extracted_text:
Ресурсы:
(материалы,
источники)
музыкальная
композиция
«Одинокий
пастух»,
Фонограмма
песни
«Совершите
чудо»,  учебник
Самопознание
3
раздаточный
материал.
маркеры,
карандаши
класс,

Предмет           «Самопознание»
Тема: О доброжелательности
Ценность доброта
Качества: доброжелательность, бескорыстие
Цель:    Расширить   представление       детей   о   доброжелательности     как
ценном человеческом качестве  человека.
Задачи:  Раскрывать   значение   понятие   «доброжелательный   человек»,
развивать потребность дарить радость окружающим   людям, воспитывать
чуткое  и доброжелательное  отношение учащихся к себе и другим.
1.Орг.момент.
2.  Позитивный настрой на дыхание.
Ход урока:
Сейчас мы будем делать упражнение на дыхании. Когда мы концентрируемся
на дыхании у нас успокаивается ум. При вдохе мы будем вбирать в себя
покой и радость. А при выдохе будем выдыхать из себя все беспокойства.
Вдох выдох 910 раз медленно.
 Позитивный настрой
Под спокойную тихую музыку учитель читает текст: Давайте мысленным
взором   попробуем   заглянуть   в   своё   сердце.   Представьте,   что   внутри
вашего   сердечка   раскинулся   великолепный   сад   —   сад   вашей   души.
Светит   солнце   любви   и   тепла.   Переливается   радуга   доброты.   Может
быть,   вы   увидите   там   дерево,   покрытое   зелёной   кроной.   Это   дерево
доверия, уважения, радости, честности. Полюбуйтесь цветами любви и
добра, пройдитесь по саду своей души, насладитесь красотой. А теперь
медленно вернитесь в класс и откройте глазки.
Нарисуйте то, что вы увидели после позитивного настроя.
3. Актуализация  темы  урока.
Беседа
• Что такое доброжелательность?
• Какого человека можно назвать доброжелательным?
1 •   Кого   из   окружающих   вас   людей   можно   назвать   доброжелательным
человеком? Расскажите о них.

«доброжелательность» означает «желать добра».
  Доброжелательность      природное   свойство   человека.   Слово
4. Позитивное высказывание (цитата).
   Лишь добро одно бессмертно,
Зло подолгу не живёт.
 Как вы понимаете эти слова?
5. Проверка домашнего задания
  Почему великан замахнулся на крестьян камнем?
  Почему всетаки помог убрать глыбу с дороги?
 Каким качеством обладает девочка? (Ответы учащихся)
  Что сказала мама девочки? (Доброе слово железные ворота открывает,
произнесла мама девочки.)
    Добрые   слова   неслучайно   называют   волшебными      в   них   заключена
огромная сила.
Доброта и милосердие  создают основу человеческого счастья. Как вы
думаете, быть вежливым к окружающим — это тоже доброжелательность?
Предлагаю поиграть и вспомнить вежливые слова.
 Растает даже ледяная глыба от слова тёплого... (спасибо)
 Зазеленеет даже пень, когда услышит... (добрый день)
 Если больше есть не в силах, скажем маме мы... (спасибо)
 Мальчик вежливый и развитый говорит, встречаясь... (здравствуйте)
 Когда нас бранят за шалости, мы говорим... (простите, пожалуйста)
 И в России и в Казахстане на прощание говорят... (до свидания)
6. Подарок  от  учителя.
Жил когдато император, который очень любил птиц. Он узнал, что
мальчишки стреляют их из рогаток, и объявил:
 Кто принесет во дворец живую птицу, тот получит горсть риса.
Услыхав об этом, мальчишки перестали стрелять голубей. Они наставили в
лесу множество силков и вскоре дворцовые комнаты наполнились
голубями.
Случилось, что императора навестил мудрец из соседнего государства.
2 Он увидел во дворце голубей и спросил: “Зачем  столько птиц?”
Император ответил:
 У меня доброе сердце, и я спасаю их от мальчишек. Больше они не бьют
голубей, а приносят их мне живыми.
Кто же кормит птенцов? поинтересовался мудрец.
Каких птенцов? спросил император.
У птиц, которые живут теперь в комнатах дворца, остались в лесу
беспомощные птенцы. Кто кормит их?
Об этом я не подумал,  признался император.
Тогда мудрец сказал:
 У вас доброе сердце, вы любите птиц, но   никто им не принес столько
зла, сколько вы. Все гнезда сейчас в наших лесах наполнены мертвыми
птенцами. Вы спасли 500 голубей, но погубили в 5 раз больше!
Ах, как трудно быть добрым! –воскликнул огорченный император.
На это мудрец заметил:
И добро надо делать с умом. Ум без добра – плохо, но и добро без ума  не
лучше.
Выберите пословицу, которая очень метко подходит к этой сказке.
 “Доброе слово лечит, злое калечит”
 “Худо тому, кто добра не делает никому”
 “Доброта без ума пуста”
 “Ум без добра  плохо, но добро без ума не лучше”
 Как вы понимаете смысл этих пословиц?
7. Творческая деятельность. Работа в парах.
Давайте подобно героям мультфильма, подарим радость и доброту людям
и сделаем цветочную поляну.( дети вырезают цветы и прикрепляют к
доске)
Посмотрите, как засияла добротой и радостью чудесная полянка
8. Работа с учебником.
С. 5455 чтение рассказа Н. Чабаевский
  Учащимся предлагается на основе анализа ситуаций из своей жизни
3 или из любимых сказок и мультфильмов привести примеры проявления
доброжелательности   к   людям.
  Учащиеся   придумывают   и
разыгрывают сценку, герои,  которой проявляют доброжелательность
по отношению друг к другу.
При   подведении   итогов   учитель   предлагает   учащимся   ответить   на
вопросы: Умеете ли вы радоваться успехам друга? Как проявляется
доброжелательность в дружбе?
(Ответы учащихся)
Обобщение
 Доброжелательность проявляется в улыбке, добрых словах, дружеском
участии.
Доброжелательность
  Быть
доброжелательными важно не только по отношению к близким, родным,
друзьям, одноклассникам, но и к незнакомым людям.
9. Групповая работа
Составить правила доброжелательности
ПРАВИЛА доброжелательности
взаимопониманию.

способствует
 Совершайте хорошие дела просто так, из хороших побуждений.
 Любите людей знакомых и незнакомых, не обижайте их.
 Призывайте окружающих хорошо относиться друг к другу.
 Делайте добро для близких и друзей.
 Не завидуйте!
 Не вредничайте!
 Не грубите.
Конечно, мы еще не совсем взрослые и не всегда имеем возможность
помочь всем, но к этому нужно стремиться.
При обсуждении задания учитель помогает ученикам советами под
сказками, как можно проявлятъ доброжелателъностъ  дружескими
жестами и мимикой, словами нежности и поддержки
10. Групповое пение  «Совершите чудо»
Автор музыки: Евгений Птичкин
Автор стихов: Михаил Пляцковский
10.Домашнее задание. Записать в тетрадь правила доброжелательности
Минусовка
песни
4 11.Заключительная минута тишины.
Ребята!     Закройте   глаза   на   минутку,   вспомните     все     хорошее,   о   чем
говорили на уроке,  сохраните  это хорошее  настроение на весь день.
12. Рефлексия.
5

intro:
Ключевое понятие урока: доброта как формируемое общечеловеческое качество.

Цель:  Расширить представление   детей о доброжелательности  как ценном человеческом качестве  человека.

Задачи: Раскрывать значение понятие «доброжелательный человек», развивать потребность дарить радость окружающим  людям, воспитывать чуткое  и доброжелательное  отношение учащихся к себе и другим.

title: Урок самопознания на тему: "О доброжелательности" (3 класс)


extracted_text:
Самоанализ   индивидуального   логопедического   занятия   с   воспитанником
детского дома (учеником 3 класса коррекционной школы 8 вида)   Суховым
Александром.
Тема занятия: «Дифференциация звуков, имеющих артикуляторно  акустическое
сходство. Сонорные согласные. Дифференциация согласных звуков рл».
Форма организации занятия: индивидуальная.
Занятие   проводилось   с   воспитанником   детского   дома   (учеником   3   класса
коррекционной школы), имеющим логопедическое заключение: нарушение чтения и
письма, обусловленное снр (системным недоразвитием речи).
Основные цели занятия:
Коррекционнообразовательный аспект:
Формировать   и   закреплять   знания   и   умения   сравнения   сонорных   согласных   по
артикуляторноакустическому сходству;
Познакомить ученика с буквами рл, научить обозначать их на письме буквами «р» и
«л» на уровне слога, слова и словосочетания; соотносить звуки рл с символами.
Формировать фонематическое восприятие: познакомить ученика со сравнительной
характеристикой   звуков   «р»«л»,   нормами   их   артикуляции;   развивать   навыки
звукобуквенного анализа  и синтеза слов;
Формировать навыки понимания и выполнения двухступенчатых инструкций;
Коррекционноразвивающий аспект:
Активизировать слуховое внимание и восприятие;
Припоминание литературных произведений.
Закреплять знания норм орфографии;
Коррекционновоспитывающие цели:
Воспитывать ответственное отношение к учебной деятельности;
Воспитывать умение самостоятельно оценивать результаты своей деятельности;
Воспитывать умение осуществлять самоконтроль. При планировании занятия я учитывала возрастные и индивидуальные особенности
и возможности ребенка (материал занятия соответствует возрасту и возможностям
учащегося).
С   целью   предупреждения   утомляемости   в   структуру   занятия   включены
разнообразные задания, которые соответствуют теме занятия.
Занятие я начала с организационного момента, который позволил настроить ребенка
на   рабочую   обстановку   в   течение   всего   занятия   и   уточнить   лексическую   тему
занятия.
Реализация   поставленных   целей   и   задач   решалась   через   выполнение
следующих упражнений и этапы занятия:
1. Артикуляционная   гимнастика   была   проведена   для   выработки   правильных
полноценных   движений   артикуляционных   органов,   что   необходимо   для
правильной дифференциации звуков.
2. Физминутка  была   проведена   с   целью   импровизации.   Ребенку   предлагалось
выложить из палочек рыбку, подводную лодку, акулу.
Этапы занятия.
1. Оргмомнет.  Целью   этого   этапа   была   закрепление   знания   морских
животных и рыб, изображенных на картинках.
2. Знакомство с героями занятия. Целью данного этапа было припоминание
разных сказок, события в которых происходят на море или на его дне.
Вспомнить авторов этих сказок.
3. Знакомство   с   темой   занятия.   Целью   данного   этапа   было   определение
героини   занятия,   найти   в   ее   имени   2   согласные,   которые   обозначают
звонкие твердые звуки, сходные по звучанию и образованию (звуки рл).
На данном этапе были реализованы следующие задачи:
4. Основная часть.
Была уточнена артикуляция изучаемых звуков, акустические признаки звуков, звуки
соотнесены с буквами;
4.1.  Задачей на уровне развития логического мышления было следующее задание:
записать названия морских животных в порядке увеличения скорости их движения.
Так же были даны слова для справок (черепахи, морские коньки, дельфины). 4.2. На этапе соотнесения букв рл с символами для их обозначения на письме была
реализована следующая задача: научить ребенка соотносить буквы рл с символами
для их обозначения на письме.
4.3.  Следующим   этапом   занятия   была   работа   по   развитию   слогового   анализа   и
синтеза на уровне слога. Задача: научить распределять слоги с согласными рл в 2
столбика.
4.4.  Далее последовал этап обогащения словаря по теме «Рыбы». Ребенку были
предложены   картинки   с   изображением   различных   видов   рыб   и   дано   задание
отобрать только те картинки, в названии которых есть буквы рл.
4.5. На этапе развития звукобуквенного анализа на уровне слова была реализована
следующая задача: научить ребенка подбирать слова к соответствующим им схемам,
соотносить слово с соответствующей схемой. Было предложено задание подобрать
по   5   названий   животных,   птиц,   имен,   названий   предметов   к   соответствующим
схемам с буквами рл.
4.6.  Этап   физминутки   был   связан   с   темой   занятия.   Основными   задачами   были
следующие:
 развитие мелкой моторики рук;
 развитие воображения (импровизация);
 развитие конструктивного праксиса;
 снятие усталости и напряжения.
4.7.  Следующим   этапом   занятия   стало   развитие   звукового   анализа   и   синтеза   на
уровне словосочетания. На данном этапе решались следующие задачи: развивать
навыки звукового анализа и синтеза посредством шифрования слов по образцу при
помощи   согласных   рл.   Ребенку   было   предложено   задание   прочитать
словосочетания, зашифровать их по образцу только при помощи согласных рл.
Завершающим этапом стал итог занятия, проведенный в форме уточнения знаний:
надо было назвать сначала слова с буквой р, а затем назвать слова с буквой л в
середине слова.
Методы и приемы, которые были использованы мной на основных этапах занятия,
соответствовали целям. Цель занятия, на мой взгляд, достигнута, задачи решены. Но
необходимо дальнейшее проведение коррекционной работы в системе.

file_name: анализ занятия с Суховым С..docx

дефектология

group: Педагогика

title: Самоанализ логопедического занятия в 3 классе СНР


extracted_text:
Самоанализ индивидуального логопедического занятия с воспитанником
детского   дома   (учеником   4   класса   коррекционной   школы   8   вида)
Волгиным Александром.
Тема   занятия:  «Дифференциация   звуков,   имеющих   артикуляторно
акустическое   сходство.   Звонкие   и   глухие   согласные.   Дифференциация
согласных звуков жш».
Форма организации занятия: индивидуальная.
Занятие   проводилось   с   воспитанником   детского   дома   (учеником   4   класса
коррекционной   школы),   имеющим   логопедическое   заключение:   нарушение
чтения и письма, обусловленное снр (системным недоразвитием речи).
Основные цели занятия:
Коррекционнообразовательный аспект:
Формировать   и   закреплять   знания   и   умения   сравнения   звонких   и   глухих
согласных по артикуляторноакустическому сходству;
Познакомить   ученика   с   буквами   жш,   научить   обозначать   их   на   письме
буквами   «ж»   и   «ш»   на   уровне   слова,   словосочетания   и   предложения;
соотносить звуки жш с символами.
Формировать   фонематическое   восприятие:   познакомить   ученика   со
сравнительной характеристикой звуков «ж»«ш», нормами их артикуляции;
развивать навыки звукобуквенного анализа  и синтеза слов;
Закреплять знания норм орфографии.
Коррекционноразвивающий аспект:
Развивать зрительное и слуховое восприятие, внимание и память;
Закреплять знания норм орфографии;
Развитие артикуляционной моторики;
Закрепление знаний о согласных «ж»«ш», соотнесение звуков с буквами и
символами;
Коррекционновоспитывающие цели: Воспитывать ответственное отношение к учебной деятельности;
Воспитывать   умение   самостоятельно   оценивать   результаты   своей
деятельности;
Воспитывать умение осуществлять самоконтроль.
При   планировании   занятия   я   учитывала   возрастные   и   индивидуальные
особенности   и   возможности   ребенка   (материал   занятия   соответствует
возрасту и возможностям учащегося).
С   целью   предупреждения   утомляемости   в   структуру   занятия   включены
разнообразные задания, которые соответствуют теме занятия.
Занятие я начала с организационного момента, который позволил настроить
ребенка на рабочую обстановку в течение всего занятия.
Реализация   поставленных   целей   и   задач   решалась   через   выполнение
следующих упражнений:
1. Артикуляционная   гимнастика  была   проведена   для   выработки
правильных   полноценных   движений   артикуляционных   органов,   что
необходимо для правильной дифференциации звуков.
2. Пальчиковая   гимнастика  была   проведена   с   целью   воздействия   на
активные точки по системе суждок терапии, стимулирующей речевые
зоны коры головного мозга.
3. Сообщение темы занятия.
Тема занятия была сформулирована после того, как было выполнено первое
задание: надо было прочитать стихотворение и подчеркнуть букву, которая
встречается чаще всего, затем найти парный согласный для этой буквы.
4. Основная часть.
На данном этапе были реализованы следующие задачи:
Была уточнена артикуляция изучаемых звуков, акустические признаки звуков,
звуки соотнесены с буквами;
Задачей   на   уровне   знакомства   с   героями   занятия   было   развитие
звукобуквенного анализа и синтеза слов. 5. Следующим этапом занятия было развитие слуховой памяти. На данном
этапе предлагалось послушать сказку и запомнить слова со звуками «ж»
и «ш»,  назвать   слова   для   жука   и  букашки  (героев  занятия),  а  затем
записать их по памяти , распределив в 2 столбика (слова со звуком «ж»
для Жоры, а слова со звуком «ш» для Машки).
6. Дифференциация жш на уровне слога. Задачей данного этапа занятия
было   развитие   навыков   слогового   анализа   и   синтеза   посредством
составления слогов с гласными а,у,и,ю,е.
7. Дифференциация жш на уровне слова. Задачей данного этапа занятия
было развитие навыков слогового анализа и синтеза на уровне слова
посредством   прочтения   слогов,   записанных   на   отдельных   листочках.
Ребенку предлагалось составить их них слова, затем записать эти слова
в 2 столбика, выделив буквы жш.
8. Этап   психогимнастики   связан   с   темой   занятия,   основными   задачами
которой было следующее:
(изобразить  мимикой то задание, которое придумают герои занятия)
снятие усталости и напряжения;
эмоциональный разряд;
 совершенствование общей моторики
 выработка четких мимических движений лица.
9.  Следующим этапом занятия стал этап развития навыков слогового анализа
и синтеза на уровне словосочетания. Задачей этого этапа было составление
словосочетаний   из   слов,   записанных   в   2   столбика.   Ребенку   предлагалось
записать   эти   словосочетания   и   выделить   в   словах   буквы   жш
соответствующим цветом.
10. Завершающим этапом стал итог занятия, который был выстроен в форме
игры.   Целью   данного   этапа   послужило   задание   от   героев   занятия:   назвать
слова для букашки Машки и для жука Жоры, которые встречались на занятии.
Подвести итог: какие буквы и звуки любит каждый герой занятия? Почему?
Методы   и   приемы,   которые   были   использованы   мной   на   основных   этапах
занятия,  соответствовали   целям.  Цель  занятия,  на мой  взгляд,  достигнута,
задачи   решены.   Но   необходимо   дальнейшее   проведение   коррекционной
работы в системе.

file_name: анализ занятия с Волгиным С..docx


file_name: анализ занятия в 4 классе 8 вида.docx

description:
Самоанализ индивидуального логопедического занятия с воспитанником
детского   дома   (учеником   4   класса   коррекционной   школы   8   вида)
Волгиным Александром.
Тема   занятия:  «Дифференциация   звуков,   имеющих   артикуляторно
акустическое   сходство.   Звонкие   и   глухие   согласные.   Дифференциация
согласных звуков жш».
Форма организации занятия: индивидуальная.
Занятие   проводилось   с   воспитанником   детского   дома   (учеником   4   класса
коррекционной   школы),   имеющим   логопедическое   заключение:   нарушение
чтения и письма, обусловленное снр (системным недоразвитием речи).
Основные цели занятия:
Коррекционнообразовательный аспект:
Формировать   и   закреплять   знания   и   умения   сравнения   звонких   и   глухих
согласных по артикуляторноакустическому сходству;
Познакомить   ученика   с   буквами   жш,   научить   обозначать   их   на   письме
буквами   «ж»   и   «ш»   на   уровне   слова,   словосочетания   и   предложения;
соотносить звуки жш с символами.
Формировать   фонематическое   восприятие:   познакомить   ученика   со
сравнительной характеристикой звуков «ж»«ш», нормами их артикуляции;
развивать навыки звукобуквенного анализа  и синтеза слов;
Закреплять знания норм орфографии.
Коррекционноразвивающий аспект:
Развивать зрительное и слуховое восприятие, внимание и память;
Закреплять знания норм орфографии;
Развитие артикуляционной моторики;
Закрепление знаний о согласных «ж»«ш», соотнесение звуков с буквами и
символами;
Коррекционновоспитывающие цели:

description:
Воспитывать ответственное отношение к учебной деятельности;
Воспитывать   умение   самостоятельно   оценивать   результаты   своей
деятельности;
Воспитывать умение осуществлять самоконтроль.
При   планировании   занятия   я   учитывала   возрастные   и   индивидуальные
особенности   и   возможности   ребенка   (материал   занятия   соответствует
возрасту и возможностям учащегося).
С   целью   предупреждения   утомляемости   в   структуру   занятия   включены
разнообразные задания, которые соответствуют теме занятия.
Занятие я начала с организационного момента, который позволил настроить
ребенка на рабочую обстановку в течение всего занятия.
Реализация   поставленных   целей   и   задач   решалась   через   выполнение
следующих упражнений:
1. Артикуляционная   гимнастика  была   проведена   для   выработки
правильных   полноценных   движений   артикуляционных   органов,   что
необходимо для правильной дифференциации звуков.
2. Пальчиковая   гимнастика  была   проведена   с   целью   воздействия   на
активные точки по системе суждок терапии, стимулирующей речевые
зоны коры головного мозга.
3. Сообщение темы занятия.
Тема занятия была сформулирована после того, как было выполнено первое
задание: надо было прочитать стихотворение и подчеркнуть букву, которая
встречается чаще всего, затем найти парный согласный для этой буквы.
4. Основная часть.
На данном этапе были реализованы следующие задачи:
Была уточнена артикуляция изучаемых звуков, акустические признаки звуков,
звуки соотнесены с буквами;
Задачей   на   уровне   знакомства   с   героями   занятия   было   развитие
звукобуквенного анализа и синтеза слов.

description:
5. Следующим этапом занятия было развитие слуховой памяти. На данном
этапе предлагалось послушать сказку и запомнить слова со звуками «ж»
и «ш»,  назвать   слова   для   жука   и  букашки  (героев  занятия),  а  затем
записать их по памяти , распределив в 2 столбика (слова со звуком «ж»
для Жоры, а слова со звуком «ш» для Машки).
6. Дифференциация жш на уровне слога. Задачей данного этапа занятия
было   развитие   навыков   слогового   анализа   и   синтеза   посредством
составления слогов с гласными а,у,и,ю,е.
7. Дифференциация жш на уровне слова. Задачей данного этапа занятия
было развитие навыков слогового анализа и синтеза на уровне слова
посредством   прочтения   слогов,   записанных   на   отдельных   листочках.
Ребенку предлагалось составить их них слова, затем записать эти слова
в 2 столбика, выделив буквы жш.
8. Этап   психогимнастики   связан   с   темой   занятия,   основными   задачами
которой было следующее:
(изобразить  мимикой то задание, которое придумают герои занятия)
снятие усталости и напряжения;
эмоциональный разряд;
 совершенствование общей моторики
 выработка четких мимических движений лица.
9.  Следующим этапом занятия стал этап развития навыков слогового анализа
и синтеза на уровне словосочетания. Задачей этого этапа было составление
словосочетаний   из   слов,   записанных   в   2   столбика.   Ребенку   предлагалось
записать   эти   словосочетания   и   выделить   в   словах   буквы   жш
соответствующим цветом.
10. Завершающим этапом стал итог занятия, который был выстроен в форме
игры.   Целью   данного   этапа   послужило   задание   от   героев   занятия:   назвать
слова для букашки Машки и для жука Жоры, которые встречались на занятии.
Подвести итог: какие буквы и звуки любит каждый герой занятия? Почему?
Методы   и   приемы,   которые   были   использованы   мной   на   основных   этапах
занятия,  соответствовали   целям.  Цель  занятия,  на мой  взгляд,  достигнута,
задачи   решены.   Но   необходимо   дальнейшее   проведение   коррекционной
работы в системе.

intro:
Тема занятия: «Дифференциация звуков, имеющих артикуляторно  -акустическое сходство. Звонкие и глухие согласные. Дифференциация согласных звуков ж-ш».
Форма организации занятия: индивидуальная.
Занятие проводилось с воспитанником детского дома (учеником 4 класса коррекционной школы), имеющим логопедическое заключение: нарушение чтения и письма, обусловленное снр (системным недоразвитием речи).

title: Анализ занятия в 4 классе 8 вида


extracted_text:
Тірек сызбалар арқылы қазақ тілі сабағында
балалардың тілін дамыту
27.11.2015 15:04

Исабекова Айнұр Еркенқызы, «№41 сәбилер бақшасы» МҚКК, Павлодар
қаласы, қазақ тілі мұғалімі

ұстаз
әрбір
Қазіргі таңда білімге ерекше көңіл бөлінгендігі белгілі. Ол бүгінгі өмірдің
талаптарына сай маңыздылығымен ерекшеленеді. «Халықтың кемеліне келіп
өркендеуі   үшін,   ең   алдымен   азаттық   пен   білім   керек»   деп   көрегендікпен
Шоқан   Уәлиханов   айтқандай,   халқымыздык   кемеліне   келтіру   үшін
жастарымызды   білімді,   мәдениетті,   Отанын,   тілін   шексіз   сүйетіндей   етіп
дайындауға
міндетті.
Елбасы жүргізіп отырған парасатты саясаттың арқасында мемлекеттік тіл –
қазақ тілі де елімен бірге өзінің қайта өрлеуінің абыройлы, күрделі кезеңін
жүріп   өтті.   Ендігі   мақсат   тәуелсіз   Қазақстанның   өсіп   келе   жатқан   жас
ұрпағын өз Отанының, мемлекеттігінің кепілі – мемлекеттік тілді құрметтеуге
баулу,   оны   оқып   үйренуге   деген   қызығушылықтарын   арттыру   болмақ.
Қазақ тілі  әлеуметтік, рухани адамгершілік, эстетикалық тәрбиенің қайнар
көзі, балалардың мүмкіншіліктерінің даму барысында қазақ тілінің оқыту мен
тәлім – тәрбие берудегі рөлі күннен күнге арта түсуде. Басқа ұлт өкілдерінің
балаларын   қазақ   тілінде   сөздерді,   сөйлемдерді,   диалог,   монолог   үлгілерін
механикалық   қайталай   беру   жолымен   емес,   жалпы   белсенді   түрде   сөйлеу
арқылы
керек.
Заман талабы екі тілде сөйлеудегі одан әрі орнықтыру, қазақ тілін үйренгісі
келетін   басқа   ұлт   өкілдеріне   мемлекеттік   тілді   меңгерту,   сол   сияқты
балабақшаларда   қазақ   тілін   оқытудың   сапасын   жақсартудың   міндеттері
қойылады.
Қазіргі   таңда   мектепке   дейінгі   балалардың   қазақ   тілінде   синонимдарді,
толықтауыштарды   және   бейнеленген   суретті   талдауды   қолданылуына   өте
сирек кездеседі. Балалардың сөздік қорында көптеген мәселелер бар:
үйрету

сөздің
құрамын
дыбыстық
•
алмауы;
•   қойған   сұрақты   түсінбеу,   қазақша   дұрыс   жауап   бере   алмауы;
•   үйренген   сөздерді   пайдаланып   сөйлемді   дұрыс   құрастыра   алмауы;
•
алмауы;
•   байланыстырып   сөйлеуге,   (45   сөйлемдік)   әңгіме   құрастыра   алмайды;
•   қазақ   ертегілерін,   тақпақтарды,   жұмбақтарды,   жаңылтпаштарды   тыңдап
  жайылма
сөйлемдерді
құрастыра
  жай,
дұрыс

айта жаттап
болуын

тірек
  жөн

сызбаларды
қолданғанды
түсінуге
алмауы;
• өз ойыншықтары, отбасы, киімдері т.б. туралы бірбіріне сұрақ қойып, жауап
беруге
білмеуі.
Сондықтан, мектепке дейінгі орыс тілді балалардың сөздік қорын дамытуына
әсер етуі  өте қиын іс. Сөйлеу тілін, өз ойын, әңгімелеуді грамматикалық
құрылымда   дұрыс   меңгертіп,   ойын   –   тапсырмалар   орындау   арқылы
жаттықтырып   отыру   керек.   Осы   уақытта   балалардың   ақпаратты   аса
түсуінбеуін ескере отырып, оқу процесі олар үшін қызықты, дамытушы және
жаттықтырушы
қадағалау.
Өзімнің жұмысымда балаларды қазақ тілінде байланыстырып сөйлеуді дамыту
үшін
көрдім.
Тірек   сызба   –   есте   сақтау   қабілетін   жеңілдететін   және   қосымша
ассоциацияларды   құраумен   есте   сақтау   көлемін   кеңейтетін   әр   түрлі
тәсілдердің
жүйесі.
Ең   бастысы   –   бұл   кестеде   суреттер   балаға   нақты   түсінікті   болуы   керек.
Сәбилер мен ортаңғы топ балаларына түрлітүсті тірек сызбаларды ұсынған
жөн.   Өйткені   балалардың   ойында   нақты   кейіпкер   немесе   заттар   қалады.
Мысалы:   шыршажасыл,   жидекқызыл.   Келесіде   сызбаларды   күрделендіре
отырып   жасау   керек.   Мысалы:   түлкі   –   сарғыш,   қызыл   геометриялық
пішіндерден бейнеленеді (үшбұрыш, дөңгелек) аюүлкен қоңыр дөңгелек және
т.б. Ересек және даярлық тобының балалары үшін бір түсті тірек сызбалар
қолдану
керек.
Тілдің жалпы жетілмеуі балалардың байланыстырып сөйлеу тілін дамыту үшін
қолданамын:
Тірек

байыту;
құрастыру;

құрастыру;

табу;
жаттау.

Тірек
керек?
Тірек   сызбаның   дидактикалық   материалы   белгілі   бір   ақпарат   жасырылған
сызбалар болып табылады. Мнемокестемен жұмыс істеу тәсілдерін меңгеру
оқытудың   уақытын   біршама   азайтып,   сонымен   бірге   мынадай   міндеттерді
шешеді:
 басты психикалық үрдістерді – есте сақтау, зейін, бейнелі ойлауды дамыту;
 ақпаратты қайта кодтау, яғни абстрактылы таңбаларды бейнелерге қайта
құру;
Сабақта   тақырыпқа   байланыстыра   пайдаланылған   тірек   сызбалардан
ұтарымыз   көп.   Мектепке   дейінгі   балаларда   тіл   дамыту   деген   –
жасөспірімдердің сөз байлығын молайту, қазақ тіліне тән дыбыстарды дұрыс
айтуға үйрету. Тіл дамыту жұмысының нәтижесінде балалардың сөз байлығы
молайып,   олар   тілдің   фонетикалық   жүйесін   меңгереді.   Балалар   кішкентай
кездеріненақ
бастайды.
Әңгімені

жасыру
Тақпақтарды

сызбаларды   мына

бағыттар

қорларын
әңгіме
  Жұмбақтарды
Сөздік
Сөйлем,
сызбалармен
мәдениетін

қалай
істеу

жауабын

сөйлеу

игере

жұмыс
үшін

және шу,

әңгіме

еркін
артық

көп

мұғалім
жұмысы
түсіндіруде
арқылы   жасөспірімдердің   ынтасы
Сөздерді дұрыс айту, дұрыс атау – тіл мәдениетінің басты талаптарының бірі.
Балаларды   өз   ойын   толық   баяндай   білуге   үйрету,   байланыстырып   сөйлеу
дағдысын   қалыптастыру     әр   мұғалімнің   парызы.  Тірек   сызбалармен   өткен
сабақтың
тиімділігі:
Материалдарды
қиналмайды;
Жасөспірімдер   жаңа   сабақты,   материалды   оңай   қабылдап,   тез   меңгереді;
Сабақты   түсіну
артады;
жүргізіледі;
Тіл
ұстарту
Топта
болмайды;
басы
Тірек сызбалар арқылы үштөрт сөзден сөйлем немесе шағын әңгіме, диолог
құрай
алады;
Өзге   ұлт   балаларына   мемлекеттік   тілді   тірек   сызбалар   арқылы   қызыға
меңгеру, қазақ  тілін қаншалықты бай тіл  екеніне  көздерін  жеткізу.Балалар
жеке   –   дара,   жұппен,   топпен,   орталықтарда   белсенділікпен   жұмыс   атқару
көзделеді. Осындай қажырлы еңбектің нәтижесінде қазақ тілі сабақтарының
білім   сапасы   соңғы   жылдардың   қорытындысы   бойынша   8590%   құрайды.
Қорытындылай   келе,   Инновациялық   білім   беру   –   іскерліктің   жаңа   түрі.
Инновациялық   технологиялар   оқу   ісін   дамытуға,   пәндердің   мәнін
тереңдетуге,   мұғалімнің   кәсіптік   шеберлігін   арттыруға,   басқа   жаңа
технологияларды   енгізуге,   пайдалануға   және   шығармашылық   жұмыстар
жүргізуге   бағытталған.   Мұндай   технологияларды   қолдану   оқу   ісәрекетін
тиімді   ұйымдастыруға   көмектеседі,   баланың   тіл   үйренуге   қызығушылығын
арттырады.
ТІРЕК-СЫЗБАМЕН ОҚЫТУ ӘДІСІНІҢ
ТИІМДІЛІГІ
Бүгінде  қоғамдық  формацияның  ауысуы – білім  беру жүйесіне
 айтулы  өзгерістер  мен  реформалар енгізгені белгілі. Бұған
 жаңа  білім  стандартының  жасалынуы, төл оқулықтарымыздың
 жазылуы, жаппай  компьютерлендіру т. б.  игі істер дәлел бола
 алады.  Осының  бәрі   ХХІ ғасыр табалдырығынан  аттаған жас
ұрпақты ұлттық  құндылықтарды, ұлттық  мәдениетті  танитын,
оны өзгеге таныта алатын білімді, жан – жақты қалыптасқан,
әлемдік өркениетке қол соза алатын, бәсекеге қабілетті дербес
тұлға тәрбиелеу қажеттілігінен туындайды. Осыған орай,
 Елбасының  «Елдің ертеңін ойлау керек. ХХІ ғасырда білімсіз
өмір сүру мүмкін емес. Халықты салауатты да, сауатты өмірге
бағыттауымыз керек.» деуі де тікелей ұстаздар қауымына
 жүктелер зор міндет. Ол үшін оқушы сұранысын
 қанағаттандыратын оқытудың үлгілерін ұтымды қолдану, қажеттілігіне қарай өзгерістер мен толықтырулар  енгізу
 ұстаздан  кәсіби шеберлікті талап етеді. Мұндағы ең басты
қағида – оқытудың тиімділігін арттыру, оқушы шығармашылығын
шыңдау, даралық келбетін қалыптастыру.
Бүгінгі таңда оқытушылардың алдында  тұрған  келесі  әрі
 жауапкершілігі  мол  міндеттердің  бірі оқушыға сапалы  білім
беру.
         Тиянақты  білім беру дегеніміз   жаттанды  емес,  белгілі
 жүйесі бар,  қарапайымнан  күрделіге  қарай  оқушының  ой
өрісін  дамытатын  ұғымдар.
         Сонау 1970 жылдардың  басында, Кеңес Одағы дәуірінде,
білім беру саласындағы  орта білім беру жүйесіне көшу
реформасы оқушылардың  100%  үлгерімін талап етті.  Бірақ
бұрынғы оқу жүйесі бойынша оқыту осы талапты орындауға
мүмкіндік бермеді. Осы дағдарыстан шығу мақсатында озық
ойлы, тәжірибелі ұстаздар білім берудің өзгеше жолдарын
қарастыра бастады.
Педагогикалық  әдістемелік  процестерде В.Ф. Шаталов  әдісі
деген  атпен енген  тірек – сызба  белгілерін (сигналдарын)
сабақта  қолдану мұғалімдердің  көпшілігінен  үлкен қолдау
 тауып отыр,  оқыту  процесінде  кеңінен  қолданылуда.
          В.Ф. Шаталов  технологиясының  ерекшелігіне тоқталсақ:
          Бірінші  ерекшелігі – нақты  дәл есептелген оқу процесін
құра  білу.
В.Ф.Шаталов  бұл  құрылымды  былай  түсіндірді  «Тірек
 сигналдары
дегеніміз  –  ойынның  элементі,  уақыт үнемділігі және  бала
психологиясын  қызықты  құбылысқа бағыттау. Бірақ  ең  басты
 мақсат – берілген тақырыпты  логикалық байланыстар негізінде
 оқушының  түсінуі мен  ұзақ  уақыт  есте сақтауы»
          Екінші ерекшелігі – уақыт үнемділігі. Мысалы, белгілі бір
тақырыпты түсіндіру барысында бірнеше тақырыпты жинақтап,
ықшамдап бірекі тірек сигналына сыйдыруға болады.
         Бұл әдістеме қазіргі күнге дейін құндылығын жойған жоқ.
Тірек сызба  белгілер  сабақтың  негізгі құрам  бөлігі  ретінде
 қолданылады. Мұнда  негізінен  мына  мәселелерге  назар
аударған жөн.
         1. Тірек – сызба  белгілерін пәнді жүргізудің басынан
бастаған жөн. 2. Мүмкіндігінше  барлық  сабақтарда  пайдалану керек.
3. Сызбанұсқаға оқушылармен  бірге  талдау  жүргізіп отыру.
Сызбанұсқаларды  (схемаларды) оқушылардың  қатысуымен
 талдау керек.
4. Оқушылардың  белгілі  тақырыпқа  сай  сызба  белгі  даярлауға
 негізделген  өзіндік  жұмыс  жасауына  мүмкіндік  беру.
5. Оқушының  топпен  және  екі – екіден  жұмыс  жасауына
 мүмкіндік беру.

Тірек сызбаның  артықшылықтары  мынада:
а) оқушыға  оқу  материалы  жинақы, қысқаша  беріледі;
б) оқушы  оқу материалының  ішінен  ең  негізгісін  таңдай  білуді
 үйренеді;
в)  оқушы  таңдап  алған  танымдылық   білімдік  түсініктерін  бір
– бірімен  байланыстырып,  қарапайым  жүйе  жасауды
 үйренеді;
г)  оқушы оқулықпен  және қосымша  әдебиеттермен  жұмыс
 жасауға  дағдыланады;
д)  Оқушы өзінің танымдық  деңгейін  біледі. Өзін  өзі  бағалауды
 үйренеді.
Тірек  сигналдары арқылы оқыту өзінің нәтижесін береді. Атап
айтсақ:
Мұғалім:
           оқушы білімін тексеруде дидактикалық құрал ретінде
пайдаланады
           мағыналық, логикалық белгілерді нақты, қысқа
түсіндіреді;
 баға қоры молаяды;
 оқушы білімі әділ бағаланады.
         Оқушы:
• берік білім негізі қаланады;
• сөйлеу қабілеті дамиды;
• тұжырымдап, топшылау дағдылары қалыптасады;
• танымдық процесі нығаяды;
• қарым – қатынасқажеттілігі қанағаттандырылады;
• пәнгедегенқызығушылығыартады;
• шығармашылығы шыңдалады. Нәтижесінде мұғалімнің де, оқушының да жасампаздығы
артып,жаңашылдыққа бет бұрады.
Тәжірибие алмасу тақырыбым: Қазақ тілі сабағында деңгейлік
тапсырмаларды пайдалану.
Оқытудың қазіргі жаңа технологияларын меңгеру және оқушылардың
психологиялық жас ерекшеліктеріне сай келтіріп,сабақ үрдісіне ендіру мол
ізденушілікті талап етеді.Әрине,ұстаз әрбір сабағын мазмұнды құрып,жаңа
технологиямен сабақ беріп отырса,оқушылардың терең әрі тиянақты білім
алуына жол ашылады.Сондықтан да қазіргі ұрпақты білім нәрімен
сусындатуда жаңа технологияның алатын орны ерекше. Жаңа технологияны
меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық,рухани,азаматтық және де басқа
көптеген адам келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді,өзінөзі дамытуға
көмектеседі.Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, өз бетінше жұмыс
жасауға дағдыландыру барысында өз істәжірибемде педагогика ғылымының
докторы,профессор Ж.Қараевтың деңгейлеп оқыту технологиясын қолдана
отырып сабақ жүргіземін. Деңгейлік тапсырмаларды жүргізудегі негізгі
мақсатбаланың қабілетін ашу, шығармашылығын шыңдау, іздендіру, пәнге
қызығушылығын арттыру. Осы мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттерді
жүзеге асырамын.
1.Оқушылардың өздігінен білімін толықтыра, жетілдіре отырып, жаңа білім
алуы.
2.Оқушылардың бірбірімен білім алмасуына дағдылануы.
3.Берілген білімді пысықтау.
4.Оқушының білімін тексеру, бақылау.
5.Шығармашылық қабілетін арттыру.
Деңгейлік тапсырмалар арқылы оқушылардың тілін дамытып,сөздік қорын
молайтуға мүмкіндік бар.Деңгейлеп оқытудың ерекшелігі:оқушылардың сабақ
үрдісінде бірнеше деңгейде жұмыс жүргізе алатындығында.Деңгейлік
тапсырмалар арқылы мұғалім оқушының нені білетінін,нені меңгергенін,нені
меңгермегенін біледі,соның нәтижесінде оқушыларда намыс оты
оянып,басқалардан қалып қоймауды ойлап өз мүмкіндігіне қарай дайындық
жасайды,әрі тырысады. Деңгейлік тапсырмалар дегеніміз – балаға шамадан
тыс жүктеме беру емес, керісінше оқушының біліміне, мүмкіндігіне, сұранысы
мен қабілетіне сәйкес дайындалған сатылы жұмыстар жүйесі. Деңгейлік
әдістің маңыздылығы – оқушының шығармашылықпен белсенді жұмыс істеуін
дамытады, әр оқушыны өздігінен үйренуге баулиды, өткен грамматикалық,
лексикалық тақырыптарды жүйелі игеруге дағдыландырады, ой еңбегімен
айналысуға жетелейді, яғни оқутанымдық құзіреттілігі қалыптасады.
Бұл технология бойынша оқушылардың білімді өздігінен саналы түрде
меңгеруіне ерекеше мән берілген.Оқу ісәрекетінің негізгі түрі оқушылардың
өздігінен орындайтын жұмысы болып табылады.
Деңгейлеп оқыту технологиясы оқушының да,мұғалімнің де белсенді шығармашылық қызметін дамытуға арналған.1деңгейдегі тапсырма
мемлекеттік стандарттық деңгей,бұны орындауға барлығы міндетті.23 деңгей
біртебірте күрделенеді және бұл тапсырманы орындауға оқушылар
құқылы,ал 4деңгейді шығармашылықпен жұмыс істей алатын оқушылар
орындайды.Әрине ,барлық оқушы 4деңгейді түгел орындап шығады деу
артық.12 деңгейді түгел жуық орындайды да,озат оқитындар алға кетеді.
Ж.Қараевтың деңгейлеп оқыту технологиясы – оқу үрдісіндегі мұғалім мен
оқушының, оқу мазмұны мен түрінің, әдістер мен амалдардың, оқу
мақсатының ықпалдасу заңдылығының жүйесі.
Ж.Қараев технологиясының жемісі сол, ол оқушыны күштеп оқудан
аулақтатып, өз бетімен оқуына, ақпаратты өз бетімен өңдеуге, ешкімнің
көмегінсіз өз бетінше ойланып, шешім қабылдауға дағдыландырады .
Қорыта келгенде деңгейлік тапсырмалар орындау негізінде оқытудың
тиімділігі:
 оқушы өз бетімен жұмыс істеуге дағдыланады ;
 оқушының жеке қабілеті айқындалады;
 іштей бірбірінен қалмауға тырысады;
тапсырманың күрделену деңгейіне сәйкес оқушының ойлау қабіліеті артады;
сынып оқушылары толық бағаланады;
әр бала өз деңгейіне ,қабілетіне қарай бағаланады.
Демек,жаңа технологиялық әдістәсілдерді пайдалану білім сапасын
арттырудың бірденбір жолы.Оқыту үрдісінде оқушылардың білім қорын
молайтуға,белсенділігін арттыруға,шығармашылық қабілеттерін жетілдіруге
көмегі бар.
       Оқушылардың теориялық білімдерін жүйелеу, алған білімдерін
практикалық тұрғыда қолдануға жаттықтыру, талдау, дәлелдеу қабілеттерін
дамыту, әдеби тілде дұрыс сөйлеу нормаларын меңгертуге  жаттықтыру,
сөздік қорын байыту, дұрыс оқу дағдыландыру мақсатын көздейді. Жинақ
фонетика, морфология бөлімдерінің негізгі ережелерін саналы , тиянақты
меңгерту, үйрету мақсатына бағытталған білімдік, танымдық, дамытушылық,
тәрбиелік мәндегі деңгейлік тапсырмалардан тұрады.
   Оқушылардың қазақ тілінен алған теориялық білімдерін тереңдете түсуге,
тілдік объектілерінің қыр – сырын біліп, өзіндік ерекшеліктерін тани алуға, әр
алуан   тапсырмалар   арқылы   білім   деңгейін   молайтуға   мүмкіндік   береді.
Тапсырмалар оқушылардың сабақта, сабақтан тыс кезде жұмыс істеуіне , тіл
дамыту,   жазу   дағдыларын   қалыптастыруға   мүмкіндік   береді.   Жинаққа
еңгізілген   тапсырмалар     мен   жаттығуларды   оқушылардың   білім   деңгейіне,
мүмкіндігіне   қарай   пайдалана   алады,   яғни   жұмыс   түрлерін   оқушылармен
жеке   жеке   жүргізуге,   өтілген   материалдарды   жүйелі   қайталауға   болады.
Жинақта белгілі   фонетикалық, лексикалық, грамматикалық тақырыптарды
қорытындылауда,   жинақтауда,   пысықтауда   пайдаланатын   кестелер   түрлері
берілді. Жинаққа енген материалды үлестірме және жеке тапсырмалар кестесі
түрінде де пайдалана алады. Қазақ   тілін   оқытуда   пайдаланылған   шығармашылық   тапсырмалар   да
ұсынылып  отыр. Тапсырмалар  оқулықтағы «Сөз  таптары» тарауы бойынша
«Зат   есім»,   «Сын   есім»,   «Сан   есім»,   «Етістік»,   «Есімдік»,   «Үстеу»,
«Еліктеу», «Шылау», «Одағай» тақырыптарын түгелдей дерлік қамтиды.
        Осындай   тапсырмаларды   орындау   арқылы   оқушылар   өзін   өзі   дамыту,
тәрбиелеу, өз әрекеттерін ұйымдастыру мүмкіндігін алады.
Үлгерімі төмен оқушылармен деңгейлік тапсырмалардың жеңіл түрлерін
өткізуге   болады.   Оқушылардың   үлгерім   деңгейінің   төмен   немесе   жоғары
болуына   мұғалімнің   жауапкершілігі   мол.   Мұғалім   өзінің   пәнін   жетік   білуі
керек. Біліктілігі жоғары, жан –жақты іздену, жұмыс түрлерін түрлендіруі,
сабақты қызықты өткізу керек сонда оқушылардың пәнге үлгермеушіліктері
азайып немесе мүлдем болмайды.
Барлығы   мұғалімнің   шеберлігімен,   оқушының   қызықғушылығына
байланысты. әрекетінің болуы;
Ситуативтілік; сөйлеу жағдаяттарын (ситуцияларды) ескерту;
Ақпараттылық:   оқушының   жас,   интеллектуалдық   мүмкіндіктеріне
сәйкес қызықты оқу материалдарын іріктеу;
Жаңалық деңгейі: мәтін мазмұны ғана емес, оқыту процесінің барлық
элементтеріне қатысты болуы;
Эвристикалық   сипаты:   шығармашылық   тұрғыдан   сұрақжауапқа
құрылуы;
Функционалдық сипаты: тілдесімде тілдік бірліктерді атқаратын қызметі
тұрғысынан іріктеу;
Проблемалық сипаты: оқу материалы проблемалық, яғни оқушының өз
бетінше   ойланып,   орындап,   шешуіне,   сыни   ойлауын   дамытуға
бағытталуы тиіс;
Сөз құрамын білу, түбірлес сөздерді табу;
Сөзжасамның негізгі түрлерін білу;
Таныс емес сөздерді сөз тудырушы, сөз түрлендіруші жұрнақтар арқылы
ажырата білу.
Үлгерімі төмен оқушылармен әр түрлі жұмыс түрлерін жүргізуге болады. Өз
сабақтарында жаттығулардың түрлерін пайдалану арқылы оқушылардың білім
деңгейлерін арттырады. Тақырыбы: Дыбыс және әріп.
Дыбысты естиміз, айтамыз.
Әріпті көреміз, жазамыз.
1)Берілген дыбыстарға тиісті дауысты дыбыстан қосып, буын құрап, сөз
жасаңдар.
а) қ р н д ш              ә) м ғ л м           б) м к т п                в)  қ у ш
2) Берілген дыбыстарға тиісті дауыссыз дыбыстан қосып, буын құрап, сөз
жасаңдар( зат есім болу керек)
е
е
а
а
е
е
а
а
е
е
а
а
3) Оқушылардың сауатты, қатесіз жазу дағдыларын қалыптастыру
мақсатында:
 Мысалы: шоф (о/е) р, тұ (йа/я) қ, аспа(з/с) шы, ж (ый/и) налыс, клу(п/б).
4) Бос тұрған тор көздерге әріптердітауып жазып, сөз құраңдар. Ол сөздердің
бәрі де зат есімнен болу керек.
р
р
р
р
р
т
т
т
т
т
              Деңгейлік тапсырмалар.
3деңгей. «Атаның ақылы» Берілген ақыл сөздердегі көп нүктенің орнына
керекті сөздерді жазыңдар.
Ер жетіп,   .....   керек.
Шынығып,   ....    керек.
Ақылың    ....   керек.
Біліміңмен   ....   керек. 2деңгей.
Әріпке қарағанда, дыбысы көп сөздерді тап және жаз.
Қоян, лагерь, аспазшы, ащы, қою, тұщы.
1деңгей.
Мына сөздерде неше дыбыс және неше әріп бар?
Коньки, орындық, тақия.

Тақырыбы: Буын және сөз.
Сөзде қанша дауысты дыбыс болса, сонша  буын болады.
1)Буын ұйқасын тап.
Қақа алтын сақа                  рара
Уу көгілдір ту                      саса
Ылыл
2) «Сөз құрау» Берілген сөздерден мағыналы бірнеше зат есімдер құрастыр.
Қолшатыр қол,
3) «Баспалдақтан түсу» Бұнда берілген әріптерден бір әріп ала отырып,
( немесе қоса отырып) жаңа сөз жасау.
Шатақ                               орақ                         су
Атақ                                 .........                        ........
Тақ                                   ..........                       ........
Ақ                                     ..........                      .........
                          Деңгейлік топсырма.
3 деңгей.
Орны ауыстырылған әріатерден сөз құра.
1) ізлбекі             2) шырғақла             3) кәрбетйе                 4) аснақтой
2 деңгей.
Буыннан сөз құра.
Дір, кө, гіл;        лы, сау, ден, ғы;       ра, гер, мұ;
1деңгей. Жоғалған буынды тап.
......лық , ша..... , бәй...шек , .....ым.
                              Тақырыбы: Сөз құрамы. Түбірлес сөздер. Негізгі түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы туынды сөз жасаймыз.
Бір түбір сөзден бірнеше түбірлес сөздер жасаймыз.
1)Төмендегі сөздерден басқа сөз құра.
Кесе – есек                                        зат
Қала                                                 қора
Қалам                                              сама
Салақ                                               тарақ –
2) Берілген сөздерге тиісті қосымша жалғап, сөйлемді аяқта.
Сиырды сауын... сауады.    Қойды қой... бағады.   Киімді тігін... тігеді.
Тамақты аспаз... пісіреді.
3) Түбірлес сөздерді теріп жаз.
Басқар, ойыншы, ойна, балақай, жұмысшы, ойыншық, балалық, жұмыскер,
бастық, жұмыстар.
Төмендегі тақырыптар бойынша тексеріс тесті.
Сөз құрамы. Түбірлес сөздер.
1)Түбірлес сөздерді  табыңдар.
А) жазу, жазулар           В) ән, әнші          С) би, билер
2) Сөз құрамына ............. жатады.
А) дыбыс, үтір            В) әріп, сөз                  С) түбір, қосымша
3) Түбірлес  сөздерді көрсетіңдер.
А) тау, таулар                В) қала, қалашық, қалалы            С) оқу, оқулар
4) Сөз құрамын анықта.  Жаңбырлы.
А) түбір             В) түбір, қосымша               С) қосымша
5) Қосымшаны дұрыс жалғаңдар. Бала
А) лық            В) лік               С) дық
                      Тақырыбы: Сөз және оның мағынасы.
 Омоним – жазылуы бірдей, мағынасы әр түрлісөздер.
Антоним   мағынасы бірбіріне қарама – қарсы сөздер.
Синоним    жазылуы әр түрлі, мағынасы бірдей сөздер.
1)Берілген сөздерге мағыналас сөздер жазыңдар.
1) елгезек –
2) дәулет –
3) зиялы –
2) Мағынасы қарсы мәндес  сөздердің сыңарын тауып жаз. Ұзын, қымбат, мағына, жұқа, үлкен, сырты, қысқа, арзан, мағынасыз, үлкен,
іші, кіші,
қалың.
3)«Сәйкестендір»  Тапсырма: Бағдар арқылы жүйесіз орналасқан сөздерді
сәйкестендір.
Ауру                   келбет
Алыс                  дәу
Үлкен                 нән
Ажар                  шалғай
Тамақ                 ауқат
Кесел                 науқас
                  Деңгейлік тапсырма.
1 деңгей:
1. Төмендегі сөздерге қарсы сөздер жаз.
Түн
Жақсылық
Қатты
Ірі
2 деңгей.
Берілген зат есімдерге төмендегі мәндес  сөздерді жаз.
Еңбек
Дос
Керекті сөздер: жолдас, іс, құрдас, жұмыс
3 деңгей:
1.«Үріп ауызға салғандай». Тұрақты сөз тіркесінің басқаша мағынасын
анықта.
2. Басталған сөйлемді аяқта.
Қоян тез жүгіреді, ал тасбақа .......  .
Күн қысқарады, ...............
                                      Тақырыбы: Мәтін.
    Мәтін – жазба тілдің көрінісі.
1)Қалдырып кеткен сөздерді мағынасы бойынша тауып, мәтін құра, ат қой.
Көкек жыл .....  . Олар  .......... жақтан   ..........  елімізге сәуір  ............ ұшып
келеді. Бұл айда қар  ..........  ,  .........  жылынып, көкек  ...........
бастайды.Сондықтан   ..........   айының  көкек деп ..........  осыған  байланысты. 2) Орны ауыстырылып берілген сөйлемдерден мәтін құраңдар.
Күшіктің көкірегі ақ болғандықтан оған Ақтөс деп ат қойды. Күшік Кәмшатқа
бірден ұнады. Бір күні әкесі Кәмшатқа  күшік әкелді. Күшік допдомалақ, өте
әдемі және тыным таппайды.
                           Деңгейлік тапсырма.
1деңгей:
Мәтін дегеніміз не? Неше түрі бар? Сипаттау мәтіні дегеніміз не? « Бүркіт»
сөзіне сипаттама бер.
2деңгей:
Берілген үзінді мәтіннің қай түріне жатады? Әрі қарай толықтыр.
Біз сыныпты таза ұстаймыз. Өйткені, олбіздің екінші үйіміз.Мұны балалардың
бәрі жақсы түсінеді.
3 деңгей:
Аталған тақырып бойынша мәтін құрастыр.    «Тоқылдақ пайдалы құс».
Тірек сөздер: орман емшісі, айту, құртқұмырсқа, баубақша, пайда келтіреді,
зиянды жәндіктер, табиғат.
                                         Тақырыбы: Күрделі сөздер.
1)Төмендегі атаулар бойынша  біріккен сөздер жаз.
а)  Кісі аттары: Қожахмет,
ә) Аң, құс, жәндік, өсімдік атаулары:
б) Жерсу, планета аттары:
в) Дене мүшелері:
г) Ойын атаулары:
ғ) Әнкүй, өлең атаулары:
2) Берілген қос сөздерді  үлгі бойынша  топтап жаз.
Жетісегіз, тептегіс, зәулімзәулім, ауылаймақ, қатарқатар, жапжасыл,
емісеміс, атабаба, әпәжептәуір.
Үлгі: Қайталама қос сөздер:
Қосарлама қос сөздер:
Күшейткіш буын арқылы жасалған қос сөздер:
                                        Деңгейлік тапсырма.
1деңгей: Берілген күрделі сөздерді топта.
     МТС, қараңқараң, кіпкішкентай, Талдықорған, кг, алтыбақан, жолбарыс,
КазМУ,
атабаба.
Біріккен сөздер                   Қысқарған сөздер                    Қос сөздер
2деңгей:
1)Мәтіндегі қос сөздерді тауып, арасынан тыныс белгісін қой, қалай жасалып
тұр.
                            Түйе.
Сен «көс көс» деп  айқайласаң,түйе қасыңа жетіп келеді.Ал егер міңгің клсе, «
шөк шөк» деп шөгересің. Жайылымға шығарғың  келсе, «арай арай» десең
болғаны маң маң басып жайлымға келеді.
2) Төмендегі сөздерді  қос сөзге айналдыр.
............  тәуір                ............. – шикі
............ – сары                ............ шолақ
3 деңгей:
Қысқарған сөздердің толық атауын жаз.
АҚШ,  ТМД,  БҰҰ,  КазҰПУ,  ҚазМҰҰ,  ҚХР,  ҚПИ.
                          Тақырыбы: Сөйлем мүшелері.
1)«Диолог – ертегі». Бұл әдісте мұғалім ертегінің немесе әңгіменің бірінші
сөйлемін бастап береді. Әр оқушы бір сөйлемнен қосып отырып, сыныптағы
оқушы санына сәйкес сөйлемнен тұратын  ертегі немесе әңгіме құрастырады.
Мысалы: Мен Қазақстан Республикасында тұрамын.  .....
 2) Бір тақырыпқа  байланысты белгілі сұрақ жазып қоямын. Сол сұрақтарға
жауап беру арқылы қай сөйлем мүшесі екенін табады, әңгіме құрады.
а) Түлкі қандай аң?
ә) Ол қайда мекендейді?
б) Немен қоректенеді?
в) Қандай зияны және пайдасы бар?
3)Өлең жолдарынан бірыңғай мүшелерді тауып, тыныс белгілерін қой.
  Арыстан  аю қасқыр түлкі борсық
Сілеусін жолбарыстар түнде жортып
Тулаған аққан бұлақ тасқынында
Асаудан ойнақ болар балық шоршып. Деңгейлік тапсырма.
1деңгей:
 тұрлаулы,
тұрлаусыз мүшелерді берілген белгілермен қою арқылы
ажырат
Жаз басталды. Радио қатты сөйледі. Данияр мектепке кірді. Жаңбыр жауды.
Алмабек ауылға келді. Қоңырау соғылды.
2 деңгей:
Бастауыштан кейін сызықша қойып, асты сызылған  сөйлемді  сөйлем
мүшесіне талда.
Менің әпкем кітапханашы.Түйе шөл даланың төзімді көлігі. Атам бал
омартасының күзетшісі.
ІІІ  деңгей
1.  Мектеп туралы қандай мақал – мәтел білесің?
2. Ашса, мектебім, ақ ешкі, дәптерлер.Қарамен жазылған сөздердің үндесу
заңдылықтарын айт.
3. Еріндік, езулік дауыстыларды айтып бер.
ІІ деңгей
1.  Дауысты дыбыстардың түрлерін анықтап,  кестені толтыр.
дауысты
дыбыстар
тілдің
жақтың
 қатысына қарай
қатысына қарай
еріннің
қатысына қарай
а

2. Ашық буынды бір бөлек, тұйық буынды бір бөлек, бітеу буынды бір бөлек
теріп жаз.

І деңгей
Ұстаздың қандай болуын қалар едің? Ұстаз тақырыбына шағын әңгіме жаз.
 ІІІ деңгей
1. Дауыссыз дыбыстар дегеніміз не?
2. Дауыссыз дыбыстар неше түрге бөлінеді?
3. Төмендегі сөздердің ішінен тек қатаң дауыссыз дыбыстан басталытын
сөздерді теріп жаз.
Дала, қала, бала, қатар, су, қамшы, жаз, түлкі, тазы, перне. ІІ деңгей
1. Дауыссыз дыбыстар түрлерін еске түсіріп, кестені толтыр.
дауыссыз дыбыстар

2. Төмендегі сөздерге сатылай кешенді (фонологиялық) талдау жаса.
Ұшқыштар, жүргізуші, талапкер, оқушы.
   І деңгей
   Тек дауыссыз дыбыстан басталатын сөйлем немесе өлең жолдарын
   құрастыр.
   ІІІ деңгей
1. Буын неше түрге бөлінеді?
2. Қырғауыл сөзінде неше буын бар?
3. Төмендегі сөздерді буынға бөліп жаз. Буын түрлерін анықта.
           Қарлығаш, шағала, бозторғай, аққу, бірқазан, сұңқар, шымшық.
   ІІ деңгей
1.
  Буын түрлерін еске түсіріп, мысалдар жаз.
буын

2. Буын, дыбыс үндестігіне байланысты әңгімеле. Әр буындағы әріп саны
бірдей ме?  Мысал келтіріп  дәлелде.
І деңгей
Дауысты дыбыстарға жұмбақ құра:
Көлде бар,
Бұлақта жоқ.
Шөлде бар,
Құрақта жоқ. (ө) ІІІ деңгей
1. Мәтінді оқып, түсініп ал. Дыбыс үндестігі дегеніміз не?

                                              Күбі

 Қазақ жерінде күбі    ағаштан жасалынып, май шайқауға, қымыз, шұбат
пісуге, кейде көже ашытуға арналған піспе шелек. Күбінің ауыз жағы
жіңішкелеу келеді де, дөңгелек қақпағының үстінде піспек өткізетін тесік
жасалынады. Қазақтар күбі мен піспекті қайыңнан, еменнен, аршадан,
жидеден және т. б. ағаштардан жасайды.

              ( «Қазақ халқының салт – дәстүрлері» кітабынан.60б.)
2. Көп нүктенің орнына қосымшалардың тиістісін қойып жаз.
Бала...  дәптері, гүл...  шоғы, ата... с уреті, көкек..  дауысы.
3. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларға мысалдар  келтір.
ІІ деңгей
1. Үндестік заңын еске түсіріп, әр түріне мысал теріп жаз.
буын үндестігі
үндестік заңы
дыбыс үндестігі
үндестік заңына
бағынбайтын қосымшалар
2. Естілуі бойынша берілген сөздерді орфографиялық норма бойынша
жаз.
Башшы, Сарарқа, Дошшан, жасса, сөмбеді, жамбады, тайақ, үшүн.
І деңгей
          Өзіңе ұнайтын ұлттық тағамның жасалу тәсілін әңгімелеп бер.
  ІІІ деңгей
1. Қарамен жазылған сөздердегі дыбыстың орны ауыстырылып берілген
дыбыстарды тап.
                              Адасқан әріптер
1. Күз түсті,
     Тырмалар жылы жаққа ұшты.
2.
      Балалар оны күтіп бақты.
 Ешкі егіз бақ тапты,
                                  ( «Қызықты грамматика» кітабынан. 17 б.)
2. Тасымалдауға келмейтін сөздерді теріп жаз.
3. Қалалар сөзін тасымалда. ІІ деңгей
1. Тасымалға  ойдан бес мысалдан келтір.
сөз
балалар
балалар;  балалар
тасымал
1
2
3
4
2 .  Тасымалдауға болмайтын бес сөз жаз.
І деңгей
              «Менің сүйікті жыл мезгілім» шағын шығарма жаз.

  Зат есім

 ІІІ деңгей
1. Зат есім дегеніміз не ?
2. Берілген сөздерге жұрнақ жалғап, туынды зат есім жаса.
3.
    Қой, ой, би, күй, ән.
   Күрделі зат есімдердің астын сыз.
   Біржан, Сарыөзек, Арқа, Балықты көл, Есіл, Амангелді.
  ІІ деңгей
1. Мақал – мәтел жазып, мағынасын түсіндір. Ішінен зат есімді тап.
2.
 Төмендегі үлгі бойынша зат есімдерге талдау жаса.
сұрақтар
мағынасына
құрамына
тұлғасына
ы
қарай
қарай
қарай
зат есім
жасай
тын
жұрнақ
тар
зат есім
жасай
тын
жұрнақ
тарға
мысал
келтір
Мысал
келтір

       І деңгей «Табиғат –біздің екінші анамыз» тақырыбына ойтолғау жаз.
ІІІ деңгей
1. Деректі және дерексіз зат есімдерге мысал келтір.
2. Сызбаға қарап,  көптік жалғауларының жалғану тәртібін айт.
лер
дар
дер
тар
тер
лар
+
бала
№ зат есім
1
2
3
4
3. Мақал – мәтелдің жалғасын жазып, зат есімнің астын сыз.
а) Ерді намыс өлтірер, ....................... .
ә) Дос жылатып айтады, .................... .
б) Әке көрген оқ жонар, .................... .
 ІІ деңгей
1. Парталас көршіңе мінездеме бер. Ішінде дерексіз зат есімдер болсын.
2. Қазақстандағы күрделі зат есімдерге жататын жер су, қала аттарын
жаз.
І деңгей
«Менің ауылым» тақырыбына шағын шығарма немесе өлең жаз.
 Ішінде жалқы есім болсын.
ІІІ деңгей
1. Зат есімдерді тауып, астын сыз.
а) Шешен кісі сөз бастар, адал кісі ел бастар. (Жамбыл.)
ә) Өмір озады, ажар тозады. (М. Әуезов.)
б) Шын жақсыда тарлық жоқ, әділ сөзде зорлық жоқ.(Сүйінбай.)
     2. Қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндір.
                 Қонақжайлық белгісі
Сырттан келген мейманға
Сәлем беріп, қол алсаң,
Бірінші еткен құрметің.
«Түсіңіз» деп түс беріп,
Шылбырына оралсаң,
Екінші еткен қызметің.
Есік ашып еңгізіп,
Көрпе төсеп құп алсаң, Үшінші еткен құрметің.

                   ( «Шешендік сөздер» кітабынан 142б.)
3. Дара және күрделі зат есімдерге мысал келтір.
ІІ деңгей
1. Мақал – мәтелдерді жалғастырып, зат есімдерді тап, олардың жасалу
жолына қарай талда.
а) ... дұшпан, .... дос, ақылыңа ... қос.
ә) ... –  кеме, ... – теңіз.
б) Ұлдың ұяты   ...., қыздың ұяты  .... .
    2.  Кестені толтыр.
жақ
дауыстыдан кейін
жекеше
көпше
дауыссыздан кейін
жекеше
көпше
Жіктік  жалғаулар
І жақ
ІІ жақ
сыпайы түрі
ІІІ жақ

  І деңгей

          «Мен зат есіммін» атты тақырыпқа эссе жаз.

  Сын есім
 ІІІ деңгей
1. Сөз төркініне көңіл бөл. Сын есім болса, оның жасалу жолын айт.
       а) Адал дос алтыннан қымбат.
       ә) Ақылды қасыңнан қорықпа,
          Жарымес досыңнан қорық.
      б) Ақ пейіл болсаң, ас жерсің,
         Тәкаппар болсаң тас жерсің.
2. Төмендегі сын есімесімдерге жақша ішіндегі зат есімдердің лайықтысын
тіркеп жаз.
        Өнерпаз (сөйлем)                     Басыңқы (суретші)
        Түйінді (шапан)                       Әуесқой (ой)
        Жасанды (бала)                       Таңдаулы (адам)
        Сөзшең (гүл)
3. Төмендегі сын есімдердің антонимдік жұбын тап.
Ащы, биік, бойшаң, жуас, әдемі, ақ, жасанды, ақылы.

   ІІ деңгей 1. Төмендегі сын есімдерді сапалық, қатыстық түрін ажыратып жаз.
 Қызыл, әдемі, ажарлы, орманды, тәтті, келбетті, жақын, тату, көк ала,
білгіш, кем, күзгі.
1.
2.
2. Кестені толтыр.
Сұрақтары
Мағынасына қарай
түрлері (мысал келтір)
Сын есім тудыратын
жұрнақтар
Сын есімнің шырайлар
атауы
(жасалу жолдары және
мысал келтір)
Сын есімнің сөйлемдегі
қызметі
І деңгей
« Алтын күз» деген тақырыпқа сын есімдерді қатыстырып мәтін құра.
                       Сан есім
    ІІІ деңгей
1. Сан есім дегеніміз не?
2. Цифрмен жазылған сан есімдерді жазумен жазып, дара, күрделісін
ажырат.
1, 12, 0, 5, 100, 1001, 525, 40, 896.
3. Берілген сан есімдерге сөйлем құра.
    30 қазан, 10 сынып, 8 наурыз, 61 үй.
   ІІ деңгей
1. Сан есімнің түрленуі туралы айт және мысалдар келтір.
Сан есімнің
1.
2.
3.
4.
5.
6.
түрлері
Жұрнақтары
Мысалы
2. Сан есім мағыналық түрлеріне қарай нешеге бөлінеді? Қарамен
жазылған сан есімдердің мағыналық түрін анықтап, құрамына қарай
талда. Жеті байлық
 Әуелі байлық – денсаулық,
Екінші байлық – еркіндік.
Үшінші байлық тіл байлық,
Төртінші байлық – қайрат –күш,
Бесінші байлық – ақ жаулық,
Алтыншы байлық – балаңыз,
Жетінші байлық – жүз саулық.

                           (Халық даналығы.)
І деңгей
« Менің сыныбым» тақырыбында сан есімдерді қатыстырып мәтін құрастыр.
ІІІ деңгей
1. Сан есімнің сын есімнен айырмашылығы неде? Мысал келтір.
2. Дара есімдерді бір бөлек, күрделі сан есімдерді бір бөлек жаз.
Бір, он екі, тоқсан, он бес, төрт, екі жүз елу, мың, қырық, жиырма үш.
3. Төмендегі сан есімдерді цифрмен жаз.
Он бес, екінші мектеп, бес, жүздей, бес бестен, отызыншы қазан.
ІІ деңгей
1. Төмендегі мақал – мәтелдерді оқып түсін. Сан есім кездессе, сөйлемнің
қандай мүшесі екенін және жасалу жолын айт.

               Екі сегіз – он алты.

              Екі жақсы ерікпес,
              Екі жаман бірікпес.
              Үйде бір күн ұрыс болса,
              Қырық күн ырыс кетеді.

                               («Ақылдың көзі» кітабынан.)
2. Сан есімдердің мағыналық түрлерін қатыстырып, «Математика
сабағында» тақырыбына мәтін құра және сан есімдерге толық талдау
жаса.
І деңгей
«Ұлық болсаң кішік бол» деген тақырыпқа өз пікіріңді жаз.
Есімдік

ІІІ деңгей 1. Есімдік туралы айтып, мысал келтір.
2. Жырдан есімдіктерді тап.
                                     Туған ел
    Туған жер қандай көркем мөлдіреген,
Желегі жермен бірге желбіреген.
     Аралап күндіз – түні жүрсем  дағы,
Тыншымай ет жүрегім елжіреген.
Ыстық – ау бүлдіргенді өзендерің,
Саянда сайрап өскен өрендерің.
Мен едім соның бірі – қарыздармын,
Әлі де аз сіңірген өз еңбегін.
Қашан да қарыздармын, елім, саған,
Анамсың алыс жүрсем көп аңсаған.
Жүректің арнап ыстық махаббатын,
    Туған ел, берерім көп менің саған.

                              (М. Ниязбеков.)
3. Жіктеу, сұрау, сілтеу есімдіктерін жазып, сөйлем құра.
ІІ деңгей
1. Кестені толтырып, есімдіктердің емлесі туралы айт.
Есімдіктің түрлері
         2. Көп нүктенің орнына тиісті есімдікті қой, мағынасын аш.
          а)..... елінде сұлтан болғанша, .. еліңде ұлтан бол.
          ә) .... ор қазба   ... түсерсің.
          б) Жақсы ... басынан көреді, жаман жолдасынан көреді.
І деңгей
«Туған жер – алтын бесігім» атты шағын шығарма жаз.
   Етістік
ІІІ деңгей
1. Етістік туралы түсінік бер. 2. Өлеңді мәнерлеп оқы. Қимыл, іс әрекетті білдіретін сөздерді тауып,
оларға сұрақ қой.
          Өмір заңы –дананы дана табар,
Қайдан тапсын дананы аласалар.
Абайды Мұхтар тауып, Мұхтарды Абай,
Халқын да даңқты етпек және солар.
Ұрпағын көп жаңарту ұшқыны дәл,
Қырындай көк жүзінде ұшып бұлар.
Қазақ деген бақытты ел жер бетінде,
Абай, Жамбыл, Мұхтардай үш шыңы бар.

                                           ( Ә. Дастанұлы.)
3. Етістіктің қанша ерекше түрі бар? Мысал келтір.
   ІІ деңгей
1. Кестені толтыр.
Сұрақтары
Құрамына қарай
Тұлғасына қарай
Мағынасына қарай
түрлері және  мысал
келтір
Сөйлемдегі қызметі
2. Сөйлемдегі етістіктерді тауып,  қызметін анықта.
   Қарабет болып қашқанша, қайрат көрсетіп өлген артық. (Б. Момышұлы)
   Не мен жатырқаған шығармын, не сен өзгерген шығарсың.(С. Мұқанов)
  І деңгей
  Теледидардан көрсетілетін бағдарламалар туралы пікір жазып, ішіндегі
  етістіктердің астын сыз.

ІІІ деңгей
1. Түсініп оқы. Көсемшелердің төмендегі жұрнақтарына мысал жаз.

ғалы,  гелі, қалы, келі.
               Жігіттерге
Ғибрат ал жақсылықтан жақын жүріп,
Аулақ қаш жамандықтан сырттан шеттей.
Орынсыз батырлыққа арандама,
Әр істің мазмұнына көзің жетпей.
Жігіттер, мұнан ғибрат алмай болмас, Адамға бірлік керек, болса жолдас.
Бірінің айтқанына бірі көнбей,
Істеген бәтуасыз ісің оңбас....
              (М.Дулатов.)
 2.  Етістіктің есімдерден қандай айырмашылығы бар? Мысал келтір.
 3. Төмендегі етістіктерден сөйлем құра.
     Келе жатыр, сөйледі, жазда ойнап жүр, айтты.
ІІ деңгей
1. Көсемшенің түрленуі туралы айтып, оны мысалдармен дәлелде.
2. Кестені толтыр.
етістік
тер
негізгі
етістік
туынд
ы етіс
тік
дара
етіс
тік
болым
болымс
ды
ыз
етістік
етістік
салт
етіс
тік
сабақ
ты
етістік
күр
делі
етіс
тік
І деңгей
Бірлік, ынтымақ туралы  қандай тақпақ, ән, өлең, мақал – мәтел білесің?
Есімше
ІІІ деңгей
1. Есімше туралы түсіндір және мысал жаз.
2. Бірде есім сөздің, бірде етістіктің қызметінде қолданатын етістіктің
түрін айт.
3. Төмендегі есімшелерді жекеше, көпше түрде жікте.
Сөйлеген, тұрған, ойнатқан, тігер.
ІІ деңгей
1. Кестені толтыр.
Есімшенің жасалуы (жұрнақтары, мысал ) 2. Мақалдан есімшелерді тауып, қай сөз табының қызметін атқарып
тұрғанын түсіндір.
Еңкейгенге еңкей,
Басың жерге жеткенше.
Шалқайғанға шалқай,
Төбең көкке жеткенше.
І деңгей
 «Ұрлық түбі – қорлық» деген тақырыпта сыбайлас жемқорлыққа
байланысты өз пікірің.
 Көсемше
ІІІ деңгей
1. Бірде етістіктің, бірде үстеудің  қызметін атқаратын етістіктің ерекше
түрін айт.
2. Есімше мен көсемшенің ұқсастығы мен айырмашылығын айтып,
мысалдар келтір.
3. Көсемшенің жұрнақтарына мысалдар жаз.
ІІ деңгей
1. Өлеңнің жалғасын жазып, көсемшелерді түрленуі мен қызметіне қарай
талда.
             Ғылым таппай мақтанба,
   Орын таппай баптанба,
   Құмарланып шаттанба,
   Ойнап босқа күлуге.
   Бес нәрседен қашық бол,
   Бес нәрсеге асық бол ....
2. Кестені толтыр.
Көсемшенің жасалуы (жұрнақтары, мысал )
І деңгей
«Алманың атасы – Алматы» деген тақырыпқа шағын шығарма жаз.
Тұйық  етістік
ІІІ деңгей 1. Есімдерше түрленіп, шақпен де, жақпен де байланысты болмайтын
етістіктің түрі қандай етістік?
2. Төмендегі тұйық етістікті септе.
Бару, күлу, сезу, жүру, табу.
3. Сөйлемдерден тұйық етістіктерді тауып, астын сыз.
         Сүлекең мақтана салудан бұрын да құр алақан емес еді. (Х. Есенжанов)
         Мен өтірік айту дегенді, көзге күлімдеу дегенді, біреуге жарамсақтану
        дегенді білмеймін. ( Х. Есенжанов.)
ІІ деңгей
1. Тұйық етістіктің емлесіне мысалдар жаз және төмендегі сөздердің
қатесін тауып, дұрысын жазып, себебін түсіндір.
Жабыу, сөгіу, төгіу, қайтыу, батыу.
2. Тұйық етістіктен жасалған тұрақты 10 сөз тіркесін жаз.
Үлгі: Шайдай ашылу, удай ашу, сорпадай сорғалау
І деңгей
      Шешуінде тұйық етістік болатын жұмбақ шығар.
ІІІ деңгей
1. Тұйық етістік дегеніміз не? Мысал келтір.
2. Тұйық етістіктің есімше, көсемшеден айырмашылығы.
3. Төмендегі сөздерден тұйық етістік жаса.
Ал, қал, тал, жүз, түс, таң, тұр, кір, сөйле.
ІІ деңгей
1. Тұйық етістіктің жасалу жолын түсіндіріп мысал жаз, жұрнағын дефис
арқылы көрсет.
2. Төмендегі жұмбақтардан тұйық етістіктерді тап.
а)  Жазудан бір жалықпаған,
     Жаза – жаза арықтаған.
           ә)Ұшып жүру үшін де
             Жаралған бұл мүсін бе?
             Сезімталы осы мал
             Төрт түліктің ішінде.
              Бұл не?
І деңгей
     « Ел іші – алтын бесік» деген тақырыпқа ойтолғау жаз.
 Үстеу
ІІІ деңгей 1. Үстеу туралы айт және мысал жаз.
2. Мәтіннен үстеулерді тауып, мағынасын түрлеріне қарай ажырат.
Түн ортасы ауа жел бәсендеп, бұлт ыдырай бастады. Әр жерден
әлденемен шұғылданып ербендеген кісі. Сол бір тұста күбірлескен екі
адамның сыбыры естілді, біз ілгері жүріп кеттік. (С. Мұқанов)
3. Төмендегі үстеулерді қатыстыра отырып, сөйлем құра және осы
үстеулерді құрамына қарай ажырат.
Биыл, былтыр, бүрсігүні, қыстыгүні, қолма – қол, қаннен қаперсіз, тым,
дәл, өте.
ІІ деңгей
1. Кестені толтыр. Үстеудің мағыналық түрлері
Түрлері
Мысалы
2. Құрамында мезгіл, мекен, сын қимыл үстеулері бар мақал – мәтелдер
жаз.
І  деңгей
«Бақыт дегенді қалай түсінесің?» деген тақырыпқа ойтолғау жаз.

Еліктеу
ІІІ деңгей
1. Еліктеу сөз деген не?
2. Төмендегі еліктеу сөздерге сөйлем құра.
Жалт жұлт, тарс тұрс, ербең ербең, дүрс – дүрс.
3. Сөйлемдегі көп нүктенің орнына тиісті еліктеуіш сөздерді қой.
Ауыл үсті айқай ұйқай, ...., ... . Күміс үзеңгіге салып шіренген аяғында
әміркен мәсі  кебіс ... ... етеді. Қымызды жұтқанда Текебектің өңеші ...
етеді. (С. Сейфуллин.)
ІІ деңгей
1. Кестені толтыр.
Түрлері Мысалы
2. Төмендегі сөздерге негізгі, туынды, күрделі еліктеу сөздерді
қатыстырып, сөйлем құра.
Жеті қазына: жүйрік ат, қаққыш тазы, алғыр қыран, түзу мылтық, қара
қазан, алмас кездік, шаңырақ.
І деңгей
Өзің ұнататын ақын жайлы  «Менің сүйікті ақыным» деген тақырыпта шағын
шығарма жаз.

 Шылау
ІІІ деңгей
1. Шылаудың басқа сөз таптарынан қандай айырмашылықтары бар?
2. Не себепті шылаулар сөйлем мүшесі бола алмайды?
3. Төмендегі мәтіннен шылауларды тауып, түрлеріне ажырат, емлесіне
назар аудар.
                               Ахмет пен Ғазиза
   Профессор Ахмет Жұбанов пианинода бір шығарманы ойнап айтып
отырса, қызы Ғазиза келіп:
 Осы бір тұста нотаны ылғи қате аласыз, депті.
Сонда Ахаң пианино ойнауын тоқтатып, қызына ошарыла бұрылып:
 Қызым – ау, мен сен сияқты академиктің баласы емеспін ғой, деген
екен.
ІІ деңгей
1. Кестені толтыр.
2. Мәтінді оқып шығып, кіндік шеше, кіндік аға қандай болатынын өз
сөзіңмен әңгімеле. Шылаулар ды  дәптеріңе түр түрімен топтап жаз,
қызметін анықта.
                                           Кіндік шеше
   Кіндік шеше – нәресте туғанда оның кіндігін кескен әйелдің атауы.
Кіндікті ер адамдар да кеседі, ол кіндік аға деп аталады. Бірақ әдетте кіндікті  әйелдер кеседі. Олар баланың екінші анасы болып саналады.
Кіндік шеше  бала үшін де, оның ата – анасы үшін де қадірлі адам. Оны
дәстүр бойынша кіндігі кесілген бала өз анасынан кем санамайды.
Академик Қаныш Сәтбаев басқа жерге баруға уақыт таппаса да, өзінің
кіндік шешесіне жылына бір рет барып сәлем беріп, оның сыбағасы мен
сый  сыяпатын апарып беріп тұрыпты.
      Жалпы, қазақ баласы үшін кіндік шешенің (немесе кіндік ағаның )
орны бөлек. Бұл заманда да балаларға кіндік шешесін таныстырып
қойып, сыйлауға үйреткен абзал.

                    ( «Ата салтың –халықтық қалпын» кітабынан. 149 –б.)
І деңгей
« Менің кіндік шешем» деген тақырыпта шылауларды қатыстырып, шағын
шығарма жаз.
 Одағай
ІІІ деңгей
1. Басқа сөз таптарынан одағайдың қандай ерекшелігі бар?
2. Төмендегі одағайларға сөйлем құрап жаз және олар одағайдың қай
түріне жатады.
Аухау аухау, пұшайт – пұшайт, құрау құрау, шөре – шөре.
 Өлең шумағын оқып, одағайды тап. Қандай тыныс белгісі арқылы
оқшауланып тұрғанын айт.
3.
                        О, шіркін, ғажапсыңау, көңіл деген!
                        Жартас жоқ толқыныңа көмілмеген.
                             Құлдырап құламаған құзың да жоқ,
                             Қыран боп шырқамаған кезің де кем.
                                                      (Ж. Молдағалиев.)
ІІ деңгей
1. Кестені толтыр.
                                                              Одағайдың түрлері 2.  Мәтінді мәнерлеп оқып шығып, сахналық көрініс жасауға дайындалыңдар.
     Одағайлар бар ма, бар болса, қандай мағына туғызып тұрғанын анықта.
        Құлху алла, сұлху алла, су жағала. Пай, пай, бәрі сайрап тұр. Дуа!
Басында мықты дуа бар. Ойпыр – ай! Менің өзіме де бой бергісі келмей ме,
қалай?!
      Я, аруақ, қолдай көр. Ойпырай, аурудың иесі көк өгіз бе? Есіктен қарап,
мүйізін шайқап тұрғанын қарашы...
                      («Қамар сұлу» сахналық көрінісінен.)
І  деңгей
«Біз соғысты көрген жоқпыз, бірақ білеміз» деген тақырыпта одағай сөздерді
араластырып шағын шығарма жаз.
Мақсатым: Оқушыларды деңгейлеп саралап оқыту, әрбір оқушы өзінің даму
деңгейінде оқу материалын меңгеруін қамтамасыз етуі.
Оқушылардың сөздік қорларын толықтыру,тілін ,ойлауын мазмұндай білу
қабылеттерін дамыту.
Деңгейлік тапсырмалар оқушылардың өтілген лексикалық тақырыптардан
алған біліктерін пысықтауға арналған.
Міндетім:
1.Оқушының тұлғалық дамуына бағытталған деңгейлеп – саралап оқыту
технологияларын оқутәрбие процесіне енгізу.
2.Оқушының пәнге деген тұрақты қызығушылығын тудыру.
Нәтиже: Ж.Қараевтың деңгейлеп оқыту технологиясы – оқу үрдісіндегі
мұғалім мен оқушының, оқу мазмұны мен түрінің, әдістер мен амалдардың,оқу
мақсатының ықпалдасу заңдылығының жүйесі Ж.Қараев технологиясының
жемісі сол, ол оқушыны күштеп оқудан аулақтатып, өз бетімен оқуына,
ақпаратты өз бетімен өңдеуге, ешкімнің көмегінсіз өз бетінше ойланып, шешім
қабылдауға дағдыландырады.
Деңгейлік тапсырмалар оқушылардың өтілген лексикалық тақырыптардан
алған білімдерді және біліктерін пысықтауға арналған. Деңгейлік тапсырмалар бастауыш буын яғни 24 сыныптарға және 57
сыныптар модульдері бойынша тақырыптарды қамтиды.
Деңгейлік тапсырмалар оқушылардың шығармашылықпен жұмыс істеуін
дамытады,әр оқушыны өздігінен жұмыс істеуге баулиды,ой еңбегімен
айналысуына көздейді.
Деңгейлік тапсырмаларды өздігінен жаңа сабақты меңгерту,тақырыпты
пысықтау,қайталау сабақтарында пайдалануға болады.
Деңгейлік тапсырмалар оқушылардың сөздік қорын байытуға,тілін дамытуға
бағыттайды.
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі: Г.С.Алгалиева.

file_name: алгалиева обобщение.docx

intro: Бұл материалдар қазақ тілінде оқытылатын мектептердің қазақ тілі бойынша деңгейлік тапсырмалар жинағы. оқушылардың пән бойынша білім,білік дағдыларын анықтауға арналған тапсырмалар. Мұғалімнің өз білімін жетілдіру бойынша  2013 және 20115 оқу жылына арналған тәжірибе жинақталған жинақтамасы болып табылады. Оқушылар деңгейлері бойынша тапсырмаларды орындайдыҚазақ тілі пәні бойынша оқушылардың білім деңгейлерін анықтау тапсырмалары

title: Деңгейлік тапсырмалар


extracted_text:
«Использование элементов современных
образовательных технологий                                                              в
работе с детьми».
Я хочу вам представить свой, пока еще не большой, но все – таки
опыт и  опыт своих коллег по Школы раннего развития «Тропинка»
в   использовании   отдельных
современных
образовательных технологий.
элементов
 применения   современных образовательных
Необходимость
технологий продиктована новыми требованиями к образованию. В
своей   работе   мы   не   используем   технологии   полностью,   а   только
лишь их отдельные элементы по нескольким причинам:
 в   силу   своего   дошкольного   возраста   дети   не   умеют
самостоятельно собирать информацию;
 не сформированы процессы по полной сборке информации, т.
к. не все дети умеют читать и писать;
 данная работа ведется во взаимодействии педагога с ребенком;
ребенка с родителями; педагога, родителей и ребенка.
Хотелось   бы   остановиться   на   конкретных   элементах   технологий,
которые мы используем в своей работе.
                     1.  Элементом  здоровьесберегающих технологий является
«Утренний   круг».  День наш   начинается   с   утренней   гимнастики,
которая помогает настроить организм ребенка на действенный лад;
стимулирует   работу   внутренних   органов   и   органов   чувств;
способствует формированию правильной осанки, хорошей походки.
Так   же   мы   применяем   в   своей   работе   такой   элемент
здоровьесберегающей технологии как «Фитбол – аэробика».           В
процессе   организованной   образовательной   деятельности   мы
используем   программу,   созданную   моими   коллегами   на   игровой
основе,   «Ура,   переменка»,   куда   включены   игрымассажи,
пальчиковые гимнастики со словами.  Также в работе используется
«Картотека»   игр,   основанная   на   ритмических,   эмоциональных   и
пальчиковых   играх,   помогающих   детям   настроиться   на   хороший лад.   В   организованную   образовательную   деятельность   включены
следующие формы оздоровительной работы:
 дыхательная гимнастика  от правильного дыхания во многом
зависит здоровье   человека,   его   физическая   и   умственная
деятельность;
    артикуляционная гимнастика;
Язык  главная мышца органов речи. И для него, как и для
всякой мышцы, гимнастика просто необходима.
    гимнастика для глаз;
    физкультминутки.  Физкультминутки для дошкольников  это
время для веселья, стихов и движения. Чтобы детишки хорошо
росли   и   развивались,   им   просто   необходимы   чудесные
подвижные физкультурные минутки.
             2. Следующим элементом  современных  образовательных
технологий     хотелось   бы   представить   развитие   диалектического
мышления   у   детей   дошкольного   возраста,   основанного   на
использовании и изучении русских народных и авторских сказок с
применением различных схем и мнемотаблиц. Мнемотаблица – это
схема,   в   которую   заложена   определенная   информация.    которая
помогает   детям   при   пересказе   произведений,   помогает   развитию
связной речи у дошкольников, развитию логического мышления и
последовательности изложения.
Условия работы с мнемотаблицей:
  1   этап.   Рассматривание   таблицы   и   разбор   того,   что   на   ней
изображено.
2 этап. Осуществляется преобразование из абстрактных символов в
образы.
3   этап. После   преобразования   осуществляется   пересказ   сказки,
рассказ по заданной теме, или чтение стихотворения с опорой на
символы (образы), т.е. происходит отработка метода запоминания.
Так же на уроках математики используются считалки. Например:
Вышли мыши как – то раз
Посмотреть который час,
1,2,3,4 Мыши дернули за гири,
Вдруг раздался страшный звон,
Убежали мыши вон.
А теперь попробуйте вы рассказать считалку.
1,2,3,4,5
Вышел зайчик погулять,
Вдруг охотник выбегает,
Прямо в зайчика стреляет,
Пиф  паф, ой ой ой, убегает зайчик мой.
Так   же   применяются   разнообразные   схемы   описательного
характера,   используемые   на   занятиях   по   окружающему   миру,
помогающие детям описывать различных животных.
При решении диалектических задач мы используем элементы
методики   «6   шляп   мышления».   Он   признает   значимость   всех
компонентов   работы   –   эмоций,   фактов,   критики,   новых   идей   и
включает их в работу в нужный момент. Мы используем, в своей
работе шапочки разных цветов, где у каждого цвета свое значение.
Например, белая шапка изложение основных фактов и ключевых
моментов; черная  изложение фактов в негативном стиле; зеленая –
изложение произведения в творческой манере. Мы сразу все шапки
не используем, так как у детей ограничен запас слов и жизненный
опыт. Таким образом, метод шести шляп обогащает наше мышление
и делает его всесторонним. Если мы просто просим других о чемто
подумать,   часто   они   приходят   в   растерянность.   Но   если   их
приглашают   исследовать   предмет,   используя   схему   шести   шляп,
широта их восприятия быстро возрастает.
                       3.  Как элемент новой развивающей технологии мы
используем   игру   «Танграм».   Танграм   –   в   переводе   с   китайского
языка   обозначает   «семь   дощечек   мастерства».   Это   головоломка,
состоящая   из   семи   плоских   геометрических   фигур,   которые
складывают   определённым   образом   для   получения   другой,   более
сложной,   фигуры   (изображающей   человека,   животное,   предмет
домашнего   обихода,   букву   или   цифру   и   т.   д.).   Фигура,   которую
необходимо получить, при этом обычно задаётся в виде силуэта или
внешнего контура. При решении головоломки требуется соблюдать два   условия:   необходимо   использовать   все   семь   фигур  танграма;
фигуры   не   должны   перекрываться   между   собой,   но   обязательно
должны   соприкасаться. Работа   с   головоломкой   «Танграм»
способствует   развитию:   умения   играть   по   правилам   и   выполнять
инструкции,
  воображения,
внимания, понимания цвета, величины, формы и ориентировки на
плоскости и в пространстве.
  нагляднообразного   мышления,
           4. На занятиях по ознакомлению с окружающим миром и
природой применяется такой новый прием как «Лэпбук»  или как
его   еще   называют   тематическая   или   интерактивная   папка      это
самодельная   бумажная   книжечка   с   кармашками,   дверками,
окошками,   подвижными   деталями.  Зачем   нужен   лэпбук?   Он
помогает ребенку по своему желанию организовать информацию по
изучаемой   теме   и   лучше   понять   и   запомнить   материал.   Это
отличный способ для повторения пройденного. Поможет закрепить
и   систематизировать   изученный   материал.   Ребенок   научится
самостоятельно   собирать   и   организовывать   информацию.   Ольга
Николаевна с детьми создала 3 лэпбука по темам «Звери», «Лесное
сообщество» и «Человек», в которых собраны лабиринты, задания
на логику, ребусы, загадки, стихи по конкретной тематике.
           5. Так же используется, для нас новая технология,  «Карты
памяти».    Но   хочу   отметить,   что   полностью   эта   технология   не
используется,   а   выделяется   отдельный   элемент   –   ассоциативный
ряд.   Например,   на   занятиях   по   развитию   речи   мы   создаем
ассоциативный ряд, от какого – то слова или при изучении букв.
Задания детям, придумать слова, которые начинаются на один и тот
же   звук   или   на   что   похожа   буква.   Так   же   ассоциативный   ряд
применяется и в математике, например, на что похожа цифра.
Таким   образом,
  использование   элементов   современных
образовательных   технологий   в   работе   с   детьми   дошкольного
возраста   способствуют   развитию   логического   мышления,   памяти,
внимания, связной речи.

file_name: Использование элементов современных  образовательных технологий  в работе с детьми..docx

intro: Необходимость использования новых элементов современных образовательных технологий продиктована модернизацией системы образования, введением ФГОС, и проявлением новых возможностей в образовательном процессе. К новым элементам можно отнести мнемотаблицы, танграмы, лэпбук, ассоциативный ряд и некоторые элементы здоровьесберегающих технологий. Они помогают развитию памяти, внимания, логического мышления и связной речи у детей дошкольного возраста.Необходимость использования новых элементов современных образовательных технологий продиктована модернизацией системы образования, введением ФГОС, и проявлением новых возможностей в образовательном процессе. К новым элементам можно отнести мнемотаблицы, танграмы, лэпбук, ассоциативный ряд и некоторые элементы здоровьесберегающих технологий. Они помогают развитию памяти, внимания, логического мышления и связной речи у детей дошкольного возраста.

математика

group: Дисциплины


extracted_text:
Тема: « Связь между умножением и делением»
Цель: закрепить умение находить взаимосвязь между умножением и
делением.
Задачи:
обучающие:
 Повторить табличные случаи умножения и деления;
 Формировать умение применять знания о связи умножения и
деления;
развивающие:
 Развивать вычислительные навыки, логическое мышление4
 Совершенствовать умения наблюдать, сравнивать, обобщать,
применять полученные знания на практике;
 Развивать познавательную активность, повышать степень
самостоятельности и инициативности учащихся;
воспитывающие:
 Воспитывать интерес к математике;
 Воспитывать толерантное отношение друг, к другу, взаимное
сотрудничество.
1. Организационный момент.
 Чтоб урок наш стал светлее,
Мы поделимся добром.
Вы ладони протяните,
В них любовь свою вложите,
Ею с друзьями поделитесь
И друг другу улыбнитесь.
( 1 слайд)
 Тихо сели. (1, 2, 3 –правильно положили руки)
2. Проверка домашнего задания.  ( слайд 2)
 Отгадайте загадку:
С каждым днем все холоднее,
Греет солнце все слабее,
Всюду снег, как бахрома, — Значит, к нам пришла... (зима)
 Я поздравляю вас с первым днём зимы.
– Назовите зимние месяцы: (декабрь, январь, февраль.)
Какой месяц первый встречает зиму? (декабрь)
Открыли тетради и записали :  (слайд 3)
1 декабря.
                       Классная работа.
Подчеркните опасные места в слове декабря.
  Ручки положили на место,  кто записал число, классная работа.
( слайд 4, 5)
Тезис : « Мир построен на силе чисел»
                                                                                Пифагор
 Ребята, а кто из вас знает, почему мир построен на силе чисел?
И кто такой Пифагор и какое он сделал открытие?
 Я уверенна, что каждый  из вас посещая урок математики знаком с его
открытием.
А если не знаете, то я даю вам подсказку.
Переверните тетрадь и посмотрите, что вы видите на обложке? (таблицу
умножения)
 Правильно, Пифагор изобрел таблицу умножения. ( Слайд 5)
Домашним заданием было (повторить таблицу умножения и названия
компонентов при умножении и делении)
3. Устный счёт.
Я для вас приготовила различные задания, которые предстоит нам
выполнить, если знаете таблицу умножения.
 А  пока я хочу спросить: без чего не бывает зимы? ( Без снега ) (слайд 6)
 Сейчас мы с вами и повторим таблицу умножения, и в снежки поиграем. Готовы?
1. Кто лучше знает таблицу умножения?
 (я бросаю снежок и говорю таблицу умножения, дети отвечают)
2. Игра «Найди правильный ответ».   (слайд 7)
 Я читаю задание, а вы правильный ответ обводите в кружок.
1. Я задумала число , умножила его на 2 получила 16.
 Какое число я задумала? (8)
 Обвели его в кружок.
2. Первый множитель 7, второй множитель 10.
Чему равно произведение? (70)
 Обвели его в кружок.
3.  –Я задумала число, разделила на 9 и получила 10.
Какое число я задумала?
 Назовите правильный ответ (90)
 Соедините полученные результаты линиями.
2
16
23
30
39
45
64
4
18
26
32
41
48
70
6
20
29
36
43
50
72
8
21
33
35
44
54
81
10
24
34
40
47
56
81
12
25
37
41
49
60
90
14
27
38
42
51
63
100
 Какую геометрическую фигуры вы получили? ( Треугольник)
 Расскажите, что вы знаете о данной геометрической фигуре?
( Имеет 3 стороны, 3 вершины, 3 угла)
 Молодцы, продолжаем работать по карточке 4. Я задумала число, разделила на 9, получила 4.
 Какое число я задумала? (36)
 Обвели его в кружок.
5.  4 умножить на 10.
 Получится (40)
 6. Первый множитель 9, второй множитель 9.
Чему равно произведение? (81)
 Обвели в кружок.
 Начертите внутри треугольника еще один треугольник, соединяя полученные
результаты.
 Сколько получилось треугольников? (5)
 Они одинаковы по размеру? (нет, 4 маленьких и 1 большой)
(слайды 710)
2
16
23
30
39
45
64
4
18
26
32
41
48
70
6
20
29
36
43
50
72
8
21
33
35
44
54
81
 Молодцы!
10
24
34
40
47
56
81
12
25
37
41
49
60
90
14
27
38
42
51
63
100
 А теперь давайте повторим названия компонентов при умножении и
делении.
 (слайды 1112)
4. Постановка проблемы    (слайд 13)     Давайте подумаем, если известно произведение, как
можно найти один из множителей?
4•2 = 8
5. Работа над темой урока. Поиск решения проблемы.
Давайте рассуждать:
 8 : 2 = 4
Как правильно сформулировать , называя компоненты? (
 произведение разделить на множитель и получим второй множитель)
 Можно еще чтото сделать?
8 : 4 =  2
 Почему нужно 8:4, чтобы получить 2? потому, что 2х4=8)
ВЫВОД: Если произведение двух множителей
 разделить на один из них, то получится второй
множитель.
Попробуйте сформулировать тему урока. (  связь между
умножением и делением)
(слайд 15)
 Итак, Тема урока – связь между умножением и делением.

6. Закрепление нового материала.
1. Итак, в долгие зимние вечера, когда на улице мороз, вы сидите дома. Но не
каждый из вас задумывается,  как высок ваш дом? Сейчас мы попробуем
решить такую задачу:
Высота каждого этажа дома 3 м. В доме 5 этажей.
Чему равна высота дома до крыши?
 У каждого из вас лежит лист с задачами. Нашли первую задачу.
Высота каждого             Количество                 Высота
 этажа                                этажей                          дома
 3м                                         5эт                                 ?
3х5=15 (м)
Ответ: 15 метров высота дома до крыши.
Молодцы!
 А давайте вспомним тему нашего урока :

умножением и делением.
 связь между
 Значит нам нужно решить 2 обратные задачи.
Высота каждого             Количество                 Высота
 этажа                                этажей                          дома
   ?                                          5 эт                               15 м
15: 5=3 (м)
Ответ: 3 метра высота этажа.
Высота каждого             Количество                 Высота
 этажа                                этажей                          дома
   3                                          ? эт                               15 м
15: 3= 5 (эт)
Ответ: в доме 5 этажей.
Решая обратные задачи, давайте вспомним
вывод: Если произведение двух множителей разделить на один из них, то получится второй
множитель.
. Молодцы! И погрелись дома, и задачки решили.
7. ФИЗМИНУТКА.
Пока мы отдыхали, ребята Сережа и Катя решили узнать площадь детской
комнаты.
Тетради положили перед собой.
Длина 6 м, ширина 4 м. Найти площадь.
По какой формуле мы находим площадь?
S=a  х b
S= 6х4
S= 24 (м) 2
 Ответ: площадь комнаты 24 (м)2.
 А кто поможет мне решить обратную задачу?  (слайд22)
Площадь комнаты 24 (м)2
Длина?
Ширина4м
 Что нужно узнать? ( длину комнаты)
24:4=6 (м)
 Ответ: длина второй стороны 6 метров.
Какое правило мы использовали?
ВЫВОД: Если произведение двух множителей
 разделить на один из них, то получится второй множитель. 3. Решим уравнения: (работа на доске)
Х•2 = 16                             36 : Х = 6                             Х : 8 = 5
Х= 16 :2                             Х = 36 : 6                              Х= 5х8
Х = 8                                 Х = 6                                      Х=40
8•2  =16                            36: 6 = 6                                 40:8=5
16 = 16                                    6 = 6                                     5=5
4. САМОСТОЯТЕЛЬНАЯ РАБОТА.
6 х 4 =  24                     6 х 10 =60
24 : 6 = 4                     60: 6 =10
24 : 4 = 6                     60 : 10 =6
ВЫВОД: ЕСЛИ ПРОИЗВЕДЕНИЕ ДВУХ МНОЖИТЕЛЕЙ
РАЗДЕЛИТЬ НА ОДИН ИЗ НИХ, ТО ПОЛУЧИМ ВТОРОЙ
МНОЖИТЕЛЬ.
8. Рефлексия
 Сегодня вы хорошо поработали.
 Что нового вы узнали на уроке?
( Узнали, что Пифагор изобрел таблицу умножения;
Узнали, как определить второй множитель)
У каждого из вас на первом листе, где мы решали задачи о высоте дома
есть в правом углу кружок.
Нарисуйте смайлик, как вы оценили свои знания.
 Если вы усвоили тему, то смайлик улыбается
 А если вам нужно еще поработать, то немного грустит…
 9. Домашнее задание.
1. Найти ширину комнаты. Решить обратную задачу. 2. Рабочая тетрадь стр.77 №1.

file_name: МАТЕМАТИКА УРОК .docx

description: 2. Рабочая тетрадь стр.77 №1.

title: Презентация по математике 3 класс.


file_name: Theme Ecotourism in Kazakhstan.docx

description:
(task in book)
True (T) or False (F).
1. Ecotourism has developed widely throughout Kazakhstan.
2. Technological and industrial development increases faster than tourism.
3. The government establishes protected areas such as nature reserves and natural parks.
4. There aren't many ecological tours in the Republic.
5. There is allowed to hunt for snow leopard in Korgalzhyn.
Okey. Participants of the conference, representatives of travel agencies of Kazakhstan, willing to talk about vacation
spots in Kazakhstan. But, please answer : (task in book)
3. How would you define a traveler? Match the types of traveler to the descriptions.
1. A pilgrim
2. An emigrant
3. A hitchhiker
4. A motorcycle courier
5. A tourist
6. A holidaymaker
7. A yachtswoman
8. A rambler
9. A commuter
a. She sails round the world singlehanded in a catamaran b.He goes
sightseeing and takes lots of photos. c.She finally arrives at the holy place and
approaches the icon. d.He left Mongolia in 2003 and has settled in
Kazakhstan. e.He thumbs a lift.
f. He delivers urgent letters and parcels to businesses in the city.
Every Sunday, he walks ten miles or so for pleasure across
g.
hills ana moors.
h.This summer we have booked a lovely holiday hotel near the beach in the South
of Spain.
i. She catches the eight o'clock train every weekday morning, (projects)

description:
1 Kokshetau – the land of mysterious mountains and lakes!
Welcome to the hospitable land of Kokshetau!
Ecological sight of Kokshetau is located to the north
of   Astana   city.   These   are   three   villages:   Imantau,
Aiyrtau and Sandyktau, which can be reached daily,
by bus or by taxi from Astana or Kokshetau.
Nature in Kokshetau offers unique opportunities for
rest. There are beautiful mushroom places in forests,
lots of medicinal herbs and berries,  currant, tutsan,
sage, mint,  others. Remarkably diverse is the fauna
of these places: elk, roe, badgers, foxes, squirrels,
ferrets,   blackcock,   pigeons,   partridge   and   other
animals. Forests and lakes are rich in fish and game.
Aiyrtau
There is famous Shalkar Lake, near the village, which
is famous with its healing salt water; and there is
healing clay in the southern part of the lake.
Trekking route: Aiyrtau village – mount of “Dva Brata”
(Two   Brothers)   –   “Glukhoe”   (Dull)   Lake   –   Aiyrtau
village.
Bus   route: Aiyrtau   village   –   Shalkar   lake   –   Aiyrtau
village.
Imantau
Imantau village is located on the shore of the lake
with the same name. Water is fresh, and so clean
that   you   can   see   a   bottom.Water   route   on   the
boat: Imantau village – KUM – excursion on the boat
“Mighty” to the Snake Island – Imantau village.
Combined car and trekking route: Kokshetau city –
Imantau village – “Beloye” (White) Lake – “Karsak”

description:
3 Ridder – routes of adventures and leisure!
Ridder is   located   in   the   northeastern   part   of
Kazakhstan, in the foothill of Ivanovskiy ridge (Altai
Mountains), in intermountain cavity at an altitude of
700 to 900 meters above sea level. It is the land of
contrasts: raging rivers and majestic green forests,
wonderful lakes like mirrors, and meadow valleys.
Climate here   is   sharply   continental;   in   summer
temperature goes up to 35,4Cº; in winter goes down
to 41,3Cº.
Rivers: Gromatukha,

Tikhaya,
  Zhuravlikha,

intro: Урок-конференция по английскому языку на тему  " Ecotourism in Kazakhstan" (10 класс). Материал урока представляет информацию о местах отдыха в Казахстане. Учащиеся показывают самостоятельную проектную работу  на тему  " Ecotourism in Kazakhstan" . А также изучаются виды экотуризма в Казахстане.

title: Урок по английскому языку на тему  " Ecotourism in Kazakhstan" (10 класс)


extracted_text:
«Использование ИКТ на занятиях по изобразительной деятельности
в детском саду».
Наталья Николаевна Сусакина,  воспитатель МДОУ детский сад №34
«Звёздочка»  г.Серпухов;
   Ирина Николаевна Лучинкина, воспитатель МДОУ детский сад №34
«Звёздочка»  г.Серпухов.
       В настоящее время   информационно – коммуникативные технологии
являются   одним   из   приоритетов     образования.   Информатизация   системы
образования   предъявляет   новые   требования   к   педагогу   и   его
профессиональной   компетентности.   Педагог   должен       уметь   пользоваться
компьютером,   современным   мультимедийным   оборудованием,
  широко
использовать их в своей педагогической деятельности,  должен  идти в ногу со
временем, стать для ребенка проводником в мир новых технологий.

  т.к.
информационных
  информационная   культура
    Внедрение   ИКТ   повышает   требования   к   уровню   профессионализма
педагога,
  является   частью
общепедагогической   культуры.   Для   этого   необходимо   внедрение   и
использование
ДОУ.
Очень важно, чтобы педагоги умели и, самое главное, имели возможность и
желание   использовать   ИКТ   в   своей   работе.   Одно   из   главнейших   условий
успеха   информатизации
воспитательнообразовательного   процесса   –
овладение педагогами новыми для них формами работы. Перед воспитателем
детского сада, освоившим ИКТ, открываются безграничные возможности для
эффективной
детьми.
технологий
творческой

в

работы

с

Информационные технологии – это не только компьютеры, но и телевизор,
DVD,  CD, мультимедиа, аудиовизуальное оборудование, то есть всё то, что
может представлять  широкие  возможности для коммуникации.
Используя   информационные   технологии   в   организованной
образовательной деятельности педагог ставит следующие задачи:
 сделать   образование   современным   (с   точки   зрения   использования
технических средств);
 приблизить   образовательную   деятельность   к   мировосприятию
современного    ребенка, так как он больше смотрит и слушает, чем читает
и говорит; предпочитает использовать информацию, добытую с помощью
технических средств;
 установить   отношения   взаимопонимания,
  взаимопомощи   между
педагогом  и воспитанником;  помочь педагогу в возможности эмоционально и образно подать материал;
 экономить   время,   как   педагога   так   и   ребенка,   увеличить   плотность
образовательной деятельности, обогатить ее новым содержанием;
 обогатить  образовательную деятельность эмоциональной окрашенностью;
 психологически облегчить  процесс усвоения материала;
 возбудить  живой интерес к рисованию и созданию образов;
 расширить  общий кругозор детей;
 освободить  педагога  от рутинной ручной работы при оформлении
 документации;
 повысить   производительность труда педагога и ребенка.
Что же нового несёт в себе знание ИКТ:
Использование ИКТ позволяет воспроизводить информацию одновременно
в виде:  текста;  графического изображения;  звука;  речи;  видео.

Преимущества использования ИКТ в работе педагога:
Благодаря   использованию   компьютерных   технологий   происходит
накопление уже продуманных, структурированных, наполненных наглядным
материалом и текстом занятийпрезентаций, которые можно использовать не
один год и при необходимости легко вносить коррективы. Так же, благодаря
обилию   в   Интернете   форумов   для   педагогов   происходит   обмен   опытом,
появляется возможность широко использовать опыт своих коллег.
Изобразительное   творчество      одно   из   любимейших   занятий   детей.   Эта
работа   требует   художественных   способностей,   знаний   изобразительной
грамоты.   Необходим   большой   запас   зрительных   образов   и   впечатлений,
творческое воображение. У ребенка возникает желание передать в рисунках
свои впечатления. Он берет в руки карандаш и рисует... Но наступает такой
момент, когда юный художник  перестаёт  творить. Как помочь ему? Здесь на
помощь может прийти компьютер.
Использование   компьютера,
  на   занятиях   изобразительного   искусства,
становится   наиболее   естественным,   благодаря   неподдельному   детскому
интересу.   Компьютер   удачно   интегрируется   со   всеми   образовательными
областями:   художественно – эстетическая   область, значительно расширяет
его   возможности   для   интенсивного,   эмоционально   активного   введения
ребенка в мир   искусства и художественного образа.
После   приобретения   в   наш   детский   сад   интерактивной     доски,   у   нас
появилась возможность активно использовать электронный материал на своих
занятиях. Мы   почувствовали, что использование компьютерных технологий позволяет задавать темп изучения материала, адаптировать учебные знания к
возможностям   воспитанников.   Собранный   материал   к   теме   занятия,   его
структурирование,   систематизирование,   оформленные   на   слайде   стали
достигать поставленной на занятие цели. Презентация помогает объединить
огромное количество демонстрационного материала, освобождая от большого
объема   бумажных   наглядных   пособий,   таблиц,   репродукций,   альбомов   по
искусству,   недостающих   предметов   натурного   фонда,   аудио   и   видео
аппаратуры.
Таким образом, мы сделали  вывод, что для художественного образования
компьютер   может   служить   помощником,   с   помощью   которого     можно
 формировать собственные средства обучения, составлять свои презентации,
слайд  фильмы, осуществлять свои образовательные проекты, создавая тем
самым   многочисленные   варианты   работы,   которые   помогут   разнообразить
занятия   изобразительного   искусства.   ООД   в   детском   саду   имеет   свою
специфику,   должна быть эмоциональной, яркой,  с привлечением большого
иллюстративного материала, с использованием звуковых и видеозаписей. Все
это   может   обеспечить   нам   компьютерная   техника   с   ее   мультимедийными
возможностями,   но   при   этом   компьютер   должен   только   дополнять
воспитателя, а не заменять его.
Презентации  мы широко используем:
 во время знакомства с творчеством художников «Исаак Левитан», «И.И.
Шишкин – певец русского леса» и т.д.;
   при   изучении   жанров   изобразительного   искусства   «В   музеях   хранятся
картины – натюрморты» «Портрет – жанр изобразительного искусства» и т.д.;
 при изучении тем по декоративно – прикладному искусству «Дымковская
игрушка»,   «Сказочная   Гжель»,   «Золотая   Хохлома»,   «Русская   матрёшка»,
«Богородская игрушка», «Русский костюм»;
 при изучении законов композиции;
 при изучении законов цветоведения;
 при проведении физминуток, гимнастики для глаз;
   для   повышения     мотивации     к   дальнейшей   деятельности     и   развития
познавательных   способностей   используем   в   водной   части
  ООД,   как
сюрпризный   момент   (отрывок   из   мультфильма,   сказки,   документальных
фильмов – о животных, растениях, о праздниках).
Благодаря   большому формату ребята окунаются в мир того события, той
эпохи, о которой повествует художник. Такие просмотры с комментариями
педагога производят на ребят неизгладимое впечатление, что дает огромный
толчок к творчеству.
Даже гиперактивные дети, внимание которых достаточно сложно удержать
в   течение   продолжительного   времени,   с   огромным   интересом   получают
информацию, представленную на большом экране, да еще и сопровождаемую различными   играми,   музыкой.   Проникновение   современных   технологий   в
образовательную практику  открывает новые возможности.
Во   время занятия   при   формировании   новых   знаний приходится   рисовать
множество эскизов, разъяснять и бесконечно рисовать на доске. На экране все
композиционные   ошибки   наглядны,   тем   более   что   можно   сопоставлять
несколько   эскизов   на   экране   одновременно,   выявить   их   достоинства   и
недостатки.
После   изучения   теоретической   части   следует   задание   и   практическая
работа.   В   этой   части   занятия   тоже   возможны   варианты.   Например,   показ
последовательности работы над рисунком на доске. Рисуем мы, стоя боком к
рисунку,   частично   загораживая   собой,   весь   процесс   изображения   и
объяснения, что отрицательно влияет на самооценку возможностей ребёнка,
возникает множество вопросов. При работе с красками к доске крепится лист
бумаги, с помощью красок и кисти показываем  приемы рисования. Это тоже
неудобно,   ведь   краска   может   потечь   с   вертикальной   поверхности.   Делаем
вывод, что такой метод не эффективен, получается низкий результат. Или при
использовании   компьютерной   техники   можно   наглядно   и   последовательно
показать   приемы   изображения   на   большом   экране.   Видно   и   понятно   всем.
Дети   при   этом   получают   навыки   приемов   рисования,   уверенно   повторяют
линии, вносят свою фантазию.
Таким   образом,   хотим
  еще   раз   подчеркнуть,   что   современные
компьютерные технологии позволяют ребёнку выразить себя, шире раскрыть
свои возможности в рамках  освоения образовательных программ.
Использование   ИКТ   в   дошкольном   образовательном   процессе   ведет   к
повышению   усвоения   знаний   дошкольниками   на   более   высокий   уровень,
обладает   стимулом   познавательной   активности,
  облегчает   работу
воспитателя, позволяет оживить совместную образовательную деятельность с
детьми, вызвать положительный эмоциональный отклик с их стороны.

  Применение   компьютерных   дидактических   игровых   заданий   даёт
возможность   повысить   не   только   уровень   познавательного   интереса,   но   и
уровень познавательной активности и самостоятельности мышления.

Список использованных источников:
 Езопова С.А. Предшкольное образование, или Образование детей старшего
дошкольного возраста: инновации и традиции//Дошкольная педагогика. 2007.
№6
 Захарова И.Г. «Информационные технологии в образовании» Учебное пособие
для студентов высших учебных заведений. М., 2003.  Рабинович П. Д., Баграмян Э. Р. «Практикум по интерактивным технологиям»
методическое пособие  3е изд. – М.:БИНОМ. Лаборатория знаний 2013г.
 Шаехова Р.К. Предшкольное образование: актуальность, проблемы, стратегия
развития //Начальная школа плюс до и после.2006.№7.

file_name: статья ИКТ..doc

intro: В статье  говорится о том, как  можно использовать ИКТ в работе с дошкольниками, какие задачи ставятся в организационно- образовательной деятельности, говорится о преимуществах использования ИКТ в работе педагога, приводятся примеры презентаций используемых на занятиях по изодеятельности в разных возрастных группах детского сада.