extracted_text:
Түсінік хат
8сыныпқа арналған «Биология.Адам» курсына арналған тақырыптық
тест жұмыстарының бұл жинағында 20162017 оқу жылына бекітілген
бағдарлама бойынша берілетін тақырыптар толық қамтылған. Тест жұмысы әр
тарау бойынша 20 сұрақтан тұратын екі нұсқадан құрастырылған.
Жинақта келтірілген тест тапсырмалары 8сынып оқушыларының жас
ерекшеліктеріне сай  биологиялық көзқарастарын кеңейтуге, биология пәніне
қызығушылығын арттыруға, салауатты өмір салтын ұстануға бағыттайтын
көмекші құрал болып табылады.Әр тараудағы тест тапсырмалары оқулықта
келтірілген мәліметтермен тығыз байланыста құрастырылған. Сондықтан
тарауды қорытындылауға бағытталған тапсырмалар жинағы болып табылады.
Жинақ орта буын мұғалімдері мен жас мамандарға оқушылардың тарау
бойынша білімдерін бекітуге, биология пәніне бейім дарынды оқушылармен
жұмыс барысында, биология пәні бойынша ҰБТға дайындық барысында,
оқушыларды сырттай бағалау тексерісіне дайындауда қолданылатын көмекші
құрал болып табылады.
Оқушылардың білімінің мемлекеттік стандарт талаптарына сәйкестігін
бақылауды ұйымдастырудың бір түрі – тесттік бақылау жүйесі. Ол
оқушылардың өз  бетінше жұмыс әрекетін арттырып, оқытудың тиімділігіне
қол жеткізіп, ойлау қабілетін, шығармашылық әрекетін белсендіреді.
Осыларға қоса оқушылардың білімдеріндегі олқылықтар анықталып, уақытты
тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Жалпы биология пәнінде тестік бақылау
бірбірімен тығыз байланысты 3 қызметті орындайды:
•    Диагностикалық
•    Оқыту
•    Тәрбиелеу
Диагностикалық қызмет: негізгі қызмет, оқушының білім деңгейін, пән
бойынша тақырыпты қалай меңгергенін анықтайды. Объективтілігі жағынан
тест педагогикада үлкен орын алады.
Оқыту қызметі : оқушылардың оқу материалдарын меңгеруге деген
белсенделігін арттыру. Оқыту функциясының ролін арттыру үшін қосымша
сұрақтар қайталауға арналған, өз бетімен оқуға арналған тақырыптарды,
ұқсас тесттердің, орындалған тесттің қорытындысын талдау. Тәрбиелік қызметі : оқушылардың есте сақтау, қайталау, белгілі уақытта
тапсырманы орындап үлгіру қасиеттерін тәрбиелейді. Тестті талдау кезінде
оқушы өз біліміне сын көзбен қарауға үйренеді. Тест  тапсырмасына
қойылатын  негізгі  талаптар  мыналар:
•    Тест  жұмысын  өткізуде   белгілі  бір  уақыттың  болуы;
•    Тапсырмаларды  орындау  үшін  берілген  нұсқаулардың  түсінікті,  айқын
болуы;
Тестің  түрлері.
1. Толықтыру  тесті:  оқушыларға тапсырма  сөйлем  түрінде  беріледі де
сөйлемдегі  кей сөз  орынына (цифр, формула, сөз т.б) үш нүкте  беріледі.
Мұндай тапсырмадағы  жауап қысқа  тұжырымды  бір  мәнді  болуы  шарт.
2. Таңдамалы  тесті:  оқушыларға  берілген  тапсырмамен  қоса  оның  дұрыс
және  дұрыс емес  жауаптары  беріледі.
3. Еске  түсіру тесті:   сұрақ  нақты  беріледі де, жауабы бір мәнді  болуы
шарт.  Еске  түсіру  тестінің  сұрақтарын  түзегенде  сұрақ  нақты,  анық
қойылады,  ал  жауабын  сөз,  сан, формула т.б  түрде  берілуі мүмкін.
4. Сәйкестендіру  тесті:  мағынасы  бір – бірімен  байланысты
тапсырмалардың  екі  бағанға әр түрлі  ретпен орналастырылуы.
 5. Реттік  тесті:  бақылау  объектісі (құбылыс, шамалар, формула т.б)
ретімен  жазылуы (айтылуы) керек.  Тесті  тапсырма  дайындағанда  оның
саны 10 шақты  болғаны  жөн.
6. Аралас тесті:  оқушыға  берілетін тапсырма әртүрлі  тест  түрінде (мысалы:
толықтыру, таңдамалы т.б) беріледі.
7. Кәсіптік  бағдар  тесті:  мазмұнына  қандай  да  бір  кәсіптің пәндік  оқыту
кезеңінде  айқындалуына  немесе  одан бір  мағлұмат  алатынына  негізделеді.
8. Баламалы тесті:   тестің  бұл түрін  жасауда  жауабын  білуге  ықпал
ететін  сөзден  аулақ  болған жөн.
Қазіргі оқыту үрдісінде өте жиі кездесетін  тест түрлері «оқыту тесті» және
«бақылау тесті». Оқыту тестінің мақсаты белгілі бір модульды не тақырыпты
меңгертуге арналады, оқытушы негізгі рольді атқарады.  Тапсырмалар сұрақ
қою, жауап беру, есте сақтау, жазып алу, үйден ауызша қайталау, қайтадан
жалпы сұрақжауап түрінде тексеру.
«Бақылау тесті» осыдан кейін жүргізіледі,яғни оқушылардың тарау бойынша
немесе белгілі бір тақырыпты қаншалықты меңгергенін анықтау үшін.
Жоғарғы сыныптарда тест алу арқылы күтілетін нәтижелер:
1.Сабаққа деген ынтасы, қызығушылығы артады. 2.Білімді өз бетімен алу жолдарын үйренеді.
3. Танымдық  іс – әрекеті, ойлау белсенділігі,  тапқырлығы, тез шешім жасау
әрекеті дамиды.
Адамбиологиялық түр.
І нұсқа
1.Адамның шығу тегі, эволюциясы, георафиялық таралуы және оның
организмінің құрылысы, қызметі мен дамуы туралы ғылым?
А)Адам физиологиясы
В)Адам биологиясы
С)Адам анатомиясы
Д)Адам морфологиясы
Е)Гигиена
2.Ұлпалар туралы ғылым?
А)Гигиена
В)Эмбриология
С)Адам анатомиясы
Д)Гистология
Е)Цитология
3. «Медицина атасы», темперамент пен дене құрылысының төрт типі туралы
ілімді тұжырымдаған ежелгі грек философы?
А)Әбу Насыр әлФараби
В)Клавдий Гален С)Гиппократ
Д)Андреас Везалий
Е)Леонардо да Винчи
4.Денсаулық дегеніміз?
А)Ағзаның ауруға қарсы тұру қабілеті
В)Өте сирек жағдайда қайталанатын , арғы тегімізге тән белгілер
С)Адамның дене, психологиялық, әлеуметтік саулығы
Д)Дұрыс тамақтану
Е)Санасыз рефлекстер жиынтығы
5.Саналы адам түрі қандай тип тармағына жатады?
А)Омыртқалылар
В)Хордалылар
С)Омыртқасыздар
Д)Хордасыздар
Е)Сүтқоректілер
6.Ата текте белсенді қызмет атқарып, қазіргі кезде жартылай сақталса да өз
мәнін жойған мүшелер?
А)Атавизмдер
В)Желбезек саңылаулары
С)Қанайналым мүшелері
Д)Рудименттер
Е)Тік жүруге байланысты өзгерген мүшелер
7.Адамның жануарлардан ерекшелігі?
А)Дене температурасының тұрақтылығы
В)Сананың жоғары дамуы, сөйлеуі, тік жүруі С)Ұрпағын тірі тууы
Д)Қанайналым жүйесі тұйық, орталық мүшесі жүрек
Е)Мойын омыртқасы жетеу, тістері әртүрлі
8.Рамапитектер қанша жыл бұрын өмір сүрді?
А)1 млн300 мың жыл бұрын
В)300400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
9.Дриопитектер қандай эволюциялық бағытқа бастама берді?
А)Рамапитектерге
В)Понгидтер мен гоминидтерге
С)Неандертальдықтарға
Д)Аустралопитектерге
Е)Кроманьондықтарға
10.Понгидтердің қазіргі кездегі ұрпағы?
А)Гориллалар мен шимпанзелер
В)Лемурлар
С)Гиббондар
Д)Саналы адам
Е)Жалқауаңдар
11.Аустралопитектер қай жерлерді мекендеген?
А) Оңтүстік және Шығыс Африка аумағын
В)Оңтүстік Америка, Амазония
С)Шығыс Тасмания Д) Ява аралдарында
Е) Оңтүстік және Шығыс Африка аумағында
12.Адам эволюциясының негізгі кезеңдері?
А)Ежелгі адамдар, тік жүретін адамдар, ертедегі адамдар, неандертальдықтар
В)Ежелгі адамдар, тік жүретін адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
С)Ертедегі адамдар, тік жүретін адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
Д)Тік жүретін адамдар, ертедегі адамдар, неандертальдықтар
Е)Ежелгі адамдар, ертедегі адамдар, осы заманғы алғашқы адамдар
12.Өте ертедегі адамдардың алғашқы өкілдері?
А)Рамапитектер
В)Епті адамдар
С)Тік жүретін адам
Д)Ежелгі адамдар
Е)Кроманьондықтар
13.Тік жүретін адамдар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн300 мың жыл бұрын
В)300400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
14.Тік жүретін адамның қазіргі адамдардан ерекшелігі?
А)Қасүсті доғалары алға қарй шығыңқы, астыңғы жақ сүйектері үлкен
В)Өсімдіктекті және жануартекті қорекпен қоректенген
С)Тік жүрген
Д)Сөйлеу пайда болған Е)Қоғамдасып өмір сүрген
15.Неандертальдықтар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн300 мың жыл бұрын
В)300400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
16.Неандертальдықтардың физиологиялық ерекшелігі?
А)Бойы 120130 см, ми көлемі 530 см3
В)Бойы 170 см, ми көлемі 1600 см3
С)Бойы 160 смге дейін
Д)Бойы 180 см, ми көлемі 1800 см3
Е)Ми көлемі 6501100 см3
17.Осы заманғы алғашқы адамдарды қалай атайды?
А)Неандертальдықтар
В)Дриопитектер
С)Аустралопитектер
Д)Кроманьондықтар
Е)Рамапитектер
18.Осы заманғы алғашқы адамдардың қазба қалдықтары қай жерден табылған?
А)Азия, Еуропа және Африкадан
В)Францияның КроМаньон үңгірінен
С)Қытайдан
Д)Үндістаннан Е)Германияның Неандерталь аңғарынан
19.Морфологиялық, физиологиялық ұқсас, мекен ортасы бір адамдар
қауымдастығын қалай атайды?
А)Нәсіл
В)Түр
С)Туыс
Д)Тұқымдас
Е)Отряд
20.Еуропоидтық нәсіл белгілері?
А)Терісі ақшыл, шашы тік
В)Терісі қарақоңыр түсті, шашы бұйра
С) Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
Д) Терісі қоңырқай, шашы тік, қара, қатты
Е)Ерні қалың, мұрны жалпақ
ІІ нұсқа
1.Адам организмінің құрылысы  мен оның жеке мүшелерін және жүйелерін
зерттейтін ғылым?
А)Адам физиологиясы
В)Адам биологиясы
С)Адам анатомиясы
Д)Адам морфологиясы
Е)Гигиена 2.Ұрықтың дамуы туралы ғылым?
А)Эмбриология
В)Гистология
С)Цитология
Д)Энтемология
Е)Гигиена
3. «Ми рефлекстері» атты еңбегінде адамның саналы және санасыз іс –
әрекеттерінің рефлекстік табиғатын негіздеген орыс ғалымы?
А)Пирогов Н.И.
В)Сеченов И.М.
С)Мечников И.И.
Д)Павлов И.П.
Е)Вернадский И.В.
4.Денсаулықтың бұзылуына әкелетін әрекеттер?
А)Зиянды әрекеттерден аулақ болу
В)Дұрыс тамақтанбау, аз қимылдау, зиянды әдеттер
С)Спортпен шұғылданбау, дұрыс тамақтану
Д)Салауатты өмір салтын ұстану
Е)Дене қимылымен уақтылы айналысу
5.Саналы адам түрі қай класқа жатады?
А)Хордалылар
В)Приматтар
С)Сүтқоректілер
Д)Жануарлар
Е)Омыртқалылар 6.Өте сирек жағдайда қайталанатын, арғы тегімізге тән белгілер?
А)Рудименттер
В)Соқырішек
С)Құйымшақ
Д)Желбезек саңылаулары
Е)Атавизмдер
7.Адамның жануарларға ұқсастығы?
А)Ұрпағын тірі тууы мен сүтпен асырауы
В)Сананың жоғары дамуы, анық сөйлеуі, тік жүруі
С)Ерекше және күрделі құрылысты миы
Д)Тік қалыптасқан қаңқасы
Е)Ұсақ заттарды алуға және ұстауға бейім қолдары
8.Рамапитектер қай жерлерді
2В)Германиядағы Неандерталь аңғарында
С)Ява аралдарында
Д)Үндістан, Шығыс Еуропа, Ресей аумағында
Е)Францияның КроМаньон үңгірінде
9.Приматтар отрядының эволюциясы қай уақыттан басталады?
А)20 млн жыл бұрын
В) 30 млн жыл бұрын
С) 60 млн жыл бұрын
Д) 40 млн жыл бұрын
Е) 50 млн жыл бұрын
10.Гоминидтердің қазіргі кездегі ұрпағы?
А)Лемурлар В)Гориллалар мен шимпанзелер
С)Макакалар
Д)Саналы адам
Е)Гиббондар
11.Аустралопитектердің ерекшелігі?
А)Тік жүрген, миының көлемі 530 см3
В)Орманды жерлерді мекен еткен
С)Тек қана өсімдіктекті қорекпен қоректенген
Д)Тік жүруге бейімделмеген
Е)Күрек тістер мен азу тістер ғана дамыған
12.Өте ертедегі адамдардың алғашқы өкілдері?
А)Рамапитектер
В)Епті адамдар
С)Тік жүретін адам
Д)Ежелгі адамдар
Е)Кроманьондықтар
13.Тік жүретін адамдардың алғашқы қалдықтары қай жерден табылды?
А)Ява аралынан
В)Францияның КроМаньон үңгірінен
С)Германияның Неандерталь аңғарынан
Д)Қытай жерінен
Е)Оңтүстік және Шығыс Африка амағынан
14.Тік жүретін адамның негізгі эволюциялық жетістігі?
АТік жүру
В)Қоғамдасып өмір сүру С)Өсімдіктекті азықпен қоректену
Д)Тас құралдарын жасау,абстрактілі ойлау және сөйлеу
Е)Жануартекті азықпен қоректену
15.Ертедегі адамдардың қазба қалдықтары қай жерден табылған?
А)Азия, Еуропа және Африкадан
В)Францияның КроМаньон үңгірінен
С)Қытайдан
Д)Үндістаннан
Е)Германияның Неандерталь аңғарынан
16.Неандертальдықтарға тән емес белгілер?
А)Адамнан гөрі маймылдарға жақын болған
В)Еңбек бөлінісі басталған
С)Отты тұтатуды және жағуды білген
Д)Тастан балта, қырғыш, пышақ жасаған
Е)1520 адамнан топтанып тірщілік еткен
17.Осы заманғы алғашқы адамдар қай уақытта өмір сүрген?
А)1 млн300 мың жыл бұрын
В)300400 мың жыл бұрын
С)40 мың жыл бұрын
Д)14 млн жыл бұрын
Е)2000 жыл бұрын
18.Кроманьондықтардың негізгі физиологиялық ерекшеліктері?
А)Бойы 120130 см, ми көлемі 530 см3
В)Бойы 170 см, ми көлемі 1600 см3
С)Бойы 160 смге дейін Д)Бойы 180 см, ми көлемі 1800 см3
Е)Ми көлемі 6501100 см3
19.Негроидтық нәсіл белгілері?
А)Терісі ақшыл, шашы тік
В)Терісі қоңырқай, шашы тік, қара, қатты
С)Терісі қарақоңыр түсті, шашы бұйра
Д)Қыр мұрынды, ерні жұқа
Е)Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
20.Монғолоидтық нәсіл белгілері?
А) Қыр мұрынды, ерні жұқа
В) Беттері жалпақ, көздері қысыңқы
С) Терісі ақшыл, шашы тік
Д) Терісі қарақоңыр түсті, шашы бұйра
Е) Ерні қалың, мұрны жалпақ
Адам ағзасының құрылысы мен қызметіне жалпы шолу.
І нұсқа
1.Адам денесіндегі әрбір сомалық жасуша ядросында қанша хромосома
болады?
А)45
В)48
С)46 Д)47
Е)44
2.Эндоплазмалық тордың неше түрі бар?
А)3
В)1
С)2
Д)4
Е)5
3.Түйіршікті эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Гликоген
Д)Май
Е)Крахмал
4.Май мен көмірсуларды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның асқорыту станциясын ата?
А)Мембрана
В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Гольджи жиынтығы
Е)Ядро 6.Жасуша мен оны қоршаған орта ұлпа сұйықтығы арасындағы үздіксіз алмасу
процесі қалай аталады?
А)Көбею
В)Өсу
С)Қозғыштық
Д)Зат алмасу
Е)Тітіркену
7.Жасушаның жұмыс күйі қалай аталады?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
8.Химиялық, механикалық және жылулық әсерлер қандай реакция типі?
А)Көбею
В) Тітіркену
С) Тітіркенгіштік
 Д)Өсу
Е)Зат алмасу
9.Жасушаның биосинтезге байланысты іске асырылған түрін ата?
А)1
В)3
С)2
Д)4
Е)0 11.Органикалық қосылыстар?
А)Кальций
В)Фосфаттар
С)Көмірсулар
Д)Калий
Е)Карбонат
12.Су, минералды тұздар қандай қосылысқа жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Биосинтез
Д)Фотосинтез
Е)Гликоген
13.Май ыдырағанда қанша энергия бөлінеді?
А)39,9 кДж
В)37,9 кДж
С)38,9 кДж
Д)35,9 кДж
Е)36,9 кДж
14.Құрылысы, түзілуі және атқаратын қызметтері бойынша ұқсас жасушалар
мен жасушааралық заттар жиынтығын қалай атайды?
А)Ядро
В)Жасуша
С)Ұлпа
Д)Цитоплазма
Е)Вакуоль 15.Терінің беткі қабатын, ішкі мүшелердің сілемейлі қабығын және көптеген
бездерді түзеді, ол қандай ұлпа?
А)Дәнекер
В)Эпителий
С)Ұлпа
Д)Бұлшықет
Е)Жүйкелік
16.Арнайы затты (секретті) қандай ұлпа бөледі?
А)Асқазан эпителийі
В)Тербелмелі эпителий
С)Тыныс эпителийі
Д)Несепағар эпителийі
Е)Қантамырлары эпителийі
17.Қандай секреция бездерінің өзегі болмайды?
А)Ішкі
В)Сыртқы
С)Ортаңғы
Д)Артқы
Е)Аралас
18.Дәнекер ұлпасы не түзеді?
А)Тыныс мүшелерінің сілемейлі қабығын
В)Жүрек қабырғасын
С)Қанды
Д)Тор
Е)Сұйықтық 19.Құрылысы мен шығу тегі әртүрлі, бірақ ортақ белгілерімен біріктірілген
ұлпалар тобы қалай аталады?
А)Көлденең салалы
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Бұлшықет ұлпасы
Е)Жүрек бұлшықеті
20.Жүйке жүйесі неден тұрады?
А)Ми
В)Жұлын
С)Жұлын мен ми
Д)Жұлын мен қаңқа
Е)Ми мен жүрек
1.Жыныс жасушаларының ядросында қанша хромосома бар?
ІІ нұсқа
А)25
В)23
С)24
Д)28
Е)26
2.Түйіршікті ЭПТ мембрасында нелер орналасқан?
А)Цитоплазма В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Рибосомалар
3.Тегіс эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Хромосома
С)Қан
Д)Май
Е)Минералдық тұздар
4.Нәруызды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның энергетикалық станциясы?
А)Лизосома
В)Гольджи жиынтығы
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Мембрана
6.Жасушадағы биохимиялық процесс қалай аталады?
А)Бейорганикалық
В)Биосинтез С)Синтез
Д)Органикалық
Е)Биотехнологиялық
7.Жасушаның сыртқы ортадан әсер еткен немесе жасуша ішінде пайда
болатын әртүрлі тітіркендіргіштерге жауап реакциясы қалай аталады?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
8.Бұлшықет жасушалары жиырылады, жүйке жасушалары жүйке импульсін
өткізеді, бездер секрет немесе гормондар бөліп шығаратын жұмыс күйі?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
9.Ядроның, соңынан цитоплазманың бөлінуімен жүзеге асырылады?
А) Зат алмасу
В) Тітіркену
С) Көбею
Д)Биосинтез
Е)Өсу
10.Жасушаның биосинтезге байланысты іске асырылатын процесті ата?
А)Көбею В)Тітіркену
С)Зат алмасу
Д)Өсуі
Е)Дамуы
11.Бейорганикалық қосылыстар?
А)Нәруыз
В)Майлар
С)Су
Д)Көмірсу
Е)Көміртек
12.Нәруыздар, көмірсулар, майлар қандай қосылыстарға жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Фотосинтез
Д)Гликоген
Е)биосинтездік
13.Цитоплазмадағы судың мөлшері?
А)100%
В)70%
С)50%
Д)80%
Е)90%
14.Адам организмінде ұлпалардың қанша түрі бар?
А)1
В)5 С)3
Д)4
Е)2
15.Безді эпителий жасушалардан бөлінетін арнайы сұйықтық?
А)Ұлпа
В)Арнайы зат (секрет)
С)Жасуша
Д)Жүрек
Е) Ядро
16.Қандай секреция бездері түзінділерін арнайы өзек арқылы дененің бетіне
немесе дене қуысына бөледі?
А)Ішкі
В)Сыртқы
С)Ортаңғы
Д)Артқы
Е)Алғы
17.Адам организмінде дәнекер ұлпалардың неше түрі бар?
А)5
В)2
С)4
Д)1
Е)3
18.Миокард немесе басқаша қалай аталады?
А)Бұлшық ет
В)Жүрек бұлшықеті
С)Нейрон Д)Көлденең жолақты бұлшықет
Е)Бірыңғай салалы бұлшықет
19.Қаңқа сүйектеріне бекітілген және оның қимылқозғалысын қамтамасыз
ететін қандай бұлшықет?
А)Бұлшықет
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Жүрек бұлшықеті
Е)Нейрон
20. Нақты пішіні бар, организмде белгілі орны бар, бір немесе бірнеше қызмет
атқаратын дене бөлігі?
А)Мүше
В)Жасуша
С)Ядро
Д)Зат алмасу өнімдері
Е)Ұлпа Адам организміндегі мүшелер жүйелері қызметінің үйлесімділігі. Ішкі
секреция бездері
І нұсқа
1.Физиологиялық процестердің гуморальдық реттелуі не арқылы іске асады?
А)Ферменттер
В)Гормондар
С)Сұйықтықтар
Д)Қан
Е)Лимфа
2.Секреттері арнайы қуысқа немесе сыртқы ортаға бөлінетін бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Жыныс бездері
Е)Гипофиз
3.Гипофиз массасы?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)1 кг
Д)35 г
Е)0,50,7 г
4.Гипофиздің артқы бөлігінің гормондары? А)Жыныс бездерінің дамуын реттейді
В)Сүт бездерінде сүттің бөлінуін реттейді
С)Зат алмасуды өзгертеді
Д)Қалқанша бездің дамуына әсер етеді
Е)Өсу гормонын түзеді
5.1921 жылы америкалық ғалымдар гипофиздің қандай функциясын
анықтады?
А)Жыныс жасушаларын бөлетінін анықтады
В)Инсулин бөлетіні анықталды
С)Зат алмасуды өзгертетіні анықталды
Д)Бүйрек қызметіне әсері анықталды
Е)Өсу гормонын бөлетінін анықтады
6.Өсу гормонының артық мөлшерде бөлінуі ағзаға қалай әсер етеді?
А)Шеміршектің сүйектенуінің баяулауына
В)Гипофиздік ергежейлілікке
С)Гигантизм
Д)Микседема
Е)Кретинизм
7.Адам бойы неше жасқа дейін өседі?
А) 2426
В)1214
С)18
Д) 1823
Е)30
8.Қалқанша бездің массасы?
А)1530 г
В)0,10,13 г С)1 кг
Д)35 г
Е)0,50,7 г
9.Тироксин құрамына енетін маңызды элемент?
А)Кальций
В)Йод
С)Натрий, хлор
Д)Фосфор
Е)Темір
10.Тамақта йод жетіспегенде пайда болатын ауру?
А) Қант диабеті
В) Акромегалия
С) Гигантизм
Д)Кретинизм
Е)Эндемиялық зоб
11.Қалқанша без гормоны артық мөлшерде бөлінсе пайда болады?
А) Кретинизм
В)Базедов ауруы
С) Эндемиялық зоб
Д) Микседема
Е)Йодомарин
12.Адамға ағзасына қажетті йодтың тәуліктік мөлшері?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)0,150,20 г
Д)0,70,9 г
Е) 0,50,6 г 13.Қалқаншамаңы бездерінің жалпы массасы?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)0,150,20 г
Д)0,70,9 г
Е) 0,50,6 г
14.Қандағы фосфор және кальций тұздарының мөлшерін зерттейді?
А) Жыныс безі
В) Қалқаншамаңы бездері
С) Тимус
Д) Гипофиз
Е) Қалқанша без
15.Тимустың гормоны?
А)Тимозин
В)Инсулин
С)Адреналин
Д)Тироксин
Е)Тестестерон
16.Тимус гормонының функциялық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В)Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д)Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
Е)Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады
17.Бүйрекүсті бездерінің гормоны?
А) Тимозин В)Инсулин
С) Адреналин
Д) Тироксин
Е)Тестестерон
18.Ұйқы безінің сыртқы секрециялық қызметі?
А)Көмірсу алмасуын реттеу
В)Жыныс белгілерінің қалыптастыру
С)Адреналин гормонын бөлу
Д)Ағзадағы йод мөлшерін реттеу
Е)Ас қорыту сөлін бөлу
19.Қандағы глюкоза мөлшерінің азаюынан туатын ауру?
А)Микседема
В)Эндемиялық зоб
С)Қант диабеті
Д)Кретинизм
Е)Бақшаңкөз
20.Мүшелер мен мүшелер жүйесінің қызметінің сұйықтық арқылы реттелуі?
А)Эндокриндік жүйке жүйесі
В)Жыныстық реттелу
С)Психологиялық реттелу
Д)Гуморальдық реттелу
Е)Жүйке жүйесі арқылы реттелу
ІІ нұсқа
1.Гормондар қайдан пайда болады?
А)Сүйек кемігінде В)Арнайы бездерде
С)Қанда
Д)Лимфа сұйықтығынан
Е)Ұлпалардан
2.Секреттері қан арқылы таралатын бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Жыныс бездері
Е)Гипофиз
3.Гипофиздің анатомиялық,қызметтік тұрғыда байланысатын мүшесі?
А)Жұлын
В)Кеуде қуысы
С)Ми
Д)Жүрек
Е)Соматикалық жүйке жүйесі
4.Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гормондары?
А)Зәр бөлінуін азайтады
В)Зат алмасуды өзгертеді
С)Артериялық қысымды жоғарылатады
Д)Өсу процестерін реттейді
Е)Ұсақ артериялардың жиырылуын күшейтеді
5.Өсу гормонының жеткіліксіздігі қандай әсер етеді?
А)Ергежейлілік
В)Алыптық
С)Акромегалия ауруы Д)Базедов ауруы
Е)Эндемиялық зоб
6.Жас ұлғайғанда өсу гормоны әсерінен дененің кейбір мүшелердің өсуі?
А)Гигантизм
В)Микседема
С)Кретинизм
Д)Бадырақ көз
Е)Акромегалия
7.Көмекейдің алдыңғы жағында орналасқан, таға тәрізді, өзара байланысқан
екі бөлітен тұратын без?
А)Гипофиз
В)Жыныс безі
С)Қалқаншамаңы бездері
Д)Қалқанша без
Е)Тимус
8.Қалқанша безі гормоны?
А)Тироксин
В)Өсу гормоны
С)Йодомарин
Д)Тимозин
Е)Адреналин
9.Қалқанша безі гормондары жеткіліксіз болса туындайтын ауру?
А)Гигантизм
В)Микседема
С)Қант диабеті
Д)Гипофиздік ергежейлілік
Е)Акромегалия 10.Қалқанша без гормонының жеткіліксіздігінен өсу мен жыныстық жетілу А)
Қант диабеті
В) Акромегалия
С) Гигантизм
Д)Кретинизм
Е)Эндемиялық зоб
11.Балалар мен оқушылар бойында йод жетіспеушілігіне қарсы қолданылатын
препарат?
А)Екпе арқылы йод енгізу
В)Йодталған
С) Микседема
Д)Йодомарин
Е)Фейервекс
12.Қалқанша бездің артқы бөлігінде орналасқан, жұп без?
А)Гипофиз
В)Жыныс безі
С) Тимус
Д)Қалқанша без
Е) Қалқаншамаңы бездері
13.Қалқаншамаңы бездерінің жалпы массасы?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)0,150,20 г
Д)0,70,9 г
Е) 0,50,6 г
14.Төссүйек артында орналасқан жасөспірім безін қалай атайды? А)Ұйқыбез
В)Тимус
С)Жыныс бездері
Д)Бүйрекүсті бездері
Е)Қалқаншамаңы бездері
15.Қалқаншамаңы бездерінің гормоны?
А) Тироксин
 В)Инсулин
С) Тимозин
Д) Адреналин
Е)Тестестерон
16.Бүйрекүсті бездері гормонының функциялық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В)Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д)Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
Е)Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады
17.Ағзада сырттай да іштей де секреторлы әсер ететін бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Тимус
Е)Гипофиз
18.Ұйқыбезінің гормоны?
А)Инсулин
В)Глюкагон
С)Адреналин Д)Тимозин
Е)Өсу гормоны
19.Жыныс бездерінің гормондарының функционалдық әрекеті?
А)Ағзадағы йод мөлшерін бақылайды
В) Жүректің жиырылу ырғағын реттеуге қатысады
 С)Қандағы глюкозаны реттейді
Д) Ағзаның жыныстық жетілуін қамтамасыз етеді
Е) Ағзаның иммунитетін қамтамасыз етеді
20.Гормондық реттелу іске асады?
А)Натрий мен калий иондары арқылы
В)Биологиялық белсенді заттар арқылы
С)Қандағы глюкоза арқылы
Д)Йод арқылы
Е)Бұлшықет жұмысы арқылы
Жүйке жүйесінің жалпы сипаттамасы
І нұсқа
1.Қоршаған дүние жағдайларына сай ағзаның іс –әрекетінің үйлесуі мен
реттелуін жүзеге асырады?
А)Ас қорыту жүйесі
В)Тірекқимыл жүйесі
С)Жүйке жүйесі
Д)Зәршығару жүйесі
Е)Жыныс жүйесі
2.Жүйке жасушалары? А)Аксондар
В)Дендриттер
С)Синапс
Д)Рецепторлар
Е)Нейрондар
3.Жүйке жасушасының ұзын өсіндісі?
А) Синапс
В)Дендриттер
С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Рецепторлар
4.Жүйке жасушасының ұзын өсінділерінің тармақталған ұштары?
А) Рецепторлар
В) Синапс
 С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Дендриттер
5.Нейрон импульстерді алады?
А)Синапстардан
В)Денесінен
С)Рецепторлардан
Д)Дендриттерден
Е)Аксондардан
6.Қозғалғыш талшықтың бұлшықетпен түйісуі?
А)Бұлшықет синапсы
В)Жүйке синапсы С)Тежеуші синапс
Д)Қоздырғыш синапс
Е)Безді синапс
7.Қимылқозғалыс талшықтарының бездермен түйіскен жерінде түзілетін
синапс?
А) Безді синапс
В) Қоздырғыш синапс
С)Тежеуші синапс
Д) Жүйке синапсы
Е) Бұлшықет синапсы
8.Орталық жүйке жүйесімен іске асатын, ағзаның тітіркендіргіштерге жауап
реакциясы?
А)Синапс
В)Тітіркену
С)Рефлекс
Д)Реакция
Е)Қозғалыс
9.Ми мен жұлыннан шығатын жүйке жасушаларының ұзын өсінділерінің
шоғыры?
А)Медиатор
В)Рефлекс доғасы
С)Синапс
Д)Түйін
Е)Жүйке
10.Жұлынның жай, қарапайым рефлекстердің ісәрекетін қамтамасыз етуі?
А)Синапстық
В)Рефлекстік С)Қозғыштық
Д)Өткізгіштік
Е)Тітіркенгіштік
11.Адам миының бөлімдері?
А)Ми діңі, мишық, үлкен ми сыңарлары
В)Мишық, сопақша ми, үлкен ми сыңарлары
С)Үлкен ми сыңарлары, ортаңғы ми, мишық
Д)Сопақша ми, көпір, ортаңғы ми, аралық ми
Е)Ми діңі, үлкен ми сыңарлары, сопақша ми
12.Ағзаның қимылын реттеп, тепетеңдікті қамтамасыз ететін ми бөлімі?
А)Үлкен ми сыңарлары
В)Сопақша ми
С)Мишық
Д)Аралық ми
Е)Ортаңғы ми
13.Жарық пен дыбысқа жылдам реакция беруді қамтамасыз ететін ми бөлімі?
А)Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Сопақша ми
Д)Аралық ми
Е) Мишық
14.Жұлынның жалғасы болып табылатын ми бөлімі?
А) Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Мишық Д) Сопақша ми
Е) Аралық ми
15.Адамның эволюциялық тұрғыдан алғанда ең жас бөлімі?
А) Аралық ми
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Үлкен ми сыңарлары
16.Есту аймағы орналасқан ми бөлігі?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Қимылқозғалыс аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртысты құрайтын нейрон денесінің саны?
А)810 млрд
В)1820 млрд
С)1622 млрд
Д)1012 млрд Е)1418 млрд
19.Ми сыңарларындағы ең терең жүлге?
А)Орталық жүлге
В)Шүйде жүлгесі
С)Оң жақ самай жүлгесі
Д)Сол жақ самай жүлгесі
Е)Шүйденің сол жақ жүлгелері
20.Парасимпатикалық жүйке жүйесі?
А)Қан тамырларын тарылтады
В)Жүректің жиырылу жиілігін арттырады
С)Көз қарашығын кішірейтеді
Д)Ас қорыту жүйесінің мүшелерінің қызметін тежейді
Е)Жылу беруді жоғарылату
ІІ нұсқа
1.Адамның психологиялық іс әрекетінің  материалдық негізін құрайды?
А) Жүйке жүйесі
В)Тірекқимыл жүйесі
С) Ас қорыту жүйесі
Д)Зәршығару жүйесі
Е)Жыныс жүйесі
2.Жүйке жасушасының денесі қандай бөліктерден тұрады?
А)Нейрон, аксон,дендрит
В)Ақ зат, сұр зат
С)Дене, өсінді, жүйке ұштары
Д)Дене, рецептор, синапс Е)Дене, аксон, дендрит
3.Жүйке жасушасының қысқа өсіндісі?
А) Синапс
В)Дендриттер
С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Рецепторлар
4.Жүйке жасушасының түрлері?
А)Сезімтал, қимылқозғалыс, аралық
В)Сезімтал, бұлшықеттік, аралық
С)Сезімтал, жүйкелік бұлшықеттік
Д)Рецепторлық, қимылқозғалыс
Е)Рецепторлық,аралық
5.Нейрон импульстерді береді?
А)Синапстармен
В)Денесімен
С)Ақ затымен
Д)Дендриттермен
Е)Аксондармен
6.Жүйке жасушаларының қысқа өсінділерінің қосылуынан түзілетін синапс?
А) Безді синапс
В) Қоздырғыш синапс
С)Тежеуші синапс
Д) Жүйке синапсы
Е) Бұлшықет синапсы
7.Синапс арқылы сигналдардың берілуі не арқылы іске асады? А)Тітіркену
В)Қан
С)Ферменттер
Д)Медиаторлар
Е)Гормондар
8.Жүйке жүйесінің бөлімдері?
А)Жоғарғы және төменгі
В)Қарапайым және күрделі
С)Негізгі және жалпы
Д)Орталық және шеткі
Е) Алдыңғы және артқы
9.Жұлын қанша сегменттен тұрады?
А)1015
В)22
С)12 жұп
Д)31
Е)18
10.Ересек адам миының массасы?
А)3539 г
В)1017 г
С)2012 г
Д)700800 г
Е)13001400 г
11.Ми діңі қандай бөліктерден тұрады?
А)Сопақша ми, көпір, ортаңғы ми, аралық ми
В) Үлкен ми сыңарлары, ортаңғы ми, мишық
С) Мишық, сопақша ми, үлкен ми сыңарлары Д) Ми діңі, мишық, үлкен ми сыңарлары
Е) Ми діңі, үлкен ми сыңарлары, сопақша ми
12.Үлкен ми сыңарлары қыртысын құрайтын нейрон саны?
А)1215 млрд
В)1824 млрд
С)2223 млрд
Д)1418 млрд
Е)56 млрд
13.Зат алмасуды, су мен тамақ ішуді, дененің тұрақты температурасын
сақтауды реттейтін ми бөлімі?
А) Аралық ми
В) Ортаңғы ми
С) Сопақша ми
Д) Үлкен ми сыңарлары
Е) Мишық
14.Тіл, жұтқыншақ, көмей, ірі қан тамырлары мен ішкі мүшелердің ісәрекетін
басқаратын жүйкелер шығатын ми бөлімі?
А) Үлкен ми сыңарлары
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Аралық ми
15.Үлкен ми сыңарлары қыртысының жалпы ауданы?
А)28003000 см2
В)22002500 см2
С)15001600 см2
Д)8001000 см2 Е)18002000 см2
16.Көру аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Терібұлшықет сезімі аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртыстың өткізгіш жолдары түзіледі?
А)Жүлгелерден
В)Қан тамырларынан
С)Жұлыннан
Д)Ақ заттан
Е)Сұр заттан
19.Мишықтың жұқа беткі қабаты?
А)Жүлге
В)Қыртыс
С)Анализатор
Д)Қан тамыры
Е)Жүйке тамырлары 20.Симпатикалық жүйке жүйесі?
А) Көз қарашығын кішірейтеді
В)Қан тамырларын кеңейтеді
С)Жылу беруді төмендетеді
Д) Ас қорыту жүйесінің мүшелерінің қызметін тежейді
Е)Асқорыту мүшелерінің қызметін қоздырады
Анализаторларсезім мүшелері
І нұсқа
1.Бізді қоршаған ортамен байланыстыратын, қоршаған ортадан мәліметтер
жеткізіп тұратын мүшелер?
А)Терібұлшықет қабаты
В)Анализаторлар
С)Қанайналым мүшелері
Д)Зәршығару мүшелері
Е)Тынысалу мүшелері
2.Пішіні шар тәрізді көру анализаторының бөлігі?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
3.Қан тамырлары көп, қара пигментпен қапталған қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
4.Қарашықтың жарық әсерінен өз пішінін өзгертуі?
А)Регенерация
В)Дегенерация
С)Коньюгация
Д)Аккомодация
Е)Бейімделу
5.Жарыққа сезімтал рецепторлар?
А)Құтышалар мен таяқшалар
В)Сезімтал бүрлер
С)Сезімтал кірпікшелер
Д)Сезімтал ұяшықтар
Е)Құтышалар мен ұяшықтар
6.Көздің тор қабығындағы көру жүйкесі шығатын жер?
А) Көк дақ
В) Соқыр дақ
С) Сары дақ
Д)Қара пигмент
Е)Таяқшалар
7.Есту мүшесінің бөлімдері? А)оң жақ,ортаңғы,сыртқы
В)Сол жақ,сыртқы,ішкі
С)Ішкі, ортаңғы, сыртқы
Д)Оң жақ, сыртқы,ішкі
Е)Сол жақ, сыртқы, ортаңғы
8.Сыртқы құлақ пен ортаңғы құлақты бөледі?
А)Дабыл жарғағы
В)Үзеңгі
С)Төстік
Д)Иірім
Е)Балғашық
9.Иірім өзек орналасады?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С) Ортаңғы
Д)Оң жақ
Е)Сол жақ
10.Құлақ қалқаны жатады?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
11.Ішкі құлақ иіріміндегі сезімтал талшықтар саны?
А)15 мың
В)24 мың
С)18 мың
Д)5 мың Е)3,5 мың
12.Көздің қасаң қабығы?
А)Жарықты өткізеді
В)Жарықты өткізбейді
С)Дыбысты өткізеді
Д)Дыбысты өткізбейді
Е)Қызыл түсті өткізбейді
13.Адамның көру анализаторы арқылы алатын ақпарат мөлшері?
А)90%
В)80%
С)70%
Д)60%
Е)50%
14.Қан тамырлары көп қабық?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Торлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Қас қарайғандағы жарық рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Таяқшалар
Е)Қарашық
16.Жарық көз алмасына түседі? А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
17.Жылу мен суықты, ауырсынуды сезінетін сезім мүшелері?
А)Көру анализаторы
В)Тері сезімі
С)Есту мүшесі
Д)Бұлшықет сезімі
Е)Дәм сезу мүшесі
18.Терідегі 1 см2 ауырсыну рецепторларының саны?
А)25
В)32
С)5060
Д)7080
Е)100
19.Тілдің ұшы сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу мүшесінің рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Таяқшалар С)Кірпікшелер
Д)Ұяшықтар
Е)Түйреуіш тәрізді рецепторлар
ІІ нұсқа
1.Павлов анықтауы бойынша анализаторлар қандай буындардан тұрады?
А)Рецепторлар, өткізгіш буын, бұлшықет
В)Рецептор, бұлшықет, жүйке жолдары
С)Рецепторлар, жүйке жолдары, ми орталығы
Д)Қабылдаушы буын, өткізгіш буын, рецептор
Е)Қабылдаушы буын, жүйке жолдары, өткізгіш буын
2.Алдыңғы бөлігі қасаң қабыққа жалғасатын, көзді сыртынан қоршайтын
қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Көз алмасы
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
3.Көздің түсін анықтайтын қабық?
А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Нұрлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
4.Көз алмасының артқы жағында орналасатын қабық? А)Қасаң қабықша
В)Торлы қабық
С)Нұрлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Ақ қабық
5.Көздің қарсы жағындағы құтышалар қалай аталады?
А)Соқыр дақ
В)Сары дақ
С)Көк дақ
Д)Қара пигмент
Е)Таяқшалар
6.Көздің ішкі бөлігін толтырып тұратын іркілдек зат?
А)Шыны тәрізді дене
В)Соқыр дақ
С)Аккомодация
Д)Таяқшалар
Е)Құтышалар
7.Самай сүйегінде орналасқан құлақ бөлімі?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С) Ортаңғы
Д)Оң жақ
Е)Сол жақ
8.Есту сүйекшелері?
А)Балғашық, төстік, иірім өзек
В) Балғашық, үзеңгі, иірім өзек
С)Үзеңгі, дабыл жарғағы,балғашық Д)Балғашық, есту түтігі,үзеңгі
Е)Балғашық, төстік, үзеңгі
9.Евстахий түтігі орналасады?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
10.Вестибула аппараты орналасқан?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
11.Сыртқы құлақтан түсетін шаңтозаң мен микробтарды ұстап қалатын без?
А)Сілекей
В)Сілемейлі
С)Сіңірлі
Д)Құлық
Е)Кірпікшелі
12.Қарашықтың артқы бөлігіндегі линза тәрізді дене?
А)Қарашық
В)Көзбұршақ
С)Құтыша
Д)Таяқша
Е)Ақ қабық
13.Көзбұршақ кірпік бұлшықетінің жиырылуына байланысты өзгертеді? А)Пішінін
В)Түсін
С)Дәмін
Д)Күйін
Е)Құрамын
14.Ақ қабықтың алдыңғы бөлігі?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Жарық пен түсті қабылдайтын рецепторлар?
А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
16.Көз дәрігері?
А) Дерматолог
В)Стоматолог
С)ЛОР
Д) Окулист
Е)Терапевт
17.Температура рецепторлары көп орналасады?
А)Алақанда В)Саусақ ұшында
С)Бетте, ерінде
Д)Көкіректе
Е)Арқада
18.Дәм сезу рецепторлары орналасады?
А)Теріде
В)Көзде
С)Құлақта
Д)Тілде
Е)Бұлшықетте
19.Тілдің артқы бөлігі сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу рецепторлары сезеді?
А)1/10 мың
В)1/10 млн
С)1/1000
Д)1/100
Е)1/10 Тірекқимыл аппараты
                                       І нұсқа
1.Адам қаңқасы қаншадан астам сүйектен тұрады?
А)200ден астам
В)100ден астам
С)300ден астам
Д)500ден астам
Е)400ден астам
2.Бас сүйектің бет бөлігін ірі сүйектер мен қандай сүйектер құрайды?
А)Маңдай шүйде,жұп самай және төбе сүйектері т.б.
В)Қозғалмайтын үстінгі,қозғалмалы астыңғы жақ сүйектері және бет
мұрын,таңдай т.б.
С)Кеуде және сегіз көз т.б.
Д)Тоқпан жілін,білек және қол бас сүйек т.б.
Е)Ортан жілік, асықты жілік, шыбық сүйегі және майда сүйектер т.б.
3.Омыртқа жотасы дене бөліктерін байланыстырып,жұлынның қорғаныш
қызметін  атқарады және?
А)білезік сүйектері, алақан сүйектері және майда сүйектерден тұратын
В)Білек кәрі және шынтақ сүйектерінен тұрады
С)Бас, қол, бүкіл дененің тірек қызметін атқарады
Д)Табан және бақай сүйуктері жатады
Е)Омыртқа жотасы мен қабырғалар және төс сүйегі жатады
4Омыртқа жотасы қанша омыртқадан тұрады? А)3335омыртқадан тұрады
В)3332  омыртқадан тұрады
С)3336омыртқадан тұрады
Д)3334омыртқадан тұрады
Е)3337омыртқадан тұрады
5.Сүйектердің бетін қаптайтын созылғыш ұлпа?
А)Рецептор
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Ферменттер
Е)Сүйек қабығы
6.Сүйек жасушаларынан, кальций фосфаты мен карбонаттарынан тұратын зат?
А)Рецепторлар
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Бейорганикалық заттар
Е)Ферменттер
7.Мойын омыртқа саны?
А)3
В)4
С)5
Д)6
Е)7
8.Қабырға сүйектерінің саны?
А)12 жұп В)10 жұп
С)12
Д)23
Е)25
9.Қолдың еркін қозғалатын сүйектері?
А)Екі жауырын, екі тоқпан жілік
В)Екі жауырын, екі бұғана
С)Жауырын, тоқпан жілік, білек
Д)Тоқпан жілік, бұғаналар, қол басы сүйектері
Е)Тоқпан жілік,кәрі жілік, білек, қол басы
10.Аяқ сүйектері?
А)Ортан жілік,асықты жілік,шыбық сүйегі, майда сүйектер
В)Ортан жілік, тоқпан жілік, майда сүйектер
С) Ортан жілік,асықты жілік, майда сүйектер
Д) Ортан жілік,асықты жілік,шыбық сүйегі, табан сүйектер
Е) Асықты жілік,жамбас, ортан жілік, ,шыбық сүйегі
11.Ортан жілік тік бағытта көтере алады?
А)600 кг
В)1,5 т
С)56 т
Д)10 т
Е)0,2 т
12.Қаңқа сүйектерінің түрлері?
А)Ұзын,қысқа,жалпақ
В)Ұзын, қысқа, жіңішке
С)Қысқа, жіңішке
Д)Ұзын, қысқа
Е)Жіңішке, жалпақ 13.Көптеген сүйектердің шеміршекті астармен байланысуы?
А)Сегізкөз
В)Омыртқа дискісі
С)Қабырғалар
Д)Кеуде қуысы
Е)Майда сүйектер
14.Қаңқаның сүйектену процесі тоқтайды?
А)1920 жас
В)2225 жас
С)2530 жас
Д)3045 жас
Е)1718 жас
15.Қаңқаның жалаң бөлігі?
А)Құйымшақ
В)Тістер
С)Бас қаңқасы
Д)Қабырғалар
Е)Астыңғы жақ сүйектері?
16.Сегізкөз бен екі жамбас сүйектерінен тұрады?
А)Иық белдеуі
В)Кеуде қуысы
С)Бас сүйегі
Д)Қол сүйектері
Е)Аяқ қаңқасы
17.Кемік зат сүйек массасын?
А)Өзгеріссіз В)Көбейтеді
С)Алады
Д)Қосады
Е)Азайтады
18.Жік арқылы қозғалмайтын байланысу тән?
А)Қол сүйектеріне
В)Жамбас сүйектеріне
С)Бас сүйектеріне
Д)Қабырға сүйектеріне
Е)Кеуде қуысына
19.Буын қабытының ішкі беті?
А)Сұйықтыққа толы
В)Кірпікшемен қапталған
С)Сілемейлі эпителий қабатымен қапталған
Д)Сіңір арқылы байланысқан
Е)Қан тамырларына толы
20.Сүйек тұтастығының бұзылуы?
А)Шаршау
В)Қажу
С)Ауырсыну
Д)Сыну
Е)Ашу
Е)Салқын дәкемен орау
ІІ нұсқа 1.Омыртқа жотасындағы иілімдер саны?
А)1
В)2
С)3
Д)4
Е)5
2.Жамбас белдеуі қорғайды?
А)Қантамырларын
В)Сезім мүшелерін
С)Омыртқа дискісін
Д)Сыртқы мүшелерді
Е)Ішкі мүшелерді
3.Сүйек түзіледі?
А)Бейорганикалық,органикалық заттардан
В)Тек органикалық заттардан
С)Тек бейорганикалық заттардан
Д)Бұлшықет ұлпаларынан
Е)Сіңір ұлпаларынан
4.Сүйек қабығының қызметі?
А)Түзу өсуін қамтамасыз етеді
В)Сүйек қоректенуін, жуандап өсуін қамтамасыз етеді
С)қорғаныш
Д)Газ алмасу
Е)Энергия алмасу
5.Егер дұрыс отырмаса? А)Қабырға қисаяды
В)Омыртқа қисаяды
С)Аяқ қисаяды
Д)Бассүйекке зақым келеді
Е)Қол сүйектері қисаяды
6.Жалпақтабандылық пайда болады?
А)Ұзақ жүгіргеннен
В)отырғаннан
С)Өкшесі биік аяқ киімнен
Д)Лас аяқ киімнен
Е)Денені тік ұстамағандықтан
7.Арқа омыртқаларының саны?
А)6
В)8
С)10
Д)12
Е)14
8.Иық белдеуі тұрады?
А)Екі жауырын, екі тоқпан жілік
В)Екі жауырын, екі бұғана
С)Жауырын, тоқпан жілік, білек
Д)Тоқпан жілік, бұғаналар, қол басы сүйектері
Е)Тоқпан жілік,кәрі жілік, білек, қол басы сүйектері
9.Тоқпан жіліктің ішкі қуысы толы болады?
А)Плазмаға
В)Суға
С)Майға
Д)Ауаға Е)Қанға
10.Аяқтың майда сүйектерінің саны?
А)32
В)1214
С)26
Д)44
Е)15
11.Бейорганикалық заттардың сүйекке әсері?
А)Жұмсақтақ
В)Жанғыштық
С)Электрөткізгіштік
Д)Қаттылық
Е) Созылғыштық
12.Қан пайда болады?
А)Бауырда
В)Бүйрек
С)Қан тамырларында
Д)Сүйек кемігінде
Е)Жүректе
13.Сүйектердің қозғалатын болып байланысуы?
А)Омыртқа дискісі
В)Балдақ
С)Кеуде қуысы
Д)Буын
Е)Шынтақ
14.Сегізкөз түзетін омыртқа саны?
А)3334 В)7
С)12
Д)5
Е)45
15.Омыртқа жотасының ұзындығы ?
А)10%
В)20%
С)30%
Д)40%
Е)50%
16.Білек сүйектері?
А)Тоқпан жілік,асықты жілік
В)Кәрі жілік, шынтақ сүйектері
С)Білезік сүйектері, алақан сүйектері, майда сүйектер
Д)Тоқпан жілік , кәрі жілік
Е)Білезік сүйектері, тоқпан жілік
17.Егер сүйекті қышқыл ерітіндісіне салса?
А)Иілгіш болады
В)Қатаяды
С)Морт сынғыш болады
Д)Ериді
Е)Өзгеріс болмайды
18.Қозғалмайтын болып  қиысып, бітісу?
А)Буындар
В)Бас сүйектері
С)Кеуде қуысы
Д)Құйымшақ, сегізкөз
Е)Қол сүйектері 19.Сүйекті ұзақ уақыт қыздырса?
А)Құрамындағы бейорганикалық заттары жанады
В)Суы қалып қояды
С)Газ бөлінеді
Д)өзгеріс болмайды
Е) Құрамындағы органикалық заттары жанады
20.Сүйек сынғанда алғашқы көмек?
А)Жасанды тыныс алдыру
В)Таңғыш салу
С)Жүрек массажы
Д)Суық су беру
Тыныс алу жүйесі
І нұсқа
1.Тыныс алу жүйесінің атқаратын қызметі?
А)Қан айналу
В)Зат алмасу
С)Газ алмасу
Д)Энергия алмасу
Е)Бөліп шығару 2.Тыныс алу мүшелері?
А) Мұрын қуысы, аңқа, жұтқыншақ, кеңірдек, бронхылар және өкпе
В) Ауыз қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, бронхылар және өкпе
С) Мұрын қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, қантамырлары және жүрек
Д) Мұрын қуысы, аңқа, көмей, бронхылар және өкпе
Е)Мұрын қуысы, аңқа, көмей, кеңірдек, бронхылар және өкпе
3.Мұрын қуысының ішкі беті немен қапталған?
А)Кірпікшелі қабықпен
В)Тербелмелі эпителийлі сілемейлі қабықпен
С)Сілемей қабықпен
Д)бүрлі қабықпен
Е)сезімтал бүрлермен
4.Дыбыс сіңірлері орналасады?
А)Мұрын қуысында
В)Жұтқыншақта
С)Көмейде
Д)Кеңірдекте
Е)Ауыз қуысында
5.Бронхылар?
А)Оң және сол жақ өкпеге кіреді
В)Альвеолалармен аяқталатын жіңішке бұтақшалар
С)Ұзындығы 913 см түтік
Д)ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді
Е)Диаметрі 15 мм, өңеш алдындағы түтік
6.Кеуде қуысында орналасқан кеуекті жұп мүше? А)Жүрек
В)Бүйрек
С)Өкпе
Д)Бронхылар
Е)Бронхиолалар
7.Өкпеқап қуысындағы сұйықтықтың атқаратын қызметі?
А)Зат алмасу
В)Үйкелісті азайту
С)Газ алмасу
Д)Энергия алмасу
Е)Қысымды реттеу
8.Адам өкпесіндегі ауа көпіршіктерінің саны?
А)500 мың
В)700 мың
С)700 млн
Д)500 млн
Е)120 млн
9.Адам өкпесі қабылдайтын ауа құрамы?
А)21% азот, 79% оттек, 0,03% көмірқышқыл газы
В) 23% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
С) 16% оттек, 79% азот, 4,0% көмірқышқыл газы
Д) 21% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
Е) 16% азот, 79% оттек, 4,0% көмірқышқыл газы
10.Сыртқы тыныс алу дегеніміз?
А)Ұлпалардағы газ алмасу В)Өкпедегі газ алмасу
С)Жасушалардағы зат алмасу
Д)Тыныс алу мүшелеріндегі энергия алмасу
Е)Қан тамырларындағы газ алмасу
11.Тыныс алу қозғалыстары не арқылы іске асады?
А)Қабырғараалық бұлшықеттер мен көкеттің жиырылуынан
В)Өкпе бұлшықеттері арқылы
С)Арқаның жалпақ бұлшықеттері арқылы
Д)Қолдың үшбасты бұлшықеттері арқылы
Е)Жүрек қозғалысы арқылы
12.Тыныштық күйінде адам қанша ауа жұтады?
А)50 мл
В)1500 мл
С)1000 мл
Д)67 л
Е)500 мл
13.Өкпенің тіршілік сыйымдылығын өлшейтін құрал?
А)ЭКГ
В)УЗИ
С)Спирометр
Д)Стереометр
Е)Амперметр
14.Тыныс алу қозғалыстары реттеледі?
А)Шеткі жүйке жүйесі
В)Жүйке тармақтары С)Бұлшықеттер арқылы
Д)Орталық жүйке жүйесі арқылы
Е)Ми сыңарлары арқылы
15.Темекі түтініндегі ең зиянды зат?
А)Канцерогенді заттар
В)Никотин
С)Алкоголь
Д)Синил қышқылы
Е)Радиоактивті металдар
16.Есінен танған адамға жасанды тыныс алғызу жиілігі?
А)Минутына 2025 рет
В) Минутына 1620 рет
С) Минутына 1216 рет
Д) Минутына 5060 рет
Е) Минутына 2030 рет
17.Тыныштық күйдегі тыныс алу қозғалыстарының мөлшері?
А)1012
В)1618
С)2022
Д)2224
Е)1214
18.Өкпедегі мен ұлпадағы газ алмасу неге байланысты?
А)Фагоцитоз
В)Вентилляция
С)Қысымға Д)Диффузия
Е)Тургор қысымына
19.Дыбыс түзу қызметін қандай мүше атқарады?
А)Көмей
В)Мұрын қуысы
С)Ауыз қуысы
Д)Кеңірдек
Е)Аңқа
20.Тыныс алу жүйесінің қызметіне зиянды фактор?
А)Ыстық, құрғақ ауа
В)Темекі түтіні
С)Ылғалды, жылы ауа
Д)Оттегіне бай, таза ауа
Е)Спортпен көп шұғылдану
ІІ нұсқа
1.Ағза менен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының
шығарылуына байланысты жүретін газ алмасу процесі?
А)Қанайналым
В)Зат алмасу
С)Энергия алмасу
Д)Тыныс алу
Е)Бөліп шығару
2.Газ алмасу жүреді? А)Қантамырларында
В)Ұлпаларда
С)Бронхыларды
Д)Өкпеде
Е)Жасушаларда
3.Мұрын қуысының ішкі беті өте көп қан тамырларымен қапталған, олардың
атқаратын қызметі?
А)Мұрын қуысына түскен ауаны ылғалдайды
В)Шаңтозаң мен микроорганизмдерді тұтып қалады
С)Ауаны жылытады
Д)Дыбыс шығаруға қатысады
Е)иіс сезуге қатысады
4.Көмекей?
А)Мойынның алдыңғы бөлігінде, ІVVІ омыртқа тұсында
В)Төс сүйектері тұсында
С)Өңештің алдында
Д) Мойынның артқы бөлігінде, ІVVІ омыртқа тұсында
Е)V кеуде омыртқасы деңгейінде
5.Бронхиола дегеніміз?
А) Ұзындығы 913 см түтік
В) ауаны жұтқыншақтан кеңірдекке өткізеді
С) Оң және сол жақ өкпеге кіреді
Д) Альвеолалармен аяқталатын жіңішке бұтақшалар
Е) Диаметрі 15 мм, өңеш алдындағы түтік
6.Өкпенің сыртын қаптайды? А)Жұқа қабықша
В)Өкпе көпіршіктерімен
С)Плевра
Д)Үш қабатты эпителий қабықшасымен
Е)сілемейлі қабықшамен
7.Альвеолалар дегеніміз?
А)Өкпенің жіңішке бұтақшалары
В)Жіңішке қан тамырлары
С)Өкпе көпіршіктері
Д)Екі жапырақшадан тұратын қабықша
Е)Ұзындығы 913 см түтікшелі мүше
8.Альвеолалардың жалпы бетінің аумағы?
А)150 м2
В)25 м2
С)12 м2
Д)250 м2
Е)120 м2
9.Адам тыныс шығарғандағы ауа құрамы?
А)21% азот, 79% оттек, 0,03% көмірқышқыл газы
В) 23% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
С) 16% оттек, 79% азот, 4,0% көмірқышқыл газы
Д) 21% оттек, 79% азот, 0,03% көмірқышқыл газы
Е) 16% азот, 79% оттек, 4,0% көмірқышқыл газы
10.Ішкі тыныс алу дегеніміз?
А)Ұлпалардағы газ алмасу В)Өкпедегі газ алмасу
С)Жасушалардағы зат алмасу
Д)Тыныс алу мүшелеріндегі энергия алмасу
Е)Қан тамырларындағы газ алмасу
11.Кеуде қуысын құрсақ қуысынан бөлетін күмбез тәрізді бұлшықет?
А)Арқаның жалпақ бұлшықеттері
В)Қабырғааралық бұлшықеттер
С)Альвеолалар
Д)Көкет
Е)Плевра
12.Терең тыныс алғанда адам қосымша қанша ауа жұта алады?
А)500 мл
В)1500 мл
С)1000 мл
Д)67 л
Е)2000 мл
13.Өкпенің тіршілік сыйымдылығы дегеніміз?
А)Ең терең тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең аз мөлшері
В) Ең терең тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең көп мөлшері
С) Жай тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең аз мөлшері
Д) Жай тыныс алғаннан кейін шығарылатын ауаның ең көп мөлшері
Е)Тыныштық күйдегі тыныс алғандағы ауа мөлшері
14.Тыныс шығару кезінде тыныс алу орталығына берілетін қозу пайда болады?
А)Мұрын қуысындағы сезімтал талшықтарда
В)Бронхыларда
С)Бронхиолаларда
Д)Ауа көпіршіктеріндегі рецепторларда Е)Жұлында
15.Темекі тарту қандай ауруларға алып келеді?
А)Обыр, туберкулез, бронхит
В)Қояншық, ВИЧ инфекциясы
С)Мидың суалуы
Д)Орталық жүйке жүйесінің сіреспесі
Е)ЖИТС
16.Жүрек массажының қарқыны?
А)Минутына 2030 рет
В)Минутына 60 рет
С) Минутына 2025 рет
Д) Минутына 1216 рет
Е) Минутына 20 рет
17.Қан оттекпен қай жерде қанығады?
А)Жүректе
В)Бүйректе
С)Өкпеде
Д)Капиллярларда
Е)Бронхыларда
18.Кеңірдек қалай бөлінеді?
А)Екі бронхыға
В)Үш бронхыға
С)Бронхиолаларға
Д)Ауа көпіршіктеріне айналады
Е)Дыбыс саңылауына 19.Кеңірдек қабырғасы неден түзілген?
А)Бұлшықет ұлпасынан
В)Шеміршекті жартылай сақинадан
С)Шеміршекті сақинадан
Д)Сүйекті – шеміршекті түтіктен
Е)Екі қабатты бұлшықет жасушаларынан
20.Тыныс алу жүйесіне пайдалы әсер ететін фактор?
А)Темекі түтіні
В)Шаңтозаңды ауа
С)Ылғалды суық ауа
Д)Оттегіне бай, таза ауа
Е)Желдетілмеген бөлме ауасы
Ас қорыту жүйесі
І нұсқа
1.Қоректік заттар дегеніміз?
А)Ұлпалардың түрі
В)Ағза тіршілігіне қажетсіз, қалдық заттар
С)Нәруыздар, көмірсулар, майлар, минералды тұздар, су, витаминдер Д)Ағзадағы ыдырау өнімдері
Е)Күн энергиясы
2.Ағзада катализатор қызметін атқаратын, нәруыз тектес заттар?
А)Көмірсулар
В)Дисахаридтер
С)ДНҚ
Д)РНҚ
Е)Ферменттер
3.Жануартекті өнімге жатады?
А)Асбұршақ
В)Жұмыртқа
С)Бидай
Д)Нан
Е)Саңырауқұлақ
4.Адам ағзасындағы су мөлшері?
А)6065%
В)19%
С)8590%
Д)2528%
Е)1214%
5.Ағзаның негізгі құрылыс материалы?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Майлар
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар 6.Адам ағзасындағы нәруызға тәуліктік қажеттілік мөлшері?
А)50 г
В)60 г
С)100 г
Д)80 г
Е)90 г
7.Өсімдіктекті өнімдерде көп мөлшерде крахмал түрінде жинақталатын
қоректік зат?
А) Нәруыз
В) Витаминдер
С) Майлар
Д) Көмірсулар
Е) Минералды тұздар
8.Көмірсулардың тәуліктік мөлшері?
А)8090 г
В)100 г
С)400500 г
Д)100150 г
Е)160180 г
9.Майлардың тәуліктік мөлшері?
А)8090 г
В)100 г
С)400500 г
Д)100150 г
Е)160180 г
10.Адамға тәулігіне қажетті су мөлшері? А)0,51 л
В)1,52,5 л
С)1012 л
Д)45 л
Е)3,54,5 л
11.Асқорыту жүйесінің мүшелері
А)Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, бауыр, тоқ ішек, тік ішек
В) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
С) Мұрын қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
Д) Ауыз қуысы, көмекей, аңқа, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
Е) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, аш ішек, тоқ ішек, тік ішек
12.Өңеш дегеніміз?
А)Ұзындығы 1113 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 57 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
13.Асқазан дегеніміз?
А)Ұзындығы 1113 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С) Массасы 1500 г ең ірі без
Д)Ұзындығы 57 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е) Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
14.Асқорыту жолындағы тістің қызметі?
А)Сілекей бездері арқылы химиялық ыдырату В)Тәбет ашатын сөлді бөлу
С)Ішек сөлін бөлу
Д)Тағамды механикалық ұнтақтау
Е)Өт сөлін бөлу
15.Асқазанда ас қанша уақыт болады?
А)411 сағат
В)12 сағат
С)1218 сағат
Д)56 сағат
Е)2030 минут
16.Шартты рефлекс түрінде асқазан сөлінің бөлінуіне әсер етеді?
А)Қызыл түсті шам белгісі
В)Қоңырау шылдыры
С)Тағам иісі
Д)Ашығу
Е)Дене еңбегімен шұғылдану
17.Қоректік заттардың негізгі сіңірілуі?
А)Аш ішекте
В)Асқазанда
С)Тоқ ішекте
Д)Ауыз қуысында
Е)Тік ішекте
18.Аш ішекте астың сіңуі жүреді?
А)Ішкі сілемейлі қабатында
В)Қантамырларында
С)Ішек бүрлерінде Д)Лимфа тамырларында
Е)Бұлшықет қабатында
19.А витамині тездетеді?
А)Көмірсулардың сіңуін
В)Судың сіңуін
С)Нәруыздардың сіңуін
Д)Аминқышқылдарының сіңуін
Е) Майлардың сіңуін
20.Белгілі бір тағамды қажетсіну сезімі?
А)Ашығу
В)Шөлдеу
С)Тәбет
Д)Ауырсыну
Е)Шартты рефлекс
ІІ нұсқа
1.Тамақ өнімдерінің қарапайым, ағзаға оңай сіңірілетін заттарға ұсақталып,
ыдырау процесі қалай аталады?
А)Тыныс алу
В)Ас қорыту
С)Газ алмасу
Д)Зәршығару
Е)Ойлау
2.Өзгеріссіз, тікелей қанға сіңірілетін қоректік заттар? А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Майлар
Д)Су
Е)Моносахаридтер
3.Өсімдіктекті тамақ өніміне жатады?
А)Жұмыртқа
В)Сүт
С)Балық
Д)Нан
Е)Ет
4.Адам ағзасындағы Нәруыз мөлшері?
А)6065%
В)5,8%
С)19%
Д)1520%
Е)0,6%
5.Ағзадағы негізгі энергия көзі?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Витаминдер
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар
6.Нәруыз негізінен қандай тамақ өнімдерінде кездеседі?
А)Ұн, картоп, жемістер В)Ет, балық, сүзбе, жұмыртқа
С)Жануар және өсімдік майлары
Д)Су
Е)Витаминдер
7. Көмірсулар негізінен қандай тамақ өнімдерінде кездеседі?
А)Ұн, картоп, жемістер
В)Ет, балық, сүзбе, жұмыртқа
С)Жануар және өсімдік майлары
Д)Су
Е)Витаминдер
8.Жасуша мембранасының құрылыс материалы болып табылатын қоректік
заттар?
А) Витаминдер
В) Майлар
С) Нәруыз
Д) Минералды тұздар
Е)Су
9.Ағзаның өсуі мен дамуына күшті әсер ететін, алмасу процестеріне белсенді
ықпал ететін заттар?
А) Витаминдер
В) Майлар
С) Нәруыз
Д) Минералды тұздар
Е)Көмірсулар
10.Адам ағзасындағы ас қорыту жолының ұзындығы? А)2,53 м
В)2530 см
С)810 м
Д)1517 м
Е)1,52 м
11.Жұтқыншақ?
А)Ұзындығы 1113 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 57 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
12.Аш ішек дегеніміз?
А)Ұзындығы 1113 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С) Ұзындығы 57 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Д) Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Е)Ұзындығы 1,52 м болатын ішек
13.Бауыр дегеніміз?
А)Ұзындығы 1113 см бұлшықетті мүше
В)Ұзындығы 25 см бұлшықетті түтік
С)Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
Д)Ұзындығы 57 м болатын асқорыту жолының ең ұзын бөлігі
Е)Массасы 1500 г ең ірі без
14.Сілекей бөлу орталығы орналасады?
А)Алдыңғы мида В)Сопақша мида
С)Мишықта
Д)Ми сыңарларында
Е)Мидың шүйде бөлігінде
15.Асқазан сөлі ферменттері белсенді болуы үшін тамақ температурасы?
А)250С
В) 280С
С) 300С
Д) 350С
Е) 370С
16.Асқазандағы тұз қышқылының және қорытылатын өнім әсерінен асқазанның
сілемейлі қабығында бөлінетін гормон?
А)Пепсин
В)Адреналин
С)Инсулин
Д)Гастрин
Е)Химозин
17.Аш ішектің жоғарғы бөлігі?
А)Асқазан
В)Ұлтабар
С)Өт
Д)Бауыр
Е)Тік ішек
18.Тоқ ішекте жүреді?
А)Астың негізгі сіңуі
В)Аминқышқылдарының сіңуі
С)Ұйқыбез сөлінің бөлінуі Д)Судың сіңуі мен нәжіс түзілуі
Е)Майлардың сіңуі
19.В витамині тездетеді?
А)Көмірсулардың сіңуін
В)Судың сіңуін
С)Нәруыздардың сіңуін
Д)Аминқышқылдарының сіңуін
Е) Майлардың сіңуін
20.Адам ағзасына қолайлы тәуліктік астың бөлінісі?
А) Таңертең15%, түскі ас60%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас25%
В)Таңертең25%, түскі ас60%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас15%
С) Таңертең15%, түскі ас70%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас15%
Д) Таңертең25%, түскі ас50%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас25%
Е) Таңертең15%, түскі ас50%, түстен кейінгі ас пен кешкі ас35%
Зат және энергия алмасу
І нұсқа
1.Нәруыздар ыдырайды?
А)Аминқышқылдарына В)Глюкозаға
С)Глицеринге
Д)Май қышқылдарына
Е)Тұз бен суға
2.Сыртқы ортадан ағзаға түскен күрделі органикалық қосылыстар?
А)Өзгеріссіз сіңіріледі
В)Қан мен лимфаға өтеді
С)Жай қосылыстарға дейін ыдырайды
Д)Басқа күрделі қосылыстарға айналады
Е)Сыртқы ортаға шығарылады
3.Сыртқы ортаға бөлінетін зат алмасудың соңғы өнімдері?
А)Оттек, органикалық заттар
В)Минералды тұздар, су
С)Нәруыздар, көмірсулар
Д)Майлар, аминқышқылдары
Е)Көмірқышқыл газы, несепнәр
4.Жай заттардан күрделі заттардың түзілуі?
А)Пластикалық алмасу
В)Энергетикалық алмасу
С)Фотосинтез
Д)Хемосинтез
Е)Ыдырау
5.Антиденелер дегеніміз не?
А)Жасуша реакцияларын тездететін заттар
В)Биологиялық ктализаторлар
С)Қорғаныш қызметін атқаратын нәруыздар
Д)Қоректік нәруыздар Е)Сезімтал жасушалар
6.Нәруыздар ыдыраған кезде бөлінетін энергия мөлшері?
А)38,9 кДж
В)17,6 кДж
С)15 кДж
Д)20,1 кДж
Е)16,7кДж
7.Нәруыздардың артық мөлшері?
А)Сыртқы ортаға түгел шығарылады
В)Аминқышқылдарына ыдырайды
С)Қорға жиналады
Д)Несепнәрге айналады
Е)Майлар мен көмірсуларға айналады
8.Майлардың артық мөлшері?
А)Сыртқы ортаға түгел шығарылады
В)Аминқышқылдарына ыдырайды
С)Қорға жиналады
Д)Несепнәрге айналады
Е)Майлар мен көмірсуларға айналады
9. Көмірсулардың адамның денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)6065%
С)12%
Д)1020%
Е)15% 10.Гликоген қорға жиналады?
А)Тері астына, бүйрекке
В)Жүрек қабына
С)Бауырға
Д)Сүйек кемігіне
Е)Қанға
11.Майлар?
А)Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
В)Әртүрлі заттардың еріткіші
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д)Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
Е)Катализатор рөлін атқарады
12.Көмірсулар маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
13.Судың адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)6065%
С)12%
Д)1020%
Е)15%
14.Ағзадан су шығарылады? А)Қаңқабұлшықет ұлпалары арқылы
В)Орталық жүйке жүйесі арқылы
С)Май бездері арқылы
Д)Бүйрек, тер өкпе арқылы
Е)Сүт бездері арқылы
15.Ұйқыбез гормондарының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
16.Қалқанша без гормонының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)I
17.Жасуша мембранасының өткізу қабілетіне әсер етеді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
18.Минералды заттардың  адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)5,2%
В)6065% С)12%
Д)1020%
Е)4,5%
19.Органикалық заттар ыдыраған кезде не болады?
А)Энергия жинақталады
В)Энергия бөлінеді
С)Күрделі заттар түзіледі
Д)Жай заттар түзіледі
Е)Нәруыздар ыдырайды
20.Ағзаның тіршілік әрекеттеріне қажет органикалық заттардың жеке тобы?
ІІ нұсқа
А)Витаминдер
В)Нәруыздар
С)Көмірсулар
Д)Майлар
Е)Минералды заттар
1.Көмірсулар ыдырайды?
А)Аминқышқылдарына
В)Глюкозаға
С)Глицеринге
Д)Май қышқылдарына
Е)Тұз бен суға
2.Майлар ыдырайды? А) Глюкозаға
В) Глицерин мен май қышқылдарына
С)Суға
Д) Аминқышқылдарына
Е)Тұзға
3.Ағзаның сыртқы ортадан алатын зат алмасуға қажетті өнімдері?
А)Зәр қышқылының тұздары
В)Көмірқышқыл газы
С)Минералды тұздардың артық мөлшері
Д)Несепнәр
Е) Оттек, органикалық заттар
4.Күрделі органикалық заттардың жай заттарға ыдырауы?
А)Пластикалық алмасу
В)Энергетикалық алмасу
С)Фотосинтез
Д)Хемосинтез
Е)Ыдырау
5.Нәруыздардың адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)6065%
С)30%
Д)25%
Е)15%
6.Майлар ыдырағанда бөлінетін энергия мөлшері?
А)38,9 кДж
В)17,6 кДж С)15 кДж
Д)20,1 кДж
Е)39,8 кДж
7.Майлардың адамның денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)6065%
С)30%
Д)1020%
Е)15%
8.Майлар жиналады?
А)Тері астына, бүйрекке
В)Жүрек қабына
С)Бауырға
Д)Сүйек кемігіне
Е)Қанға
9.Жануар крахмалы?
А)Гликоген
В)Глюкоза
С)Май
Д)Көмірсу
Е)Нәруыз
10.Қандағы глюкоза мөлшері?
А)0,50,6%
В)0,010,06%
С)12% Д)0,0350,04%
Е)0,080,12%
11.Нәруыздар?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
Е) Әртүрлі заттардың еріткіші
12.Минералды заттардың маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
13.Ересек адамға судың тәуліктік қажеттілік мөлшері?
А)35 л
В)1,52 л
С)67 л
Д)0,51 л
Е)1012 л
14.Қандағы глюкоза мөлшерін реттейтін гормон?
А)Инсулин
В)Тироксин
С)Адреналин
Д)Паратгормон
Е)Тимозин 15.Қай элементтер тұздары сүйек құрамына кіреді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
16.Гемоглобин молекуласының құрамына еніп, оттек пен көмірқышқыл
газының тасымалдануына әсер етеді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
17.Асқазан сөлінің құрамына кіреді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
18.Судың организмдегі маңызы?
А) Әртүрлі химиялық қосылыстардың түсуі мен шығарылуына қатысады
В) Катализатор рөлін атқарады
С)Механикалық қорғау және жылу реттегіш
Д) Әртүрлі заттардың еріткіші
Е) Жасуша ядросы мен цитоплазманың құрамына кіреді
19.Аталған ыдырау өнімдерінен қанға сіңірілетіні? А)Майлар, глюкоза
В)Аминқышқылдары, глюкоза
С)Майлар
Д)Аминқышқылдары, майлар
Е)Нәруыздар
20.Ағзадағы жалпы витамин тапшылығы?
А)Авитаминоз
В)Гиповитаминоз
С)Гипервитаминоз
Д)Берибери
Е)Пеллагра
Сыртқа шығару жүйелері
І нұсқа
1.Бүйрек?
А) Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
В) Кеуде қуысында орналасқан кеуекті жұп мүше
С)Үрмебұршақ пішінді жұп мүше
Д)Кеуде қуысында орналасқан массасы250300 г, бұлшықетті мүше
Е)Ұзындығы 2025 см түтік тәрізді мүше 2.Адам бүйрегінің массасы?
А)150 г
В)150170 г
С)250300 г
Д)1500 г
Е)120 г
3.Бүйрек арқылы тәулік бойы ағатын қан мөлшері?
А)1200 л
В)15001700 л
С)20003000 л
Д)8001000 л
Е)500600 л
4.Бүйректің негізгі қызмет атқаратын бірлігі?
А)Жасуша
В)Альвеолдар
С)Бронхиолалар
Д)Нефрон
Е)Нефрит
5.Бірінші реттік зәр мөлшері?
А)150170 л
В)4,55 л
С)500 мл
Д)1,5 л
Е)15001700 л
6.Екінші реттік зәр түзілу процесі жүреді? А) Нефрон капсуласында
В) Бүйрек венасында
С)Бүйрек астауында
Д) Нефронның иілген түтігінде
Е)Бүйрек артериясында
7.Ұштары астауға бағытталған пирамидалар орналасады?
А)Бүйректің қыртысты қабатында
В) Бұлшықетте
С)Бүйректің вена тамырларында
Д) Бүйректің артерия тамырларында
Е) Бүйректің ми затында
7.Бүйрек үсті бездері мен бүйрек сыртынан қапталады?
А)Бүйрек қабымен
В)Плеврамен
С)Өт қабымен
Д)Май капсуласымен
Е)Эпителий қабықшасымен
8.Бүйректе түзілген зәр жиналады?
А)Қуықта
В)Несепағарда
С)Бүйрек астауында
Д)Бүйректің қыртысты қабатында
Е)Бүйректің ми қабатында
9.Нефрон құрылысы?
А)Капсула, капилляр түйнегі, зәршығару түтігі
В)Капсула, вена тамыры, капилляр түйнегі С)Капсула, вена тамыры, артерия тамыры
Д)Капсула, капилляр түйнегі, иілген өзекше
Е)Капсула, артерия тамыры, иілген өзекше
10.Қуықтың сілемейлі қабықшасында болады?
А)Сезімтал талшықтар
В)Фоторецепторлар
С)Механорецепторлар
Д)Сезімтал кірпікшелер
Е)Бүрлер
11.Қуық қабырғасын қаптайды?
А)Бірыңғай салалы бұлшықет
В)Көлденең жолақты бұлшықет
С)Жүрек бұлшықеті
Д)Үшбасты бұлшықет
Е)Екібасты бұлшықет
12. Зәрдің қуықтан шығарылуын қамтамасыз етеді?
А) Орталық жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
В) Вегетативті жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
С) Орталық жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлігі
Д)Вегетативті жүйке жүйесінің симпатикалық бөлігі
Е)Бұлшықеттер
13.Зәршығару жүйесі мүшелері ауруларын зерттейтін медицина саласы?
А)ЛОР
В)Урология
С)Кардиология
Д)Стоматология

description:
Д)47
Е)44
2.Эндоплазмалық тордың неше түрі бар?
А)3
В)1
С)2
Д)4
Е)5
3.Түйіршікті эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Гликоген
Д)Май
Е)Крахмал
4.Май мен көмірсуларды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның асқорыту станциясын ата?
А)Мембрана
В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Гольджи жиынтығы
Е)Ядро

description:
6.Жасуша мен оны қоршаған орта ұлпа сұйықтығы арасындағы үздіксіз алмасу
процесі қалай аталады?
А)Көбею
В)Өсу
С)Қозғыштық
Д)Зат алмасу
Е)Тітіркену
7.Жасушаның жұмыс күйі қалай аталады?
А)Көбею
В)Тітіркену
С)Тітіркенгіштік
Д)Өсу
Е)Зат алмасу
8.Химиялық, механикалық және жылулық әсерлер қандай реакция типі?
А)Көбею
В) Тітіркену
С) Тітіркенгіштік
 Д)Өсу
Е)Зат алмасу
9.Жасушаның биосинтезге байланысты іске асырылған түрін ата?
А)1
В)3
С)2
Д)4
Е)0

description:
11.Органикалық қосылыстар?
А)Кальций
В)Фосфаттар
С)Көмірсулар
Д)Калий
Е)Карбонат
12.Су, минералды тұздар қандай қосылысқа жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Биосинтез
Д)Фотосинтез
Е)Гликоген
13.Май ыдырағанда қанша энергия бөлінеді?
А)39,9 кДж
В)37,9 кДж
С)38,9 кДж
Д)35,9 кДж
Е)36,9 кДж
14.Құрылысы, түзілуі және атқаратын қызметтері бойынша ұқсас жасушалар
мен жасушааралық заттар жиынтығын қалай атайды?
А)Ядро
В)Жасуша
С)Ұлпа
Д)Цитоплазма
Е)Вакуоль

description:
19.Құрылысы мен шығу тегі әртүрлі, бірақ ортақ белгілерімен біріктірілген
ұлпалар тобы қалай аталады?
А)Көлденең салалы
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Бұлшықет ұлпасы
Е)Жүрек бұлшықеті
20.Жүйке жүйесі неден тұрады?
А)Ми
В)Жұлын
С)Жұлын мен ми
Д)Жұлын мен қаңқа
Е)Ми мен жүрек
1.Жыныс жасушаларының ядросында қанша хромосома бар?
ІІ нұсқа
А)25
В)23
С)24
Д)28
Е)26
2.Түйіршікті ЭПТ мембрасында нелер орналасқан?
А)Цитоплазма

description:
В)Лизосома
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Рибосомалар
3.Тегіс эндоплазмалық тор нені синтездейді?
А)Нәруыз
В)Хромосома
С)Қан
Д)Май
Е)Минералдық тұздар
4.Нәруызды синтездейтін қай эндоплазмалық тор?
А)Мембрана
В)Тегіс
С)Түйіршікті
Д)Митохондрия
Е)Лизосома
5.Жасушаның энергетикалық станциясы?
А)Лизосома
В)Гольджи жиынтығы
С)Митохондрия
Д)Ядро
Е)Мембрана
6.Жасушадағы биохимиялық процесс қалай аталады?
А)Бейорганикалық
В)Биосинтез

description:
В)Тітіркену
С)Зат алмасу
Д)Өсуі
Е)Дамуы
11.Бейорганикалық қосылыстар?
А)Нәруыз
В)Майлар
С)Су
Д)Көмірсу
Е)Көміртек
12.Нәруыздар, көмірсулар, майлар қандай қосылыстарға жатады?
А)Бейорганикалық
В)Органикалық
С)Фотосинтез
Д)Гликоген
Е)биосинтездік
13.Цитоплазмадағы судың мөлшері?
А)100%
В)70%
С)50%
Д)80%
Е)90%
14.Адам организмінде ұлпалардың қанша түрі бар?
А)1
В)5

description:
С)3
Д)4
Е)2
15.Безді эпителий жасушалардан бөлінетін арнайы сұйықтық?
А)Ұлпа
В)Арнайы зат (секрет)
С)Жасуша
Д)Жүрек
Е) Ядро
16.Қандай секреция бездері түзінділерін арнайы өзек арқылы дененің бетіне
немесе дене қуысына бөледі?
А)Ішкі
В)Сыртқы
С)Ортаңғы
Д)Артқы
Е)Алғы
17.Адам организмінде дәнекер ұлпалардың неше түрі бар?
А)5
В)2
С)4
Д)1
Е)3
18.Миокард немесе басқаша қалай аталады?
А)Бұлшық ет
В)Жүрек бұлшықеті
С)Нейрон

description:
Д)Көлденең жолақты бұлшықет
Е)Бірыңғай салалы бұлшықет
19.Қаңқа сүйектеріне бекітілген және оның қимылқозғалысын қамтамасыз
ететін қандай бұлшықет?
А)Бұлшықет
В)Бірыңғай салалы
С)Көлденең жолақты
Д)Жүрек бұлшықеті
Е)Нейрон
20. Нақты пішіні бар, организмде белгілі орны бар, бір немесе бірнеше қызмет
атқаратын дене бөлігі?
А)Мүше
В)Жасуша
С)Ядро
Д)Зат алмасу өнімдері
Е)Ұлпа

description:
Адам организміндегі мүшелер жүйелері қызметінің үйлесімділігі. Ішкі
секреция бездері
І нұсқа
1.Физиологиялық процестердің гуморальдық реттелуі не арқылы іске асады?
А)Ферменттер
В)Гормондар
С)Сұйықтықтар
Д)Қан
Е)Лимфа
2.Секреттері арнайы қуысқа немесе сыртқы ортаға бөлінетін бездер?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С)Аралас
Д)Жыныс бездері
Е)Гипофиз
3.Гипофиз массасы?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)1 кг
Д)35 г
Е)0,50,7 г
4.Гипофиздің артқы бөлігінің гормондары?

description:
С)1 кг
Д)35 г
Е)0,50,7 г
9.Тироксин құрамына енетін маңызды элемент?
А)Кальций
В)Йод
С)Натрий, хлор
Д)Фосфор
Е)Темір
10.Тамақта йод жетіспегенде пайда болатын ауру?
А) Қант диабеті
В) Акромегалия
С) Гигантизм
Д)Кретинизм
Е)Эндемиялық зоб
11.Қалқанша без гормоны артық мөлшерде бөлінсе пайда болады?
А) Кретинизм
В)Базедов ауруы
С) Эндемиялық зоб
Д) Микседема
Е)Йодомарин
12.Адамға ағзасына қажетті йодтың тәуліктік мөлшері?
А)1530 г
В)0,10,13 г
С)0,150,20 г
Д)0,70,9 г
Е) 0,50,6 г

description:
А)Аксондар
В)Дендриттер
С)Синапс
Д)Рецепторлар
Е)Нейрондар
3.Жүйке жасушасының ұзын өсіндісі?
А) Синапс
В)Дендриттер
С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Рецепторлар
4.Жүйке жасушасының ұзын өсінділерінің тармақталған ұштары?
А) Рецепторлар
В) Синапс
 С) Аксондар
Д) Нейрондар
Е) Дендриттер
5.Нейрон импульстерді алады?
А)Синапстардан
В)Денесінен
С)Рецепторлардан
Д)Дендриттерден
Е)Аксондардан
6.Қозғалғыш талшықтың бұлшықетпен түйісуі?
А)Бұлшықет синапсы
В)Жүйке синапсы

description:
Д) Сопақша ми
Е) Аралық ми
15.Адамның эволюциялық тұрғыдан алғанда ең жас бөлімі?
А) Аралық ми
В) Ортаңғы ми
С) Мишық
Д) Сопақша ми
Е) Үлкен ми сыңарлары
16.Есту аймағы орналасқан ми бөлігі?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Қимылқозғалыс аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртысты құрайтын нейрон денесінің саны?
А)810 млрд
В)1820 млрд
С)1622 млрд
Д)1012 млрд

description:
Е)18002000 см2
16.Көру аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
17.Терібұлшықет сезімі аймағы орналасады?
А)Төбе
В)Шүйде
С)Маңдай
Д)Самай
Е)Орталық жүлге артында
18.Қыртыстың өткізгіш жолдары түзіледі?
А)Жүлгелерден
В)Қан тамырларынан
С)Жұлыннан
Д)Ақ заттан
Е)Сұр заттан
19.Мишықтың жұқа беткі қабаты?
А)Жүлге
В)Қыртыс
С)Анализатор
Д)Қан тамыры
Е)Жүйке тамырлары

description:
А)оң жақ,ортаңғы,сыртқы
В)Сол жақ,сыртқы,ішкі
С)Ішкі, ортаңғы, сыртқы
Д)Оң жақ, сыртқы,ішкі
Е)Сол жақ, сыртқы, ортаңғы
8.Сыртқы құлақ пен ортаңғы құлақты бөледі?
А)Дабыл жарғағы
В)Үзеңгі
С)Төстік
Д)Иірім
Е)Балғашық
9.Иірім өзек орналасады?
А)Сыртқы
В)Ішкі
С) Ортаңғы
Д)Оң жақ
Е)Сол жақ
10.Құлақ қалқаны жатады?
А) Оң жақ
В)Ішкі
С) Сол жақ
Д) Сыртқы
Е) Ортаңғы
11.Ішкі құлақ иіріміндегі сезімтал талшықтар саны?
А)15 мың
В)24 мың
С)18 мың
Д)5 мың

description:
Е)3,5 мың
12.Көздің қасаң қабығы?
А)Жарықты өткізеді
В)Жарықты өткізбейді
С)Дыбысты өткізеді
Д)Дыбысты өткізбейді
Е)Қызыл түсті өткізбейді
13.Адамның көру анализаторы арқылы алатын ақпарат мөлшері?
А)90%
В)80%
С)70%
Д)60%
Е)50%
14.Қан тамырлары көп қабық?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Торлы қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Қас қарайғандағы жарық рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Таяқшалар
Е)Қарашық
16.Жарық көз алмасына түседі?

description:
А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
17.Жылу мен суықты, ауырсынуды сезінетін сезім мүшелері?
А)Көру анализаторы
В)Тері сезімі
С)Есту мүшесі
Д)Бұлшықет сезімі
Е)Дәм сезу мүшесі
18.Терідегі 1 см2 ауырсыну рецепторларының саны?
А)25
В)32
С)5060
Д)7080
Е)100
19.Тілдің ұшы сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу мүшесінің рецепторлары?
А)Құтышалар
В)Таяқшалар

description:
А)Пішінін
В)Түсін
С)Дәмін
Д)Күйін
Е)Құрамын
14.Ақ қабықтың алдыңғы бөлігі?
А)Ақ қабық
В)Көз алмасы
С)Қасаң қабық
Д)Тамырлы қабық
Е)Қарашық
15.Жарық пен түсті қабылдайтын рецепторлар?
А) Көз алмасы
В) Құтышалар
С) Таяқшалар
Д) Қасаң қабық
Е)Қарашық
16.Көз дәрігері?
А) Дерматолог
В)Стоматолог
С)ЛОР
Д) Окулист
Е)Терапевт
17.Температура рецепторлары көп орналасады?
А)Алақанда

description:
В)Саусақ ұшында
С)Бетте, ерінде
Д)Көкіректе
Е)Арқада
18.Дәм сезу рецепторлары орналасады?
А)Теріде
В)Көзде
С)Құлақта
Д)Тілде
Е)Бұлшықетте
19.Тілдің артқы бөлігі сезеді?
А)Ащыны
В)Қышқылды
С)Тәттіні
Д)Тұздыны
Е)Салқынды
20.Иіс сезу рецепторлары сезеді?
А)1/10 мың
В)1/10 млн
С)1/1000
Д)1/100
Е)1/10

description:
А)3335омыртқадан тұрады
В)3332  омыртқадан тұрады
С)3336омыртқадан тұрады
Д)3334омыртқадан тұрады
Е)3337омыртқадан тұрады
5.Сүйектердің бетін қаптайтын созылғыш ұлпа?
А)Рецептор
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Ферменттер
Е)Сүйек қабығы
6.Сүйек жасушаларынан, кальций фосфаты мен карбонаттарынан тұратын зат?
А)Рецепторлар
В)Остеондар
С)Лимфа
Д)Бейорганикалық заттар
Е)Ферменттер
7.Мойын омыртқа саны?
А)3
В)4
С)5
Д)6
Е)7
8.Қабырға сүйектерінің саны?
А)12 жұп

description:
13.Көптеген сүйектердің шеміршекті астармен байланысуы?
А)Сегізкөз
В)Омыртқа дискісі
С)Қабырғалар
Д)Кеуде қуысы
Е)Майда сүйектер
14.Қаңқаның сүйектену процесі тоқтайды?
А)1920 жас
В)2225 жас
С)2530 жас
Д)3045 жас
Е)1718 жас
15.Қаңқаның жалаң бөлігі?
А)Құйымшақ
В)Тістер
С)Бас қаңқасы
Д)Қабырғалар
Е)Астыңғы жақ сүйектері?
16.Сегізкөз бен екі жамбас сүйектерінен тұрады?
А)Иық белдеуі
В)Кеуде қуысы
С)Бас сүйегі
Д)Қол сүйектері
Е)Аяқ қаңқасы
17.Кемік зат сүйек массасын?
А)Өзгеріссіз

description:
В)Көбейтеді
С)Алады
Д)Қосады
Е)Азайтады
18.Жік арқылы қозғалмайтын байланысу тән?
А)Қол сүйектеріне
В)Жамбас сүйектеріне
С)Бас сүйектеріне
Д)Қабырға сүйектеріне
Е)Кеуде қуысына
19.Буын қабытының ішкі беті?
А)Сұйықтыққа толы
В)Кірпікшемен қапталған
С)Сілемейлі эпителий қабатымен қапталған
Д)Сіңір арқылы байланысқан
Е)Қан тамырларына толы
20.Сүйек тұтастығының бұзылуы?
А)Шаршау
В)Қажу
С)Ауырсыну
Д)Сыну
Е)Ашу
Е)Салқын дәкемен орау
ІІ нұсқа

description:
Е)Қанға
10.Аяқтың майда сүйектерінің саны?
А)32
В)1214
С)26
Д)44
Е)15
11.Бейорганикалық заттардың сүйекке әсері?
А)Жұмсақтақ
В)Жанғыштық
С)Электрөткізгіштік
Д)Қаттылық
Е) Созылғыштық
12.Қан пайда болады?
А)Бауырда
В)Бүйрек
С)Қан тамырларында
Д)Сүйек кемігінде
Е)Жүректе
13.Сүйектердің қозғалатын болып байланысуы?
А)Омыртқа дискісі
В)Балдақ
С)Кеуде қуысы
Д)Буын
Е)Шынтақ
14.Сегізкөз түзетін омыртқа саны?
А)3334

description:
19.Сүйекті ұзақ уақыт қыздырса?
А)Құрамындағы бейорганикалық заттары жанады
В)Суы қалып қояды
С)Газ бөлінеді
Д)өзгеріс болмайды
Е) Құрамындағы органикалық заттары жанады
20.Сүйек сынғанда алғашқы көмек?
А)Жасанды тыныс алдыру
В)Таңғыш салу
С)Жүрек массажы
Д)Суық су беру
Тыныс алу жүйесі
І нұсқа
1.Тыныс алу жүйесінің атқаратын қызметі?
А)Қан айналу
В)Зат алмасу
С)Газ алмасу
Д)Энергия алмасу
Е)Бөліп шығару

description:
Д)Диффузия
Е)Тургор қысымына
19.Дыбыс түзу қызметін қандай мүше атқарады?
А)Көмей
В)Мұрын қуысы
С)Ауыз қуысы
Д)Кеңірдек
Е)Аңқа
20.Тыныс алу жүйесінің қызметіне зиянды фактор?
А)Ыстық, құрғақ ауа
В)Темекі түтіні
С)Ылғалды, жылы ауа
Д)Оттегіне бай, таза ауа
Е)Спортпен көп шұғылдану
ІІ нұсқа
1.Ағза менен сыртқы орта арасындағы оттек түсіп, көмірқышқыл газының
шығарылуына байланысты жүретін газ алмасу процесі?
А)Қанайналым
В)Зат алмасу
С)Энергия алмасу
Д)Тыныс алу
Е)Бөліп шығару
2.Газ алмасу жүреді?

description:
Д)Ағзадағы ыдырау өнімдері
Е)Күн энергиясы
2.Ағзада катализатор қызметін атқаратын, нәруыз тектес заттар?
А)Көмірсулар
В)Дисахаридтер
С)ДНҚ
Д)РНҚ
Е)Ферменттер
3.Жануартекті өнімге жатады?
А)Асбұршақ
В)Жұмыртқа
С)Бидай
Д)Нан
Е)Саңырауқұлақ
4.Адам ағзасындағы су мөлшері?
А)6065%
В)19%
С)8590%
Д)2528%
Е)1214%
5.Ағзаның негізгі құрылыс материалы?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Майлар
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар

description:
6.Адам ағзасындағы нәруызға тәуліктік қажеттілік мөлшері?
А)50 г
В)60 г
С)100 г
Д)80 г
Е)90 г
7.Өсімдіктекті өнімдерде көп мөлшерде крахмал түрінде жинақталатын
қоректік зат?
А) Нәруыз
В) Витаминдер
С) Майлар
Д) Көмірсулар
Е) Минералды тұздар
8.Көмірсулардың тәуліктік мөлшері?
А)8090 г
В)100 г
С)400500 г
Д)100150 г
Е)160180 г
9.Майлардың тәуліктік мөлшері?
А)8090 г
В)100 г
С)400500 г
Д)100150 г
Е)160180 г
10.Адамға тәулігіне қажетті су мөлшері?

description:
Д)Лимфа тамырларында
Е)Бұлшықет қабатында
19.А витамині тездетеді?
А)Көмірсулардың сіңуін
В)Судың сіңуін
С)Нәруыздардың сіңуін
Д)Аминқышқылдарының сіңуін
Е) Майлардың сіңуін
20.Белгілі бір тағамды қажетсіну сезімі?
А)Ашығу
В)Шөлдеу
С)Тәбет
Д)Ауырсыну
Е)Шартты рефлекс
ІІ нұсқа
1.Тамақ өнімдерінің қарапайым, ағзаға оңай сіңірілетін заттарға ұсақталып,
ыдырау процесі қалай аталады?
А)Тыныс алу
В)Ас қорыту
С)Газ алмасу
Д)Зәршығару
Е)Ойлау
2.Өзгеріссіз, тікелей қанға сіңірілетін қоректік заттар?

description:
А)Нәруыз
В)Көмірсу
С)Майлар
Д)Су
Е)Моносахаридтер
3.Өсімдіктекті тамақ өніміне жатады?
А)Жұмыртқа
В)Сүт
С)Балық
Д)Нан
Е)Ет
4.Адам ағзасындағы Нәруыз мөлшері?
А)6065%
В)5,8%
С)19%
Д)1520%
Е)0,6%
5.Ағзадағы негізгі энергия көзі?
А)Көмірсулар
В)Су
С)Витаминдер
Д)Нәруыз
Е)Минералды тұздар
6.Нәруыз негізінен қандай тамақ өнімдерінде кездеседі?
А)Ұн, картоп, жемістер

description:
А)Қаңқабұлшықет ұлпалары арқылы
В)Орталық жүйке жүйесі арқылы
С)Май бездері арқылы
Д)Бүйрек, тер өкпе арқылы
Е)Сүт бездері арқылы
15.Ұйқыбез гормондарының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
16.Қалқанша без гормонының құрамында болады?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)I
17.Жасуша мембранасының өткізу қабілетіне әсер етеді?
А)Са, Р
В)Fe
С)S,Zn
Д)K,Na
Е)Cl
18.Минералды заттардың  адам денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)5,2%
В)6065%

description:
С)12%
Д)1020%
Е)4,5%
19.Органикалық заттар ыдыраған кезде не болады?
А)Энергия жинақталады
В)Энергия бөлінеді
С)Күрделі заттар түзіледі
Д)Жай заттар түзіледі
Е)Нәруыздар ыдырайды
20.Ағзаның тіршілік әрекеттеріне қажет органикалық заттардың жеке тобы?
ІІ нұсқа
А)Витаминдер
В)Нәруыздар
С)Көмірсулар
Д)Майлар
Е)Минералды заттар
1.Көмірсулар ыдырайды?
А)Аминқышқылдарына
В)Глюкозаға
С)Глицеринге
Д)Май қышқылдарына
Е)Тұз бен суға
2.Майлар ыдырайды?

description:
С)15 кДж
Д)20,1 кДж
Е)39,8 кДж
7.Майлардың адамның денесіндегі алатын массалық үлесі?
А)40%
В)6065%
С)30%
Д)1020%
Е)15%
8.Майлар жиналады?
А)Тері астына, бүйрекке
В)Жүрек қабына
С)Бауырға
Д)Сүйек кемігіне
Е)Қанға
9.Жануар крахмалы?
А)Гликоген
В)Глюкоза
С)Май
Д)Көмірсу
Е)Нәруыз
10.Қандағы глюкоза мөлшері?
А)0,50,6%
В)0,010,06%
С)12%

description:
А)Майлар, глюкоза
В)Аминқышқылдары, глюкоза
С)Майлар
Д)Аминқышқылдары, майлар
Е)Нәруыздар
20.Ағзадағы жалпы витамин тапшылығы?
А)Авитаминоз
В)Гиповитаминоз
С)Гипервитаминоз
Д)Берибери
Е)Пеллагра
Сыртқа шығару жүйелері
І нұсқа
1.Бүйрек?
А) Көлемі 23 л, алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді мүше
В) Кеуде қуысында орналасқан кеуекті жұп мүше
С)Үрмебұршақ пішінді жұп мүше
Д)Кеуде қуысында орналасқан массасы250300 г, бұлшықетті мүше
Е)Ұзындығы 2025 см түтік тәрізді мүше

description:
2.Адам бүйрегінің массасы?
А)150 г
В)150170 г
С)250300 г
Д)1500 г
Е)120 г
3.Бүйрек арқылы тәулік бойы ағатын қан мөлшері?
А)1200 л
В)15001700 л
С)20003000 л
Д)8001000 л
Е)500600 л
4.Бүйректің негізгі қызмет атқаратын бірлігі?
А)Жасуша
В)Альвеолдар
С)Бронхиолалар
Д)Нефрон
Е)Нефрит
5.Бірінші реттік зәр мөлшері?
А)150170 л
В)4,55 л
С)500 мл
Д)1,5 л
Е)15001700 л
6.Екінші реттік зәр түзілу процесі жүреді?

intro:
8-сыныпқа арналған «Биология.Адам» курсына арналған тақырыптық тест жұмыстарының бұл жинағында 2016-2017 оқу жылына бекітілген бағдарлама бойынша берілетін тақырыптар толық қамтылған. Тест жұмысы әр тарау бойынша 20 сұрақтан тұратын екі нұсқадан құрастырылған.
	Жинақта келтірілген тест тапсырмалары 8-сынып оқушыларының жас ерекшеліктеріне сай  биологиялық көзқарастарын кеңейтуге, биология пәніне қызығушылығын арттыруға, салауатты өмір салтын ұстануға бағыттайтын көмекші құрал болып табылады.Әр тараудағы тест тапсырмалары оқулықта келтірілген мәліметтермен тығыз байланыста құрастырылған. Сондықтан тарауды қорытындылауға бағытталған тапсырмалар жинағы болып табылады.8-сыныпқа арналған «Биология.Адам» курсына арналған тақырыптық тест жұмыстарының бұл жинағында 2016-2017 оқу жылына бекітілген бағдарлама бойынша берілетін тақырыптар толық қамтылған. Тест жұмысы әр тарау бойынша 20 сұрақтан тұратын екі нұсқадан құрастырылған.
	Жинақта келтірілген тест тапсырмалары 8-сынып оқушыларының жас ерекшеліктеріне сай  биологиялық көзқарастарын кеңейтуге, биология пәніне қызығушылығын арттыруға, салауатты өмір салтын ұстануға бағыттайтын көмекші құрал болып табылады.Әр тараудағы тест тапсырмалары оқулықта келтірілген мәліметтермен тығыз байланыста құрастырылған. Сондықтан тарауды қорытындылауға бағытталған тапсырмалар жинағы болып табылады.

title: Тақырыптық тест тапсырмалары 8 сынып


extracted_text:
Конспект подгруппового занятия
                                  для учащихся 5 класса
                                                по теме
«Дифференциация звуков [г][к] в словах, предложениях и связной речи»
Цель: Закрепить умение дифференцировать  [г][к] в словах, предложениях и
в связной речи .
 Задачи:
Образовательные
  закрепление артикуляционных укладов звуков ГК,
  дифференциация звуков по звонкостиглухости,
Развивающие
  развитие навыка звукового анализа и синтеза.
  развитие мелкой моторики, согласования движений и речи,
  развитие познавательных психических процессов: внимания, памяти,
мышления,
  развитие фонематических процессов.
Воспитательные
  создание ситуации успеха,
  стимулирование речевой активности,
Оборудование:
Карточки с заданиями, карточки с буквами Г и К, презентация, слова для
чтения, скороговорки. Предполагаемый результат: сформированность умений дифференцировать
звуки [г][к] при чтении и письме , активизация словарного запаса по теме
«Зима»
Ход занятия
 Организационный момент.
Проверка готовности учащихся к занятию. Приветствие.
А теперь, проверь дружок,
Ты готов начать урок?
Всё ль на месте,
Всё ль в порядке,
Ручка, карандаш, тетрадка?(Да)
 Ребята какое сейчас время года?
(презентация).
 (правильно, зима) Слайд1
Отгадайте загадку: Слайд2
Меня хлопали лопатой
Меня сделали горбатой
Ледяной водой облили
И скатились все потом
С моего горба гуртом.  (Горка) Слайд 3
              Слайд 4
                       *** Он тем бывает нужен…
 Кто с коньками дружен
На радость местной детворе
Залит зимой он во дворе. (Каток) Слайд5
 Актуализация знаний.
Слайд 6
 А теперь, скажите какой первый звук в слове горка (г)
А в слове каток? (к)
 Правильно, эти звуки мы с вами сегодня будем различать. Слайд 7
Артикуляционная гимнастика:
Возьмите зеркала, мы гимнастику начнем, ротик с вами разомнем.
«Улыбка», «трубочка», чередование, «окошко», «чистим зубки»
( за нижними зубами), «качели», «горочка».
Артикуляция звуков:
Эту «горочку» мы задвигаем в глубь рта и дуем. Получился звук [к].
К – глухой звук, голос не участвует в образовании звука, голосовые связки не
вибрируют.
А теперь «включаем» голос. Получился звук [г].
Звук Г – звонкий, в его образовании участвует голос, голосовые связки
вибрируют. Если приложить ладонь к горлышку – чувствуется вибрация. Можно проверить двумя способами:
1 Положите ладошку на горлышко. Если чувствуется вибрация, дрожание –
это звонкий звук, если дрожания нет – глухой.
2 Закройте ушки ладонями и произнесите звонкий звук Г и глухой К.
Как мы обозначаем звонкий и глухой звук? Слайд 8
(Звонкий звук мы обозначаем колокольчиком, а глухой колокольчик
зачеркнут)
 Игра «Эхо» (развитие фонематического слуха)
Зеркала убираем на край парты и немного поиграем. Игра называется Эхо. Я
буду называть слоги а вы их повторояйте.
гака кага кагака гакага какага гагака.
Игра «Поймай звук» (развитие навыка звукового анализа и синтеза)
Я раздам вам карточки с буквами г и к. Ваша задача
определить, какой звук в слове и поднять соответствующую карточку, а затем
указать его место в слове:
Мокрый, снегопад, катать, колючий, гора, гололед, красивый, грязный,
снежинка, ледянка.
Работа в тетрадях:
Открывайте тетради, записывайте сегодняшнее число.
 Перед вами карточки. Ваша задача закончить предложения, подобрав
подходящие по смыслу слова.
Собака грызет ....
                        (гости – кости)
В четверг к нам придут ....
Гриша любит хлебную ....
                               (горка — корка)
В понедельник весь класс ходил на…
В саду цветет ....
                               (Галина — калина)
Катину подругу зовут .... Физкультминутка
На улице мороз с утра
Но не мерзнет детвора
Мы ножками потопаем
Мы ручками похлопаем
А чтоб нам было веселей
Мы попрыгаем скорей
Дифференциация гк в связных текстах
 Посмотрите на доску.
 Прочитай слова с буквой Г.
 А теперь с буквой К:
Гололед, красивый, грязный, коньки, ледянка, сгребают, скрипучий, снежок,
искрится, сверкает, погода, мокрый, снегопад, каток.
Придумайте словосочетание или предложение с одним из этих слов и
запишите его.

Сейчас я раздам вам скороговорки, вы их сначала прочитайте, а затем
выучите!(Раздаю ученикам)
Голубка клюет крупку.
Не гони коня кнутом, а гони коня овсом.
Закрепление материала.
Работа за компьютером (индивидуальные задания в программе лернинг)
 Садимся за компьютеры.
У вас на экранах для каждого есть задание, выполнив которое нажимаем
кнопку самопроверки в правом нижнем углу.
Гимнастика для глаз
III. Подведение итогов занятия. Рефлексия.
 Какие звуки мы различали на сегодняшнем занятии?(г и к)
В чем их главное отличие? (г звонкий, а к глухой.)
 Понравился ли вам сегодняшнее занятие?
 Что на занятии вам понравилось больше всего?  Ребята, выберите рисунок, соответствующий вашему настроению и обведите
его в кружок. (У каждого ученика на столе лежат пиктограммы: весёлая,
серьёзная и грустная.)

file_name: открытый урок 5 класс2016.docx

intro:
Цель: Закрепить умение дифференцировать  [г]-[к] в словах, предложениях и в связной речи .
 Задачи:
Образовательные
 - закрепление артикуляционных укладов звуков Г-К,
 - дифференциация звуков по звонкости-глухости,
Развивающие
 - развитие навыка звукового анализа и синтеза.
 - развитие мелкой моторики, согласования движений и речи,
 - развитие познавательных психических процессов: внимания, памяти, мышления,
 - развитие фонематических процессов.
Воспитательные
 - создание ситуации успеха,
 - стимулирование речевой активности,

Оборудование:
Карточки с заданиями, карточки с буквами Г и К, презентация, слова для чтения, скороговорки.
 Предполагаемый результат: сформированность умений дифференцировать звуки [г]-[к] при чтении и письме , активизация словарного запаса по теме «Зима»

дефектология

group: Педагогика

title: «Дифференциация звуков [г]-[к] в словах, предложениях и связной речи»


extracted_text:
Пояснительная записка
Судьба подрастающего поколения в значительной мере зависит от восстановления и устойчивого функционирования
системы воспитания,  определяющей нравственные  ориентиры,  дающей  прочную  духовную  опору  на подлинные,  а не
мнимые жизненные  ценности, гражданственность  и патриотизм.  Свое  начало  воспитание  патриотизма  берет там, где
родился   человек,   где   он   прошел   свое  духовное   и   нравственное   становление.  А   для   этого   молодой   человек   должен
воспитываться на исторических, культурных традициях своего народа, должен помнить о прошлой жизни своих предков.
Каждый человек – своего рода открыватель, он идет к старым, как мир истинам своим путем. Но у истока длинной
дороги жизни, у каждого из нас есть своя малая Родина, со своим обликом, со своей красотой. Предстает она человеку в
детстве и остается с ним на всю жизнь. Поэтому очень важно знать историю своего города, школы, семьи, свои корни.
Каждый, кто любит свою Родину, должен знать не только ее настоящее, но и ее прошлое. Как жили наши предки, как
трудились.
Школьный музей является одной из форм дополнительного образования, развивающей сотворчество, активность,
самодеятельность учащихся в процессе сбора, исследования, обработки, оформления и пропаганды материалов, имеющих
воспитательную и познавательную ценность.

 Школьный музей  это не просто собирание памятников (хотя без этого нельзя обойтись), это не только создание
экспозиций   (хотя   без   них   музей   немыслим),   а   это   еще   и   многогранная   деятельность,   направление   на   повышение
образования, нравственное воспитание и формирование исторического сознания, что может быть достигнуто с помощью
различных форм музейной деятельности, в том числе массовой научнопросветительной работы.
Целью создания и деятельности школьного музейного кружка «Истоки» является всемерное содействие развитию
коммуникативных   компетенций,   навыков   исследовательской   работы   учащихся,   поддержке   творческих   способностей
Цели и задачи музейного кружка «Истоки» детей,   формированию   интереса   к   отечественной   культуре   и   уважительного   отношения   к   нравственным   ценностям
прошлых поколений. Музей должен стать не просто особым учебным кабинетом школы, но одним из воспитательных
центров открытого образовательного пространства.
Цель   музейной   кружковой   деятельности  –   формирование   чувства   ответственности   за   сохранение   природных
богатств, художественной культуры края, гордости за свое Отечество, школу, семью, т.е. чувства сопричастности к
прошлому и настоящему малой Родины.
Одной из основных задач школьного музейного кружка является воспитание патриотического сознания школьников.
Как известно, музей осуществляет связь времен. Он дает нам уникальную возможность сделать своими союзниками в
организации учебновоспитательного процесса поколения тех, кто жил до нас, воспользоваться их опытом в области
науки,   культуры,   образования.   Прошлое   не   исчезает   бесследно,   оно   пробивается   в   настоящее,   оставляя   тысячи
свидетельств,   своего   существования   в   виде   памятников   материальной   и   духовной   культуры,   которые   хранят   и
пропагандируют музеи.
Музей   призван   способствовать   формированию   у   учащихся   гражданскопатриотических   качеств,   расширению
кругозора   и   воспитанию   познавательных   интересов   и   способностей,   овладению   учащимися   практическими   навыками
поисковой, исследовательской деятельности, служить целям совершенствования образовательного процесса средствами
дополнительного   обучения.   Данная   цель   охватывает   весь   педагогический   процесс,   пронизывает   все   структуры,
интегрируя учебные занятия и внеурочную жизнь обучающихся, разнообразные виды деятельности.
Ее достижение становится возможным через решение следующих задач:
-формирование эффективной работы по   патриотическому воспитанию, обеспечивающей оптимальные условия развития
у каждого подростка, готовности приносить пользу обществу и государству;
-формирование учащихся социальноориентированных норм поведения, культуры межнационального общения;
-утверждение   в   сознании   и   чувствах   воспитанников   патриотических   ценностей,   взглядов   и   убеждений,   воспитание
уважения к культурному и историческому прошлому России, к традициям родного края; -привлечение учащихся к работе по возрождению и сохранению культурных и духовнонравственных ценностей родного
края;
-проведение   обоснованной   организаторской   деятельности   по   созданию   условий   для   гражданскопатриотического
воспитания школьников;
-передача жизненного опыта от поколения к поколению;
-активизация творческого потенциала воспитанников, родителей, педагогов.
Направленность:Направленность  работы носит  ориентирующий   характер.  Занятия предполагают  многообразие
информации.   Это   важно,   так   как   музейная   среда   и   музейный   предмет   обладают   большими   возможностями
эмоционального воздействия в нравственном воспитании.
Данная   программа   представляет   собой   систему   работы   по   внеурочной   деятельности
добровольного объединения учащихся различных возрастных групп.
Образовательной областью  данной   программы   является   изучение   исторического   и
культурного наследия своей малой родины.
Предметом изучения  являются культура, быт и   духовные традиции,  история села, судьбы
людей, тесно связанные с историей села.
Новизна данной программы состоит в том, что ее основа – местный региональный компонент,
который ранее не подлежал глубокому изучению.
Методы обучения
1. Словесный - передача необходимой для дальнейшего обучения информации.
2. Наглядный  -   просмотр   видеофильмов,   слайдов,   открыток,   посещение   экспозиций  и
3. Поисковый - сбор информации по интересующей теме.
4. Исследовательский  - изучение документальных и вещественных предметов из  фондов
выставок музея. школьного    музея    для    развития    мыслительной,    интеллектуально-познавательной
деятельности.
5. Средства   обучения:   научный  и  практический   опыт  музеев  мира,   богатства музейных
экспонатов и достижения цивилизаций.
Основные направления и содержания деятельности программы
*Туристическое: походы, поездки, участие в  разработках новых маршрутов;
*Экскурсионное: экскурсии в музеи, по историческим местам своего района, Организация экскурсий для детей, как
обзорных   для   группового   посещения,   так   и   индивидуальных.   Проведение   экскурсий   для   взрослых,   посещающих
школьный музей.
*Исследовательское:  сбор информации о родном крае, ветеранах и тружениках тыла Великой Отечественной войны,
работа над рефератами, участие в районных конференциях, участие в интеллектуальных играх и конкурсах, работа с
архивными документами в исследовательских целях
*Архивное: ведение летописи школы, оформление и учёт материала об экспонатах, ведение архивной документации;
*Экспозиционная: оформление экспозиций, передвижных выставок, постоянных стендов и витрин;
*Культмассовая работа: проведение праздников, мероприятий, творческих конкурсов, викторин, конкурсов проектов;
*Нравственное и патриотическое воспитание  обучающихся на основе экспозиционной, экскурсионной и научно —
просветительской деятельности музея;
Связи с общественностью: работа со СМИ, сотрудничество с музеями других учебных заведений района и т.д.
Ожидаемые результаты

 :  участие   в   школьных,   районных   и   областных   конференциях,
олимпиадах, фестивалях, подготовка экспозиций и проведение экскурсий. Формы подведения итогов:  исследовательские   работы,   выставки,   экспозиции,
публичные выступления.
Содержание проблемы патриотического воспитания и обоснование необходимости ее
решения средствами школьного музея
Становление гражданского общества и правового государства в нашей стране во многом
зависит   от   уровня   гражданского   образования   и   патриотического   воспитания.   Сегодня
коренным образом меняются отношения гражданина России с государством и обществом. Он
получил большие возможности реализовать себя как самостоятельную личность в различных
областях жизни, и в то же время возросла ответственность за свою судьбу и судьбу других
людей.   В   этих   условиях   патриотизм   становится   важнейшей   ценностью,   интегрирующей   не
только   социальный,   но   и   духовно-нравственный,   идеологический,   культурно-исторический,
военно-патриотический и другие аспекты.
В   условиях   становления   гражданского   общества   и   правового   государства   необходимо
осуществлять воспитание принципиально нового, демократического типа личности, способной
к инновациям, к управлению собственной жизнью и деятельностью, делами общества, готовой
рассчитывать   на   собственные   силы,   собственным   трудом   обеспечивать   свою   материальную
независимость. В формирование такой гражданской личности, сочетающей в себе развитую
нравственную,   правовую   и   политическую   культуру,   ощутимый   вклад   должна   внести
современная школа.
Детский возраст является наиболее оптимальным для системы гражданско-патриотического
воспитания, так как это период самоутверждения, активного развития социальных интересов и
жизненных   идеалов.   Но   реализация   гражданско-патриотического   воспитания   только   с
помощью знаний подхода невозможна. Новое время требует от учреждения форм и методов, адекватных современным социально-
педагогическим   реалиям.   Появляется   необходимость   в   деятельностном   компоненте
гражданско-патриотического   воспитания.   Только   через   активное   вовлечение   в   социальную
деятельность и сознательное участие в ней, через изменение климата учреждения, развитие
самоуправления можно достигнуть успехов в этом направлении.
Гражданско-патриотическое воспитание в современных условиях – это целенаправленный,
нравственно   обусловленный   процесс   подготовки   подрастающего   поколения   к
функционированию   и   взаимодействию   в   условиях   демократического   общества,   к
инициативному труду, участию в управлении социально ценными делами, к реализации прав и
обязанностей,  а  также  укрепления ответственности  за  свой  политический, нравственный  и
правовой   выбор,   за   максимальное   развитие   своих   способностей   в   целях   достижения
жизненного   успеха.   Гражданско-патриотическое   воспитание   способствует   становлению   и
развитию личности, обладающей качествами гражданина и патриота своей страны.
Ключевым условием жизнеспособности государства, эффективного функционирования его
институтов, консолидирующей силой, способствующей духовному единению народа, является
патриотизм, составляющий основу национального самосознания народа.
Патриотизм   выражается   в   любви   и   преданности   своей   Родине,   родной   земле   и   своему
народу, его истории, культуре и природе. Актуальность патриотической проблематики присуща
не только современности. Она привлекала большое внимание мыслителей-философов, ученых,
политических деятелей, педагогов на протяжении всей истории человечества.
Стало очевидным, что решение множества проблем в жизни страны во многом зависит от
уровня сформированности гражданской позиции у подрастающего поколения, потребности в
духовно-нравственном совершенствовании, уважения к историко-культурному наследию своего
народа и всех народов России. В связи с этим приоритетными направлениями и составными
частями   образовательного   процесса   является   гражданско-правовое,   патриотическое
воспитание подрастающего поколения. эгоизм,
  цинизм,
События   последнего   времени   подтвердили,   что   социальная   дифференциация   общества,
девальвация   духовных   ценностей   оказали   негативное   влияние   на   общественное   сознание
большинства социальных и возрастных групп населения страны, резко снизили воспитательное
воздействие   российской   культуры,   искусства   и   образования   как   важнейших   факторов
формирования   патриотизма.   Стала   более   заметной   постепенная   утрата   нашим   обществом
традиционно российского патриотического сознания. Во многом утрачено истинное значение и
понимание интернационализма. В общественном сознании получили широкое распространение
равнодушие,
  немотивированная   агрессивность,
неуважительное отношение к государству и социальным институтам. Проявляется устойчивая
тенденция падения престижа военной службы.
         В этих условиях очевидна неотложность решения на государственном уровне острейших
проблем системы воспитания патриотизма как основы консолидации общества и укрепления
государства. Деятельности школьного музея в создании системы патриотического воспитания
принадлежит   важная   роль.   Она   предусматривает   формирование   и   развитие   социально
значимых ценностей. Героические события отечественной истории, выдающиеся достижения
страны в области политики, науки и культуры еще сохранили качества нравственных идеалов,
что   создает   предпосылки   для   разработки   комплекса   мероприятий   по   патриотическому
воспитанию учащихся с учетом сложившихся к настоящему времени тенденций.
  индивидуализм,
Содержание работы краеведческого кружка
№ Тема
заняти
Содержание
Понятия
Методы
Умения,
Дата
проведе й
организации
формы
занятий
навыки
ния
                             Тема  1.  Введение в музееведение  (14 часов)
Умение
работать с,
ист.
источниками,
составлять
их
характерист
ику
Правильно
объяснять
ист.термины,
 Этнография,
военно-
патриотическое
направление,
мемориальнные
музеи
Частично-поисковый Правильно
объяснять
ист.термины,
составлять
характерист
ику

 Исторические
источники и их
классификация.
Конструктивный
Конструктивный
 Экспонаты,
выставки,
экспозиции,
раритет
1-2 Введен
ие  в
музееве
дение
Музееведение в
системе  наук.
3-4 Поняти
е о
музее
5-6 Тип и
профил
ь  музея
Составные  части
музея. Музей-
институт
социальной
памяти. Эволюция
музея.  Споры о
назначении музея.
Понятие о типе и
профиле музея Фонд  музея
Каталог, фонд,
система  учета
Объяснительно-
иллюстративный
 Экспонаты,
выставки,
экспозиции,
раритет
Правила  учета
музейных
предметов,
Собирание, учет,
хранение и
использование
экспонатов
Объяснительно-
иллюстративный
Музейный фонд-
основа музея
См. занятие 1-5
Объяснительно-
иллюстративный
 См. занятие 1-6
. См. занятие 1-6
Объяснительно-
иллюстративный
7-8 Поняти
е о
музейн
ом
предме
те
9-
10
11-
12
13-
14
Класси
фикаци
я
музейн
ых
предме
тов
Музейн
ая
термин
ология.
Практи
ческое
занятие
профилей
музея
 Умение
работать с,
ист.
источниками,
составлять
их
характерист
ику
Умение
работать с,
ист.
источниками,
составлять
их
характерист
ику
Правильно
объяснять
ист.термины
Правильно
объяснять
ист.термины,
давать развернутый
ответ на
вопрос.
Тема 2.  История  музейного  дела  в России (6 часов)
 Петр 1 и его
Кунсткамера.
Частные  собрания
в 18-19 веке. Музей
ХХ века.
Коллекциониров
ание древностей
. Эрмитаж.
Третьяковская
галерея
Объяснительно-
иллюстративный
давать
развернутую
характерист
ику   музею
«Попол
нение
стенда
Истори
я
школы»
.
«Оформ
ление
Школьн
ого
альбом
а»
Первые
музеи
России.
Первые
музеи
Ялуторо
вского
района.
15-
16 Новые
возможности
музея.
Тенденции
развития
музейного  дела.
Конструктивный
Знакомство  с
каталогом
негосударственных
музеев
 Тип и профиль
музея
Объяснительно-
иллюстративный
, раскрывать
причинно –
следственны
е связи
давать
развернутую
характерист
ику   музею
17-
18
19-
20
Музей
на
службе
человек
а.
Практи
ческое
занятие

«Истор
ия
села»
                                                   Тема 3. Краеведение и школьные  музеи России (6
часов)

Зарождение
отечественного
краеведения.
Деятельность
Петра 1, М.В.
Ломоносова.
Краеведение,
предметный
подход  в
обучении,
школьные  музеи
Конструктивный
Правильно
объяснять
ист.термины,
составлять
характерист
ику
профилей
музея
21-
22
Развити
е
культур
ы,
образов
ания,
их
влияни
е  на
развити
е Сеть школьных
музеев
Экспедиции,
поисково-
исследовательск
ая  деятельность
Конструктивный
составлять
характерист
ику
профилей
музея
 Сеть школьных
музеев
Собирание, учет,
хранение и
использование
экспонатов
Встреча с членами
Совета  музея
давать
развернутую
характерист
ику   музею
23-
24
25-
26
краевед
ения.
Краеве
дение и
школьн
ые
музеи
на
совреме
нном
этапе.
Практи
ческое
занятие
-
посеще
ние
музея Г.
Ялуторо
вска
Тема 4. Школьный  музей: его  специфика и место  в музейной  сети (6 часов)
составлять
характерист
ику
профилей
Основные
признаки
школьного  музея.
Роль и место  музея
Музейная  сеть,
тип и профиль
музея. Паспорт
27-
28
Школьн
ый
музей  в
системе
Объяснительно-
иллюстративный в образовательном
учреждении.
«Положение  о
школьном  музее»
Основные
признаки
негосударственног
о  музея. Правила
ведения
документации.
музея.
Музейная  сеть,
тип и профиль
музея. Паспорт
музея
Паспорт  музея,
каталоги,
картотека.
Объяснительно-
иллюстративный
Конструктивный
музея
Оформление
документаци
и
Навыки
ведения
документаци
и
29-
30
31-
32
образов
ания.
Нормат
ивная
база.
музея
Практи
ческое
занятие
-
«Посещ
ение
школьн
ого
музея с.
Новотья
лово»
                                                Тема 5 . Краеведческая работа   школьных  музеев (14
часов)
33-
34-
35
поисково-
исследовательск
ая  деятельность
Объяснительно-
иллюстративный
Уровни
краеведческой
деятельности
 Музей-
храните
ль
местно
й
истории
составлять
характерист
ику
профилей
музея .
Краеве
дческие
источни
ки.
Откуда
мы
берем
информ
ацию
для
музея?
Формы
краевед
ческой
работы
Исслед
ователь
ские
методы
краевед
ения
Результ
аты
36-
37-
38-
39-
40-
41-
42
43-
44
 Виды  источников
Объяснительно-
иллюстративны
Устные.
Письменные,
археологические
,
этнографические

Классификац
ия
источников
 Разнообразие
форм  работ по
краеведению
Разнообразие
форм  работ по
краеведению
Переписка.
Встречи,
обследования,
экскурсии,
походы и др.
Наблюдение,
беседа ,
анкетирование,
опрос,
Частично-поисковый
 Частично-поисковый Классификац
ия
источников
Разнообразие
форм  работ по
Отчеты,
доклады,
Частично-поисковый Классификац
ия краеведению
Работа с
источниками.
рефераты,
выставки,
экспозиции.
выставки,
экспозиции,
экспонат,
раритет.
Конструктивный
источников,
оформление
результатов
работы
Классификац
ия
источников
45-
46
краевед
ческой
деятель
ности.
Практи
ческое
занятие
-
работа
в фонде
школьн
ого
музея.

                                                                                Тема 6.  Учет  и хранение  фондов  школьного
музея.(10 часов)
47-
48-
49
Объяснительно-
иллюстративны
Ведение
учетной
документаци
и.
 Состав
фондов
Структура фондов
Основной и
научно-
вспомогательны
й  фонды,
обменный,
дуплетный
фонды,
Книга учета,
картотеки.,
50-
51-
52
 Акты
приема
и
Условия  хранения
фондов
Объяснительно-
иллюстративный
Ведение
учетной
документаци переда
чи
музейн
ых
предме
тов
Практи
ческое
занятие
:
заполне
ние
докуме
нтации
музея
53-
54-
55-
56
запасники
и.
Книга учета,
картотеки
Основной и
научно-
вспомогательны
й  фонды,
обменный,
дуплетный
фонды
Практическое
выполнение
заданий  по
классификации
источников
Ведение
учетной
документаци
и
                                                                          Тема 7.  Экспозиции школьного  музея  (6  часа)
Экспонат-  главная
структурная
единица
экспозиции.
Тематико-
экспозиционный
план, проект,
Частично-поисковый  Составление
проектов
экспозиций
57-
58
Концеп
ция и
художе
ственн
ый
замысе
л
экспози
ции. Главные
структурные
единицы выставки
 План и  проект
выставки
Частично-поисковый Составление
проектов
выставок
Экспонаты  и
выставки,
принципы  их
создания и  методы
решения проектов
. Тематико-
экспозиционный
план, проект,
Объяснительно-
иллюстративный
Составление
проектов
экспозиций и
выставок
59-
60
61-
62
Выстав
ка,
возмож
ности
ее
организ
ации в
условия
х
школы.
Практи
ческое
занятие
:
Выстав
ка ко
дню
Победы
«Ветера
н – имя
твое
бессмер
тно!»
                                                                        Тема 8. Массовая и экскурсионная  работа  школьного
музея. (2 часа) Работа  с
аудиторией,
формы  массовой
работы .
Экскурсия,
лекция, беседа.
Урок в музее,
консультация,
встреча,
праздник.
Объяснительно-
иллюстративный
 Составление
текста
экскурсии,
рецензия  на
рассказ
экскурсовода
63-
64
Встреча
с
ветеран
ами
«Жертв
ы
полити
ческих
репресс
ий»
 Частично-поисковый

Навыки
работы  с
литературны
ми
источниками
                                                              Раздел 9  Литературные  источники  по краеведению  и
музееведению  (4 часа)
65-
66-
67-
68
 Путеводители по
специальной и
методической
литературе.
Библиотеки,
архивы, личные
собрания,
аннотирование,
выписки,
конспекты.
Практи
ческое
занятие
в
сельско
й
библиот
еке  .
Принци
пы и
приемы
работы
с
каталог ами.

file_name: раб прог музея.docx

description: ами.

intro: Судьба подрастающего поколения в значительной мере зависит от восстановления и устойчивого функционирования системы воспитания, определяющей нравственные ориентиры, дающей прочную духовную опору на подлинные, а не мнимые жизненные ценности, гражданственность и патриотизм. Свое начало воспитание патриотизма берет там, где родился человек, где он прошел свое духовное и нравственное становление. А для этого молодой человек должен воспитываться на исторических, культурных традициях своего народа, должен помнить о прошлой жизни своих предков.Судьба подрастающего поколения в значительной мере зависит от восстановления и устойчивого функционирования системы воспитания, определяющей нравственные ориентиры, дающей прочную духовную опору на подлинные, а не мнимые жизненные ценности, гражданственность и патриотизм. Свое начало воспитание патриотизма берет там, где родился человек, где он прошел свое духовное и нравственное становление. А для этого молодой человек должен воспитываться на исторических, культурных традициях своего народа, должен помнить о прошлой жизни своих предков.

история

group: Дисциплины

доп. образование детей

group: Другое

title: Рабочая программа школьного музея "Истоки"