extracted_text:
Рабочая программа по математике и конструированию разработана на
Пояснительная записка
основе:
•  федерального государственного образовательного стандарта второго
поколения начального общего образования;
 •  требований федерального государственного образовательного
стандарта начального общего образования;
•  основной общеобразовательной программы начального (основного)
общего образования;
•  Примерной основной образовательной программы начального общего
образования, с учетом образовательных потребностей и запросов участников
образовательного процесса;
•  авторской программы М. И. Моро, Ю. М. Колягина, М. А. Бантовой,
Г. В. Бельтюковой, С. И. Волковой, С. В. Степановой «Математика»  М.:
«Просвещение», 2014 г.
•  положения о рабочей программе;
•  учебного плана МКОУ «Первомайская СОШ» Шипуновского района
Алтайского края (федерального и регионального компонента, компонента
ОУ);
•  годового учебного календарного графика на 2016 – 2017 учебный год;
•  федерального перечня учебников, рекомендованных (допущенных) к
использованию в образовательном процессе в образовательных учреждениях,
реализующих образовательные программы общего образования в этом году.
В соответствии с Образовательной программой школы, рабочая
программа рассчитана на 34 часа в год при 1 часе в неделю.
Целью  реализации рабочей программы по математике и
конструированию   является:
формирование  у младших школьников способности выполнять
мыслительные операции с геометрическим материалом: рассуждать и делать
выводы, сравнивать и анализировать, находить общее и частное, устанавливать
простые закономерности.
Курс «Математика и конструирование»  призван решать следующие
задачи:
расширение математических, в частности геометрических, знаний и
представлений младших школьников и развитие на основе пространственного
воображения детей;
формирование у детей графической грамотности и совершенствование
практических действий с чертёжными инструментами;
овладение учащимися различными способами моделирования, развитие
элементов логического и конструкторского мышления, обеспечение более
разнообразной практической деятельности младших школьников. Цели и задачи, решаемые при реализации рабочей программы по
математике и конструированию ,  согласованы с целями образовательной
программы  общеобразовательного учреждения.
Курс «Математика и конструирование» разработан как дополнение к
курсу «Математика» в начальной школе.
 В целом курс «Математика и конструирование» способствует
математическому развитию младших школьников:
развитию умений использовать математические знания для описания и
моделирования пространственных отношений;
формированию способности к продолжительной умственной
деятельности и интереса к умственному труду;
развитию элементов логического и конструкторского мышления;
стремлению использовать математические знания в повседневной жизни.
 Геометрический материал курса выстраивается в последовательности
постепенного увеличения числа измерений в изучаемых геометрических
фигурах: точка, линии, плоскостные фигуры, пространственные тела и
многогранники.
Практическая деятельность учащихся включает в себя следующие
основные этапы:
изготовление чертежа и модели изучаемой геометрической фигуры;
работа с чертежом или изготовленной моделью с целью выявления
основных свойств изучаемой фигуры и обобщения полученных результатов;
фиксация полученных результатов одним из способов: вербальным,
графическим или практическим  и их использование для выполнения
последующих заданий;
 изготовление объектов по рисункам, чертежам, технологическим
картам, выполнение чертежа по рисунку или готовому объекту.
Курс «Математика и конструирование » предполагает безотметочную
систему оценивания. Контроль и оценка результатов обучения младших
школьников осуществляется в соответствии с  ПОЛОЖЕНИЕМ об
элективных курсах в муниципальном бюджетном общеобразовательном
учреждении  Первомайской средней общеобразовательной школе.
Курс считается освоенным, если ученик регулярно посещал занятия и
выполнил зачётную работу, предусмотренную программой курса: подготовил
проект, выполнил творческую или исследовательскую работу, реферат, тест,
сконструировал макет или прибор и др.
Формы организации учебного процесса:
 урок;
 индивидуальная ;
 в паре;
 групповая.
Для проведения исследовательских проектов используется 2 часа.
Образовательные технологии, обеспечивающие реализацию программы: Перечень технологий
Здоровьесберегающие:
Медикогигиенические
технологии (МГТ)
Здоровьесберегающие
образовательные технологии
(ЗОТ)
Технологии обеспечения
безопасности
жизнедеятельности (ТОБЖ)
Информационно–
коммуникационные
технологии
Развивающее и проблемное
обучение
Методы творческой
групповой работы
Используемые элементы
Обеспечение гигиенических
условий в соответствии с
регламентациями
СанПиНов.
Обеспечение безопасности
условий пребывания в школе
Оценка эффективности
Формирование и укрепление
духовного, нравственного,
физического здоровья
учащихся, воспитание
культуры здоровья всех
участников
образовательного процесса.
Работа с CD, использование
Интернет ресурсов
Повышение мотивации
учащихся
Исследовательская,
экспериментальная работа
Работа в группах
Повышение мотивации
учащихся
Повышение мотивации
учащихся, формировании и
развитие инициативы
Участие в конкурсах
Отработка техники, знаний
Возможность увидеть
результат своих знаний,
объективность
Развитие инициативы,
творчества, познавательной
мотивации, практическая
направленность,
индивидуальность, выбор
своей траектории движения
Метод проектного обучения  Составление проекта
Элементы тренинговых
методик
Инновационные методы
оценки результатов
тестирование, тестовые
оболочки (ИКТ)
Тестирование
Компетентностно
деятельностный подход
Самостоятельный поиск
знаний (рефераты, проекты),
экспериментально
исследовательская работа,
оценка своего труда
Формы контроля:
 самостоятельная работа;
 тестирование;
 фронтальный опрос
Формы организации учебного процесса:
 урок;
 работа в группе;
 индивидуальная;
Содержание курса
Геометрическая составляющая
Точка. Линия. Линии прямые и кривые. Линии замкнутые и незамкнутые. Прямая линия.
Свойства прямой. Отрезок. Деление отрезка пополам. Луч. Взаимное расположение отрезков
на плоскости и в пространстве. Геометрическая сумма и разность двух отрезков. Угол. Виды
углов:   прямой,   острый,   тупой,   развёрнутый.   Ломаная.   Вершины,   звенья   ломаной.   Длина
ломаной. Многоугольник — замкнутая ломаная. Углы, вершины, стороны многоугольника. Виды
многоугольников:   треугольник,   четырёхугольник,   пятиугольник   и   т.   д.   Периметр
многоугольника.   Виды   треугольников:   по   соотношению   сторон:   разносторонний,
равнобедренный (равносторонний); по углам: прямоугольный, остроугольный, тупоугольный,
разносторонний. Построение треугольника по трём сторонам с использованием циркуля и
неоцифрованной линейки. Прямоугольник. Квадрат. Диагонали прямоугольника (квадрата) и
их   свойства.   Построение   прямоугольника   (квадрата)   с   использованием   свойств   его
диагоналей.   Периметр   многоугольника.   Площадь   прямоугольника   (квадрата),   площадь
прямоугольного треугольника. Обозначение геометрических фигур буквами.
Окружность. Круг. Центр, радиус, диаметр окружности (круга). Взаимное расположение
прямоугольника   (квадрата)   и   окружности.   Прямоугольник,   вписанный   в   окружность;
окружность,   описанная   около   прямоугольника   (квадрата).   Вписанный   в   окружность
треугольник. Деление окружности на 2, 4, 8 равных частей. Деление окружности на 3, 6, 12
равных  частей. Взаимное расположение окружностей на плоскости. Кольцо.
  рёбра,
  Грани,
Прямоугольный   параллелепипед.
  вершины   прямоугольного
параллелепипеда.   Свойства   граней   и   рёбер   прямоугольного   параллелепипеда.   Развёртка
прямоугольного   параллелепипеда.   Куб.   Грани,   рёбра,   вершины   куба.   Развёртка   куба.
Изображение   прямоугольного   параллелепипеда   (куба)   в   трёх   проекциях.   Треугольная
пирамида. Грани, рёбра, вершины треугольной пирамиды. Прямой круговой цилиндр. Шар.
Сфера.
Осевая симметрия. Фигуры, имеющие одну, две и более осей симметрии.
Конструирование
Виды бумаги. Основные приёмы обработки бумаги: сгибание, складывание, разметка по
шаблону,   разрезание   ножницами,   соединение   деталей   из   бумаги   с   использованием   клея.
Разметка бумаги по шаблону. Конструирование из полосок бумаги разной длины моделей
«Самолёт»,   «Песочница».   Изготовление   заготовок   прямоугольной   формы   заданных
размеров. Преобразование листа бумаги прямоугольной формы в лист квадратной формы.
Изготовление   аппликаций   с   использованием   различных   многоугольников.   Изготовление
набора «Геометрическая мозаика» с последующим его использованием для конструирования
различных   геометрических   фигур,   бордюров,   сюжетных   картин.   Знакомство   с   техникой
«Оригами» и изготовление изделий с использованием этой техники.
Чертёж. Линии на чертеже: основная (изображение видимого контура), сплошная тонкая
(размерная   и   выносная),   штрихпунктирная   (обозначение   линий   сгиба).   Чтение   чертежа,
изготовление аппликаций и изделий по чертежу.
Технологический   рисунок.   Изготовление   аппликаций   по   технологическому   рисунку.
Технологическая карта. Изготовление изделий по технологической карте.
Набор «Конструктор»: название и назначение деталей, способы их крепления: простое,
жёсткое, внахлёстку двумя болтами, шарнирное; рабочие инструменты. Сборка из деталей
«Конструктора» различных моделей геометрических фигур и изделий.
Развёртка.   Модель   прямоугольного   параллелепипеда,   куба,   треугольной   пирамиды,
цилиндра,   шара   и   моделей   объектов,   имеющих   форму   названных   многогранников.
Изготовление игр геометрического содержания «Танграм», «Пентамино».
Изготовление фигур, имеющих заданное количество осей симметрии. Тематическое поурочное планирование по математике и
конструированию во 2 классе (1 час в неделю; 34 часа в год)
№
урока
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
Наименование раздела программы и тем
От резок. Середина отрезка. Деление отрезка пополам.
Деление отрезка пополам с использованием циркуля и
неоцифрованной линейки.
Построение отрезка любой длины, когда задана его середина.
Угол. Получение прямого угла на нелинованной бумаге с
использованием чертежного треугольника
Построение четырех прямых углов с общей вершиной путем
перегибания бумаги.
Прямоугольник (квадрат) Диагонали прямоугольника (квадрата) и
их свойства
Построение прямоугольника (квадрата) на нелинованной бумаге с
использованием свойств диагоналей прямоугольника (квадрата).
Изготовление модели треугольника, имеющего прямой угол путем
сгибания.
Изготовление модели квадрата из листа бумаги непрямоугольной
формы путем ее сгибания.
Линии разных типов, используемых в чертежах: сплошная, тонкая
линия, штрихпунктирная
Технологическая карта. Чтение технологической карты.
Практическая работа «Изготовление пакета для хранения палочек».
Технологический рисунок. Изготовление изделий по
технологическому рисунку. Практическая работа. Подставка для
кисточки.
Окружность . Круг.
Центр. Радиус. Диаметр окружности(круга).
Вычерчивание окружностей (кругов).
Построение прямоугольника, вписанного в окружность, и
окружности, описанной около прямоугольника (квадрата).
Изготовление модели круга.
Кольцо. Составление технологической карты для его изготовления.
Изготовление изделий на базе кругов (ребристый шар).
Деление геометрических фигур на части и составление фигур из
частей. Преобразование фигур по заданным условиям.
Изготовление по чертежу аппликации «Цыпленок».
Изготовление по чертежу изделия «Закладка для книги».
 Изготовление изделий способом оригами. Модель «Щенок».
   Изготовление изделий способом оригами.  Модель «Жук».
   Изготовление изделий способом оригами.  Модель «Воздушный
змей».
Чтение чертежей. Изготовление по чертежу аппликации
«Экскаватор».
Колво
часов
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1 27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
Чтение чертежей. Изготовление по чертежу аппликации «Трактор с
тележкой».
Работа с набором « Конструктор» .Ознакомление с деталями
конструктора. Организация рабочего места и правила безопасной
работы.
Виды соединений деталей « Конструктора»: простое, жесткое,
внахлестку двумя болтами, шарнирное.
Виды соединений деталей « Конструктора»: простое, жесткое,
внахлестку двумя болтами, шарнирное.
Сборка из деталей конструктора различных изделий: моделей
геометрических фигур
Сборка из деталей конструктора различных изделий: дорожных
знаков.
Сборка из деталей конструктора различных изделий: игрушка
«Петрушка».
Сборка из деталей конструктора различных изделий: «Настольная
лампа».
                                                                                Итого
1
1
1
1
1
1
1
1
34 Планируемые образовательные  результаты
Личностные результаты
 — Положительное  отношение и интерес к изучению математики.
 —  Целостное восприятие окружающего мира.
 — Развитую мотивацию учебной деятельности и личностного смысла учения,
заинтересованность в приобретении и расширении знаний и способов действий, творческий
подход к выполнению заданий.
 — Рефлексивную самооценку, умение анализировать свои действия и управлять ими.
 — Навыки сотрудничества с взрослыми и сверстниками.
 — Установку на здоровый образ жизни, наличие мотивации к творческому труду, к работе
на результат.
Метапредметные результаты
 — Способность принимать и сохранять цели и задачи учебной деятельности, находить
средства и способы её осуществления.
 — Овладение способами выполнения заданий творческого и поискового характера.
 — Умения планировать, контролировать и оценивать учебные действия в соответствии с
поставленной задачей и условиями её выполнения, определять наиболее эффективные
способы достижения результата.
 — Овладение логическими действиями сравнения, анализа, синтеза, обобщения,
классификации по родовидовым признакам, установления
аналогий и причинноследственных связей, построения рассуждений, отнесения к
известным понятиям.
     — Перерабатывать полученную информацию: сравнивать и группировать объекты, как
числа, числовые выражения, равенства, неравенства, плоские геометрические фигуры.
      — Готовность слушать собеседника и вести диалог; готовность признать возможность
существования различных точек зрения и права каждого иметь свою; излагать своё мнение
и аргументировать свою точку зрения.
 — Овладение базовыми предметными и межпредметными понятиями, отражающими
существенные связи и отношения между объектами и процессами.
Предметные результаты
— Использование приобретённых математических знаний для описания и объяснения
окружающих предметов, процессов, явлений, а также для оценки их количественных и
пространственных отношений.
— Овладение основами логического и алгоритмического мышления,
пространственного воображения и математической речи, основами счёта, измерения,
прикидки результата и его оценки, наглядного представления данных в разной форме (таблицы,
схемы, диаграммы), записи и выполнения алгоритмов.
 — Приобретение начального опыта применения математических знаний для решения учебно
познавательных и учебнопрактических задач.
 — Умения выполнять устно и письменно арифметические действия с числами и числовыми
выражениями, решать текстовые задачи, выполнять и строить алгоритмы и стратегии в игре,
исследовать, распознавать и изображать геометрические фигуры, работать с таблицами, схемами,
графиками и диаграммами, цепочками, представлять, анализировать и интерпретировать данные.
Ожидаемые результаты
В ходе работы у детей развивается пространственное воображение, формируются графические
умения и навыки, элементы конструкторского мышления. Кроме того, этот курс создаёт условия
для развития логического мышления учащихся. Работать быстро, аккуратно. Учебно методическое обеспечение образовательного процесса
Математика. Рабочие программы. Предметная линия учебной системы «Школа России». 14
классы: пособие для образовательных организаций М.И.Моро,   С.И.Волкова,  С.В.Степанова и др.
Москва. Издательство «Просвещение»  2016.
Пособие для учащихся
Математика и конструирование. Пособие для учащихся 2 класса начальной школы, авт.
С. И. Волкова, О. JI. Пчелкина, издательство «Просвещение»  2015 г. 8
Лист внесения изменений и дополнений в рабочую программу
Дата внесения
Содержание изменения,
№
изменения,
дополнения
урок
а
дополнения
документа (дата,
№ приказа)
Реквизиты
Подпись лица,
внесшего запись

file_name: матем. и констр.2кл..doc

intro: Рабочая программа по математике и конструированию для 2 класса общеобразовательной школы  разработана на основе авторской программы М. И. Моро, Ю. М. Колягина, М. А. Бантовой, Г. В. Бельтюковой, С. И. Волковой, С. В. Степановой «Математика» - М.: «Просвещение», 2014 г. Разработка состоит из пояснительной записки, содержания учебного предмета, тематического поурочного плана с УУД, планируемых образовательных  результатов, учебно- методического обеспечения образовательного процесса, листа внесения изменений и дополнений в рабочую программу.

title: Рабочая программа по математике и конструированию (2 класс)


extracted_text:
МБДОУ «Детский сад №10 «Сказка» города Новочебоксарска ЧР
Конспект родительского собрания в старшей группе (56 лет)
на тему:
«Расти и процветай,  наш край родной!»
Подготовила и провела воспитатель
I квалификационной категории
МБДОУ «Детский сад №10 «Сказка»
города Новочебоксарска
Комарова Августа Владимировна
Новочебоксарск, 2017
1 Цель:
Прививать интерес к изучению своей республики и ее национальным
культурным особенностям.
Задачи:
1.Расширить   знания   родителей   о   символах   Республики   Чувашия   и
города Новочебоксарска.
2.Познакомить с чувашским национальным орнаментом.
3.Дать   возможность   получить   практических   опыт   создания
национального костюма.
Форма проведения:  семинарпрактикум
Место проведения: групповое помещение
Подготовка: анкетирование  родителей по теме; подбор музыкального
сопровождения (Гимн Чувашской Республики, «Илемле»), презентационный
материала   «Символы   Республики   Чувашия»,     «   Чувашский   орнамент»;
организация «Выставки  мастеров».
Оборудование: : мольберт,   гуашевые   краски,   кисти,   тряпочки,
подставки для кисточек баночки для воды, эскизы национального  платья  из
белой бумаги, , ИКТ.
План проведения:
1.
Гимн Чувашской Республики
Викторина «Символы Республики Чувашия»
2.
3. Беседа и просмотр презентации «Чувашский орнамент»
4. Практикум   «Украшение   национального   костюма   чувашским
орнаментом»
5.
 «Выставка мастеров»
2 6. Проект решения родительского собрания
Ход собрания:
Звучит Гимн Чувашской Республики.
Воспитатель: Добрый вечер, уважаемые родители.  Какая мелодия
сейчас прозвучала. ( Это Гимн Чувашской Республики. Текст написал
И.Тукташ, музыка Г.Лебедева).
 Я  предлагаю вам  немного поговорить о нашей малой родине
Республике Чувашии.
Мы сегодня с вами проведем викторину «Символы Республики
Чувашии»,  узнаем о национальной вышивке (ведь не зря про нас
говорят«страна ста  тысяч вышивок»  и попробуем сами украсить вышивкой
платье.
Ну а сейчас, мы узнаем , хорошо ли мы знаем  нашу республику и  наш
родной город.
1.Викторина
    "Символы  Республики Чувашия"

1.Что представляет собой государственный Герб  Республики
Чувашия?
2. Что представляет собой государственный герб Новочебоксарска?
3.Опишите, пожалуйста, флаг Чувашской Республики?
4. Опишите, пожалуйста, флаг города  Новочебоксарска.
5. Назовите, пожалуйста, символ города Новочебоксарска.
3 6. Назовите, пожалуйста, Главу  Чувашской Республики?
7. Кто является главой администрации города Новочебоксарска?
(Воспитатель совместно с родителями проверяет правильность
ответов). (Приложение 1.Символы Республики Чувашия).
Воспитатель:
Хвала тебе, Чувашия, мой дом!
И имя, и язык твой  сердцу свято.
Дубравами и хмелем, и трудом,
И песнями, и вышивкой богата.
Жива в узорах древних нити сила,
Связавшая народы в их судьбе,
Ты будешь жить во мне, моя Россия
Пока живет Чувашия в тебе. (Лидия Кубашина)
Воспитатель: И песнями, и вышивкой богата наша Республика.
Дорогие родители, сейчас я предлагаю вам окунуться в прекрасный мир
национальной чувашской вышивки.
 Чувашские орнаменты и узоры представлены в национальной одежде:
головных уборах, наплечниках, поясах и подвязках. Очень распространены
двухцветные узоры – на белом поле очень ярко смотрится ромбовидный
красный орнамент. Богат животными и растительными мотивами чувашский
4 орнамент.  Воспитатель рассказывает о чувашском орнаменте. (Приложение
2.Чувашские орнаменты.).
Воспитатель: Мы с вами превратимся в искусных мастериц и
раскрасим национальный костюм чувашским орнаментом.
Для этого я приготовила вам  шаблоны чувашского платья.  Это платье
верховых чувашей. оно белого цвета. Сейчас каждый из присутствующих
украсит свое платье чувашским орнаментом, а потом мы прочтем  тайный
смысл ваших узоров.
Практическая часть.
Уважаемы родители,  готовые работы можно разместить на  стенде
«Страна мастеров» (23 родителя «читают» орнамент).
Проект решения родительского собрания:
1.Активнее знакомить детей с народной вышивкой, для этого
организовать в группе  «Уголок  народной вышивки».
сроки:   до 1 апреля                     ответственные: родители группы
2. Посетить выставку чувашских художников, организованных в
Художественном музее города Новочебоксарска.
сроки:   апрель                     ответственные: родители группы
Литература:
1.
Васильева Л.Г. Детское орнаментальное творчество. – Чеб., 2015.
5 2. Васильева   Л.Г.   Чувашское   орнаментальное   и   устное   народное
творчество дошкольникам. – Чеб., 2001.
Интернет  источники:
1. www.maam.ru
2.pedkopilka.ru
6

file_name: конспект родительской встречи Расти и процветай (1).docx

intro:
«Воспитание любви к родному краю, к родной культуре, к родному городу, к родной речи – задача первостепенной важности, и нет необходимости это доказывать. Но как воспитать эту любовь? Она начинается с малого – с любви к своей семье, к своему дому. Постоянно расширяясь, эта любовь к родному переходит в любовь к своему государству, к его истории, его прошлому и настоящему, а затем ко всему человечеству».
Академик Д.С.ЛихачёвКонспект родительской встречи в старшей группе "Расти и процветай, наш край родной!"

родителям

group: Педагогика

title: Конспект родительской встречи "Расти и процветай, наш край родной!"


extracted_text:
Итоговая работа по кубановедению за I четверть 3
класс
            Ф.И _____________
1. Соедини стрелками название природных явлений и их
определения.
2. Прочитай слова. Выбери и подчеркни только ты слова,
которые обозначают формы рельефа.
Карта,  возвышенность,  озеро,  трава, поле, балка,  оврыг,
солнце, глобус, равнина, река, лес, животные, горы, фасоль.
3. Заполни таблицу «Водоёмы Краснодарского края».
Естетвенные водоёмы
Искуственные водоёмы 4. Заполни  таблицу «Животные  Краснодарского края».
Карта-схема 1. Стр. 24
Обитатели
равнин
Обитатели гор
Обитатели
водоёмов
5. Заполни таблицу «Растения  Краснодарского края».
Карта-схема 2. Стр. 25 .
Деревья
Кустарники
Травы

file_name: Итоговая работа по кубановедению за I четверть.docx

intro: Данная работа является проверочной,  так как собраны вопросы по 1 главе "Нет в мире краше родины нашей". Так же формируется умение самостоятельной работы с картой-схемой в учебнике. Затрагивает несколько тем: природные явления, водоёмы Краснодарского края, растительный и животный мир Краснодарского края.

естествознание

group: Дисциплины

title: Итоговая работа по кубановедению за 1 четверть (3 класс)


extracted_text:
РУССКИЙ ЯЗЫК
ПРЕДЛОЖЕНИЕ. ТЕКСТ
СЛОЖНЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ
С СОЮЗАМИ  и, а, но
Урок 30.
Тема: Запятая в сложном предложении с союзами и, а, но
– Развитие умений устанавливать союзную связь между частями сложного предложения, выявлять смысловые различия
при использовании разных союзов, конструировать сложные предложения на базе простых с использованием союзов.
– Формирование умения пунктуационно оформлять сложные предложения с союзами и, а, но.
П – повышенный уровень
М – максимальный уровень
Этапы урока
Ход урока
Ι
. Актуализация
знаний.
1   2   3   1
– Откройте тетрадь.
– Что надо записать? (Дату.)
Комментированная запись числа.
– Напишите «Классная работа».
1. Языковая разминка.
– Запишите под диктовку.
Лето собирает, зима подъедает.
– Как вы понимаете эту пословицу?
Формирование УУД,
ТОУУ (технология
оценивания учебных
успехов)
Познавательные УУД
1. Развиваем умения
извлекать информацию из
схем, иллюстраций,
текстов.
2. Представлять
информацию в виде схемы.
3. Выявлять сущность,
особенности объектов. – Слова с какими орфограммами в ней встретились? Объясните  правописание
этих слов.
– Сколько звуков и букв в слове подъедает? (9 букв, 10 звуков.)
– Как можно подчеркнуть противопоставление в этой пословице? (Использовать
союз а.) Запишите это предложение.
– Нужно ли поставить в нём запятую? Почему?
2. Проверка задания № 1, тема 3 в рабочей тетради.
– Прочитайте предложение, которое не является сложным. (2.)
– Почему это предложение не сложное? В чём его особенность? (В нём есть
однородные члены.)
–   О   ком   говорится   в   этом   предложении?   (О   синице   и   клесте.)   Попробуйте
сделать из него сложное предложение.
– Какие варианты у вас получились? Одинаковые ли они?
Ученики могут представить предложения как без союзов, так и с союзом:
Синицы садились на крышу клетки, тинькали в самое ухо клеста, и (а) на него
сыпался снег.
Если ученики затрудняются, учитель может сам дать такой вариант.
– Сделайте вывод: как могут соединяться части сложного предложения? (Без
союзов и с помощью союзов.)
 1  3  3
Проблемная ситуация.
Работа по учебнику (перед упр. 72). Ученики читают диалог и фиксируют
новую ситуацию: перед одиночным союзом и стоит запятая.
На основе приведённого диалога определяют вопрос урока и сравнивают его с
авторской формулировкой в учебнике.
– Давайте составим план урока.
Дети вместе с учителем составляют план.
4. На основе анализа
объектов делать выводы.
5. Обобщать и
классифицировать по
признакам.
6. Ориентироваться на
развороте учебника.
7. Находить ответы на
вопросы в иллюстрации
Регулятивные УУД
1. Развиваем умение
высказывать своё
предположение на основе
работы с материалом
учебника.
2. Оценивать учебные
действия в соответствии с
II.
Формулирование
проблемы. – Что мы сейчас с вами делали? (Формулировали тему урока. Составляли план.)
III. Открытие
новых знаний.
1   3   5   6  1  3
1. Работа в учебнике.
Самостоятельное наблюдение по учебнику в парах.
Упр. 72. Ученики читают по два предложения (одно из левого, другое из
правого столбика), сравнивают: оба предложения сложные, состоят из двух
частей,   в   левом   столбике   части   соединены   союзом  а   (но,   и),   в   правом   –
бессоюзная связь. Запятая ставится в любом случае.
–   Сделайте   вывод   после   наблюдений:   когда   ставится   запятая   в   сложном
предложении?
2. Ответы на вопросы после наблюдений (с. 68).
Работа со схемами.
– Сравните схемы предложений. Почему приведены по две схемы с каждым
союзом?   (Одна   –   сложного,   другая   –   простого   предложения   с   однородными
членами.)
– В какой из схем вы заметили различие в постановке запятой перед союзом? (В
схеме с союзом и.)
– Ответьте на основной вопрос урока: в каких случаях перед союзом и ставится
запятая?   (Если   предложение   сложное,   между   его   частями   перед   союзом  и
ставится запятая.)
3. Работа над правилом.
поставленной задачей.
3. Прогнозировать
предстоящую работу
(составлять план).
4. Осуществлять
познавательную и
личностную рефлексию.
Личностные результаты
1. Развиваем умения
выказывать своё отношение
к героям, выражать свои
эмоции.
2. Оценивать поступки в
соответствии с
определённой ситуацией.
3. Формируем мотивацию к
обучению и
целенаправленной
познавательной
деятельности.
Коммуникативные УУД
1. Развиваем умение
слушать и понимать других.
2. Строить речевое
высказывание в
соответствии с – Попробуйте самостоятельно сформулировать правило постановки запятой в
сложном предложении.
– Прочитайте всё правило (текст в рамке). Назовите ключевые слова в этом
тексте.
поставленными задачами.
3. Оформлять свои мысли в
устной форме.
4. Умение работать в паре.
– Сколько в нём частей? О чём 1я часть? 2я?
– Закончите фразу: Части сложного предложения соединяются … (союзами
и, а, но, интонацией), а разделяются … (запятой).
– Как бы вы ответили на уточняющий вопрос после правила (с. 69)?
Вопросы к ученику, выполнявшему работу (начало формирования алгоритма самооценки):
– Что тебе нужно было сделать?
– Удалось тебе выполнить задание?
– Ты сделал всё правильно или были недочёты?
– Ты составил всё сам или с чьейто помощью?
– Какой был уровень задания?
– Какие умения формировались при выполнении этого задания?
– Какую отметку ты бы себе поставил?
– Сейчас мы вместе с… (имя ученика) учились оценивать свою работу.
3 4  5  6  1  3
1. Упр. 73 – развивается умение ставить запятые в сложном предложении,
составлять схемы предложений.
Образец записи:
[ = – ]1, [ – = ]2, [ – = ]3, [ = – ]4, и [ – = ]5.
2.  Словарная   работа   –   речевое   развитие   учащихся   на   основе   расширения
IV. Развитие
умений. словарного запаса.
а) Работа с толковым словарём в учебнике.
Ученики   самостоятельно   находят   толкования   слов  перлы,   лозины,
поясняют, как поняли значения этих слов. (Капли дождя похожи на жемчужины,
они переливаются на солнце, лозины – гибкие ветви деревьев.)
б)   Прочитайте   и   запишите   в   тетрадь   слова   из   рамок.   (Алмаз,   алмазный,
происшествие.)
– Объясните, как вы понимаете значения этих слов. Подберите синоним к слову
происшествие.
– Знаете ли вы, что алмаз – это минерал, кристалл? Его родственники – сажа в
трубе, графит. Первые алмазы были найдены в Индии около 3000 лет до н.э.
–  С  любым словом  составьте  сложное  предложение  с  союзом,  запишите  его.
(Алмаз алмазом гранится, а плут плутом губится.)
3. Упр. 74 – развивается умение конструировать сложные предложения на
базе простых, используя подходящие по смыслу союзы.
Ученики работают в парах, соединяют подходящие по смыслу части. После
коллективного обсуждения результатов работы каждая пара записывает
одно понравившееся предложение.
4.
инструкцией в учебнике на с. 163.
4  4
– Выполните задание № 2, тема 3 в рабочей тетради. Сделайте вывод по теме
урока.
 Самостоятельное   составление   алгоритма   упр.   75,   сравнение   с
– Что у вас получалось сегодня лучше всего?
– В чём испытали затруднения?
V. Итог урока. VI. Домашнее
задание.
– Кто сегодня получил отметку в дневник?
– За что?
1. Упр. 81 (устно).
2. Н Упр. 40 («Дидактический материал») или упр. 1, с. 78.
Уметь передать содержание правила на с. 69 на основе ключевых слов.
П  Представить алгоритм постановки запятой в сложном предложении в виде
схемы.

file_name: Открытый урок.doc

intro: Открытый урок по Русскому языку для учащихся 4 класса обучающихся по программе "Школа 2100". По теме "ТЕКСТ. СЛОЖНЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯС СОЮЗАМИ  и, а, но". Урок проводился в рамках защиты на первую квалификационную категорию. Конспект содержит все пояснения, указания на страницы рабочей тетради и учебника, а также на навыки УУД, формируемые на уроке.


extracted_text:
Заочная викторина «Поговорим о родном языке…»
          «Язык – душа народа»,  говорится в русской народной пословице.
         Духовное сокровище любой нации – это язык. Самым важным для любого человека
является тот язык, на котором он впервые учится разговаривать.

        Международный   день   родного   языка   был   провозглашён   на   30й   Генеральной
конференции ЮНЕСКО в ноябре 1999 года и отмечается каждый год 21 февраля, начиная
с 2000 года. Эта дата была выбрана в знак памяти событий 1952 года, когда в Дакке
(Бангладеш)  от рук полицейских  погибли  студентыучастники    демонстрации  в защиту
своего родного языка бенгали.
         В 2003 году на заседании ЮНЕСКО в честь Международного дня родного языка её
Генеральный секретарь Коитиро Мацуура отметил: «Почему столько внимания уделяется
родному языку? Потому что родные языки уникальны в том отношении, какой отпечаток
они накладывают на каждого человека с момента рождения, наделяя его особым видением
вещей, которые никогда на самом деле не исчезнут, несмотря на то, что впоследствии
человек   овладевает   многими   языками.   Изучение   иностранного   языка   –   это   способ
познакомиться с другим видением мира, с другими подходами».
    На земном шаре существует около 6000 языков, половина из которых  на грани
исчезновения. Эксперты утверждают, что, если не принять меры, многие языки могут
исчезнуть вообще к концу XXI века, поэтому любая деятельность по содействию
распространения родного языка поможет не только лингвистическому разнообразию и
многоязычию, но и более полному пониманию языковых и культурных традиций во всём
мире, а также солидарности на основе понимания, терпимости и диалога.
     Уважение и признание всех языков является одним из основных условий сохранения
мира на планете.  «Любой язык – это медаль, которую отчеканила история».  А. Ривароль
    День родного языка –  праздник, который начали отмечать не так давно. В этот день
каждый должен задуматься об отношении к своему родному языку. А ещё в этот день мы
должны вспомнить, как много языков есть на земле, и каждый надо ценить.  Знакомство с
другими языками помогает понять, как интересен и разнообразен мир.
      Сарапул – многонациональный город  Здесь проживают: русские. удмурты, татары,
украинцы, армяне, евреи, греки, немцы. Чуваши, азербайджане, немцы и ещё многие другие
народности.
   В рамках деятельности Ресурсного центра  работы с одарёнными детьми по направлению
«Литературное краеведение» для увеличения заинтересованности в изучении иностранных
языков и родного языка, в частности, проводилась 1 Городская заочная викторина
«Поговорим о родном языке…», посвящённая Международному дню родного языка. по
двум номинациям : «Мы знаем о родном языке…» и «Я знаю о родном языке…»)
                                           Вопросы викторины «Поговорим о родном языке»
1. Когда  отмечается  Международный   день  родного  языка?   Как и  когда,  в  связи  с
какими событиями появился этот календарный праздник?
2. Назовите темы  Международного дня родного языка в разные годы.
3. Как называется книга, в которой собраны все сведения о языках мира?
4. Какие языки считаются государственными на территории Удмуртской Республики? 5. К   какой   языковой   группе   относится   удмуртский   язык?   Назовите   родственные
языки.
6. Когда вышли в свет первая азбука (букварь), первая библия  и первая грамматика на
удмуртском языке? Кто их автор?
7. Кто автор первых связных текстов на удмуртском языке?
8. Кто   из   известных   людей   Сарапула   (священник,   этнограф,   публицист,   учёный)
занимался вопросами языкознания? Назовите его книги.
9. Люди   каких     национальностей   проживают   в   Сарапуле?   На   каких   языках   они
говорят? Является ли один из них вашим родным языком? Что вы об этом языке
знаете?
10. Какие существуют ещё языки, кроме письменных, на которых общаются люди   с
ограниченными возможностями? Расскажите о них.
11. В каких профессиях необходимо хорошее знание русского языка? Охарактеризуйте
их.
12. Кто из писателей, учёных жили  в городе Сарапуле и создавали сказки? Назовите их.
Сопоставьте эти сказки с русскими народными или литературными сказками.
13.  Назовите исчезающие (вымирающие) языки
После подведения итогов заочной викторины проводилась церемония награждения в
  коллективов
виде   литературномузыкальной   композиции   с   приглашением
удмуртского ансамбля, татарского и ансамбля русской песни.
 Сценарий:   Сценарий. Церемония награждения победителей
                        I Городская заочная викторина
                            «Поговорим о родном языке»,
                посвящённая Международному дню родного языка.
Ведущий 1: Добрый день, друзья!
Давайте   поприветствуем   друг   друга   на   разных   языках:   Я   говорю,   а   вы   повторяете.
Договорились?....(зал отвечает)
На удмуртском языке: Зеч буречь!
На татарском языке: Иссян мэ сез!
На украинском: Здрастуйтэ!
На белорусском: Добрай ранеца!
На узбекском: Ассалам малейкум!
На немецком: Гутен Таг!
На английском: Хэлоу!
На польском: Дзень добру!
На грузинском: Гамарджоба!
И порусски: Здравствуйте!
Ведущий 2: Мы рады Вас приветствовать  в стенах нашей школы на подведении итогов 1
Городской   заочной  викторины  «Поговорим   о  родном  языке»,   организованной  в  рамках
Ресурсного   центра   по   работе   с   одаренными   детьми   по   направлению   «Литературное
краеведение». Ведущий   1:  Викторина   посвящена   Международному   дню   родного   языка,   который
отмечается ежегодно 21 февраля.
Ведущий 2: Сегодня все наречия планеты
                     Идут единой поступью под марш,
                     Неся в себе культуру милой речи,
                     И уникальность среди равных масс.
 Ведущий 1
                   Родной язык  богатое наследство,
                   Пришедшее из глубины веков.
                   Ты отражаешь мысли человека,
                   Ты помогаешь выразить любовь.
 Ведущий 2:
                  Ты создаешь из букв стихотворенья.
                  Храня в запасах сотни тысяч слов.
                  Спустившееся к нам благословенье –
                  Родной язык, проникший в нашу кровь.
Фильм о  Международном дне родного языка (videouroki.net)
Ведущий 1: .  В нашей стране все граждане могут пользоваться своим родным языком, но
средством межнационального общения является – русский язык.
Ведущий 2: Удмуртия  многонациональная Республика, так же, как и наш родной город
Сарапул. Здесь  мы можем услышать русский, удмуртский, украинский, татарский язык,
язык армян, евреев,  греков, немцев, чувашей, азербайджанцев, марийцев  и  языки других
национальностей
Ведущий 1: Русская пословица гласит: «Доброе слово в жемчугах ходит, а злое слово
пуще стрелы разит». Интересно, а  что    значит   слово для удмурта?
Стихотворение на удмуртском языке читает Латыпова Ирина Владимировна
(Перевод)
Слова любимых и друзей слова,
Словно цветы черемухи, легки,
А нелюбимых сверстников слова,
Будто сережки на ветвях ольхи.
Моей родимой матери слова
Нежнее масла были для меня.
Моей сварливой мачехи слова –
Зеленая крапива для меня.
Отца родного теплые слова,
Как золотой на дне кадушки мед,
А отчима холодные слова –
Чертополох, что на лугу растет. Ведущий 2: Народный поэт Татарстана Габдулла Тукай написал о родном языке
прекрасное стихотворение.
Стихотворение на татарском языке читает Данил  Акмалетдинов
«Туган тел» («Родной язык»)
И туган тел, и матур тел, әткәмәнкәмнең теле!
Дөньяда күп нәрсә белдем син туган тел аркылы.
Иң элек бу тел белән әнкәм бишектә көйләгән,
Аннары төннәр буе әбкәм хикәят сөйләгән.
И туган тел! Һәрвакытта ярдәмең белән синең,
Кечкенәдән аңлашылган шатлыгым, кайгым минем.
И туган тел! Синдә булган иң элек кыйлган догам:
Ярлыкагыл, дип, үзем һәм әткәмәнкәмне, ходам!
(перевод)
Родной язык — святой язык, отца и матери язык,
Как ты прекрасен! Целый мир в твоем богатстве я постиг!
Качая  колыбель, тебя мне в песне открывала мать,
А сказки бабушки потом я научился понимать.
Родной язык, родной язык, с тобою смело шел я вдаль,
ты радость возвышал мою, ты просветлял мою печаль.
Родной язык, с тобой вдвоем я в первый раз молил творца:
— О боже, мать мою прости, прости меня, прости отца.
Габдулла Тукай
Ведущий 1:  Не менее прекрасно звучит стихотворение о Родине и о маме на
азербайджанском языке
Стихотворение на азербайджанском  языке читает Жанна Гусейнова
Ведущий 2: Поблагодарим аплодисментами чтецов  за красивые стихотворения  и
переходим к самому торжественному моменту сегодняшнего дня.  Для награждения
участников  приглашаются  методист Городского информационнометодического  центра
Показаньева Елена Владимировна и учитель русского языка и литературы школы № 13
Рябова Людмила Анатольевна.
НАГРАЖДЕНИЕ
(вручение сертификатов)
Ведущий 1: Приглашаем  на сцену гостей из ДК «Электрон».  Приветствуем
аплодисментами  удмуртский ансамбль «Вуюись»  («Радуга») Центра возрождения и
развития национальных культур ДК «Электрон»
                                         Выступление ансамбля «Вуюись»
Ведущий 2: Аплодисменты нашим гостям! Спасибо за прекрасное выступление! Ведущий 1:  А мы продолжаем торжественную церемонию награждения. Снова на сцену
приглашаются Елена Владимировна и Людмила Анатольевна.
                                         Награждение по номинациям.
Ведущий 2: К нашим поздравлениям  номинантов присоединяется татарский коллектив
«Яшлек» (  «Молодость»)
                           Выступление ансамбля «Яшлек»
Ведущий 1: Ну, вот наконец мы и подошли  к самому волнующему моменту.
Ведущий 2: Для вручения дипломов победителей приглашаются Елена Владимировна и
Людмила Анатольевна.
                                            Награждение победителей.
 Ведущий 1: Мы приглашаем для поздравления победителей  ансамбль русской песни
«Иван да Марья» ДК ЗиО
   Выступление ансамбля «Иван да Марья»
Чтец 1:
Родного языка прекрасней нет,
И от души хотим мы пожелать –
Его любите многомного лет,
И чтобы никогда не забывать,
Общайтесь вы на языке родном –
Ведь он, порою, ключ от всех дверей!
Родной язык – как светлый отчий дом,
Нет языка чудесней и нежней!
Чтец 2
Как мать, прекрасен он, как мать, один!
Ценить его должны и уважать!
Родной язык… есть тысяча причин,
Чтоб никогда его не забывать!
Что ближе есть родного языка,
И что на свете есть его роднее?
Так близкие, чудесные слова
И сердце нам, и душу очень греют!
Чтец 3:
Родной язык… Для каждого – он свой.
Но он звучит всегда светло и нежно.
Так пусть же не обходят стороной
Тебя любовь, и радость, и надежда.
Цени ты то, что рядом есть с тобой.
Люби ты тех, кто в жизни помогает.
И уважай всегда язык родной –
Пускай он в твоем сердце расцветает! Ведущий 2: Вот и подошла  к концу наша встреча! Мы говорим огромное спасибо  всем
участникам мероприятия за прекрасные работы, красивые стихи, замечательные песни и
праздничное настроение!  Давайте попрощаемся на разных языках.
Поудмуртски:       Ӟеч Лу!
Потатарски:          Сау булыгыз!
Поукраински:       До побачення!
Побелорусски:     Да спаткання!
Поузбекски:          Khayr!   (Хайр!)
Понемецки:           Auf Wiedersehn! ( ауф видерзеен)
Поанглийски:         Goodbye!  (Гуд бай)
Попольски:             Do widzenia. (До видзэня)
Погрузински:          Нахвамдис!
И все вместе порусски: До свидания!
Ведущий 1 и 2 (вместе):             До новых встреч, друзья!

file_name: Заочная викторина Поговорим о родном языке.doc

intro: В разработку входит повествование об истории возникновения праздника "Международный день родного языка", который отмечается ежегодно 21 февраля с 2000 года. Приведены вопросы Городской заочной викторины по истории удмуртского языка и первых печатных книг, появления первой азбуки на удмуртском языке, научной деятельности ученых-языковедов Сарапульского уезда. Приведён сценарий праздника-награждения победителей заочной викторины. Рассчитано на учащихся 5-9 классов, может быть использовано во внеклассной работе по русскому языку или краеведению.

доп. образование детей

group: Другое

title: Заочная викторина, посвящённая Международному дню родного языка "Поговорим о родном языке..."


extracted_text:
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
БАЯНДАМА:
«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың
жаңартылған мазмұнына сәйкес ерте жастағы
топтарда пәндікдамыту ортасын құру»
№9 «Балауса» бөбекжайбалабақшасы МКҚК
Дене тәрбие нұсқаушысы: Құтжанова Н.Н. Ақпан 2017жыл
 «Қазіргі заман талабына сай жанжақты жетілген, бойында ұлттық сана мен ұлттық
психология қалыптасқан, имандылық әдебі, парасаты бар ұрпақ тәрбиелеу, өсіру, білім
беру, бүгінгі таңда отбасының, балабақшаның, барша елдің, халықтың міндеті»
Н.Ә.Назарбаев.
ХХI ғacыp тaбaлдыpығын бiлiм мeн ғылымды иннoвaциялық тeхнoлoгиялық
бaғытты дaмытy мaқcaтымeн aтayымыз үлкeн үмiттiң бacты нышaны бoлып
тaбылaды.  Ұpпaғы   бiлiмдi   хaлықтың   бoлaшaғы   бұлыңғыp   бoлмaйды.   Жac
ұpпaққa мән  мaғынaлы, өнeгeлi тәpбиe мeн бiлiм бepy  бүгiнгi күннiң бacты
тaлaбы eкeнi бәpiмiзгe бeлгiлi.
  Мектепке дейінгі ұйымдардың маңызды міндеті әр баланың шығармашылық
қызметін   қамтамасыз   етуге,   балаға   өзін   толық   жетілдіруге   және   өзінің
белсенділігін көрсетуге, балалармен дамытушы ортаны ұйымдастыру арқылы
тәрбиелеу   жұмысының   дамытушы   әсерін   арттыруға   және   педагогикалық
үдерісті   жетілдіруге   мүмкіндік   береді.  Мәселенің   ғылымиәдістемелік
деңгейдегі өзектілігі мектепке дейінгі ұйымдардың ерте жастағы балаларды
дамыту үдерісін оңтайлы қамтамасыз ететін заттықдамытушы ортаны құру
моделін іздеу, дайындау және меңгеру қажеттілігінен туындайды. Мәселеге
қатысты   зерттелген   әдебиеттер   талдауы   ерте   жастағы   балалардың
балабақшада өмірін ұйымдастыру мәселесімен Н.М. Аксарина, Л.Н. Павлова,
К.Л.   Печора,   Э.Л.   Фрухт   және   басқалары   6   айналысқанын   көрсетті.   Ерте
жастағы   балаларды   дамытудың   психологиялық
  педагогикалық
ерекшеліктерін Л.С. Выготский, М.П. Денисова, Л.Т. Журба, А.В. Запорожец,
М.И. Лисина, Е.М. Мастюкова, С.Ю.Мещерякова, В.С. Мухина, Ж. Пиаже,
Н.М.   Щелованов,   Д.Б.   Эльконин   және   басқалары   зерттеген.   Балабақшада
заттықдамытушы ортаны ұйымдастыру мәселесі бірқатар белгілі психологтар
мен   педагогтармен   дайындалды   (О.В.   Артамонова,   Т.Н.   Доронова,   Л.М.
Кларина, В.И. Логинова, С.Л. Новоселова, Г.Н. Пантелеев, Л.Н. Пантелеева,
Л.А. Парамонова, В.А. Петровский, Л.А. Смывина,
Бүгінгі күні мектепке дейінгі ұйымдарда дамытушы ортаны құру арқылы
балаларды тәрбиелеу мен оқытуда отандық педагогика және психологияның
бай   тәжірбиесі   жинақталған:   мектепке   дейінгі   және   ерте   жастағы   балалар
үшін   дидактикалық   құралдар   және   дамытушы   ойыншықтар   жүйесін   құру;
ересектер мен балалар үшін ең қолайлы ортаны құру мақсатында мектепке
дейінгі   ұйымның   ішкі   архитектуралыжоспарлық   шешімін   қалыптастыру;
мектепке   дейінгі   ұйымдарда   дамытушы   ортаны   құру   қағидаты   негізінде
педагогикалық үдерісті материалдықтехникалық жағынан қамтамасыз ету.
Дамыту   ортасы   деп
  әртүрлі
материалдармен   толықтырылған,   арнайы   жабдықталған   жайлы   жағдай   деп
түсіну   керек.  Мұндай   ортада   барлық   топ   балаларын   танымдық
пайдалы   ұйымдастырылған, шығармашылық   іс      әрекетке   бір   уақытта   белсенді   араластыруға   болады.
Ортаны   құрудың   анықтаушы   сәті   педагогикалық   пікір,   мақсат   болып
табылады. Бұл мақсатқа жету таңдаған білім беру бағдарламасын іске асыру
арқылы   жүзеге   асырылады.   Дамыту   ортасын   құра   отырып,   біз   топтардағы
балалардың   ерекшеліктерін   ескереміз.   Жасы,   даму   деңгейі,   білімділігі,
қызығушылығы, қабілеті, құрамы т. б.
               Ерте жастағы балаларды дамытуда заттықдамытушы орта  маңызды
фактор   болып   табылады.   Бала   толыққанды   дамуы   үшін   балалар   әлемді
жарқын, қанық әсермен қабылдайтындай жағдай жасау қажет. Ерте жастағы
балалар тобында заттықдамытушы ортаны құру баланың толыққанды дамуы
үшін,   жетекші   ісәрекет   түрлерін   іске   асыру   үшін   қажетті   жағдай   болып
табылады: танымдық және нәтижелі ісәрекет, заттық және сюжеттібейнелі
ойындар.
Дамытушы   орта  –   мектепке   дейінгі   тәрбие   мен   оқытудың   жалпыға
міндетті   үлгілік   бағдарламасының   талаптарына   сай   баланың   рухани   және
физикалық   бейнесінің   дамуын   функционалдылығын   модельдейтін   бала   іс
әрекетінің материалдық объектілері мен құралдарының жүйесі.
Дамытушы
ортаны   құру   кезінде   келесідей   қағидаттарды
басшылыққа алу қажет:
  ортаның   жартылай   функционалдылығы:  дамытушы   орта   көптеген
мүмкіндіктерді ашып, тәрбиелеубілім беру үдерісінің барлық құраушыларын
қамтамасыз етуі тиіс, осы мағынада көпфункционалды болуы тиіс;
 ортаның  жартылай функционалдылығымен байланысты оның түрленуі
 бұл жағдай бойынша бірінші орынға кеңістіктің қандай да бір функциясын
шығаруға   (белгілі   бір   кеңістікке   функцияны   бекітетін   монофункционалды
зоналауға қарағанда) мүмкіндік беретін өзгеру мүмкіндігі;
  вариативтілік,   заманауи   білім  беру  үдерісінің   сипатына   педагогтармен
дайындалатын ортаның нақты нұсқалары, түптұлға ретінде мектепке дейінгі
ұйымдардың   түрлері   үшін   модельдік   нұсқаларды   нақтылайтын   заттық
дамытушы   ортаның   шекті   (өзекті)   жобасы   ұсынылуы   тиіс.Баланың   дамуы
педагогпен   ұйымдастырылатын   оның   ересектермен   және   қатарластарымен
әртүрлі   нысандағы  қарымқатынасының   мазмұнды   іс   әрекетінде   жүзеге
асатындығы мәлім. Ол үшін баланың айналасында арнайы педагогикалық орта
құрылады.
Осы ортада ерте жастағы баланың өзіндік физикалық функциясы дамиды,
сенсорлық   дағдылары   қалыптасады,   өмірлік   тәжірибе   жинақтайды,   әртүрлі
заттарды   және   құбылыстарды   реттеу   мен   салыстыруға   үйретеді,
ересектермен, қатарластарымен өзара эмоционалдықпрактикалық тәжірибеге
ие   болады,
  Мектепке   дейінгі
ұйымдарда   ұйымдастырылған   заттықдамытушы   орта   (топта)   әр   балаға
тұлғаның   қандай   да   бір   қасиетін   иеленуге,   жанжақты   дамуына   теңдей
мүмкіндік   береді.   Топтық   кеңістікте   заттық   ортаны   ұйымдастыру   кезінде
педагогтарға   әрбір   баланың   тұлғалық   негізгі   сипаттарының   қалыптасуына,
  өзіндік   тәжірибеде   білім   алады. оның   қызығушылықтары   мен   қабілеттіліктерінің   дамуына   көмектесетін
барлық
тиіс.
Заттықдамытушы орта тәрбиеленушілердің жас ерекшеліктеріне, оқу кезеңі
және   педагогтармен   іске   асырылатын   бағдарламаға   байланысты   өзгеру
керектігін естен шығармау қажет.
жағдайды
ескеруі

Дамытушы ортаны құрган жағдайда келесі ережелерді есте сақтау
  дамытушы,
білім   беру,
  Заттықдамытушы   орта
қажет:
1.
  тәрбиелеуші,
ынталандырушы,   ұйымдастырушы,коммуникативтік   функциясын   атқаруы
тиіс. Заттық  дамытушы  ортаның  топтасуы  балалардың  жанжақты  дамуын
қамтамасыз етуі қажет, білім беру үдерісінің біртұтастылық қағидатына сай
келуі тиіс;
2.   Кеңістікті   икемді   және   вариативті   қолдану   қажет.   Орта   баланың
қызығушылықтары мен қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналуы тиіс;
3. Заттардың формасы мен дизайны балалардың қауіпсіздігіне және жасына
бағдарлануы тиіс;
4. Декор элементтері оңай ауысуы тиіс;
5. Әрбір топта балалардың эксперименттік ісәрекеттеріне арналған орынды
қарастыруы қажет;
6. Топтық кеңістікте заттық ортаны ұйымдастыра отырып, психикалық даму
заңдылықтарын,   олардың   денсаулық   көрсеткіштерін,   психофизиологиялық
және коммуникативтік ерекшеліктерін, жалпы және сөйлеуінің даму деңгейін,
сонымен қатар, эмоционалдыққажеттілік саласының көрсеткіштерін  ескеру
қажет;
7. Түс палитрасы жылы, пастельді түстерде болуы тиіс;
8. Топтық бөлмеде дамытушы  кеңістікті құру кезінде ойынның басты рөлін
ескеру қажет;
9.   Топтың   заттықдамытушы   ортасы   балалардың   жасерекшеліктерін,   оқу
кезеңі мен білім беру бағдарламасына байланысты ауысуы тиіс.
Балалардың өз бетімен ісәрекетін дұрыс ұйымдастыру үшін төмендегілердің
болуын қарастыратын дамытушы ортаны құру қажет
 ойын зонасы;
 оқшаулану зонасы;
 заманауи ойыншықтар;
 дамытушы ойындар;
  дидактикалық және көрнекі материалдар;
  өнімді ісәрекеттерге арналған материал;
 шығармашылық ісәрекет үшін атрибуттар;
 эксперимент жасау бұрышы;
 табиғат бұрышы;
 логопедиялық бұрыш;
 фонотека, видеотека;  спорт құралдары мен жабдықтары және т.б.
  музыкалық
Топтық   кеңістік   шартты   түрде  ерте   топ   жасында  үш   зонага
бөлінеді:
      тыныштық ортасы: оқу, «оқшаулану», кітап бұрышы;
      орташа қарқынды: театрланған, музыка, құрастыру зонасы;
      қарқынды қозғалыс зонасы: спорт бұрышы.
Топтар кеңістігі аясында шартты түрде баланың барлық  қызығушылықтарын
қамтитын ойын және тақырыптық зоналарды атап көрсетуге болады:
танымдық даму зонасы (оқу); шағынзертхана (қызықты математика, сөйлеуді
дамыту, ғарыш), мұнда энциклопедиялар,ойынхана бар;
көркемэстетикалық даму зонасында сурет салу, балаларға арналған көркем
әдебиеттер,
  шығармашылық   «қабырға»,
декоративтіқолданбалы өнер туындыларының үлгілері және т.б. бар;
театрланған   зонада   әртүрлі   театр   қуыршақтары,   маскалар,декорациялар,
ширмалар бар;
   әлеуметтікэмоционалдық   даму   зонасы   айна   жүйесі,   пиктограмма,   ойын
материалдарының қарапайым сюжеті болады;
МДҰ   негізгі   білім   беру   бағдарламасының   талаптарына   сай  экологиялық
тәрбиелеу   зонасында   өсімдіктер,   жануарлар,   табиғи   зона   макеттері,
көшірмелерді   дайындауға   арналған   әртүрлі   табиғи   материал,   экологиялық
дамытушы ойындар және т.б. болады;
сюжеттікрөлдік   ойындарға  арналған   ойын   зонасына   ойын   кеңістігінің
модульмакеттері, сәндену бұрышы кіреді;
құрастыру   зонасы   ірі   еден   үсті,   ұсақ   үстел   үсті   құрастырғыштың,ойын
ойыншықтары,   құрастыру   сызбалары,   жол   қозғалысы,   қауіпсіз   өмір   сүру
ережелері бойынша материалдың болуын қарастырады
аспаптар,
Баланың дамуындағы қажетті жағдай оның психологиялық жайкүйі ғана
емес, сондайақ оның физикалық дамуы мен денсаулығының нығаюы болып
табылады. Ол үшін топтың заттықдамытушы ортасы балаларға ойнау және
жеке   қосалқы   топтармен   сабақ   өту   мүмкіндіктерінің   есебімен
ұйымдастырылады,   ал   құралдар   мен   ойыншықтар   балалардың   еркін
қозғалуына кедергі жасамауы тиіс. Тәрбиешінің міндеті – балаларға қолайлы
жағдай жасау, ұтымды қозғалыс тәртібін ұйымдастыру, әртүрлі белсенді іс
әрекеттер мен демалыстың жүйелі алмасуымен баланың жалығуының алдын
алу.
«Бір білім саласына арналған материалдар мен жабдықтарды басқа білім
беру салаларын жүзеге асыру кезінде де қолдану қажет. Жабдықтарды таңдау
балалардың   шығармашылық,   психологиялық   және   дене   дамуына   барынша
мүмкіндік   беретін   келесі   әрекет   түрлері   үшін   іске   асырылады:   ойын,
танымдықзерттеу,   коммуникативтік,   еңбек,   көркеммузыкалық,   көркем
әдебиетті   қабылдау   және   т.б».  деп   жаңартылған   мектепке   дейінгі   білім
стандартында көрсетілген. «Денсаулық»   білім   беру   саласы   бойынша   пәндік   дамытушы   ортамен
жұмыстарымнан яғни өз іс тәжірибемді мысалға келтірсем. Ерте жас тобымен
өткізілетін   ұйымдастырылған   оқу   қызметінде   дәстүрден   тыс   құрал
жабдықтармен жұмыс жасап келемін.
Дене   тәрбиесі   бойынша   пәндікдамытушы   ортамда   пластикалық   ыдыс
қақпақтарынан   тігіліп   жасалынған   балалардың   сауықтыру   шынықтыру
шараларына   пайдалануға   денсаулық   кілемшесі,   топтағы   бала   санына
байланысты құм салынған қапшықтар, таяқшалар, арқан, қимылдық ойындарға
арналған   атрибуттар,   пластикалық   ыдыстардан   жасалынған   кедергілер,
хоккей таяқшалары мен шайбасы, жалаушалар, ертегі кейіпкерлерінен сақина
лақтыруға арналған құралдар, тоқыма доптар т.б
Осы дамытушы құралдарды пайдалана отырып, атааналармен бірге  дене
тәрбиесінен   ерте жас тобымен өткізілген «Тауықтар мен балапандар» оқу
қызметін ұсынамын
Білім беру саласы: Денсаулық, таным, комуникация, шығармашылық, әлеумет.
Бөлімі:  Дене шынықтыру
Топ: І кіші «Балапан» тобы
Мақсаты: Атааналар мен балаларға бірігіп қимылқозғалыс жасаудан қуаныш
ала білуге үйрету.
Міндеттері:
Білімділік: Әтеш пен оның отбасы жайында түсінік беру. Балаларды негізгі
қимылқозғалыс жаттығуларын жасауға үйрету;
Дамытушы: Назар аударуды, ойлауды дамыту. Қолдың саусақ қимылдарын
дамыту.
Тәрбиелік: балалардың тәрбиеші мен атаананың арасындағы жағымды қарым
қатынастан үлгі алу.
Әдістері мен тәсілдері: дене шынықтыру жаттығуларын көрсету, ойын,
еліктеу
Құралжабдықтары: тауық, балапан киімдері,  дән, бала санынан қарай
қапшықтар,  2 денсаулық кілемшесі,  2 гимнастикалық орындық, кедергілер,
арқан.
Нұсқаушының қызметі
Балалардың қызметі
Оқу
қызмет
кезеңдері ц
а
в
и
т
о
М
ш
у
а
ғ
з
о
қ

қ
ы
л
я
и
қ
ы
л
ы
Нұсқаушы балаларға балапан
киімін киюге көмектеседі.
«Сәлемдесу» ойыны.
Сәлеметсіңдер ме қолдар!
Хлоп, хлоп, хлоп.
Сәлеметсіңдер ме аяқтар!
Топ, топ, топ.
Сәлеметсіңдер ме беттер!
Шмок, шмок, шмок.
Сәлеметсіңдер ме еріндер!
Умма, умма, умма!
Әтеш және оның отбасымен танысу.
Жай жүру, жүгіру, секіру.
Балалар балапан киімін киеді.
Балалар өлең жолдарын
қайталап айтып, қимылдар
жасайды.
Сұрақтарға жауап береді.
Жаттығуларды орындайды. с
а
д
м
ы
й
Ұ
л
ы
ш
у
р
ы
т
і
ш
у
н
е
д
з
і

қ
ы
к
і
л

қ
ы
л
я
и
к
і
л
с
к
е
л
ф
е
Р
і
ш
у
т
е
з
ү
т
Жалпы дамыту жаттығулары.
1.«Біз өсеміз» жаттығуы.
Б.Қ. аяқ иық көлемінде,
анасы мен баласы бірбіріне бетпе
бет қарап, анасы баласының
қолдарынан ұстап жоғары қарай
созып, аяқ ұшына тұрады.
2.«Дос аяқтар» жаттығуы.
Бірбіріне бетпебет қарап қол
ұстасып бала мен анасы бір
мезгілде отырыптұрады.
3.«Әткеншек» жаттығуы.
Атааналар еденде аяғын түзу алға
созып отырады, баласын тізесіне
өзіне қарап отырғызады да, белінен
ұстап алға еңкейіп, артқа
шалқаяды.
4.«Қуанамыз» жаттығуы.
Анасы мен баласы қол ұстасып
секіреді.
Негізгі қимылқозғалыс
жаттығулары:
 Гимнастикалық орындық
үстінен анасының өмегімен
түзу жүріп өту;
 Денсаулық кілемшесінің
үстінен жүру;
 Заттардан аттап жүру;
 Арқанның үстінен тепе
теңдік сақтап жүру;
Қимылды ойын: «Дәндерді жина».
Нұсқаушы атааналарға
қапшықтарды беріп алаңның
ортасына дәндерді сеуіп жібереді.
Балалардан дәндерді жинауын
сұрайды.
Қимылқозғалысы аз ойын:
«Дауысынан таны»
Нұсқаушы үй құстарының дауысын
қойып, балалардан ненің дауысы
екенін сұрайды.
«Балапандар» биі.
Балалар нұсқаушының айтуы
мен көрсетуіне сәйкес ж.д.ж
жасайды.
Балалар мен атааналар бірігіп
негізгі қимылқозғалыс
жаттығуларын орындайды.
Атааналар қапшықты ұстап
тұрады, ал балалар дәндерді
жинап қапшыққа салады.
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Атааналар мен балалар бірге
билейді. Күтілетін нәтиже:
Орындайды: ересектермен бірге дене жаттығуларын орындай алады; негізгі
қимыл түрлірін: жүру, жүгіру, секіру, тепетеңдік сақтауды игереді;
Түсінеді: жаттығулардың маңыздылығын, ойынның шарттарын;
Қолданады: оқу қызмет барысында ептілік, шапшаңдық, назар аудару, тез
шешім шығару қасиеттерін қолданады;
  оөтереді,
Қорытынды:
Ерте жас тобындағы балалардың жеке басынын және танымдық процесін
дамытады,  қарым –қатынас  дағдыларын  және тұтастай алғанда айналадағы
әлеммен әлеуметтік өзара іс  қимылын қалыптастырады.
Заттықкеңістіктік  дамытушы  орта ерте  жастағы  балалардың  дамуының
маңызды факторы болып табылады. Баланың толықтай дамуы үшін балалар
жарқын, көркем өмірді қабылдай алатындай жағдайлар туғызу қажет. Заттық
ортаны   модельдеу  балалардың   өзара   әрекеттесуіне,  ынтымақтасуына,  өзара
білім   алуына   жағдай   туғызады.   Егер   ортада   жанында   мәденитанымдық
дамудың   жоғары   деңгейі   бар   балалар   болса,онда   олар   шығармашылық
импровизацияға айналдырып, қызық модельдер, көріністер құрастыра алады,
немесе   керісінше,   егер   онда   сенсорлық   тәжірибенің   даму   деңгейітөмен
балалар болса, онда ортада шоғырланған элементтік көріністер оларға дәл
солай   сәтті   нәтижеге   қол   жеткізуге   мүмкіндік   береді.   Қоршаған   ортаның
балаға әсер етудің нәтижесі оның бұл ортадағы белсенділігімен  түсіндіріледі.
Мектепке дейінгі ұйымның педагогикалық үдерісін ұйымдастыру баланың тек
топтық   бөлмеде   емес,   бүкіл   балабақша   бойынша   еркін   қозғалуын
қарастырады. Балалардың кеңістік пен уақытты еркін үйрену қабілеті оларға
мектеп   өмірінің   ерекшеліктеріне   бейімделуге  көмектеседі.   Ерте   жастағы
балалар   тобында   заттықкеңістіктік   дамытушы   ортаны   құру   баланың   жан
жақты дамуы,жетекші әрекет түрлерін дамыту үшін маңызды шарты: заттық
және   сюжеттікбейнелі  ойындар,   танымдық   және   жемісті   әрекеттер   болып
табылады. Балабақшада дамытушы ортаны ұйымдастыру барысында мектепке
дейінгі   ұйымпедагогтарының   күрделі,   көп   жоспарлы   және   жоғары
шығармашылық қызметі қажет.   Әр бала өзінің  дамуында отбасының, оның
тұрмысының, мәдени таңдаулардың ықпалын сезеді.
Балабақшада барлық бөлмелердің жағдайы баланың ұжымда тәрбиеленуі
мен дамуы үшін бірмақсатқа бағытталған. Мұндай жағымды жағдай құру  өз
ішіне саналы және кеңістік  пен оның элементтерін әсем ұйымдастырылуын
қамтитын   үлкен   өнер.   Баланы   қоршаған  дамытушы   ортада   бала   да   өзінің
заттық әлемінде шығармашыл бола алатындай мүмкіндік туғызу керек, сонда
ғана ересектермен, құрдастарымен өзара әрекеттестік үдерісінде өзінің жеке
басының  тұлғалықдамытушы шығармашылығы қалыптасады. Қoлдaнылғaн әдeбиeттep тiзiмi:
1. Тусупова А.Қ. Балаларды ерте жастан дамытуға арналған заттық
дамытушы ортаны ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсынымдар. –
Астана, 20152.
2. Жұмaбeкoвa Ф.Н.Тәpбиe нeгiзi бaлaбaқшaдa // Oтбacы жәнe бaлaбaқшa.
2009. №1.3.    КeнжeбaeвТ., Aбдиpoв М.
3. Мeктeпкe дeйiнгi пeдaгoгикa. Aлмaты, 19854.
4. Apыcбaeвa З. Иннoвaциялық әдicтәciлдepдi қoлдaнy epeкшeлiктepi. //
Қaзaқcтaн мeктeбi. №1. 2007 . 6970 б.5.
5. Бoгycлaвcкaя З.М., Cмиpнoвa E.O. Мeктeпкe дeйiнгi жacтaғы
бaлaлapғaapнaлғaн дaмытy oйындapы. – М., 1991.6.
6. Ядэшкo В.И, CoхинaФ.A. Мeктeп жacынa дeйiнгi пeдaгoгикa. Aлмaты,
Мeктeп.1982. «Қазіргі заман талабына сай жанжақты жетілген, бойында ұлттық сана мен ұлттық
психология қалыптасқан, имандылық әдебі, парасаты бар ұрпақ тәрбиелеу, өсіру, білім
беру, бүгінгі таңда отбасының, балабақшаның, барша елдің, халықтың міндеті»
Н.Ә.Назарбаев.
ХХI ғacыp тaбaлдыpығын бiлiм мeн ғылымды иннoвaциялық тeхнoлoгиялық
бaғытты дaмытy мaқcaтымeн aтayымыз үлкeн үмiттiң бacты нышaны бoлып
тaбылaды.   Ұpпaғы   бiлiмдi   хaлықтың   бoлaшaғы   бұлыңғыp   бoлмaйды.   Жac
ұpпaққa мән  мaғынaлы, өнeгeлi тәpбиe мeн бiлiм бepy  бүгiнгi күннiң бacты
тaлaбы eкeнi бәpiмiзгe бeлгiлi.
  Мектепке дейінгі ұйымдардың маңызды міндеті әр баланың шығармашылық
қызметін   қамтамасыз   етуге,   балаға   өзін   толық   жетілдіруге   және   өзінің
белсенділігін көрсетуге, балалармен дамытушы ортаны ұйымдастыру арқылы
тәрбиелеу   жұмысының   дамытушы   әсерін   арттыруға   және   педагогикалық
үдерісті жетілдіруге мүмкіндік береді.
Бүгінгі күні мектепке дейінгі ұйымдарда дамытушы ортаны құру арқылы
балаларды тәрбиелеу мен оқытуда отандық педагогика және психологияның
бай   тәжірбиесі   жинақталған:   мектепке   дейінгі   және   ерте   жастағы   балалар
үшін дидактикалық құралдар және дамытушы ойыншықтар жүйесін құру;
Дамыту   ортасы   деп
пайдалы   ұйымдастырылған,
  әртүрлі
материалдармен   толықтырылған,   арнайы   жабдықталған   жайлы   жағдай   деп
түсіну   керек.  Дамыту   ортасын   құра   отырып,   біз   топтардағы   балалардың
ерекшеліктерін   ескереміз.   Жасы,   даму   деңгейі,   білімділігі,   қызығушылығы,
қабілеті, құрамы т. б.
               Ерте жастағы балаларды дамытуда заттықдамытушы орта  маңызды
фактор   болып   табылады.   Бала   толыққанды   дамуы   үшін   балалар   әлемді
жарқын, қанық әсермен қабылдайтындай жағдай жасау қажет. Ерте жастағы
балалар тобында заттықдамытушы ортаны құру баланың толыққанды дамуы
үшін,   жетекші   ісәрекет   түрлерін   іске   асыру   үшін   қажетті   жағдай   болып
табылады: танымдық және нәтижелі ісәрекет, заттық және сюжеттібейнелі
ойындар.
Дамытушы   орта  –   мектепке   дейінгі   тәрбие   мен   оқытудың   жалпыға
міндетті   үлгілік   бағдарламасының   талаптарына   сай   баланың   рухани   және
физикалық   бейнесінің   дамуын   функционалдылығын   модельдейтін   бала   іс
әрекетінің материалдық объектілері мен құралдарының жүйесі.
Дамытушы
ортаны   құру   кезінде   келесідей   қағидаттарды
басшылыққа алу қажет:   ортаның   жартылай   функционалдылығы:  дамытушы   орта   көптеген
мүмкіндіктерді ашып, тәрбиелеубілім беру үдерісінің барлық құраушыларын
қамтамасыз етуі тиіс, осы мағынада көпфункционалды болуы тиіс;
 ортаның  жартылай функционалдылығымен байланысты оның түрленуі
 бұл жағдай бойынша бірінші орынға кеңістіктің қандай да бір функциясын
шығаруға   (белгілі   бір   кеңістікке   функцияны   бекітетін   монофункционалды
зоналауға қарағанда) мүмкіндік беретін өзгеру мүмкіндігі;
  вариативтілік,   заманауи   білім  беру  үдерісінің   сипатына   педагогтармен
дайындалатын ортаның нақты нұсқалары, түптұлға ретінде мектепке дейінгі
ұйымдардың   түрлері   үшін   модельдік   нұсқаларды   нақтылайтын   заттық
дамытушы   ортаның   шекті   (өзекті)   жобасы   ұсынылуы   тиіс.Баланың   дамуы
педагогпен   ұйымдастырылатын   оның   ересектермен   және   қатарластарымен
әртүрлі   нысандағы  қарымқатынасының   мазмұнды   іс   әрекетінде   жүзеге
асатындығы мәлім. Ол үшін баланың айналасында арнайы педагогикалық орта
құрылады.
  өзіндік   тәжірибеде   білім   алады.
Осы ортада ерте жастағы баланың өзіндік физикалық функциясы дамиды,
сенсорлық   дағдылары   қалыптасады,   өмірлік   тәжірибе   жинақтайды,   әртүрлі
заттарды   және   құбылыстарды   реттеу   мен   салыстыруға   үйретеді,
ересектермен, қатарластарымен өзара эмоционалдықпрактикалық тәжірибеге
ие   болады,
  Мектепке   дейінгі
ұйымдарда   ұйымдастырылған   заттықдамытушы   орта   (топта)   әр   балаға
тұлғаның   қандай   да   бір   қасиетін   иеленуге,   жанжақты   дамуына   теңдей
мүмкіндік   береді.   Топтық   кеңістікте   заттық   ортаны   ұйымдастыру   кезінде
педагогтарға   әрбір   баланың   тұлғалық   негізгі   сипаттарының   қалыптасуына,
оның   қызығушылықтары   мен   қабілеттіліктерінің   дамуына   көмектесетін
барлық жағдайды ескеруі тиіс
Заттықдамытушы   орта   тәрбиеленушілердің   жас   ерекшеліктеріне,   оқу
кезеңі және педагогтармен іске асырылатын бағдарламаға байланысты өзгеру
керектігін естен шығармау қажет.
Дамытушы ортаны құрган жағдайда келесі ережелерді есте сақтау
  дамытушы,
  Заттықдамытушы   орта   білім   беру,
қажет:
1.
  тәрбиелеуші,
ынталандырушы,   ұйымдастырушы,коммуникативтік   функциясын   атқаруы
тиіс. Заттық  дамытушы  ортаның  топтасуы  балалардың  жанжақты  дамуын
қамтамасыз етуі қажет, білім беру үдерісінің біртұтастылық қағидатына сай
келуі тиіс;
2.   Кеңістікті   икемді   және   вариативті   қолдану   қажет.   Орта   баланың
қызығушылықтары мен қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналуы тиіс;
3. Заттардың формасы мен дизайны балалардың қауіпсіздігіне және жасына
бағдарлануы тиіс;
4. Декор элементтері оңай ауысуы тиіс;
5. Әрбір топта балалардың эксперименттік ісәрекеттеріне арналған орынды
қарастыруы қажет; 6. Топтық кеңістікте заттық ортаны ұйымдастыра отырып, психикалық даму
заңдылықтарын,   олардың   денсаулық   көрсеткіштерін,   психофизиологиялық
және коммуникативтік ерекшеліктерін, жалпы және сөйлеуінің даму деңгейін,
сонымен қатар, эмоционалдыққажеттілік саласының көрсеткіштерін ескеру
қажет;
7. Түс палитрасы жылы, пастельді түстерде болуы тиіс;
8. Топтық бөлмеде дамытушы  кеңістікті құру кезінде ойынның басты рөлін
ескеру қажет;
9.   Топтың   заттықдамытушы   ортасы   балалардың   жасерекшеліктерін,   оқу
кезеңі мен білім беру бағдарламасына байланысты ауысуы тиіс.

төмендегілердің болуын қарастыратын дамытушы ортаны құру қажет
 Балалардың   өз   бетімен   ісәрекетін   дұрыс   ұйымдастыру   үшін

 ойын зонасы;
 оқшаулану зонасы;
 заманауи ойыншықтар;
 дамытушы ойындар;
  дидактикалық және көрнекі материалдар;
  өнімді ісәрекеттерге арналған материал;
 шығармашылық ісәрекет үшін атрибуттар;
 эксперимент жасау бұрышы;
 табиғат бұрышы;
 логопедиялық бұрыш;
 фонотека, видеотека;
 спорт құралдары мен жабдықтары және т.б.
Топтық   кеңістік   шартты   түрде   ерте   топ   жасында   үш   зонага
бөлінеді:
      тыныштық ортасы: оқу, «оқшаулану», кітап бұрышы;
      орташа қарқынды: театрланған, музыка, құрастыру зонасы;
      қарқынды қозғалыс зонасы: спорт бұрышы.
Топтар кеңістігі аясында шартты түрде баланың барлық  қызығушылықтарын
қамтитын ойын және тақырыптық зоналарды атап көрсетуге болады:
танымдық даму зонасы (оқу); шағынзертхана (қызықты математика, сөйлеуді
дамыту, ғарыш), мұнда энциклопедиялар,ойынхана бар;
көркемэстетикалық даму зонасында сурет салу, балаларға арналған көркем
әдебиеттер,
  шығармашылық   «қабырға»,
декоративтіқолданбалы өнер туындыларының үлгілері және т.б. бар;
театрланған   зонада   әртүрлі   театр   қуыршақтары,   маскалар,декорациялар,
ширмалар бар;
   әлеуметтікэмоционалдық   даму   зонасы   айна   жүйесі,   пиктограмма,   ойын
материалдарының қарапайым сюжеті болады;
  музыкалық
аспаптар, МДҰ   негізгі   білім   беру   бағдарламасының   талаптарына   сай  экологиялық
тәрбиелеу   зонасында   өсімдіктер,   жануарлар,   табиғи   зона   макеттері,
көшірмелерді   дайындауға   арналған   әртүрлі   табиғи   материал,   экологиялық
дамытушы ойындар және т.б. болады;
сюжеттікрөлдік   ойындарға  арналған   ойын   зонасына   ойын   кеңістігінің
модульмакеттері, сәндену бұрышы кіреді;
құрастыру   зонасы   ірі   еден   үсті,   ұсақ   үстел   үсті   құрастырғыштың,ойын
ойыншықтары,   құрастыру   сызбалары,   жол   қозғалысы,   қауіпсіз   өмір   сүру
ережелері бойынша материалдың болуын қарастырады
Баланың дамуындағы қажетті жағдай оның психологиялық жайкүйі ғана
емес, сондайақ оның физикалық дамуы мен денсаулығының нығаюы болып
табылады. Ол үшін топтың заттықдамытушы ортасы балаларға ойнау және
жеке   қосалқы   топтармен   сабақ   өту   мүмкіндіктерінің   есебімен
ұйымдастырылады,   ал   құралдар   мен   ойыншықтар   балалардың   еркін
қозғалуына кедергі жасамауы тиіс. Тәрбиешінің міндеті – балаларға қолайлы
жағдай жасау, ұтымды қозғалыс тәртібін ұйымдастыру, әртүрлі белсенді іс
әрекеттер мен демалыстың жүйелі алмасуымен баланың жалығуының алдын
алу.
«Бір білім саласына арналған материалдар мен жабдықтарды басқа білім
беру салаларын жүзеге асыру кезінде де қолдану қажет. Жабдықтарды таңдау
балалардың   шығармашылық,   психологиялық   және   дене   дамуына   барынша
мүмкіндік   беретін   келесі   әрекет   түрлері   үшін   іске   асырылады:   ойын,
танымдықзерттеу,   коммуникативтік,   еңбек,   көркеммузыкалық,   көркем
әдебиетті   қабылдау   және   т.б».  деп   жаңартылған   мектепке   дейінгі   білім
стандартында көрсетілген.
«Денсаулық»   білім   беру   саласы   бойынша   пәндік   дамытушы   ортамен
жұмыстарымнан яғни өз іс тәжірибемді мысалға келтірсем. Ерте жас тобымен
өткізілетін   ұйымдастырылған   оқу   қызметінде   дәстүрден   тыс   құрал
жабдықтармен жұмыс жасап келемін.
Дене   тәрбиесі   бойынша   пәндікдамытушы   ортамда   пластикалық   ыдыс
қақпақтарынан   тігіліп   жасалынған   балалардың   сауықтыру   шынықтыру
шараларына   пайдалануға   денсаулық   кілемшесі,   топтағы   бала   санына
байланысты құм салынған қапшықтар, таяқшалар, арқан, қимылдық ойындарға
арналған   атрибуттар,   пластикалық   ыдыстардан   жасалынған   кедергілер,
хоккей таяқшалары мен шайбасы, жалаушалар, ертегі кейіпкерлерінен сақина
лақтыруға арналған құралдар, тоқыма доптар т.б
Осы дамытушы құралдарды пайдалана отырып, атааналармен бірге  дене
тәрбиесінен   ерте жас тобымен өткізілген «Тауықтар мен балапандар» оқу
қызметін ұсынамын
Қорытынды: Ерте жас тобындағы балалардың жеке басынын және танымдық процесін
дамытады,  қарым –қатынас  дағдыларын  және тұтастай алғанда айналадағы
әлеммен әлеуметтік өзара іс  қимылын қалыптастырады.
Заттық   ортаны   модельдеу   балалардың   өзара   әрекеттесуіне,
ынтымақтасуына,   өзара   білім   алуына   жағдай   туғызады.   Қоршаған   ортаның
балаға әсер етудің нәтижесі оның бұл ортадағы белсенділігімен  түсіндіріледі.
Ерте   жастағы   балалар   тобында   заттықкеңістіктік   дамытушы   ортаны   құру
баланың жанжақты дамуы,жетекші әрекет түрлерін дамыту үшін маңызды.
Баланы   қоршаған   дамытушы   ортада   бала   да   өзінің   заттық   әлемінде
шығармашыл   бола   алатындай   мүмкіндік   туғызу   керек,   сонда   ғана
ересектермен,   құрдастарымен   өзара   әрекеттестік   үдерісінде   өзінің   жеке
басының  тұлғалықдамытушы шығармашылығы қалыптасады.

file_name: баяндама нурсауле.doc

title: Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жаңартылған мазмұнына сәйкес ерте жастағы топтарда пәндік-дамыту ортасын құру


extracted_text:
Контрольная работа по химии для 8 классса «Изменения, происходящие с веществами»
1.Напишите   уравнения   диссоциации   следующих   веществ:   фосфорной   кислоты,   нитрата   хрома   (III),
гидроксида  рубидия (I), серной кислоты, фосфата  натрия,  гидроксида бария, сероводорода, хлорида
хрома(III), гидроксида цезия (I), азотистой кислоты, сульфата железа (III), гидроксида натрия, хлорида
серебра.
2.Закончите   уравнения   возможных   реакций,   поставьте   степени   окисления   и   уравняйте   реакции
(изобразить уравнения, используя формулы данных веществ)
а) хлорид железа (III)+нитрат  натрия→
б) нитрат серебра+бромид бария→
в) сероводород+нитрат свинца (II)→
г) гидроксид кальция+соляная кислота→
д) сульфат цинка+хлорид меди (II)→
е) хлорид магния+фосфат натрия→
ж) оксид фосфора (V)+ вода  фосфорная кислота
→
3. В 120 г воды растворили 18 г оксида серы (VI). Определите массовую долю серной кислоты в растворе.
4.Закончите уравнения реакций, расставьте коэффициенты и определите тип химической реакции:
а) сульфат меди +алюминий →
б) алюминий + сера→
в) фосфорная кислота + литий→
г) гидроксид алюминия
д) хлорид натрия + нитрат серебра →
5. Массовая доля азота в NH4Br чему равна?
6. Рассчитайте массу соли, полученный в результате реакции соединения между хлором и 2,3 г натрия.
 оксид алюминия + вода
→
→

file_name: Контрольная работа по химии.docx

intro: Данный материал предназначен для учащихся 8 класса по химии. Контрольную работу можно выполнить после изучения темы "типы химических реакций", "Решение задач на растворы", "Расчеты по уравнениям химических реакций", "Диссоциация". Также 5 задание на вычисление массовой доли служит повторением темы, пройденной в начале учебного года.

title: Контрольная работа по химии на тему "Изменения, происходящие с веществами" (8 класс, химия)


extracted_text:
Зачетная работа по теме: «Первоначальные сведения о строении
вещества»
Вариант I
1. Продолжите предложения.
1) Все вещества состоят . …………………..
2) При повышении температуры  ……….между молекулами……….
3) Диффузия – это ………………….
4) Диффузия происходит в  ………………………………
5) Между молекулами  ………… силы ……………………
2. Ответьте на вопросы.
1) Что такое физика?
2) Что такое вещество?
3) Что такое молекула?
4) Можно ли тела сжимать до бесконечности? Почему?
5) Газы легко сжимаются. Можно газ сжать до сколь угодно малого
объема?
6) Перечислите три положения молекулярного строения вещества.
7) Сравните воду и водяной пар. Что между ними общего и чем они
отличаются?
8) Верно ли утверждение: «Молекулы газа движутся, а молекулы
твердого тела нет». Ответ поясните.
3. Заполните таблицу.
Расстояние между
молекулами
Расположение
молекул
Состояние
Газообразное
Жидкое
Твердое
4. Физический диктант. (напишите да или нет)
1) Вещество состоит из мельчайших частиц, едва различимых
невооруженным глазом.
2) Объем газа при нагревании увеличивается, так как каждая
молекула становится больше по размеру.
3) Пленка масла, растекаясь по поверхности воды, может занять
любую площадь.
4) Молекулы воды точно такие же, как и молекулы льда.
5) Атомы состоят из молекул.
Зачетная работа по теме: «Первоначальные сведения о строении
вещества»
Вариант II
1. Продолжите предложения.
1) Молекула – это  . …………………..
2) При понижении температуры  …….между молекулами  ………….
3) Диффузия – это ………………….
4) Диффузия в газах происходит  быстрее, чем …..…,потому что  ..…..
5) Молекулы  …………друг другу, и это взаимодействие проявляется
……………
2. Ответьте на вопросы.
1) Что такое физическое явление?
2) Что такое материя?
3) Что такое диффузия?
4) Почему газ сжать легче, чем воду?
5) Почему жидкости и твердые тела не рассыпаются на отдельные
молекулы?
6) Перечислите три положения молекулярного строения вещества.
7) Что означают слова «Молекулы взаимодействуют»?
8) Верно ли утверждение: «Молекулы газа отталкиваются, а молекулы
твердого тела и жидкости притягиваются». Ответ поясните.
3. Заполните таблицу.
Свойства
Движение молекул
Состояние
Твердое
Жидкое
Газообразные
4. Физический диктант. (напишите да или нет)
1) Объем тела при нагревании уменьшается.
2) Объем жидкости при охлаждении уменьшается, так как
промежутки между молекулами становятся меньше.
3) При сжатии газа уменьшается размер молекул.
4) Молекулы водяного пара отличаются от молекул воды.
5) Газом из двухлитрового сосуда можно заполнить пятилитровый.

file_name: зачетная работа 7 класс.doc

intro:
Зачётная работа состоит из 4 частей: 1 часть - допишите предложения, 2 часть - ответьте на вопросы, 3 часть - заполните таблицу, 4 часть - физический диктант (напишите да или нет).
   Задания по материалам главы "Введение" курса физики 7 класс.

title: Зачётная работа по физике на тему "Первоначальные сведения о строении вещества", 7 класс


extracted_text:
Күні:
Сынып: 1
в
ь
Сабақтың тақырыбы
Осы сабақта қол
жеткізілетін оқу
мақсаттары (оқу
бағдарламасына сілтеме)
Сабақтың мақсаттары
Пән мұғалімдері: Жаныбекова Г Б

Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
Кейіпкерлерді сипаттаймын. Ю әрпі мен дыбысы
1.1.2.1 Мұғалімнің көмегімен мәтінде кім (не) туралы
айтылғанын анықтау.
 1.1.4.1   Мәтіннің мазмұнын тақырыбы немесе оның
иллюстрациясы бойынша болжау.
1.2.1.2 Оқудың түрлерін (буындап оқу, жиі кездесетін
сөздерді тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану.
1.3.8.1   Жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың
жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп
элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
1.1.2.1. Понимать значение знакомых слов, имеющих
отношение к повседневной жизни.
1.1.4.1. Понимать, о ком/о чем говорится в
прослушанном тексте.
1.2.2.1. Составлять рассказ из 23 предложений по
картинке.
1.4.4.1. Писать прописные (заглавные) и строчные буквы
и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с
санитарно гигиеническими требованиями.
1.S3 pronounce basic words and expressions intelligibly
1.S5 produce words in response to basic prompts
1.L1 recognise short instructions for basic classroom
routines spoken slowly and distinctly
1.L3recognise with support simple greetings
1.L3recognise the spoken form of a limited range of basic
and everyday classroom words
Барлығы: Мәтінді оқиды, кейіпкерлерді анықтайды,ю
әрпін каллеграфияға сай жазады
Все учащиеся смогут:запомнить ключевые слова по
изучаемой теме;
называть новые слова и использовать их в речи;
внимательно слушать, понимать речь и правильно
реагировать на нее;
понимать значение новых слов;
участвовать в диалоге.
All learners will be able to:
 pronounce basic words denoting animals


recognise simple greetings
recognise basic colours
Көбі: Сөздерге дыбыстық талдау жасайды, сұрақтарға
жауап береді
 Большинство учащихся смогут:
 составлять словосочетания (существительное +          2 топ Жұмбақты шеш:
1. Тәтті көрсе бас салар,
Айнымайды баладан.________________________
2. Өзі айлакер, өзі қу,
Жүрген жері бір шу._________________________
3. Сұрғылт тартқан түсi бар.
Ақсиған көп тiсi бар
Тыным таппай жүгiрiп,
Сiлекейi шұбырған,
Қыстау маңын ториды,
Ауылдың өш бар итi.    ___________________________ 1 топ
ү а ю л і ы р қ к т с
8 9 7 2 3 5 6 1 4 15 23
158243           97     1923156 3 топ
41,1002,62,22,74
61,ю
401,61,81,903,94,43 2 топ Жұмбақты шеш:
1. Тәтті көрсе бас салар,
Айнымайды баладан.________________________
2. Өзі айлакер, өзі қу,
Жүрген жері бір шу._________________________
3. Сұрғылт тартқан түсi бар.
Ақсиған көп тiсi бар
Тыным таппай жүгiрiп,
Сiлекейi шұбырған,
Қыстау маңын ториды, Ауылдың өш бар итi.
 ___________________________ Айтылуы
естілуі Жазылуы
йу  Ою
ойу
қою
қойу қию
қийу
құю
құйу түйу
түю
есейу
есею үлкею
үлкейу
 азайу
азаю көбейу
көбею Оқушы аты: ___________________________________
1.Қатесіз  жазылған сөздерді көшіріп жаз
Қойан, шаян, қою, сайахат, көбею, азайу, қияр, үлкейу
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
2.Напишите названия животных и выделите гласные и согласные
звуки.
в
ь
3.    REFLECTION          Match the words with pictures  1. Мен  аң
аттарын білемін
Оларды
ағылшынша, қазақша және
орысша айта
аламын, сауатты
жазамын 2. Мен аң аттарын
білемін
Оларды қазақша
және орысша айта аламын, сауатты
жазамын 3. Мен аң аттарын
білемін Оларды қазақша
айта аламын,
сауатты жазамын

file_name: Ю әрпі дыбысы (2).docx

description:
Айтылуы
естілуі

description:
Жазылуы
йу

description:
Ою
ойу
қою
қойу

description:
қию
қийу
құю
құйу

description:
түйу
түю
есейу
есею

description:
үлкею
үлкейу
 азайу
азаю

description:
көбейу
көбею

description:
аламын, сауатты
жазамын

description:
3. Мен аң аттарын
білемін

intro: Сабақ жоспары жағартылған білім бері бағдарламасы бойынша 1 сыныпта өткізілген сауат ашу, орыс тілі және ағылшын тілі пәндері кіріктіріле жасалған. Сабақ жоспарында әр пәннің үлесі нақты есептеле отырып құрылды. Сабақта оқытудың инновациялық әдіс тәсілдері қолданылған. Сабақ кезеңдері пәндер бірін бірін толықтырып отырады

title: краткосрочный план интегрированный урока  "Кейіпкерді сипаттаймын. Ю әрпі мен дыбысы" 1 сынып сауат ашу


extracted_text:
МБДОУ «Детский сад №10 «Сказка» города Новочебоксарска
Конспект открытой дидактической игры
по энергосбережению
«Разноцветные лампочки»
(вариант по формированию элементарных математических
представлений)
Выполнил и провел
воспитатель I квалификационной категории
Евстафьева Ольга Николаевна Новочебоксарск, 2016
Цель: закреплять   навыки   использования   сенсорных   эталонов   счёта   в
пределах 5—10; закреплять знание математических действий «+», «», «=»;
формировать навыки энергосбережения.
Материал: карточки   разных   цветов,   на   которых   изображена   люстра   с
некоторым количеством лампочек, карточки с точками, знаки «=», «+», «» и
лампочки.
Правила игры: проводится индивидуально.
Предварительная   работа:  встречабеседа   с   домовенком   Береженком;
беседа   «Экономим   свет,   воду,   тепло»;   чтение   сказок
  и   загадок   по
энергосбережению; рассматривание иллюстраций.
Ход игры:
Вариант 1. Сколько лампочек?
Долго горели лампочки у мальчика Пети в квартире. И некоторые сгорели,
их нужно будет купить. Давай сосчитаем, сколько лампочек перегорело, а
чтобы не забыть найдем карточку с таким же количеством точек.
Вариант 2. Придумай задачу.
Мальчику   Пете   в   школе   дали   задание   придумать   задачи   про   лампочки.
Например, на люстре горело 5 лампочек. 1 лампочка перегорела. На люстре
осталось «работать» 4 лампочки. Давай, мы с тобой поможем Пете придумать
другие задачи (ребенок выкладывает карточки с люстрами, лампочки, ставит
необходимый знак между частями и находит ответ).

intro: Конспект дидактической игры по энергосбережению«Разноцветные лампочки» (вариант по формированию элементарных математических представлений) содержит следующую информацию: цель игры, задачи, материал необходимый для игры, предварительную работу для приобретения необходимых для игры знаний и умений, ход игры с двумя вариантами. Игра направлена на формирование навыков энергосбережения через формирование элементарных математических представлений.

title: Конспект дидактической игры  по энергосбережению «Разноцветные лампочки»


extracted_text:
Жаныбекова Г Б
Оралхан Бөкей атындағы №44 лицейі
                                                                                Бастауыш сынып мұғалімі
БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ МАТЕМАТИКА ПӘНІНЕН
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ІС – ӘРЕКЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ АРҚЫЛЫ  БІЛІМ
САПАСЫН АРТТЫРУ
Өзектілігі:  Білім   алу   тұлғалық,   дарындық,   саналық   және   шымырлық   қабілеттің
барынша   дамуына   бағытталуы   керек.   Білім     баланы   азат   қоғамдағы   ересек   әрі
белсенді өмірге дайындалуы керек.Сондықтан да бастауыш сыныптарда математика
пінінен   инновациялық   іс   –   әрекетті   ұйымдастырудың   білім   сапасына,   оқушы
функционалды сауаттылығын дамытуына ықпалы зор деп білемін
  Мақсаты:  Оқушылардың математика пәнінен білім сапасын арттыруда субъект –
субъектаралық   қарым   –қатынасты,   инновациялық   іс      әрекеттерді   тиімді
ұйымдастыру арқылы өз бетімен жұмыс істеу дағдысын жетілдіру,  алған білімдерін
практикалық   іс      әрекеттерге
  қолдану,   шығармашылық,   жауапкершілік,
белсенділіктерін дамыту.
Мiндeттepiм:
1. Субъект – субъектаралық қарым қатынасты тиімді ұйымдастыру
2. Инновациялық әдіс – тәсілдерді пайдалану арқылы оқушыны өз біліміне peфлeкция
жaсaй бiлугe үйpeту.
3. Өз бетімен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру apқылы өзiнe     дeгeн сeнiмдiлiгiн
apттыpу.

Күтiлiтiн нәтижeлepi:
1. Өз бiлiм дeңгeйiн бaқылaй  бiлугe дaғдылaнaды
2. Өзiнe дeгeн сeнiмдiлiгi apтaды
3. Өз бетімен жұмыс істеу дағдысы қалыптасады
4. Математика пәнінен білім сапасы артады
  Субъектдегеніміз не?
Алғашқы рет субъект ұғымы тұлға болмысына орай енгізген психолог  С.Л.
Рубинштейн   болған.   Ол   1922   жылы   шығармашылықтағы   дербестік   қағидасын
қорытып,одан   кейін   субъектілікісәрекеттік   тұжырымдамасын   анықтаған.
  Ол
постулаттық тұжырым:  адам субъект болып дүниеге келмейді, субъект болып,
дамып жетіледі.  Демек, субъект  аса жоғары белсенділік, біртұтастық,жүйелілік,
автономдық деңгейіне жеткен адам.Тұлғаның субъект дәрежесіне жетуі үшін үнемі
қозғалыста болуы қажет деп түсіндіреді, тұлғаның өзіне деген құнды және ортаға
қатысты   руханиадамгершілік   қатынастарын   анықтайтын   қасиеттер      белсенділік,
дербестік,   жауапкершілік,   шығармашылдық   және   т.с.с.   субъектілік   ұстанымның
  Осы   қасиеттерге   бағдарлап   жұмыстар
құраушылары   болып   табылады.
1 ұйымдастырылса, субъектілікті, субъектаралық қарым қатынасты дамытуға болады.
[5]
Осы зерттеу тақырыбымен  жұмыс жасай бастаған кезден нәтижесін  байқауда
өзім   сабақ   беретін   сынып   оқушыларына   әр   түрлі   психологиялық,   педагогикалық
бақылау   жүргізіп   отырдым.Соның   бірі  американ   психиатры,   әлеуметтік   психолог
Джекоб Морено әдісімен «Соцометрия» толтырылды [6]
               Соцометрия мақсаты:   Сынып оқушылары арасындағы субъектаралық
қарымқатынасты анықтау.

1 «б»
Ал   мұғалім   мен   оқушы   қарым   –қатынасын   анықтауда   «   Мұғалім   оқушы
көзімен» әлеуметтік сауалнамасын  1 «б» сынып оқушыларына толтырғыздық [6]
Сурет №1 субьектіаралық қарым –қатынас
№2 сурет Мұғалім мен оқушы қарым – қатынасы
Осы   сауалнама   мен   соцометрияны   саралай   келе   оқушыларды   өз   бетімен
жұмысқа   баулып,   жетілдірген   кезде   өзара   тепетеңдік   қарым   қатынас,   бірлік
орнап, өздеріне деген сенімділігі артады деген тұжырым жасадым
    В.В Давыдов, Л В Занков, Н А Менчинская сынды ғалымдар пікірінше
     « Өз бетімен істейтін жұмыс деп берілген тапсырманы мұғалімнің
    басшылығымен, бірақ оның тікелей қатысуынсыз оқушылардың  өздері атқаратын
    жұмыстарды айтады» [9]
Өз   бетімен   жұмыс   істей   алатын   оқушы,   тек   білім   білік   дағдысы   ғана
емес,сонымен   бірге   ойлау   қабілеті,   еркін   сөйлеу   мәдениеті,   сауаттылығы   өзіне
деген   сенімділігі,   пәнге   деген   қызығушылығы,   шығармашалық   қабілеті   оянады.
Сондықтан өз бетімен жұмыстың мақсаты айқын, оқушыға түсінікті болуы қажет.
Өз   бетімен   жұмыс   тапсырылғанда   оның   ауыр   –   жеңілділігі,   қанша   уақыт
2 орындалатынына   назар   аударған   жөн.   Өз   бетімен   жұмыс   сабақтың   кез   келген
уақытында беруге болады: [5]
 Жаңа сабақ түсіндіру кезінде
 Қайталау сабағы кезінде
 Сабақты бекіту кезінде
Сабақтың   мазмұнына,   тақырыбына   қарай   сабақта   бірнеше   өз   бетімен   жұмыс
тапсыруға болады. Өз бетінше жұмысты ұйымдастыруда болатын жеке қасиеттерін
ескеріп,   жекелей   саралап   оқыту   әдісін   қолданған   жөн.   Өйткені   әр   оқушының
танымдық қабілеті, қызығуы білім бейімділігі әр түрлі болады. Өз бетімен жұмыс
әрекетін ұйымдастыруға бейімделген оқушының әрекеті зерттеу әрекетіне көшеді.
Оқушының өз бетімен жұмыс істеу жүйелілігі, бірізділікпен ұйымдастыруға баулу
біртіндеп   зерттеушілік   әдісін   қолдануға   әкеледі.   Нәтижесінде   оқушының   өзіндік
терең ізденіске бастайды. Оқушының өз бетінше зерттеу жүргізу, оның жеке талабын
қанағаттандыруға, көкейінде жүрген сұрақтарға жауап табуға үлкен ықпал етеді.
Оқушы   өз   бетінше   зерттеу   жүргізу   арқылы   қоршаған   ортасын   тани   алады,  жаңа
білімді дайын күйінде емес, өзі үшін жаңа білімнің көзін ашады
Оқушыны субьект епіп тәрбиелейтін  басты әрекет – сабақ беру.
     «Сабақ беру – үйреншікті жай ғана шеберлік емес, ол – жаңадан жаңаны
табатын өнер»  деген екен Жүсіпбек Аймауытов. [9]
      Сабақта 7 модульді ықпалдастыра  пайдалана отырып, өзімнің оқушы білім
сапасын арттыруда өзекті деп таныған оқушының өз бетімен жұмыс істеу дағдысын
жетілдіруге және субъект – субъектаралық қарым қатынас орнатуға тиімді екеніне
көзім жетті
     Сондықтан, қазіргі кезде математика сабағымды: Субъект – субъектаралық
қарым –қатынас орната отырып, инновациялық іс – әрекеттердітиімді ұйымдастыра
отырып , оқушыларымды өз беттерімен жұмыс істеуге баулып келемін
Сонымен қатар қазіргі сабақ беретін сыныптарымда үлгермеуші оқушы жоқ, яғни
қорытынды бақылау жұмыстарында «2» алатын оқушы болмайтындығын  қуанышпен
айта   аламын.   Белсенді,   математикадан   қабілетті   оқушылар   жаңа   тақырыптарды
өздері   сыныптастарына   түсіндіруде   бәсекелестік   көрсетеді   және   математикалық
тілде сөйлеуге, математикалық ереже, формулаларды қолдана отырып түсіндіруге
және өтілген жаңа тақырып бойынша алгаритм құруға тырысады
Ал мұғалім мен оқушы және сыныптағы оқушылар арасындағы қарым –
қатынастың қандайлық әсері болғандығын төмендегі сызбалардан көруге
болады,өйткені жоғарыда көрсетілген Джекоб Морено әдісімен «Соцометрия»
және «Мұғалім оқушы көзімен» әлеуметтік сауалнамасын 1 «б» сыныбынан
қайтадан алынып,сараланды
2016-2017 (қыркүйек) 1 б сыныбы
2016-2017 (ақпан) 1 б сыныбы
3 2016-2017 (қыркүйек) 1 б сыныбы
                                            №5 сурет салыстырмалы
                                Джекоб Морено әдісімен «Соцометрия» нәтижесі

№5 сурет салыстырмалы «Мұғалім оқушы көзімен» сауалнама нәтижесі
2016-2017
2016-2017 (ақпан)
                                                                 №7 сурет «Салыстырмалы білім сапасы»
ІІ
орын
ІІІ
орын
қатысқан
оқушы
ІІ
орын
ІІІ
орын
қатысқан
оқушы
Малахит
І
оры
н
Халықаралық "Білгіш - 2"
І
оры
н
ІІ
орын
ІІІ
орын
Асыл тас
қатысқан
оқушы
І
оры
н
2016-2017
оқу жылы
21
20
1
12
10
1
7
7
4 Осы таңдап алған өзекті тақырыбым бойынша жұмыс жасай, бaқылaй жүpiп
        мынaдaй қиындықтap кeздeскeнiн туpaлы aйтуымa  бoлaды:
 Oқушылapдың   тoптық   жұмыс   кeзiндe   бipбipiнe   көмeктeскiсi   кeлмeй
ынтымaқтaстықтың бoлмaуы
 Бұндaй   әдiс   –   тәсiлдepдi   сaбaқтa   пaйдaлaнудa   oқушы   мeн   мұғaлiмнiң
дaғдысының  жoқтығынaн, уaқыттың жeтпeй қaлуы
 Тoптық жұмыс кeзiндe oқушы бoйындa өзiн өзi peттeу дaғдысының жoқтығынaн
бipiн – бipi тыңдaй aлмaуы
 Сaбaқ бapысындa өзiн өзi, өзapa, тoптық бaғaлaу кeзiндe бaғaның әдiл бoлмaуы
 Oқушылapдың peфлeксия жaсaйдa қинaлуы
  Oқушылapдың өздepiнe дeгeн сeнiмсiздiктepi
 Әлi дe  aқпapaт құpaлдapымeн жұмыс iстeй бiлу дaғдысының aздығы
 Қысқa   мepзiмдi   жoспap   жaсaғaн   кeздe   oқушылapдың   жaс   epeкшeлiгiнe   сaй
стpaтeгиялapды тaңдaудaғы қиындықтap
Сондықтан мен қанша өз бетімен жұмыс істеу дағдысын қалыптастырсам oқушылapғa
тeк   бiлiм   бepiп   қaнa   қoймaй,   oның   өмipдe   қoлдaнa   бiлуiнe   дағдысын
қалыптастыруыма  болатынын түсiндiм.Өйткені сыныбымдағы І тоқсан диагностика
білім  72 %, бастапқымен салыстырғанда 28% өсті және сыныбымда бәсекеге түсетін
белсенді оқушылар көбейді, оқушылар өздерінің қатесін қалай және неден бастап
түзету қажеттіліген, яғни өз біліміне рефлексия жасай білетін оқушылар шықты. Oл
мүмкiндiктi   бepу   үшiн   мeн   eндi   үйpeтушi   eмeс,   бaғыттaушы,   бaғдapлaушымын.
Oқушылapдың пiкipiмeн сaнaсып, сaбaқ жoспapын құpу, сыныппeн билiктi бөлiсу,
oйлapын үнeмi  басшылықта  ұстaу, бaқылaу, өз бeтiншe үйpeнугe бaғдap бepу, мұның
бapлығы мeнi oқушылapыммeн бұpынғыдaн дa жaқындaстыpды.
Қорта келе, іс әрекетті   зерттеу үдерісін жүргізу   үлкeн eңбeктi жәнe ұлaстыpуды
қaжeт ететін үдеріс.
Сoндықтaн, бoлaшaқтa:
1. Сaбaқтa oқушылapдың мeтaтaнымын кeңeйтугe ықпaл eтeтiн деңгейлік
тапсырмаларды құрастыру және күнделікті сабақта пайдалану;
2. Дapынды жәнe тaлaнтты бaлaлapмeн жұмыс жaсaудa лoгикaлық  күpделi
тaпсыpмaлapды бepу;
3. Мeктeптe   әpiптeстepмeн   жүйeлi   түpдe   іс   әрекетті   зерттеу   үдерісін
жүpгiзуді насихаттау және  үйрету;
4. Бaлaлapдың бipбipiн әдiл бaғaлaуын қaдaғaлaу үшiн бaғaлaу өлшeмдepiн
бaлaлapмeн,  бipгe құpaстыpу, aтa – aнaлapғa тaныстыpу
5. Oқушылapды сын тұpғысынaн oйлaнуғa мaшықтaндыpу.
Бoлaшaқтa   oсы   жoспapды   жүзeгe   aсыpуды   Мapия   Мoнтeссopидiң     «Мeнiң
әдiстepiммeн мұғaлiм aз oқытaды, көп қaдaғaлaйды» дeгeн сөзiнe нeгiздeймiн.

5 ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы заңы»
2. 2015 жылға дейінгі білім беру тұжырымдамасы.
3.. Мемлекеттік бағдарлама   «Қазақстан Республикасы білімді дамыту» 2011
2020 жыл
4. Нақыл сөздер
5. Педагогическая энциклопедия
6 . Мектептегі психология 2010 №5
7.Бастауыш сыныпта математиканы оқыту методикасы Т Қ Оспанов
8. Райысов У. Сын тұрғысынан ойлау технологиясы. Бастауыш мектеп, 2004ж.
9. Интернет жүйесі
6

file_name: НПК Жаныбекова .doc

intro: Бастауыш сыныпта математика пәнінен білім сапасын арттыру бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі, өйткені оқушының бүгінгі білімі оны азат қоғамымыздағы ересек өмірге дайындап, функционалды сауаттылығын дамыту керек. Сондықтан оқушыны келешек өмірге дайындап, функционалды сауаттылығын дамытуда мұғалімнің, оның пайдаланатын әдіс тәсілдерінің негізгі роль атқаратынын Хетти өзінің метазерттеуінде көрсете білген. Мен бұл баяндамамда математика пәніндегі  инновациялық әдіс тәсілдердің білім сапасына әсерін көрсеттімҒылыми практикалық конференция "БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ МАТЕМАТИКА ПӘНІНЕН ИННОВАЦИЯЛЫҚ ІС – ӘРЕКЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ АРҚЫЛЫ  БІЛІМ САПАСЫН АРТТЫРУ"

title: Доклад НПК "БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ МАТЕМАТИКА ПӘНІНЕН ИННОВАЦИЯЛЫҚ ІС – ӘРЕКЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ АРҚЫЛЫ  БІЛІМ САПАСЫН АРТТЫРУ"