стрела...
Поручик Голицын, а может вернемся?
Зачем нам, поручик, чужая земля?
Это не совсем белогвардейская песня, это песня Михаила Звездинского, написанная в
1980 году, и она стала очень популярна в эмигрантских кругах. Конечно, весь пафос Белой
армии здесь выглядит очень впечатляюще, поручики, корнеты, Русь Святая. И в то же
время   впереди   –   эмиграция,   забвение   и   бесконечная   ностальгия   по   Родине.   В
первоначальном варианте это очень злая песня, пронизанная ненавистью к Красной армии:
Ведь завтра под утро на красную сволочь
Развёрнутой лавой пойдёт эскадрон,
Спустилась над родиной чёрная полночь
Сверкают лишь звёздочки наших погон.

А   что   же   по   поводу   настоящих   белогвардейских   песен?   Здесь   начинается   самое
интересное. Вот пример очень известной красноармейской песни: По долинам и по взгорьям
Шла дивизия вперед,
Чтобы с бою взять Приморье -
Белой армии оплот.
Еще во время Первой мировой войны существовала песня «Марш сибирских стрелков»,
которую во время Гражданской войны пели и в колчаковской армии:
Из тайги, тайги дремучей,
От Амура, от реки
Молчаливой, грозной тучей,
В бой идут сибиряки.
И в то же самое время с Юга России шла другая Белая армия, одним из командиров
которой был генерал Дроздовский:
Из Румынии походом
Шел дроздовский славный полк,
Для спасения народа
Исполняя тяжкий долг.

Представляете? ТРИ армии в смертельной схватке, а песня – ОДНА. Да и понятно
почему. Потому что все это – русские люди, и все они преданы своей Родине, да вот беда,
Родинато у них уже разная…
Еще один пример, только начнем уже с другой стороны, песня Добровольческой армии:
Слышали братья,
Война началася!
Бросай своё дело,
В поход снаряжайся.
Смело мы в бой пойдём
За Русь Святую
И, как один, прольём
Кровь молодую!
А вариант красноармейской песни вы наверняка слышали:
Слушай, рабочий -
Война началася.
Бросай своё дело,
В поход собирайся!
Смело мы в бой пойдём
За власть Советов,
И, как один, умрём
В борьбе за это!
Песня – это не менее мощное оружие, чем штыки и пулеметы, с этими песнями на устах
воевали и умирали наши предки. А помните, как воевали наши люди в первые дни Великой
Отечественной? Нет оружия – вырви его у врага и бей его же оружием! Так и песни…
К сожалению, Гражданская война не закончилась в двадцатых годах. Белая армия была
побеждена,   наследники   Российской   Империи   разбрелись   по   эмигрантским   приютам,  но
революция – страшное божество, которое как бог Хронос пожирает собственных детей.
После победы Советской власти товарищ Сталин объявил, что в нашем государстве будет
только нарастать классовая борьба, и вчерашние герои революции стали врагами народа.
Хотите пример из песен Гражданской войны? Пожалуйста!
Белая армия, чёрный барон
Снова готовят нам царский трон,
Но от тайги до британских морей
Красная Армия всех сильней. Так пусть же Красная
Сжимает властно
Свой штык мозолистой рукой,
И все должны мы
Неудержимо
Идти в последний смертный бой!
Это   очень   известная   маршевая   песня   Красной   армии,   и   только   Красной,   никаких
перепевок. Вот только в первоначальном варианте припев этой песни звучал немного иначе:
Так пусть же Красная
Сжимает властно
Свой штык мозолистой рукой,
С отрядом флотских
Товарищ Троцкий
Нас поведет на смертный бой!
Товарищ   Троцкий   –   легендарный   председатель   Реввоенсовета,   второй   человек   в
государстве и вероятный преемник Ленина. Но преемником Ленина стал товарищ Сталин, а
товарищ Троцкий перешел в разряд врагов и предателей трудового народа.
Раз   уж   речь   зашла   о   товарище   Сталине,   сделаем   маленькое   отступление.   Главная
государственная   песня   –   это   гимн   государства.   Текст   гимна   Советского   Союза   тоже
претерпел некоторые изменения:
Сквозь грозы сияло нам солнце свободы,
И Ленин великий нам путь озарил:
Нас вырастил Сталин — на верность народу,
На труд и на подвиги нас вдохновил!
Славься, Отечество наше свободное,
Счастья народов надёжный оплот!
Знамя советское, знамя народное
Пусть от победы к победе ведёт! (вариант 4050х гг)
Сквозь грозы сияло нам солнце свободы,
И Ленин великий нам путь озарил:
На правое дело он поднял народы,
На труд и на подвиги нас вдохновил!
Славься, Отечество наше свободное,
Дружбы народов надёжный оплот!
Партия Ленина — сила народная
Нас к торжеству коммунизма ведёт! (вариант 6070х гг) (есть и другие изменения)
Гимном Российской Федерации после развала Советского Союза стала Патриотическая
песня М.И Глинки из оперы «Иван Сусанин» («За царя»). Возвращение гимна Александрова
было большой победой, это действительно очень сильное музыкальное произведение, ну а
переделывать текст поэту Михалкову уже не привыкать…
Кстати, а какая песня была гимном Российской Империи?
Боже царя храни
Сильный, державный
Царствуй на славу, на славу нам!
Сравните с Гимном Великобритании:
God save our gracious Queen!
Long live our noble Queen!
God save the Queen!
Не   правда   ли,   похоже?   Еще   примеры   гимнов   наших   ближайших   и   не   очень
дружественных соседей: Польши и Украины
Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy
Ще не вмерла України і слава, і воля,
Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля.
Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці.
Запануєм i ми, браття, у своїй сторонці.
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,
І покажем, що ми, браття, козацького роду.
Ну   не   близнецы   ли   братья?   Девиз   всей   страны   –   пока   не   умерли!   Кстати,   в
стихотворении, которое легло в основу украинского гимна, есть еще и такие строки:
Ой, Богдане, Богдане,
Славний наш гетьмане!
Нащо віддавъ Украіну
Москалямъ поганимъ?!
Щобъ вернути іі честь,
Ляжемъ головами,
Назовемся Украіни
Вірними синами!
Слава богу, слова о «москалях поганих» в гимне Украины всетаки умалчивают…
Но вернемся к песням Гражданской войны. Противостояние Красной и Белой армий –
это еще не весь ее театр. Существовали и иные силы, оказывавшие немалое влияние на ход
этой   войны.   Это   самые   разнообразные   военные   формирования,   примыкавшие   к   разным
лагерям в разное время. Классический пример – батька Махно, реализовавший на Украине
анархический режим вполне сообразно идеям Бакунина и Кропоткина вперемежку с более
ранними идеями «вiльных козакiв» времен Запорожской Сечи. Казацкие песни стали также
очень популярны в это время.
Как на грозный Терек да на высокий берег,
Выгнали казаки сорок тысяч лошадей.
И покрылось поле, и покрылся берег
Сотнями порубленных, пострелянных людей.
Любо, братцы, любо,
Любо, братцы, жить!
С нашим атаманом не приходится тужить!
А первая пуля, а первая пуля,
А первая пуля в ногу ранила коня.
А вторая пуля, а вторая пуля,
А вторая пуля в сердце ранила меня.
  Конечно,   это   не   анархическая   песня.   Это   замечательная   казачья   песня   времен
Кавказской войны (потому «на грозный Терек»). Причем песня эта была создана куда как
раньше, аж в 1783 году и была посвящена сраженью донских казаков с ногайской ордой:
На Великой Грязи, там где Черный Ерик
Выгнали ногаи сорок тысяч лошадей.
И покрылся берег, и покрылся берег
Сотнями порубаных, пострелянных людей.
Хочу закончить еще одной  казачьей песней,  которую с одинаковым успехом  пели в
любой русской армии (она звучала даже в легендарном фильме о Чапаеве).
Черный ворон, черный ворон,
Что ты вьёшься надо мной?
Ты добычи не дождёшься,
Чёрный ворон, я не твой!
Что ж ты когти распускаешь
Над моею головой? Иль добычу себе чаешь?
Чёрный ворон, я не твой!
Отнеси платок кровавый
К милой любушке моей.
Ей скажи — она свободна,
Я женился на другой.
Калена стрела венчала
Среди битвы роковой.
Вижу, смерть моя приходит, —
Чёрный ворон, я не твой!
Эта старинная казачья песня воевала и еще позже, в годы Великой Отечественной:
Чёрный ворон, чёрный ворон,
Что ты вьёшься надо мной?
Ты добычи не дождёшься —
Я боец еще живой.
Ты летика, отнесика
Родной маменьке привет.
А жене моей любимой —
Кровью облитый кисет.
И скажи, что умер честно
Я за Родину свою,
За Советскую державу,
За советскую звезду.
Давно отгремели годы Гражданской войны. Время учит нас примирению и уважению.
Уважению памяти наших предков, на какой бы стороне они не сражались. Все это были
достойные   люди,   желавшие   видеть   свою   родину   великой   и   свободной.   Не   нам   с   вами
обвинять их в ошибках и преступлениях. Мы с вами живы благодаря им. Сегодняшняя
Россия   –   наследница   великого   и   могучего   Советского   Союза,   а   он   в   свою   очередь
наследовал не менее могучей Российской Империи. Слава богу, в страшные и постыдные
90е   годы   в   России   не   развернулась   во   всю   силу   новая   Гражданская   война,   хотя
предпосылки к тому и были. Сегодня гордая Россия снова встала с колен и снова заявляет
о себе в полный рост. Давайте же делать все для того, чтобы драма Гражданской войны в
нашей стране больше не повторилась. Кто знает, может, и наши потомки споют о нас в
своих песнях…

intro: Мероприятие подготовлено в рамках столетия русской революции. Содержит уникальное исследование роли песен в годы гражданской войны. Рассматриваются разные варианты песен, ставших оружием в руках Красной и Белой армии, а также роль казацкой и анархической песни. Песни, пережившие годы Гражданской войны и продолжившие свою жизнь в годы Великой Отечественной.Документ Word


extracted_text:
Қысқа мерзімді сабақ жоспары  №21
Пәні: Информатика  Сыныбы:10
Тақырыбы: Графикалық әдістер мен процедуралар
Мақсаты: Оқушыларға графикалық файлдарды қолдану тәсілдері жайлы түсінік беріп, нысанға
қалай нүкте, сызық, шеңбер салу тәсілдерінүйретіп, меңгерту.
Түйінді идея:  Графикалық әдістер мен процедуралар
Күтілетін нәтиже: Оқушылар графикалық файлдарды қолдану тәсілдері жайлы біледі, нысанға
қалай нүкте, сызық, шеңбер салу тәсілдерін үйреніп, меңгереді.
Ресурстар, көрнекіліктер: Электронды оқулық, оқулық, компьютер
Мерзімі:
Мұғалімнің іс әрекеті Оқушының іс әрекеті
Бақылау сурақтары
1 Файл дегеніміз не?
Файл атауы неден
тұрады?
2 Қажетті
мәліметтер қалай
сақталады?
3 Тізбектей
қатынайтын
файлдар
операторларыныц
қызметін
сипаттаңдар.
Оқушылар өздерінің
жауаптарын, дұрыс
жауаппен
салыстырады
4 Файлды
ашу,
  жабу
жазу,
бұйрықтары
қалай
асырылады?
  жүзеге
5 Файлдың түрлерін
атаңдар.
Оқушылардың өткен
тақырып бойынша топқа
бөлінуін қадағалайды
және өткен тапсырманы
қаншалықты меңгергенін
анықтайды
Visual
графикалық
қолданудың 3 тәсілін ұсынады:
 тілі
файлдарды
  Basic

1.
 Кез

графикалық
салынған   суреттерді
компьютердің

келген

редакторда
  және
жадында
Мұғалімнің нұсқауы
бойынша топқа
бөлінеді
Оқушылар жанұя тобына, үй
тобына біріге отырып
тақырыпты қорғайды және
 дәптерлеріне жазып отырады
Кезең
Оқытуды
формала
әдістері
ң
ры,
Ұйымдас-
тыру
Жеке
жұмыс
(Ауызша)
Үй
жұмысын
тексеру
"Сағат
дос" әдісі
Жана
сабақ
топтық
жұмыс,
"Жигсо"
әдісі сақталған
графикалық
файлдарды   көшіріп   немесе
адресі   бойынша   сілтеме   жасау
арқылы   пішінге
немесе
 графикалық
PictureBox
терезесіне
файлдарды
кірістіруімізге болады.

2.ТооlВох
 құрал
 Line
саймандар   тақтасынан
(сызық)   және  Shape  (фигура)
басқару   элементтерін   кірістіру
арқылы.

3.  Пішін мен  PictureBox
нысандарына
графикалық
әдістер   арқылы   нүкте,   сызық,
төртбүрыш,   шеңбер,   эллипс,
бұрыш, доғалар салуға болады.
Графикалық   пішіндерді   салу
үшін   графикалық   әдістерді
қолданып, процедура жазамыз.
Scaleәдісі
Scale
 әдісі
 пен
  (ені
  жаңа
координаталарды
ұсынады.
Scale әдісін қолданғанда Picture
Box
 Пішін  абсолютті
координатаға   ие   болады,
олардың   өлшемі
  мен
биіктігі)   арнайы   твип   өлшем
бірлігімен   өлшенеді.   Ал   Scale
әдісі
  жаңа   координаталар
жүйесінде салынады (43сурет).
Scale әдісінің жазылуы:
[нысанның аты]     Scale     (X1,
У1) – (Х2,   Ү2)
Pset әдісі
Pset  әдісі   нысанға   нүкте
салуға   мүмкіндік   береді,   Pset
әдісінің жазылуы:
[нысанның аты].     Pset
(X,   Ү)    [түсі]
Line әдісі
Lineәдісі   нысанға   түзу
сызықтар   және   іші   боялған
боялмаған
немесе

төртбұрыштар
салады.
Lineәдісінің жазылуы:

[нысанның   аты].   Line
(X1, Ү1) – (Х2, Ү2)     [, түсі] [,белгі]
Circle әдісі
Нысанға   шеңбер,   доға,
эллипс,
  сектор   салу   үшін
Circleәдісін   қолданамыз.   Circle
әдісінің жазылуы:
[нысанның аты]  Circle
(X, Ү), радиус  [, түсі]   [,  1ші
бұрыш,   2ші  бұрыш]   [сығу
коэффициенті]]]
Бақылау сурақтары
1 Visual
Basic
тілі
графикалық файлдарды
қолданудыңқанша
тәсілін ұсынады?
Қорытын
ды кезең
Жеке
жұмыс
2 Графикалық   әдістің
графикалық
файлдардан
айырмашылығы бар?
 қандай
3 PictureBox  және  Image
элементтерінің
айырмашылығы неде?
4 Қандай
графикалық
әдістерді білесіңдер?
1 Графиканың
процедурасын
жазғанда  қандай   функциялар
қолданылады?
Бағалау
Үйге
тапсырма

Бағалау
критерийлері
бойынша   оқушылармен   бірігіп
бағалау, өзара бағалау
Үй тапсырмасын тақтаға жазу.
Графикалық әдістер мен
процедуралар
Бүгінгі сабақ бойынша
өз ойларын жазады
Бағалау критерийлерін
өздері құрастырады,
өздері баға береді
Оқушылар  үй тапсырмасын
күнделікке  жазып алады.

file_name: 10 кл.docx

intro: Графикалық әдістер мен процедуралар. Мақсаты: Оқушыларға графикалық файлдарды қолдану тәсілдері жайлы түсінік беріп, нысанға қалай нүкте, сызық, шеңбер салу тәсілдерінүйретіп, меңгерту. Күтілетін нәтиже: Оқушылар графикалық файлдарды қолдану тәсілдері жайлы біледі және нысанға қалай нүкте, сызық, шеңбер салу тәсілдерін үйреніп, меңгереді.

title: Графикалық әдістер мен процедуралар (10 сынып)


extracted_text:
Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
Творческий отчёт
о работе кружка «Графика и
проектирование»
Руководитель: Скрябина Г.Н.
учитель информатики Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный

основании

20152016 учебный год
Настоящая рабочая программа для творческого объединения  в рамках внеурочной
деятельности   в  основной  школе  для  учащихся   6  классов  «Графика   и  проектирование»
составлена   в   соответствии   с   требованиями
 Федерального   государственного
образовательного стандарта второго поколения основного  общего образования и  написана
на
документов.
   Программа внеурочной деятельности по информатике рассчитана на 34 часа, (1 час в
неделю,  продолжительность   занятия   45   минут).   Программа   составлена   таким   образом,
чтобы получить, расширить и усовершенствовать знания, умения и навыки школьников, в
области   информатики.  Содержание   предмета   отвечает   требованию   к   организации
внеурочной деятельности, не требует от обучающихся дополнительных знаний. Тематика
задач и заданий отражает реальные познавательные интересы детей, содержит полезную и
любопытную   информацию,   интересные   факты,   способные   дать   простор   воображению.
нормативных

Актуальность   программы  обусловлена   тем,   что   в   настоящее   время   одной   из   задач
современного   образования   является   содействие   воспитанию   нового   поколения,
отвечающего   по   своему   уровню   развития   и   образу   жизни   условиям   информационного
общества.   Для   этого   обучающимся   предлагается   осваивать   способы   работы   с
информационными   потоками      искать   необходимую   информацию,   анализировать   её,
преобразовывать информацию в структурированную текстовую форму, использовать её для
решения   учебных   задач.   Умение   представлять   информацию   в   виде,   удобном   для
восприятия   и   использования   другими   людьми      одно   из   условий   образовательной
компетенции обучающегося.
Люди самых разнообразных профессий применяют компьютерную графику в своей работе.
Это   исследователи   в   различных   научных   и   прикладных   отраслях,   художники,
конструкторы, специалисты по компьютерной верстке, дизайнеры, разработчики рекламной
продукции, модельеры тканей и одежды, фотографы и др.
Информационные   технологии   и   глобальная   информационная   сеть   Интернет   даёт
возможность   получать   самую   разнообразную   актуальную   информацию   в   широком
диапазоне науки и техники.
Создание   благоприятных   условий   для   развития   творческих   способностей
обучающихся,   овладение   умениями   работать   с   различными   видами   информации,
самостоятельно   планировать   и   осуществлять   индивидуальную   и   коллективную
информационную деятельность, представлять и оценивать ее результаты, формирование
информационной компетенции и культуры, формирование представления о графических
возможностях   компьютера,
 заинтересовать   учащихся,   показать   им   возможности
современных программных средств для обработки графических изображений.  Данная
цель достигается решениями следующих задач:
Цели курса:
заинтересовать учащихся, показать возможности современных программных средств для
обработки графических изображений;
познакомить с принципами работы растрового графического редактора Gimp;
сформировать понятие безграничных возможностей создания растрового изображения.
Задачи курса: Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
1. Общеобразовательные:
      Дать представление об основных возможностях редактирования и обработки
изображения в Gimp;
           научить   создавать   растровые   документы,   используя   набор   инструментов,
имеющихся в изучаемом приложении;
2. Развивающие:
 Исследовать достоинства и недостатки растрового изображения;
 ознакомить с основными операциями в Gimp;
 развитие   познавательной   активности   учащихся,   творческого   и   операционного
мышления.
3. Воспитательные:
 способствовать развитию познавательного интереса к информатике;
 продолжить формирование информационной культуры учащихся;
 профориентация учащихся в мире профессий, связанных с использованием знаний
этих наук.
В результате обучения
учащиеся должны знать:
классификацию и основные группы графических редакторов;
основное назначение растрового редактора Gimp;
структуру инструментальной оболочки среды;
возможность работы со слоями.
учащиеся должны уметь:
создавать и редактировать графические изображения;
сканировать рисунки и фотографии;
использовать основные инструменты редактора Gimp;
создавать фотомонтажи, коллажи и покадровую анимацию.
Прогнозируемый результат:
 повышение творческого интереса учащихся к созданию собственных изображений
uрафическом редактторе GIMP;
 разработка и выполнение творческих работ;
 совершенствование навыков работы с компьютером;
 осознанный выбор профиля дальнейшего обучения.
Место предмета в учебном плане
Программа   составлена   с   учетом   санитарногигиенических   требований,   возрастных
особенностей   учащихся   среднего   школьного   возраста   и
  рассчитана   на   работу   в
компьютерном классе. Данная программа кружковых занятий по информатике рассчитана
на  34   часа,   и  носит   пропедевтический   характер.   Курс   построен  таким   образом,   чтобы
помочь учащимся заинтересоваться информатикой вообще и найти ответы на вопросы, с
которыми   им   приходится   сталкиваться   в   повседневной   жизни   при   работе   с   большим
объемом   информации;   научиться   общаться   с   компьютером,   который   ничего   не   умеет
делать, если не умеет человек. Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
Программа   реализует   общеинтеллектуальное   направление   во   внеурочной
деятельности. На реализацию программы отводится 1 час в неделю, всего 34 часа в год. Во
время занятия обязательными являются физкультурные минутки, гимнастика для глаз.
Возраст детей, участвующих в реализации данной образовательной программы: от 9 до 11
лет.   Дети   данного   возраста   способны   выполнять   задания   по   образцу,   а   так   же   после
изучения блока темы выполнять творческое репродуктивное задание.
Формы занятий: Основными, характерными при реализации данной программы формами
являются комбинированные занятия. Занятия состоят из теоретической и практической
частей, причём большее количество времени занимает практическая часть.
На   уроках   используются   элементы   следующих   технологий:
  личностно
ориентированное обучение, технологии проблемнодиалогического обучения, технология
межличностного   взаимодействия,   технология   развивающего   обучения,   технология
опережающего обучения, здоровьесберегающие технологии.
Планируемый результат  и полученный результат программы кружка
Личностные результаты
обучающегося
У
сформированы

будут
Сформированы
Внутренняя позиция школьника
внутренняя позиция школьника на уровне
положительного отношения к школе, понимания
необходимости обучения. Понимание того, что
полученные навыки и умения пригодятся как в
проектной деятельности, так и в обучении в целом.

внутренняя позиция школьника на
уровне
положительного
отношения к школе, ориентации на
содержательные
моменты
школьной   действительности   и
принятия   образца   «хорошего
ученика»
Метапредметные
Познавательные универсальные действия
Выпускник научится
Умение анализировать объекты с целью выделения признаков
анализировать объекты с
выделением существенных и
несущественных признаков
умеют
 анализировать объекты с выделением
существенных и несущественных признаков
Умение выбрать основание для сравнения объектов
сравнивает по заданным
критериям два три объекта,
выделяя дватри существенных
признака
осуществляют сравнение, самостоятельно выбирая
основания и критерии Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
Умение выбрать основание для классификации объектов
проводит классификацию по
заданным критериям
Умение доказать свою точку зрения
строить рассуждения в форме
связи простых суждений об
объекте, свойствах, связях
осуществлять классификацию самостоятельно
выбирая критерии
строить логические рассуждения, включающие
установление причинноследственных связей
Умение определять последовательность событий
устанавливать последовательность
событий
устанавливают последовательность событий,
выявляют недостающие элементы: какие
инструменты преобразования и кадрирование
изображений использовать
Умение определять последовательность действий
определять последовательность
выполнения действий, составлять
простейшую инструкцию из двух
трех шагов
определять последовательность выполнения
действий, составлять инструкцию (алгоритм) к
выполненному действию: придумывают, какой
масштаб. Как комбинировать рисунки из разных
изображений.
Умение использовать знаковосимволические средства

использовать
знаково
символические   средства,   в   том
числе   модели   и   схемы   для
решения задач
создают   и   преобразовывают   модели   и   схемы   для
решения   задач:   представляют   информацию   в
табличном  виде,  умеют  загрузжать  изображения  в
Gimp. Изменять размеры холста и изображения.
Умение кодировать и декодировать информацию
кодировать   и   декодировать
предложенную информацию
Умеют   кодировать   и   декодировать   свою
информацию: используя известный шифр, кодируют
пословицы, поговорки.
Умение понимать информацию, представленную в неявном виде

понимать
информацию,
представленную   в   неявном   виде
(выделяет   общий   признак   группы
элементов, характеризует явление
по его описанию).
понимают информацию, представленную в неявном
виде (выделяет общий признак группы элементов,
характеризует явление по его описанию): по коду
строят   графические   изображения   векторные   и
растровые Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
Регулятивные универсальные действия
Выпускник научится
Умеют
Умение принимать и сохранять учебную цель и задачи
в сотрудничестве с учителем ставить новые учебные
задачи: как интересней создать анимацию объекта;
какие   занимательные   вопросы   предложить   для
Принимать   и   сохранять   учебные
цели и задачи
«Своей игры».
Умение контролировать свои действия
осуществлять   контроль   при
наличии эталона
Осуществлять контроль на уровне
произвольного внимания:  работать со сканером;
правильно выбирать цветовое разрешение и
цветовые модели.
Умения планировать свои действия
планировать и выполнять свои действия в
соответствии с поставленной задачей и условиями
ее реализации в новом учебном материале:
пользоваться локальными и глобальными сетями;
 производить поиск нужной информации;
 правильно формулировать запрос, доводить
начатое дело до результата
планировать   и   выполнять   свои
действия   в   соответствии   с
поставленной задачей и условиями
ее реализации
Умения оценивать свои действия
самостоятельно

оценивать
правильность
выполнения   действия   на   уровне
ретроспективной оценки
адекватно   оценивать
правильность   выполнения   действия   и   вносить
необходимые коррективы в исполнение, как по ходу
его   реализации,   так   и   в   конце   действия:

 создавать рисунки в графическом редакторе;
   комбинировать   рисунки   из   разных
изображений. Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
 редактировать графические объекты.
 располагать на слайде текст и графику;

  использовать   различные   режимы
отображения слайдов;
 применять различное оформление слайдов;
 удалять, перемещать и копировать слайды
в

соответствии

с

задуманным
Коммуникативные универсальные действия
Выпускник научится
Умеет
Умение объяснить свой выбор
строить   понятные   для   партнера
высказывания   при   объяснении
своего выбора
на

строить   понятные   для   одноклассников
высказывания   при   объяснении   своего   выбора   и
отвечать
вопросы;
  создавать   анимированные   объекты   в   программе
Гимп;
поставленные

 понятие инструментов Гимп
 Умные ножницы,
Контуры,
Выделение произвольных областей.
Быстрая маска,
преобразование цвета.
Инструмент Градиент. Анимация.
формулировать вопросы
Умение задавать вопросы
  необходимые   для
формулировать   вопросы,
организации
собственной   деятельности   и
сотрудничества с одноклассниками: умеют защищать
свой проект и адекватно относиться к выступлению
одноклассников;
 производить поиск нужной информации;
 правильно формулировать запрос,
ВЫВОД: Считаю, что поставленные задачи были выполнены.
В   следующем   учебном   году   планирую   продолжить   занятия   с   этими
учащимися,   принять   участие   в   городских   конкурсах   по   компьютерной Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение
 средняя общеобразовательная школа №5 город Железнодорожный
графике,   вести   работу   по   созданию   собственных   наработок   учащихся   в
графическом   редакторе  Gimp,   создавать   свои   проекты   с   использованием
графики, выполненной в программе Gimp.

file_name: Отчёт вснеурочки. 6 класс.docx

intro:
Настоящая рабочая программа для творческого объединения  в рамках внеурочной деятельности в основной школе для учащихся 6 классов «Графика и проектирование» составлена в соответствии с требованиями Федерального государственного  образовательного стандарта второго поколения основного  общего образования и  написана на основании нормативных документов.
  Программа внеурочной деятельности по информатике рассчитана на 34 часа, (1 час в неделю, продолжительность занятия 45 минут). Программа составлена таким образом, чтобы получить, расширить и усовершенствовать знания, умения и навыки школьников, в области информатики. Содержание предмета отвечает требованию к организации внеурочной деятельности, не требует от обучающихся дополнительных знаний. Тематика задач и заданий отражает реальные познавательные интересы детей, содержит полезную и любопытную информацию, интересные факты, способные дать простор воображению.

title: Отчет внеурочной деятельности по информатике


extracted_text:
Урок изучения нового материала
Тема: «Снятие мерки».
Цели:
Научить снимать мерки;
 закрепить навыки моделирования;
 развивать эстетический вкус;
 воспитывать аккуратность и внимательность в работе.
Оборудование: Бумага А4, цветная бумага, клей, ножницы , презентация,
экран, компьютер, кроссворд.
Вид
планируемых
учебных
действий
Предметные
Регулятивные
Задачи учителя
Планируемый уровень
достижения результатов
обучения учащихся
Организовать деятельность
учащихся для ознакомления с
процессом раскроя фартука..
Ученик научится экономной и
технологически правильной
раскладке фартука на ткани
Научить определять
последовательность операций
с учетом конечного
результата; составлять план и
последовательность действий;
соотносить результат своей
деятельности с целью и
оценивать его.
Ученик научится выполнять
действия по инструкционной
карте, сравнивать выполненную
работу с образцом, планировать,
осуществлять и оценивать свою
работу.
Познавательные
Научить выбирать наиболее
оптимальные средства и
способы решения задач.
Ученик учится осуществлять
совместные действия в условиях
взаимопомощи и взаимоконтроля
Коммуникативные Создать условия для учебного
сотрудничества на уроке с
учителем, одноклассниками в
группе и в коллективе; учить
доносить свою позицию до
других.
Ученик учится осуществлять
диалоговое общение с учителем и
одноклассниками, сотрудничать с
ними.
Личностные
Учить проводить самооценку,
организовать взаимооценку и
взаимопомощь в группе.
Учится выполнять самооценку на
основе критерия успешности
учебной деятельности
1 Ход урока
1. Организационный момент. Здравствуйте девочки. Добрый день. Так
как сейчас вторая половина дня и вы наверно слегка подустали, давайте
улыбнемся друг другу, подмигнем и хлопнем другдругу в ладошки
2. Повторение материала.
Игра «Наше путешествие».
Станция1.  «Геометрическая»
Учитель. Девочки, а вы любите Математику?(да любим, нет, разве сегодня
не урок технологии). Математика и многие другие предметы, тесно
связаны с предметом технология. Когда же именно мы применяли знания
по математике на нашем уроке?(ответы девочек)
 Перед вами геометрические  фигуры (треугольники, прямоугольник,
квадрат, ромб, овал), что можно из них сделать, какое швейное изделие
можно сконструировать?(девочки строят конфигурации любого швейного
изделия из геометрических фигур)
Все что получилось, чтобы не растерять приклейте на середину  бумаги
формата А4.  И расскажите, что из них получилось? (платье, фартук)
Из каких основных частей состоит изделие?(нижней части, нагрудника или
верха и бретелек, пояса) Правильно молодцы. А чтобы сшить фартук нам
нужно начертить выкройку.
Дети. А мы не умеем. А что нужно делать?...
Учитель. Для начала мы должны с вами,  научиться снимать мерки. У
каждой мерки есть свои буквенные обозначения и правила работы с ними.
Сейчас поработаем с учебником. Откройте стр_________.перед вами
рис_, где показана девочка заходящее в море.  Посмотрите внимательно и
скажите как называется первая точка и ее буквенное обозначение (Ош, Ог,
От, Об,Ди). Все эти линии называются Конструктивными,  и мы с вами
будем значит кем? Правильно конструкорами одежды. А для этого мы
должны уметь? (правильно! уметь снимать мерки)
Станция «Угадайка»
Перед вами на 4 манекенах фартуки,  отберите пожалуйста их,
попробуйте сформулировать по какому принципу вы их отобрали.
(Девочки делят фартуки  на разные группы и рассказывают)
Правильно Молодцы! Назначение фартука – предохранять одежду от
загрязнения. Хозяйственные фартуки бывают весьма разнообразными. Ведь
есть же у нас одежда для спорта, одежда для праздника, одежда для
работы, одежда для туризма. Так и фартуки нужны разные: форменные,
которые одевают повара, официанты; бытовые для приготовления
пищи,  и для приема гостей.
 Молодцы! Эту станцию мы прошли.
Следующая станция «Измерения».
2 Изучение нового материала. Игра «Измерения  фигуры человека».
Учитель показывает на манекене, а учащиеся начинают измерять друг –
друга. И записывают свои  мерки в тетрадь.
Вопросы:
1) Для чего снимают мерки с фигуры человека? (для построения
чертежа)
2) С помощью чего снимают мерки? (сантиметровая лента)
3) Какие линии фигуры относятся к основным? (линия шеи, линия
груди, линия талии, линия бедер, линия колен)
4) Какие мерки необходимо снять для построения чертежа фартука?
(полуобхват талии, полуобхват бедер, длина изделия)
5) Как нужно правильно стоять, когда снимают мерки? (прямо, без
напряжения)
6) Чем опоясывают талию перед измерением? (шнурком, тесьмой)
7)Как обозначаются мерки: полуобхват талии, полуобхват бедер,
длина изделия? (Ст, Пб, Ди)
 Молодцы, прекрасно справились с заданием!
 Мы успешно прошли эту станцию, но следующая будет еще интереснее.
Отправимся на станцию «Детали фартука».  Рефлексия
Задание: подпишите названия деталей фартука и прикрепите их к манекену
правильно.
Детали фартука
Бретель
Нагрудник
Карман
Нижняя часть фартука
Пояс
Молодцы! Хорошо справились с заданием.
 Мы с вами отправляемся на станцию «Моделирование»
 (разделимся на две группы)
Каждая группа получает: цветную бумагу, клей, ножницы, шаблоны
Группы  должны составить модель фартука из предложенных элементов и
объяснить свой выбор
Какие получились красивые модели фартуков и они совершенно разные.
Расскажите пожалуйста о своей модели (Защита моделей).
 5.Итог урока.
Беседа о путешествии, впечатлении детей.
Учитель:
 На какой станции вы бы хотели еще побывать?
 Какое задание вам показалось трудным, а какое – легким?
3  Довольны ли вы своей практической работой?
Домашнее задание: принести кальку, чертежные инструменты
4

file_name: 5кл.Снятие мерок.doc

intro: Данный урок  способствует овладению основных способов  мыслительной деятельности обучающихся через игровые формы на уроке. Учащиеся научатся правильно снимать мерки. Научатся читать буквенные обозначения, которые применяется при снятии мерок, Попробуют смоделировать самые простые формы фартука. В конце они анализируют свою работу, сравнивая свою работу с работой друзей по классу, научаться строить аналогии, обобщать и систематизировать успехи в работе.Разработка урока по технологии в 5 классе "Снятие мерок"-игровая форма

title: конспект урока в 5 классе "Снятие мерок"


file_name: кітапхана достығы.doc

description:
О.Бөкей атындағы №44 мектеплицейі КММ
«Іздегенім табылады өзіңнен...»
Кітапханалық сабақ
(6 cынып)
Орындаған: Кітапхана меңгерушісі
Омарханова Б.Ж.

description:
Өскемен қаласы
Анықтамалық басылымдар.Сөздіктер.Балалар энциклопедиясы.
/Кітапханалық сабақ/
 «Іздегенім табылады өзіңнен...»
Мақсаты:  оқушылардың     анықтамалық     басылым   туралы   білімдерін   кеңейту.
Энциклопедияларды, сөздіктерді  дұрыс пайдалана білуге үйрету, олардың алуан
түрлерін көрсету, олармен өздігінен жұмыс жүргізіп, оларды қолдануды үйрету.
Көрнекілік:
слайдтар,кітап көрмесі
Сабақтың барысы:
  энциклопедиялар   мен   сөздіктер,анықтамалықтар   жинағы,
1 Анықтамалық басылым туралы мәлімет
2 Топпен жұмыс.
3  Сөздіктер достығы
4  Білім бағдаршамы
5  Сөзжұмбақ
6  Үй тапсырмасы

1.Кітапханашы   сөзі.  Анықтамалық   басылым     тез   тауып   алатындай   етіп
баяндалған, безендірілген және орналастырылған ғылыми, ғылыми көпшілік, үгіт
насихаттық немесе қолданбалы сипаттағы қысқаша мәліметтері бар басылым.
 Халқымызда «Ізденгенжетер мұратқа» деген дана сөз бар. Яғни,әр нәрсені білуге
талпынып,білімнің   тереңіне   бойлау   адамды   рухани   байытады.Дүниеде   балалар
түсіне бермейтін жәйттер көпак.
Өмірді жете танығысы,бәрін білгісі келетін олар«Неліктен»,»Қайдан»,»Не үшін»
деген   тәрізді   сұрақтарға   жауап   іздеп,бір   тыным   таппайды.Олардың   осылайша
ізденімпаздық танытуытабиғи заңдылық.
.
Адамның   бұрынсоңды   болып   өткен   оқиғалар   мен   даталардың,
цифрларды бәрін бірдей есінде сақтауы мүмкін емес. Сондықтан да, бір сұраққа
жауап алу үшін сөздіктер мен энциклопедиялардың көмегіне сүйенуге тура келеді.
  Бүгінгі өткелі отырған кітапханалық сабағымыз – балаларға   бағыт
бағдар   сілтейтін,сан   алуан   тақырыпты   қамтитын   энциклопедиялар   мен
сөздіктер,анықтамалықтарға арналмақ.

description:
Балаларға сұрақ қою.
Энциклопедия  –   француз   тілінен   шыққан   сөз.   Ол   –   «білім   жинағы»   деп
аударылады. Бұл бағытта шығарылатын ғылыми басылым.  ( слайд)
Энциклопедиялар да әр түрлі болады.
Кұралымы бойынша: әліпбилік, жүйелі ( слайд)
Ақпараттың көлемі бойынша: үлкен – 10 томнан асатын, шағын – 1012 томдық,
қысқаша – 46 томдық, энциклопедиялық – 13 томдық.
Материалдарды   таңдау   жағынан      әмбебап,   салалық,   педагогикалық,   ұлттық,
аумақтық, тақырыптық, өмірбаяндық.
Тұңғыш “Қазақ совет энциклопедиясы”  (12 т., 1968 – 78).  Балаларға сөз беру.
“Қазақ ССР” қысқаша  энциклопедиясы  (4 т. 1984, 1987,198889),
Ал   енді   10   томдық   «ҚАЗАҚСТАН»  Ұлттық   энциклопедиясы   (  слайд)  бұл
сөздіктердің бәрінен асып түседі. Оларда табиғат, тарих, ғылым және техника,
өнер мен әдебиетке қатысты сөздер жинақталып берілген.
  Қазақстанның   табиғаты   –   еліміздің   бай   табиғаты,   оның   ішінде   таулары,
қыраттары,   жазықтары,   өзенкөлдері,   ормантоғайлары,   жануарлар   әлемі,
өсімдіктер дүниесі т.б. энциклопедиялық жүйемен әліпби бойынша берілген.
 Өмірбаяндық энциклопедиялар – сөздің мағынасын түсіндірмейді, ол нақты бір
адамның   елеулі   оқиғаларын   көрсетеді,   энциклопедияның   құрылуына   назар
аударыңыз – тегі алфавит бойынша, аты, әкесінің аты, мәліметтер қысқаша, ал
шежіре хронологиялық тәртіппен орналасқан. Мысалы:
Абай энциклопедияcы:  (  слайд)  Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылық
жолына арналған.
 Қазақстан балалар энциклопедиясы –( слайд ) – Аруна баспасынан шыққан «
Алтын Орда» , «Қазақ хандығы», «Ежелгі Қазақстан әфсаналары», «Ежелгі
Қазақстан мифтері», «Қазақтың көне эпосы» энциклопедиялары.

description:
Балаларға арналған танымдық энциклопедия" ( слайдтар)  сериясы бойынша
өте   сәнді   және   әсем   безендірілген,   сапалы   дайындалған   кітаптар   сендерді
қызықтырған көптеген сұрақтарға өз бетінше жауап табуға көмектеседі. Балаларға
арналған  танымдық  энциклопедиялардың   ішінде   көптеген  түрлері  бар:  Мысалы
олар: «Құстар», «Сүтқоректілер», «Әлем кереметтері», «Жануарлар»
Сұрақжауап энциклопедия ( слайд) – 8 бөлімнен тұрады: әлем, жер планетасы,
дүние жүзі тарихы, табиғат әлемі, адам денесі, ғылым және техника, әлемге саяхат,
мәдениет және спорт.
  Сөздік     бұл тілдегі сөздерді, сөз тіркестерін, идиомдарды әліпби негізінде я
тақырыптық  тұрғыдан  жүйеге түсіріп, олардың мағынасын ашатын, аудармасын
түсіндіретін анықтамалық құралмасы ( слайд)
Алғашқы   сөздік   өзге   тілдер   сөздерін   түсіндіру   мақсатында   ерте   заманда
жасалды.  Қазақ тілінің  сөздіктері  1860 жылдардан  бастап жарық көре бастады.
Сөздіктің   әлеуметтік   қызметінің   маңызы   ерекше:   дереккөзі   ретінде   жылдам
ақпарат   алуға   болады;   сөздердің   мағынасы   мен   дұрыс   қолданылуы   туралы
нормативтік бағыт береді, т.б.
Сөздік мағынасын ашып, түсінігі берілген, басқа тілге аударылып, әліпбилік
ретімен   берілген   сөздер   жиынтығы.  Сөздер   сөздіктерде   алфавит   тәртібімен,  ал
энциклопедияларда   жекелеген   тақырыптар   бойынша   беріледі.   Сөздік   пен
энциклопедиялармен жұмыс жасағанда ең қиыны  әліпбиді білмеу.
Ал сендер қандай сөздіктер білесіңдер?
Сөздіктердің түрлері
Сөздіктердің   түрлері   өте   көп,   шартты   түрде   оларды  лингвистиқалық,
филологиялық  және   анықтама   сипатындағы  энциклопедиялық   сөздіктер  деп
бөледі.
  Энциклопедиялық   сөздіктерде  белгілі   бір   салаға   қатысты   ұғым,   дерек,   зат,
құбылыстар сипатталады.
Синонимдер сөздігі бір сөзбен түсіндіріп, синонимдік шоғыр жиынтығын құрайды.
  Омонимдер сөздік  тұлғасы бір, мағыналары әр түрлі сөздерді, ал  антонимдер
сөздігі мағыналары қарамақарсы сөздерді қамтиды.
  тұрақты   тіркестердің   (идиомдар,
Фразеологиялық   сөздіктер
фразеологизмдер)   мағынасын   түсіндіріп,   стилистик.   сипатын   айқындайды.
Этимологиялық   сөздіктер  жеке   сөздердің   тарихын,   шығу   төркінін   ашады.
Орфографиялық сөздік сөздердің дұрыс жазылуын, ал орфоэпиялық сөздік дұрыс
айтылуын көрсетеді.
Терминологиялық   сөздіктер   жеке   ғылым   салаларына   байланысты   терминдерді
түсіндіреді, олардың түрлері кәсіп салаларына қарай ұдайы толығып отырады.
тілдегі

description:
Лингвоелтану   сөздігі   белгілі   бір   тілде   сөйлеушілердің   ұлттық   ерекшеліктерін
сипаттайды.
Топонимикалық сөздіктер жерсу аттарын түсіндіруге, қаламгер  тілінің сөздігі
оның   шығармаларының   көркемдігін,   ұлттық   тіл   байлығын   қолдану   ерекшелігін
тануға арналған. Мұнан басқа да диалектологиялық, ономастикалық, паронимдік,
жиілік, жаңа атаулар, т.б. сөздік түрлері бар.
Ал енді, балалалар, осы кітапханадағы бар энциклопедиялар мен сөздіктермен
жұмыс істеп көрсек қалай болар екен?!
3 топқа бөлінейік, әр топтарымыздың атауы болу керек.Спикер сайлау.
.
 1 топ «Тапқырлар», 2 топ – «Жүйріктер», 3 топ – «Білімпаздар»....
                  1 топтың тапсырмасы:
1.Қандай   анықтамалық   басылымнан
а/«Қазақстан» энц. 4 том,  энц., б/ Жануарлар энц.   В/ Сүтқоректілер
а/ Орфографиялық сөздік,қазақ тілінің сөздігі
./3 тілге аудару/
2. Өсімдіктер суда қалай тіршілік ете алады?
(«СұрақЖауап» энц. Табиғат әлемі. «Өсімдіктер мен санырауқұлақтар»  )
  жылқы   туралы   табуға   болады?

                   2 топтың тапсырмасы:
1. Бұғы туралы  қандай анықтамалық басылымнан   табуға болады?
а/ «Қазақстан» 2 том, б/ Жануарлар энц.  в/Сүтқоректілер /Шөпқоректілер/
а/Орфографиялық сөздік, қазақ тілінің сөздігі
 /3 тілге аудару/
2. Цунами дегеніміз не? қандай анықтамалық басылымнан   цунами туралы
табуға болады? («СұрақЖауап» энц. Жер планетасы. )
                3 топтың тапсырмасы:
   1.Қандай анықтамалық басылымнан көкек туралы табуға болады?
а/Құстар энц., б/«Қазақстан» энц. 5 том,
а/ Орфографиялық сөздік, қазақ тілінің сөздігі,
/3 тілге аудару/
2. Шаш қаншалықты тез өседі? («СұрақЖауап» энц. Адам денесі.)
  себебі
Энциклопедиялармен   жұмыс
энциклопедияларда көптеген құпиялар сақталған, сендер білмеген мәліметтерге
өте бай. Мысалы  балалар танымдық энциклопедиялары.
істеу   өте   қызық   әрі
  пайдалы,

description:
Ендеше, осы балалар танымдық энциклопедиясымен жұмыс істеп көрсек.

Әр топқа 2 сұрақ беріледі, кім сұраққа бірінші жауап тапса – 4 ұпай, екінші – 3
ұпай, үшінші – 2 ұпай, соңғы – 1 ұпайға ие болады.
1   топтың   сұрағы:  1.   Сүтқоректілер   жер   бетінде   қашан   пайда   болған?     (200
миллион жыл бұрын – «Сүтқоректілер» энцикл.), 2. Кеміргіштің қанша түрі бар?
(1500 түрі бар «Сүтқоректілер» энц. Қояндар мен кеміргіштер айдары.)
2 топтың сұрағы: – 1.Әлемдегі ең үлкен өрмекші? (Құс жейтін өрмекші – голиаф,
«Әлем кереметтері»  Ең үлкендер айдары), 2. Ең кішкентай мотоциклдің авторы
кім? (Швециялық Виберг – «Әлем кереметтері» энц.  Ең қысқалар айдары)
3   топтың   cұрағы:–1.Ұша   алмайтын   құстарды   атаңдар,қай   энциклопедиядан
жауап   таптыңдар.   (   тинаму,   пингвиндер,   түйеқұс,   нанду,   казуар,   киви,   эму,
«Құстар» энц. Ұша алмайтын құстар айдарында), 2. Неше жасар ит кәрі болып
есептеледі? (12 жасар ит кәрі болып есептеледі «Жануарлар» энц. Ит тұқымдастар
айдарында/
                       Сөздіктер достығы
(Қолдарына бір сөздіктен ұстап оқушылар шығады)
1   –   Мен   орфографиялық   сөздікпін   Сөздердің   дұрыс   жазылу   ережелерінің
жиынтығымын.. Мысалы:  көбелеккөбөлек,  бүгінбүгүн,  жұлдызжұлдұз, сендер
осылай айтсаңдар да, мен дұрыс жазуды талап етемін. (слайд)
2 – Түсіндірмелі сөздік. Мен әрбір сөздің мағынасын ашып,түсінік беремін.
Мысалы:  Азанда–азанғы мезгіл,таңертең ерте.Әшейінбелгілі мақсатсыз, жайша.
Әшейін келдім.
3 – Қазақәдеби тілінің сөздігі. Мен әдеби сөздерді түсіндіруге көмектесемін. Тіл
байлықтарыңды молайтып,көркем сөйлеуге жетелеймін.

description:
Мысалы:
4 Тұрақты теңеулер сөздігі. Қазақ тілінде ежелден қалыптасқан тұрақты теңеулер
кірген сөздікпін.
Мысалы:
5   Қазақшаағылшыншаорысша   сөздік.   Мен   бүгінгі   заман   талабына   сай   өте
қажетпін. Сөздің қазақша, орысша, ағылшынша аудармасын табуға көмектесемін.
Мысалы: кешвечерevening
Сөздіктермен жұмыс істеу.
  “Патриотизм”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
сөздіктен іздеп табуымызға болады?   /Адамның жақсы қасиеттерін айтады /
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«Патриотизм» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  отаншылдық/  Синонимдер сөздігі.
“Құлшыну”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
  /   Бір   іске   бар   ниетімен
сөздіктен   іздеп   табуымызға   болады?
ұмтылу.Құлшынып кірісті/
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«Құлшыну» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  құлшынубелсену/  Синонимдер сөздігі.

description:
“Тәуелсіздік”  сөзінің   мағынасын   қалай   түсіндірер   едіңдер?   Оны   қай
сөздіктен   іздеп   табуымызға   болады?     /Ұрдажық   мінез   көрсету,дөрекілік
істеу /
/Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі/
«тәуелсіздік» сөзінің синонимі. Қандай сөздікті пайдаландыңдар?
/  тәуелсіздік еріктік, азаттық, бостандық /  Синонимдер сөздігі.

                             Білім бағдаршамы

Неге анықтамалық басылым деп аталады
• 1   топ   Энциклопедия   /Қызылэнциклопедиямен   сөздіктің
ұқсастығы мен айырмашылығы
• 2 топ Сөздік / Сары
    сөздік пен анықтамалықтың ұқсастығы мен айырмашылығы
• 3 топ Анықтамалықтар /Жасыл

  анықтамалық   пен   энциклопедияның   ұқсастығы   мен

айырмашылығы

description:
Әр   топ   семантикалық   карта   бойынша   ұқсастығы   мен
айырмашылығын дәлелдеу.
Бүгінгі   сабақта   алған   білімімізді   тиянақтап   қорытындылау
үшін   мына   сөзжұмбақты   шешейік.   Мұнда   сабақтан   алған
білімдерінің жауаптары шығады.
                        Сөзжұмбақ.    (слайд)
1. 10 томдық ұлттық энциклопедияның атауы.
2. Білім жинағы деген не
3. Қандай теңеулер сөздігін білесіңдер
4. Сөздің дұрыс жазуын көрсететін сөздік
5. Сөздің мағынасын түсіндіретін сөздіктің түрі.
6.   Абай   Құнанбаевтың   өмірі   мен   шығармашылық   жолына   арналған
энциклопедия
7. «энциклопедия» сөзі ненің жинағы деп аударылады.
8. Қазақшаорысша сөздігінде сөздің ..... табуға болады.
9. Энциклопедиялар мен сөздіктермен жұмыс істеу үшін не білуге қажет
10. Қазақстан бұл қандай энциклопедия

description:
11. Адамның елеулі оқиғаларын көрсететін энциклопедия.
12.   Энциклопедиялар,   сөздіктер   бұл   бір   сөзбен   айтқанда,   қандай
басылымдарға жатады.
Сөзжұмбақтың   дұрыс     жауаптары:  1.ҚАЗАҚСТАН  2.ЭНЦИКЛОПЕДИЯ  3.
ТҰРАҚТЫ 4. ОРФОГРАФИЯЛЫҚ 5. ТҮСІНДІРМЕЛІ 6. АБАЙ .7. БІЛІМ 8.
АУДАРМАСЫ   9.   ӘЛІПБИ   10.   ҰЛТТЫҚ   11.   ӨМІРБАЯНДЫҚ   12.
АНЫҚТАМАЛЫҚ.
       Балалар, біздің кітапханалық сабағымыз аяқталуға жақын.
       Бүгінгі сабақ ұнады ма,не ұнады? Кім айтады? Балалардың пікірін білу.
.
.   Біздің көмекшілеріміз әрқашанда көмектесуге дайын. Ендеше, өздерің білгілерің
келген сөзді іздеуден ешқашан да жалықпаңдар.

      Үй тапсырмасы: Анықтамалық басылымға буклет жасап әкелу.
Мына журналға шықты
/Педагогика және  оқушы психологиясы №5 /2013 /

администрации

group: Педагогика

title: китапхана достыгы


extracted_text:
Формирование функциональной грамотности как средство активизации
познавательных способностей младших школьников
Методические рекомендации для учителей начальных классов
 «Русский язык»
Тема «Имя существительное» (3 класс)
Автор: Волкова В.А., учитель начальных классов СОШ №16  г. Экибастуз
Цель: Формирование знаний об имени существительном.
1.Знание
Распознай в тексте учебника, что такое имя существительное и выбери то, что
обозначают имена существительные?
А) количество
В) предмет
С) признак предмета
2.Понимание
Установи, у какого имени существительного нельзя определить род?
А) города
В) числа
С) ракеты
Д) каникулы
3.Применение
Выпиши словосочетание с существительным среднего рода творительного
падежа.
а) пролетал над озером
б) деревня около моря
с) видел в зеркале
д) испачкать мелом.
4.Анализ
Какие ошибки допустил ученик в употреблении имен существительных?

1)Золушка так торопилась, что потеряла один туфель.
2)Авторитетная жюри признала эту работу самой яркой.
3)Мы наблюдали за пламенем костра.
4)Вкусная картофель уродилась в этом году.
5)Мы мыли голову новой шампунью.
6)Любой овощью нужно заниматься, чтобы она выросла на грядке. 5.Синтез
Сформулируй модель алгоритмсхему морфологического разбора имени
существительного.
6.Оценка
Оцени правильность использования имен существительных.
3.2. Русский язык, 4 класс. Тема «Предложение» (4 класс)
Автор: Волкова В.А., учитель начальных классов  СОШ №16  г. Экибастуз
Цель: Формирование умения у  учащихся писать сложные предложения с
союзами.
1.Знания
1. Что такое сложное предложение?
2.Понимание
1. Какая разница между сложным и простым предложением?
2. Составь одно сложное предложение из двух простых.
3.Применение
1. Напиши пример одного сложного предложения.
2. Составь сложное предложение с помощью союза «и».
4.Анализ
1. Назови правила создания сложных предложений с помощью союзов.
2. Сравни три союза «и», «или» и «но» и объясни, чем они отличаются
друг от друга. 5.Синтез
1. Напиши несколько предложений, в которых сложные предложения
будут созданы с помощью всех трех союзов.
6.Оценка
1. Поменяйтесь тетрадями с соседом по парте и найдите 3 сложных
предложения с союзами «и», «или» и «но».
2. Определи, правильно ли ваш сосед понимает правила написания
сложных предложений с союзами и приготовься ответить на вопросы.
3.3. Русский язык, 4 класс. Тема «Фразеологические обороты»  (4 класс)
Автор: Волкова В.А., учитель начальных классов  СОШ №16  г. Экибастуз
Цель: Формирование умения применять в речи фразеологизмы.
1.Знание
Вспомни и запиши  значение фразеологизма:
Оцени роль фразеологизма в твоей жизни, продемонстрировав её на
конкретном примере. 2.Понимание
3.Применение
Используй  словарь фразеологизмов и найди 3 новых, определи их
лексическое значение.
4.Анализ 5.Синтез
Составь предложения о своем друге, используя фразеологические обороты.
6.Оценка
Напиши эссе на тему «Смешной случай» используя фразеологические
обороты.

file_name: Формирование функциональной грамотности.docx

intro:
Формированию функциональной грамотности на уроках в начальной школе помогут задания, соответствующие уровню логических приемов.
Таблица 1.
№	Логические приемы	Примеры заданий
1	Уровень – знание	Составить список, выделить, рассказать, показать, назвать
2	Уровень – понимание	Описать объяснить, определить признаки, сформулировать по-другому
3	Уровень – использование	Применить, проиллюстрировать, решить
4	Уровень – анализ	Проанализировать, проверить, провести эксперимент, организовать, сравнить, выявить различия
5	Уровень – синтез	Создать, придумать дизайн, разработать, составить план(пересказа)
6	Уровень – оценка	Представить аргументы, защитить точку зрения, доказать, спрогнозировать
Самый высокий уровень – это оценка. Перед учителем начальной школы стоят колоссальные задачи: развить ребёнка.Учебный предмет “Русский язык” ориентирован на овладение учащимися функциональной грамотностью, но вместе с этим ребята овладевают навыком организации своего рабочего места (и закрепляется на других предметах); навыком работы с учебником, со словарем; навыком распределения времени; навыком проверки работы товарища; навыком нахождения ошибки; навыком словесной оценки качества работы.
Большинству детей в начальных классах свойственно допускать ошибки при использовании новых орфографических или грамматических правил. Это временные ошибки. По мере закрепления пройденного материала они преодолеваются.
Так, чтобы у учащихся возникла потребность в знании правила. Знакомство с правилом хорошо осуществляется в ситуации орфографического затруднения. На этом этапе происходит творческое овладение и развитие мыслительной способности детей. Это то, что предполагает проблемное обучение.
Вся система орфографических работ строится на проблемных методах.
Важно организовать работу, чтобы каждый ученик ежедневно чувствовал ответственность за свои знания.
Как добиться, чтобы ученик умело не только заучивал правило, но и видел орфограмму.
-Письмо с проговариванием.
-Списывание..
-Комментированное письмо.
-Письмо под диктовку с предварительной подготовкой.
-Письмо по памяти.
-Творческие работы.
-Выборочное списывание.
-Чтобы вызвать интерес к уроку использую стихотворные упражнения по орфографии.
-Словарная работа
-Работа над ошибками,
Свои знания могут успешно применять и на других уроках: чтения, истории, природоведения, математике.

title: Задания на развитие функциональной грамотности на уроках русского языка 3-4 классы,  разработанные по таксономии Блума