extracted_text:
Урок развития речи в 5 классе. (2 часа)
Тема: « Составление письма и оформление конверта»
Цель: дать представление о ведении переписки, выработать умение составлять письма;
развивать творческую самостоятельность учащихся; умения излагать мысли сжато,
ясно, устанавливать связь между предложениями в тексте и между частями текста;
научить правильно оформлять прямой и обратный адреса; воспитывать
внимательное, чуткое отношение к другим людям.
Материал к уроку:
выставка книг: К.Симонов «Живые и мертвые» (кн.1, гл. IV),
                          Л.Кассиль    «Черемыш – брат героя»,
                          А.П.Чехов «Ванька»,
                          А.П.Гайдар «Чук и Гек»;
репродукции картин: А.Лактионова «Письмо с фронта»,
                                     И.Репина «Запорожцы пишут письмо турецкому султану»,
                                     Неменского «Последнее письмо»,
                                     Бута «Боевые подруги»,
                                     БогдановаБельского «Письмо»;
чистые конверты, конвертытреугольники;
 плакат «Основные правила переписки»;
образцы писем  М.А.Ульяновой – детям,
                            Н.Островского – матери,
                            Сухомлинского – сыну.
Ход урока.
Вступительное слово учителя.
 Сегодня на уроке мы узнаем, как пишутся письма, чтобы наши письма интересны,  и поучимся
оформлять конверты, чтобы они всегда доходили до тех, кому мы их пишем.
   Письмо – это серьёзный документ. Порой оно перестаёт быть личным делом, когда, например,
ребята пишут в газету о своём вкладе в борьбе за мир, рассказывают о трудовых делах, о школе,
о туристических походах, о переписке с зарубежными друзьями. Вовремя полученное письмо
способно иногда возвратить другому человеку веру в добро, в жизнь.
   Писать письма – большое искусство, которому нужно учиться с детства.
     Давайте рассмотрим несколько картин и по выражению лиц людей, запечатлённых на них,
догадаемся, какие письма бывают.
 На доске появляется запись:   письмо – радость,
                                                     письмо – послание,
                                                     письмо – надежда,
                                                     письмо – отчаяние,
                                                     письмо – скорбь.
   Слово «письмо» образовано от греческого ЭПИСТОЛА – послание (запись в тетрадь). Это
написанный   текст, посылаемый  для  сообщения  чегонибудь  комунибудь. Следовательно,  это
ЭПИСТОЛЯРНЫЙ ЖАНР.
     Как вы думаете, всегда ли были письма?
     Нет, не было, когда люди не умели писать. Вернее сказать, когда не умели говорить. Ведь до
возникновения   письменности   существовали   наскальные   рисунки   –   своеобразные   послания.   У
людей всегда была потребность общаться друг с другом, делиться своими мыслями, чувствами.
Хорошо, когда рядом друг, а если далеко? Тогда мы пишем письма.
Давайте подберём однокоренные слова к слову «письмо»
                     (писать, письменность, письмена, писатель, писание, переписчик,
                     письмоносец, письмоводитель, писец, писарь, писулька, писака, писаный,
                     писанина) Есть   ещё   одно   не   известное   вам   слово   –   ПИСЬМОВНИК.   Так   в   старину   называли   сборник
образцов для составления писем: подбери нужный для составления письма текст, перепиши и
можешь отсылать.
   Как вы думаете, нужны ли нам сейчас письмовники?
Конечно,   нет.   Письма,   написанные   по   шаблону,   неинтересны.   Каждое   письмо   должно   быть
неповторимым, отражающим чувства и мысли автора.
   Значит, умение писать письма – это творчество, без которого трудно обойтись.
Кому пишут письма?
     Родителям, друзьям, знакомым и  даже незнакомым людям, а случается, и врагам. (смотрим
картину И.Репина «Запорожцы пишут письмо турецкому султану»)
Кто пишет письма?
      Один человек другому. Это личные письма.
      Группа людей.               Это коллективные письма.
Так какие же бывают письма ?
          Дружеские, родственные, деловые, поздравительные, призывные.
 Прослушайте, пожалуйста, небольшие отрывки из писем, взятые из художественной литературы,
и определите, какие это письма.
1. «Милый дедушка, Константин Макарыч! И пишу тебе письмо. Поздравляю вас с рождеством
и желаю тебе всего от господа Бога. Нету у меня ни отца, ни маменьки, только ты у меня один
остался….» (А.П.Чехов «Ванька»)                         ЛИЧНОЕ
2. «Синцов писал о подбитых немецких танках, о лежащих во ржи мёртвых немцах… и … о
самом главном – о том, что, оказывается,   можно жечь немецкие танки и не отступать перед
ними, когда они идут на тебя» (К.Симонов «Живые и мёртвые»)   ДЕЛОВОЕ
3. «Несколько дней вьетнамские ребята писали и переводили на английский, французский и
русский   языки   послание   мира.   Ктото   вложил   свои   рисунки,   фотографии   друзей,
родственников.   Пусть   знает   неизвестный   адресат,   что   нет   во   Вьетнаме   семьи,   которая   не
изведала бы ужасов войны и не мечтала бы о мире. О мире не только для своих родных – для
всех людей планеты.
                       Плыви,  письмо, плыви,

                        Пусть миру люди скажут: «Да!»,
                        А войнам скажут: «Нет!»                                                 ПРИЗЫВНОЕ
И принеси ответ.
А могут ли письма плавать?  Да, «бутылочная почта»
                     Почту в дальние районы доставляют почтальоны.
                     И заходят в каждый дом то с газетой, то с письмом.
                     Возят почту корабли, самолёты, поезда,
                     Мчат во все концы Земли, на заставы, в города.
                У каждого автора письма свой почерк, свой стиль, своя манера. Сколько людей, столько
и писем. Но все они должны быть грамотно написанными и аккуратно оформлены на чистом
листе бумаги.
Знакомимся с «Основными правилами переписки». (Показ плаката через проектор) Мысли выражай сжато, точно, ясно.
Добивайся живости и выразительности речи.
Тон письма должен быть вежливым.
Сначала изложи то, что прямо относится к лицу, которому пишешь, а затем сообщи то,
 что касается тебя самого или другого лица.
Старайся писать о себе мало и кратко, о других больше и подробней.
Стремись писать об интересных фактах и событиях.
Обязательно отвечай на полученное письмо своевременно.
 Необходимо помнить ещё одвух  основных   общечеловеческих  правилах:
Никогда не читай чужих писем и всегда подписывай свои
А теперь давайте рассмотрим образцы написания писем.
На доске и в тетрадях учащиеся оформляют  записи:
                                                                                ДАТА
                                        ОБРАЩЕНИЕ к адресату
(варианты: Добрый день; Здравствуйте; уважаемый, дорогой, любимый и др.)
   НАЧАЛЬНЫЕ фразы
(варианты:   письмо   Ваше   получил(а);   Бесконено   благодарны;   С   волнением
прочитал(а,и) Ваше письмо и др.)
     СОДЕРЖАНИЕ письма
(варианты: изложение событий, логическое развитие мыслей и т.д.)
                                           КОНЦОВКА
(варианты: пожелания, просьбы, приглашение, поздравление и т.д.
       До свидания; До скорой встречи; Непременно напиши; Очень скучаю по тебе;
Крепко обнимаю; Пиши, жду и др.)
                                                                    ИМЯ автора письма (адресата)
ДАТА (можно в начале письма или в конце)
Возможна приписка
P.S. (постскриптум – после написанного)

Дату должны обязательно ставить. Многие предвоенные и военные письма именно потому так
ценны для нас, что в них поставлена дата.
   Но вот письмо закончено, поставлена подпись. Его запечатывают в конверт. Теперь нужно
написать адрес. Как это сделать? Вспомним Ваньку Жукова, который ограничился фразой «На
деревню дедушке» Конечно же, письмо не могло дойти до адресата. А все ли умеют правильно
оформлять конверты?
Рассмотрим образец.
 Что вы видите на конверте? ( марки, штемпель, адрес адресата и адрес отправителя, индекс)
 Об индексе забывать не следует, чтобы не усложнять работу автоматасортировщика на почте.
Обратите внимание на сокращения. Какие слова на конверте следует сокращать? (город – г., село
–с., область – обл., район – рн, посёлок – пос., улица – ул., дом – д., квартира – кв.)
В какой форме принято писать на конверте фамилии и имена?
Адресат – полностью ф.и.о. в дательном падеже (кому?) Марии, Зое и т.д.
Адресант – фамилию в форме именительного падежа и инициалы. Кулешов А.М.
На партах чистые конверты, на которых учащиеся напишут свой собственный адрес.
(Учитель обращает внимание учащихся на знаки препинания и сокращения слов, проделывая
аналогичную работу на классной доске) Интересный случай. Письмо британского солдата, отправленное матери, дошло до адресата
через 64 года, а в Германии письмо пришло по назначению спустя 280 лет. А во Франции
открытка была доставлена спустя 73 года.
   Неряшливо, неграмотно оформленный конверт невыгодно характеризует личность писавшего и
не гарантирует, что письмо дойдёт до адресата. Также не следует на конверте делать лишние
надписи, наподобие «Лети с приветом, вернись с ответом и др.)
 Итак, письмо запечатано и опущено в почтовый ящик. Кто доставит его адресату?
ПОЧТАЛЬОН.
 А какие почтовые отправления вам ещё известны? (ТЕЛЕГРАММА, БАНДЕРОЛЬ,
ОТКРЫТКА, ПЕРЕВОД, ПОСЫЛКА, ГАЗЕТА, ЖУРНАЛ, ИЗВЕЩЕНИЕ.
 Летом 1957 года на Конгрессе Всемирного почтового Союза был учреждён праздник – Неделя
письма – международный праздник почтальонов и других работников связи. А международную
организацию работники связи создали ещё в 1874 году. Уже тогда понимали, что обмен письмами
способствует углублению международного общения, помогает укреплять мир на Земле.
Домашнее задание:  написать письмо другу о своей жизни, оформить правильно конверт.
Рефлексия:   Что мы сегодня узнали? Чему научились?

file_name: Урок развития речи в 5 классе.doc

intro: Урок рассчитан на 2 часа. Используемый материал на уроке поможет учителю развить творческую самостоятельность обучающихся, умение излагать мысль сжато, ясно, устанавливать связь между предложениями в тексте и между частями текста, а практическая направленность урока научит правильно оформлять прямой и обратный адреса, а также, надеюсь, вызовет интерес к художественной литературе и изобразительному искусству.Данный файл представляет собой разработку урока развития речи по теме "Составление письма и оформление конверта", рассчитанную на 2 часа.

title: Урок развития речи в 5 классе на тему "Составление письма и оформление конверта"


extracted_text:
Кітап (араб.:  – жазба) — мерзімсіз баспасөз басылымы; көркемәдеби, қоғамдықсаяси, ғылымипрактикалық
мазмұндағы туынды.
Кітаптың алғашқы түрлері ежелгі Шығыс елдерінде, Грекияда, Римде қыш текшелеріне, тақта тастарға сына
жазуыменжазылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 25ғасырда Мысырда қыш текшелердің
орнына қамыс (папирус) қолданылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 7ғасырда қамысқа кітап жазу
ісі Грекия мен Римде кең өріс алды. Осыған байланысты кітапты көшіріп жазуға машықтанған көшірушілер мен
қолжазбаны көркемдеуші суретшілер пайда болды.[1]
Біздің заманымыздан бұрынғы 2ғасырда қамыстың орнына тері жарғақ қолданыла бастады. Ежелгі Рим
мәдениеті мен ғылымы өкілдерінің туындылары жарғақ кітаптарға жазылып таралды. 105 ж. қытай шебері Цай
Лунь қағазды ойлап тауып, 13ғасырда қағаз жасау өнері Шығыстан Батысқа тарай бастады. Осыған орай,
Еуропада қолжазба кітап қауырт өркендеп, түрліше әріптер, бас тақырыптар (айдарлар) қолданыла бастады.
Кітап мұқабалары алтын, күміс, т.б. металмен өрнектелді. 15ғасырдың ортасында неміс өнертапқышы Иоганн
Гутенбергтің баспа қалыбын ойлап табуына байланысты, жылжымалы құйма қаріппен құйылатын баспа кітап
пайда болды. Осы заманғы кітап — мұқабаға дәптерлер түрінде өзара тіркестіріліп бекітілген кітап блогі
үлгісінде жасалады.[2] Кітап пен кітапхана туралы қызықты деректер Қай елдің, қай халықтың болмасын оның
мәдени деңгейі, сауаты, әрине, кітаппен байланысты. Америка Құрама Штаттарында халықтың тең жартысы
кітап оқымайтын көрінеді. Соның да салдары шығар, сұрақанкета нәтижесіне үңілгенде студенттердің 40
пайызы Израиль  араб елдерінің бірі деп жауап берген. Франклин Рузвельт АҚШтың Вьетнам соғысы
кезіндегі президенті деп түсінеді екен. Ал сол студенттердің тең жартысы Черчилльдің кім екенін білмей
шыққан...
Кітап оқудың ұлт болашағы үшін маңызы зор. Білімсіз қоғам ешқашан да өрге басқан емес. Назарларыңызға
кітаптар мен кітапханаларға қатысты бірнеше қызықты дерек ұсынамыз.






Финляндияда «Скепсис» деген қоғам бар. Оның мүшелері әр жылдың аяғында бас қосып, ақылдаса
отырып, жылдың ең нашар кітабына «Құрмет грамотасын» беретін көрінеді.
Бұрынғы батыс Германияда шығып тұратын «Конкрет» атты журналдың жылдың ең жаман
шығармасына, яки ең дарынсыз авторына беріп тұратын сыйлығы бар екен. Оны алған адам бұдан былай
қарай мұндай кітап жазбауға және осы сыйлыққа келген ақшаға басқа бір мамандық алам деп уәде беруге
тиіс екен.
ШриЛанкада археологиялық қазба жұмыстарымен шұғылданған Америка ғалымдары әр парағы таза
алтыннан дайындалған ғажап бір кітап тауып алыпты. Онда көне Үндістанның белгілі бір дастаны
басылған дейді.
Францияның Нанта қаласында тұратын бір дәрігерфармацепт отыз бес жыл бойына әр елдің
гимндерін жинаумен шұғылданыпты. Франс Пресс агенттігінің хабарлауына қарағанда оның коллекциясы
бүгінде жүз елудің үстіне шығыпты.
Бұдан дәл он жыл бұрын (2004 ж.) Сирия ғалымдары басқа ағайындас әріптестермен біріге отырып,
«Бүкіл арабтық энциклопедия» шығаруға кіріскен. Бұл жиырма томдық үлкен еңбектің әрқайсысы мың
беттен тұрады.
Францияда небары сегіз сағат ішінде бір өлеңдер жинағын басып шығарған. Таңғы сағат тоғызда
қолжазбасын әкеліп тапсырған автор кешкі сағат бесте жырқұмарларға қолтаңба үлестіре бастаған. 

Біздің жыл санауымыздан бұрынғы үшінші ғасырдың басында тұрғызылып, жаңаша жыл санаудың
басында римдіктердің шабуылы кезінде өртенген дүниенің сегізінші ғажабы – Александр кітапханасы
қалпына келтірілді. Кезінде теңдесі жоқ бұл кітапханада мыңдаған папирус оралымдары болған.
Франция президенті болған Франсуа Миттеранның артында қалған өлмес еңбегі – Парижде салынған
еш жерде, еш елде болмаған теңдесі жоқ супер кітапхана. Ол осы өткен жиырмасыешы ғаырдың ғылыми
техникалық жаңалықтарының ұлы жемісі. [3]      «БІР ЕЛ - БІР КІТАП»
Акциясы туралы ереже
Оқу адамзаттың  жан-жақты да белсенді болуына ықпал ететінін және жеке тұлғаның  дамуы мен
қалыптасуындағы   маңызды   функцияны   атқаратының  мойындай   отырып,  қоғамды   дамытудағы   басым
міндеттердің бірі ретінде оқуды қолдауды қарастыра келе, ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы «Бір ел -
бір кітап» акциясын жыл сайын жүзеге асыруды ұсынады.
1. Жалпы ережелер
1. ОСЫ   ЕРЕЖЕ   «Бір   ел   -   бір   кітап»   акциясын  өткізу   тәртібін,   мәртебесі   мен   мақсат-
міндеттерін айқындайды.
2. Акция мекемесіне жататындар:
•

Мәдениет

және

ақпарат

 ҚР
 ҚР
•
• ҚР Кітапханашылар ассоциациясы
 Ұлттық
академиялық
министрлігі
кітапханасы
3. Акцияның  мақсаты: оқу мәдениетін дамыту және  қолдау, тарихи-мәдени және рухани
мұрамызды сақтау, ана тілімізге деген қамқорлық қатынас.
4. Міндеттері:

•  ұлттық  әдебиеттерге   деген   оқырмандардың  қызығушылығын   арттыру  және   оған
қолдау
көрсету;
•   мемлекет   және  қоғам  қайраткерлерін,  ғалымдарды,   оқу   ісіне  қатысы   бар   басқа   да
тарту;
мамандарды
•

тарту;
•   баспагерлер  ұйымының  қазақстандық  авторлар   кітабын   басып   шығаруға   деген
қызығушылығын
арттыру;
• әлемдік әдеби процеске қазақстандық авторларды да ықпалдастыру.
мәселесіне
оқырмандарды

ықтимал
оқу

5. Акция мазмұны: Бүкіл елдің бір кітапты бір мерзімде оқып шығуы және талқылауы. Осы
кітапқа   арнап,   түрлі   іс-шаралардың  өткізілуі.   Акцияны  өткізу  үшін   ауызша   сұрау,
телефон   арқылы   сұрау   немесе   сауалнама   жүргізу   арқылы   оқу   орындарындағы,
ұйымдардағы,   мекемелердегі   азаматтардың  ұсыныстарын   білу   жолымен   кітап
таңдалады.
6. Акцияға қатысу үшін қаралатын кітаптар:
•  ұлттық  гуманизм идеялары мен жалпы азаматтықты, тарихи-мәдени дәстүрлерді,
дамуын   бейнелейтін;
алуан;
сан
жоғары;
 қызықты;
тарихи   тамырластық
•
•
•
пен   осы   замандағы   еліміздің
барлығына
көркемдік
жанрлық
жағынан
 құны кітапханалар
•
• пікір сайыстыруға ынталылық тудыратындай.
  мен
кітап

дүкендерінде

саны   жеткілікті;
Акцияға қатысу үшін БАҚ және телекомпаниялар мен радиостанциялардың, басылымдардың
жеке   тілшілері,   сондай-ақ  басқа   да   шығармашылық  бірлестіктер   мен   жеке   түлғалар
шақырылады.
2. Акцияға әзірлік пен оны өткізу жетекшілігі
1. Акцияны  өткізу  мен  әзірлеу  үшін  Қазақстанға  танымал  жазушылардан,  ғалымдардан
және қоғам қайраткерлерінен тұратын ұйымдастыру комитеті құрылады.
2. Ұйымдастыру комитеті:

 өткізу
 үлгісін,
•   акцияны
акция

•
•
• БАҚ арнап хабарлама дайындайды.
акция
 үшін

  мерзімі
таңдалған
  мен   тәртібін   анықтайды;
бекітеді;
бекітеді;
кітапты

нәтижелерін
3. Акция шаралары ұйымдастыру комитеті белгілеген күні өткізіледі.
4. Ұйымдастыру жұмыстарын жүзеге асыру үшін акцияны өткізумен және оны әзірлеумен
айналысатын жұмыс тобы құрылады.
3. Акцияға қатысу тәртібі
1. Акцияға жеке және ұжым болып қатысуға болады.
2. Акцияға  Қазақстанның  барлық  тұрғындары, барлық  оқу орындары, кез келген  ұйымдар
мен мекемелер қатыса алады.
3. Акцияға  қатысуды  қалағандар, ол жайында  ұйымдастыру комитетіне пошта, телефон,
электронды пошта арқылы хабарласуға тиіс.
4. Акция барысында  өткізілетін шара түрлері сан алуан болуы мүмкін: сынып сағаттары,
әдеби кештер, талқылау, кітап жайлы көрсетілімдер мен талқылаулар, жазушылармен,
актерлармен   кездесулер,   телемарафондар,   клуб   отырыстары,   инсценировкалар,
спектакльдер және т.б.
4. Өткізілу уақыты
1. Акцияны  өткізу   мен  әзірлік   науқаны   акция   туралы   жариялаған   күннен   басталады.
Дайындық кезеңінде акцияны өткізу бойынша әдістемелік ұсынымдар - плакаттар, кітап
туралы буклеттер, үнпарақтар шығарылады.
2. Акцияны өткізілу уақыты - 2012 жыл.
5. Қорытындылау 1. Акция  қорытындысын   жіберілген   материалдар   бойынша  ұйымдастыру   комитеті
шығарады.
2. Қорытындылау үшін кабылданатын материалдар:
•

•
•
• ҚРҰАК, ҚРКА сайттарына берілген акпараттық мақалалар.
мультимедиалық
видео
және

іс-шараларды

сипаттау;
фотоматериалдар;
материалдар;
3. Акцияны өткізу нәтижелерін қорытындылауда баяндалуға тиістілер: Қатысушылар саны,
Акцияға қатысу тәсілі, барынша ат салысқан аймақтарды - қалаларды, ауылдарды атау,
Акцияны ұйымдастыруда кітапханалардың рөлін бағалау.
4. Аяқтау кезінде Акцияның  ең  белсенді  қатысушылары анықталады және  қорытындысы
шығарылады.
5. Қорытынды   хабарлама  ҚР  Ұлттық  академиялык   кітапханасы   мен  ҚР   Кітапханашылар
Ассоциациясы сайттарында жарияланады.

  Иә,
  «Кітаппен  кеңес,
екендігін  атаанамыз,
  білім   өмір   шырағы»,
ұстаздарымыз  құлағымызға  құйып,
Кітапқымбат дүние, баға  жетпес  байлық. Кітап ақылшы, кітап тәлімгер, кітап сарқылмас  қазына,
кітаптаңғажайыптарға   толы  алтын   сандық.
  Кітап   –   адамгершіліктің  қайнар  көзі,
адамзаттың  рухани   құндылығы,   өмір  айнасы,   тарих  шежіресі,   өнербілім  бұлағы,   оқутәрбие
құралы. Қазақ  халқы кітапты  киелі, қасиетті  зат деп бағалаған. «Ой  маржаны білім», «Кітап білім
  білімдімен  теңес»  деген  сынды
бұлағы,
жүйелі   мақалдар  легі  бекер  айтылмаса  керекті.
  шынындада  бала  кезімізде  «қабатқабат
қаттама, ақылың болса  аттама» деп жұмбақтатып тұрып, кітап  құндылығын, оның адам  өмірінде
пайдасы  зор
аяқ
асты  етпеуімізді  қадағалайтын.
    «Халық   пен  халықты,   ұлт   пен   ұлтты  теңестіретін  нәрсебілім»,   деп  Мұхтар   Омарханұлы
айтқандай  осы   білімді  адамзат   баласына  жеткізіп,
  сусындататын  дүние  кітап   екені   анық.
Осындай  дүниені
кітап
танытып
оқуға  шақыру  мақсатында  «Р.Байсеитов  атындағы   Семей  қаржыэкономикалық  колледжінде»
колледж
және
Б.С.Дукеновалардың  ұйымдастыруымен «Жыл  оқырманы  2013» атты сайыс өтті. Сайысқа  колледж
қабырғасындағы   оқырман  студенттер   қатысты.   Сайыста   «Жыл  оқырманы»,   «Көрермендер
көзайымы»,   «Кітап  құмар  оқырман»,   «Талғампаз  оқырман»   сынды  номинациялар   болды.   Ал
сайыс  талаптары  бес  турдан  тұрды. Бірінші : «Визитная карточка»(бұл  үй тапсырмасы, яғни әрбір
қатысушы   өзі   туралы   айтып,   өзін   таныстырады). Екінші:   « Әдеби  лото » (сайысқа   қатысушылар
өздеріне  берілген
көркем
көмегімен  біріктіреді). Үшінші:
шығармалардың  атауы  жазылған
нұсқалы  сұраққа  жауап  береді). Төртінші:
«Эрудит» (әрбір  қатысушы
конверт  ішіндегі  бірнеше  жазушылар
кітапханашылары  Қ.К.Мылтықбаева
қиықшаларды  желім
жастарды
конверттегі

үш
халыққа

,

мен «Әдеби  аукцион

жауап  беруге  міндетті).Бесінші:
нөмірленген  портреттердің  кім екенін  табу).
(көркем
»

әдебиетке  байланысты  қойылатын  сұрақтарға
«Портреттер  галлереясы» (экранда  көрсетілген

көзайымы»
«Көрермендер
Жоғарыда  аталған турлар бойынша қатысушылар  өз  бақтарын сынады.Ал олардың әрбір  жауабын
саралап , әділ бағасын беріп отырған әділқазылар алқасы құрамында:
1.   Әділқазылар   төрайымы   –   Чушекова   Жанар   Меллатовна,   Абай   атындағы   Облыстық   әмбабап
кітапханасы  библиограф
2 Әділқазы мүшесі – Жиенбаева Жанна Жиенбайқызы, Қалалық Орталық кітапхана  әдіскер.
3.Әділқазы мүшесі   Куанышева Күлпаш Бадешовна, қоғамдық пәндер циклының төрайымы
4.Әділқазы   мүшесі   –   Темиржанова   Перизат   Кенесбековна,   экономикалық   пәндер   циклының
оқытушысы
атты  номинациясының
Сондайақ
жеңімпазын  анықтау  үшін  көрермендерге қатысушылардың номерлері жазылған  жетондар беріліп,
көрермендер өздеріне ұнаған  қатысушының нөмері жазылған жетонды қайтарып  беру арқылы дауыс
берді.Сонымен  сайыстың қорытындысы бойынша «Көрермендер көзайымы» номинациясын 1негізгі
білім
«Ақпараттық
  Айдана,
«Талғампаз  оқырман»номинациясын  2негізгі
  «Есептеу   техникасы   және   бағдарламалық
қамтамасыздандыру»   тобының   студенті   Балтабек   Алтынай   иеленсе   ,   «Кітап  құмар  оқырман»
номинациясын 2қысқартылған  «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыздандыру» топ
студенті Махамбетова Әйгерім және  «Жыл  оқырманы 2013» атауын алған, үздік оқырман 1негізгі
«Ақпараттық   жүйе»   тобының   білім   алушысы   Темірбекова   Назеркеге   бұйырды.   Қатысушылар
мадақтама   қағазымен   және   Ұлы   данамыз  Абайдың  «Қалың   елім   қазағым»  атты   кітабымен
марапатталды.
   Қатысушылар мен  көрермендер кітап  туралы құнды дүниелермен танысып, күмбірлеген  күймен
көңіл   толқынын  тербетіп,   біраз   шығармаларды   танып   білді.Кітапхана   ұжымы   келген   қонақтарға
алғыс   айтып,   қатысушыларға   ризашылықтарын  білдірді.   Автор   ретінде   менің   айтарым   «Кітап
оқыңыздар, кітаппен достасыңыздар, ДОСТАР!» дегім келеді.
  Құрманбаева
  жүйе»
тобының

алушысы
Тақырыбы: «Кітап – білім бұлағы»
Мақсаты: Білімнің кітап арқылы берілетінін ұғындыру, кітаптың адам өміріндегі маңызын, ғылым мен білімінің
пайдасы жөнінде түсіндіру. Оқушылардың кітапқа деген қызығушылығын арттыру. Оны күтіп ұстауға
тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Нақыл сөздер. Кітап көрмесі.
Сабақтың жүрісі
І. Ұйымдастыру
ІІ. Жұмбақтар шешу.
а) Теңізде түбі терең,
Сүңгіген жетер әрең (Білім)
ә) Көп әңгіме  өлеңім,
Күнде ақыл беремін. (Кітап)
б) Үндемес серік, ақылы берік. (Кітап)
ІІІ. Кіріспе сөз
 Балалар, бүгін біз кітап, білім туралы көптеген мағлұмат аламыз. Қазақстан азаматтары білімді, мәдениетті,
өнерлі болуы керек. Терең білім, ғылым жаңалықтарын, өткен тарихымызды, өнеркәсібімізді білу үшін кітапты
көп оқу керек. Кітап қағаз – ағаштан жасалады. Ағаш – табиғат байлығы. Кітап жасау үшін көптеген мамандық
иелері еңбек етеді.
1. Біздің елімізде бірде  бір бала мектептен тыс қалмайды. Жалпыға бірдей білім беру туралы мемлекеттік
маңызы бар «Білім туралы» заң қабылданған.
2. Алғашқы кітап басып шығару ісі қолмен атқарылған. Адамдар кітап болатын, әріп теретін машиналар ойлап
тапты. Қазіргі кезде кітап болып шығару ісі жолға қойылған.
3. Елімізде кітап шығаруға, оны безендіруге көп көңіл бөлінеді. Оған қыруар қаржы жұмсалады. Қазіргі кезде барлық мектеп оқушыларына оқулықтар тегін берілуде.
4. Оқулықты бүктеп, жыртып бүлдіруге болмайды. Өйткені, әр кітап – Отан байлығы, аға  апаларымыз бен
әже  аталарымыздың маңдай тері.
IV. Ән. «Әйбат менің кітабым» (хор)
5. Саған білім жемісін
Оқулығын береді.
Талай адам сол үшін
Маңдай терін төгеді.
6. Орманшының аялы
Алақаны өсірген
Сансыз ағаш саялы
Қағаз үшін кесілген
7. Ағаш кесіп қанша адам
Ормандарда жүреді
Аға қанша шаршаған
Ағаш тиеп үнемі
8. Машинист боп жасынан
Дүбірлетіп даланы
Сол ағашты тасыған
Білер ме көп ағаны
9. Заводтарда күн  түні
Қағаз жасап бағалы
Қанша адамның кім үшін
Маңдай тері тамады.
10. Оқулықты баршаға
Талай ғалым қолға алып.
Жылдар бойы қаншама
Жазады ұзақ толғанып.
11. Әдемілеп берсем деп
Бояу жағып не түрлі
Суретшілер көркемдеп
Қанша уақыт отырды.
12. Әріп теру үшін де
Талай адам терледі
Баспахана ішінде
Талай тыным көрмеді.
13. Оқулықты мектебің
Берер саған теп тегін
Білмейсің  ау сен бірақ
Қанша еңбек кеткенін
14. Оқулығың – құралың
Жағар білім шырағын
Баса алмайсың ешқашан
Онсыз алға бір адым.
15. Оқулықты құрметте
Күтіп ұста, кірлетпе
Кішілерге табыс ет
Дақ түсірмей бір бетке
V. Көрініс. «Ең асыл жеміс» (Ертегі)
VI. «Білім керек бәріне» Тоқтар аға ұқсап сен Әкең кітап әкелсе Ұшуды да ойлайсың
Сұрайсың да, қалайсың. Көк ала аспан кеңісін
Суретіне зер салып, Білу керек әуелі
Қайта  қайта қарайсың Балдырғандар ол үшін
Сол кітаптың мәнісін Білім керек әуелі.
Білу керек мәуелі
Балдырғандар ол үшін
Білім керек әуелі.
Айтып айтпай не керек
Сүйсең туған еліңді
Еңбек етем елге деп,
Қуандырсаң атаңды,
Әр нәрсенің мәнісін
Білу керек мәуелі,
Балдырғандар ол үшін
Білім керек әуелі.
VII. Даналардың білім туралы ойларынан
1. Білімді болу деген сөз – белгісіз нәрсені ашу қабілетіне ие болу деген. (Әл  Фараби)
2. Адамның ұқпағаны – бойына жұқпағаны. (И. Гете)
3. Білім мен даналық  адам көркі. (Ә. Науаи)
4. Білмеген масқара емес, білгісі келмеген ұяттырақ. (Сократ)
5. Білім дегеніміз – күш, күш дегеніміз – білім. (Ф. Бэкон)
6. Көп білген емес, ең керектісін білген адам ақылды. Адамның білгені аз болған сайын көп білетіндей болып
көрінеді.(Ж. Ж. Руссо)
7. Білім мақсат емес, білім – қару. (Л. Толстой)
8. Білім жолы – даналық жол. (А. Байтұрсынов)
9. Білім – дүниенің кілті. (Абай)
10. Халық пен халықты, адам мен адамды теңестіретін нәрсе – білім. (М. Әуезов)
VIII. Оқу, білім туралы мақал  мәтелдер.
1. Оқу – білім бұлағы, 2. Оқу  білім азығы
Білім  өмір шырағы. Білім – ырыс қазығы.
3. Ақыл – тозбайтын тон. 5. Қына тасқа бітеді
Білім  таусылмайтын кен. Білім басқа бітеді.
4. Білімдінің күні жарық 6. Кітап жанашыр адал досың
Білімсіздің күні кәріп.
IX. Би. «Біз – бақытты баламыз»
«Тарту» (А. Байтұрсынов)
Балалар, бұл жол басы даналыққа
Келіңдер, түсіп байқап қаралық та,
Бұл жолмен бара жатқан өзіңдей көп
Соларды көре тұра қалалық па.
Даналық  өшпес жарық, кетпес байлық
Жүріңдер, іздеп тауып алалық та.
«Қарағым» (М. Жұмабаев)
X. Кітапханашыға сөз беру
XI. «Білім артық па, байлық артық па?»
VII ғасырда өмір сүрген 4 халифаның бірі Әзірет Әлінің білім туралы жауабы.
XII. Көрнекілікке шолу. (Кітаптың шығу тарихы туралы)  Кітап адам өмірінде аса маңызды рөл атқарады. Ол елді, жерді сүюге, талапты кішіпейіл болуға,
мейірімділікке, төзімділікке баулиды. Кітап жаман әдеттерден аулақ болуға үндейді. Кітапты біздің
қоғамымыздың әрбір адамы күнделікті тұрмысында пайдаланады. Одан ақыл  кеңес, тәлім  тәрбие, үлгі
өнеге алады. Кітап – біздің рухани жан азығымыз.
XIII. Ән «Мен әдепті баламын» (Хор)
Кітап  білім бұлағы
Мақсаты: Оқушыларды кітапты сүюге, оны күтіп ұстауға тәрбиелеу, кітаптың адам өміріндегі
аса маңызды рөлін түсіндіріп, оқушылардың кітапқа деген қызығушылығын арттыру. Оқулықты
күтіп ұстауға үйрету. Көрнекілігі: Кітап көрмесі. Дана адамдардың кітап жөнінде айтқан сөздері. «Кітап – жаз
азығы», «Кітап  өмір ұстазы. Сондықтан жастар кітап оқуды күнделікті әдет қылуы тиіс. Кітап
оқымай, өмірді білу, білім алу мүмкін емес». Серке Қожамқұлов.
«Артық ғылым кітапта, ерінбей оқып көруге» Абай Құнанбаев.
«Жақсы кітап оқу ақылды адаммен сырласқанмен бірдей» Лев Толстой.
«Кітап дегеніміз – біздің заманымыздың өмірі» В. Белинский
Барысы:
Мұғалім: Жұмбақ шештірту
Тіл жоқ өзінде,
Сөзі бар ізінде.
(Қаламсап)
Жұқа тақтай бөлшегі,
Ұзындықтың өлшемі.
(Сызғыш)
Төрт қырлы, өзі аппақ,
Тақтадағы ізі аппақ.
(Бор)
Қабатқабат қатталған,
Асыл сөзбен апталған.
Парағы бар сөйлейтін,
Ол қазына өлмейтін.
(Кітап)
Ой қозғау:
1топ: Мектепке балалар не үшін келеді?
2топ: Оқу, білімді алу үшін оқушыға не керек? (Кітап)
3топ: Кітаптың пайдасы туралы қысқаша әңгімелеп беріңдер.
Кітапханашы:
Кітап адам өмірінде аса маңызды рөл атқарады. Кітап елді сүюге, талапты, кішіпейіл болуға,
мейірімділікке, төзімділікке баулиды. Кітап жаман әдеттерден аулақ болуға шақырады. Кітапты
біздің қоғамымыздың әрбір адамы күнделікті тұрмысында қолданады. Одан ақыл – кеңес, тәлім
– тәрбие, үлгі  өнеге алады. Кітап – біздің рухани жан азығымыз.
«Кітап – ғалым, тілсіз мұғалім» деп тегін айтылмаған ғой. Бүгінгі ашық тәрбие сағатымыз
бәрімізді білімді «Өнерлі болуға тәрбиелеп, талай ғажайып істердің құпиясын ашуға
көмектесетін ақылдың кені кітапқа арналады. Кітап – ғылым, ол бүкіл адам баласына ортақ.
Кітап – ғылым, білім жемісін халық арасына жаюшы, таратушы. Кітап – ақылдың кені.
Кітап – бар білімнің, бар ғылымның бастауы. Кітап – барлық заманда да білім қазынасының
ғажайып қоймасы. Өз бетімен кітап оқып, оның көмегімен үздік білім алған, сөйтіп атақты ғалым
болған адамдар да дүние жүзінде аз емес. Мысалы: Әлемге әйгілі ағылшын физигі Майкл
Фарадей бала кезінде кедейліктен оқи алмай жұмыс істейді. Ол кітап түптеп күн көреді.
Ақырында өз бетінше білім алып, дүниеге әйгілі ғалым болады. Қазақтың ұлы ақыны Абай
Құнанбай ұлы өз білімін өз бетімен ізденуінің, кітапты көп оқуының арқасында жетілдіреді әрі
бірнеше тілді меңгереді, алдыңғы қатарлы ойшылдардың еңбектерімен танысады. Ұлы ақын,
ойшыл дәрежесіне дейін көтеріліп, бүкіл әлемге танылады.
Кітапта алма ағашы,
Жемісін біздер теретін. Тәтті алмаға балашы
Кітабыңның әр бетін,деп Музафар Әлімбаев атамыз жырлағандай әдеби кітаптар мен
оқулықтар – сендерге білім көзі, рухани қазына. Дана халқымыз «Батыр бірді жығады, білім
мыңды жығады» деп бекер айтпаса керек.
Кітап беттерінде адамзат тіршілігінің сан қилы құпия сырлары сақталған. Кітап – уақыт пен
кеңістіктің тынысына толы адамзат ойының жемісі. Кітап – ең сабырлы ұстаз. Кітап – рухани
қазынамыз деп жиі айтамыз. Бірақ айтуын айтсақ та, өмірде бұлай бола бермейтініде бар.
Кітапты көп оқымаймыз бірақ мұнда бір кілтипан бар. Ол анық: арамызда кітапқа құлқы жоқ,
кітап оқуға құныға қоймайтын, құныққаныңыз не, керек десеңіз, кітап оқып
дағдыланбағандарда жоқ емес. Кім білер мүмкін бірден – бір жолы бұл кітапты сүю, кітаппен
әуестену, оны қадір тұтып, қастерлеу. Яғни үлкеннің де кішінің де кітапты өзінің шын рихани
сусар бұлағына айналдыру басты шарт. Тегінде кітапқа деген құштарлық,ынтықтық әр сәбидің
бесігімен тербеліп, әрбір отбасында сәби санасына нұр болып құйылып, жан – жүрегіне
ұялайтын ата – ананың аманаты болуы қажет – ақ. Мінекиіңіз кітаптың рухани сарқылмас
қазынаңызға, мәңгілік қазынаңызға айналатыны да сондықтан.
Кітап туралы тақпақтар:
Оқушы: Орманшының аялы
Алақаны өсірген
Сонау ағаш саялы
Қағаз үшін кесілген.
Оқушы: Саған білім жемісін,
Оқулығың береді
Талай адам сол үшін
Маңдай терін төгеді
Оқушы: Оқулығың құралың.
Жағар білім шырағын,
Баса алмайсың ешқашан
Онсыз алға бір адым.
Оқушы: Елімізде атақты
Ғалым ата не тапты?
Бәрін, бәрін білесің,
Оқи берсең, кітапты.
Ал, балалар қандай кітап түрлерін білесіңдер?
Кітап түрлерімен таныстыру. Қызыл кітап Қазақстандағы азайып бара жатқан жануарлар мен
өсімдіктерді жазады, қазақ ертегі кітабы, арнайы оқулықтар, ұлы ғұламалардың өмір баяны
туралы т.б түрлері өте көп.
Кітап арабтың “жазу” деген сөзінен шыққан.Ол тарих шежіресі,оқу тәрбие құралы болып
табылады.”Оқымасаң ой тоқырайды”деген сөз кітап оқымағанның ойы таяз, санасы төмен, өмірі
қараңғы болатыны дәлелдейді. Алғашқы кітаптар осыдан бірнеші жыл бұрын пайда болған.Ол біздің қолымыздағы еш
ұқсамайды.Алғаш рет кітап жұмсақ балшықтан жасалған.Жұмсақ балшыққа үшкір нәрсемен
жазу жазып,оны кептіріп,кейін күйдірген.Ол кәдімгі кірпіш тас сияқты болған.Бамбук өсімдігінен
таяқшалар әзірлеп соған да жазған.Ежелгі Египетте кітапты тасқа қашап жазған.Кейін
жануарлардың терісінен пергамент деп аталатын материал жасалып,кітап соған
жазылған.Еуропада кітап шығарудың негізгі материалы қағаз XIII ғасырда пайда
болды.Кітаптың шығу тарихы мыңдаған жылдар мен ғасырларды артқа тастаған.
Көрініс «Кітаптар мұңы»
3 – оқушы:  Ей, бауырым тұрсаңшы!
(Ата тілі)  Біз қайда келдік өзі?
(Қазақ тілі) – Ой, мазамды алмашы.
(Математика)  Өйткен тірлігі бар болсын. Оданда парақтарымның жыртылып желге ұшып
кеткені дұрыс еді ғой?
 Не болды, не болды соншама? Жалғыз сен деймісің осындай күйге түскен.
 Ой, сен кімсің, сыртың бүпбүтін ғой өзіңнің.
 Сыртымды қайтесің? Сыртым бүтін болғанмен ішім түтін. Ата тілімін ғой. Мені басып шығару
үшін қаншама адам еңбек етті. Балалар оқысын, сауат ашсын, адам болсын деген ниет қой
бәрімізде. Мен де өзімнің білімімді беруге тырыстым ғой.
 Бәрімізде сондай ниетте едік. Артықбай деген баланың қолына түстім.
 Мен ше, мен Сотқарбай деген баланың кітабымын. Ол парақтарымды жыртып алып, кептер
жасап ұшырып ойнағанда, апасы да, ағасы да қой демеді ғой, шіркін!
 Е онда мұңдас болдық қой, достым. Мені де Артықбай көзімді бақырайтып қойып, суретімді,
бетімді, сызып шимайлайды ғой.
 Әр оқушы өз кітапбына ұқыпты болса ғой әттең. әрине әдепті балалар көп. Мысалы менің бір
досым бар. Ол екеуміз бір парталас болдық. Оқушы деп соның иесін айт! Бүлдірмек түгілі, шаң
мен кір жуытпайды.
 Иә, енді алдағы күніміз не болар екен? Мүмкін, осы екеуміздің мұңымызды естіген балалар
болашақта кітаптарын таза, жыртпай ұстайтын шығар деп үміттенемін.
 Иә, достар кітап, қадірін білетін жақсы балалар көбейе берсе екен.
Кітап туралы ойтолғаныстар
1топ: Кітап оқымай ми толмайды, көз көрмей, көңіл тынбайды.
2топ: Адам өледі, кітап жасарып жасай береді.
3топ: Кітапең сабырлы ұстаз.
Хормен: Кітапрухани қазынамыз
Оқушы мен кітаптың тілдесуі.
Оқушы: Ақыл –ойдың иесі,
(оқушы) Бар ғылымның жүйесі
Қуанышы көңілдің
Баспалдағы өмірдің
Жан азығы серігім
Ардақтамас сен кім?
Оқушы (кітап) :
Күнде өсіп көлемім Көріктеніп келемін
Көптің тауып керегін
Кезінде айтып беремін
Бірақ білмес нарқымды
Байқап жүрмін әркімді
Оқушы: Ұлдана
Әсерлемей, асырмай
Айтшы бәрін жасырмай
Жан азығым серігім
Ренжіткен сені кім?
Кітап: Нұрдәулет
Кейбіреулер ерігіп
Бос журуден зерігін
Бетімді тек ашады
Әңгімеге басады.
Жолдарымды сызады
Шырқымды да бұзады
Онымен іс бітпейді.
Міне, балалар кітапты қалай күтіп ұстауымыз керек екен?
(Оқушылардың ойларын білу)
Таза, ұқыпты, жыртпай, сызбай, кірлетпей, күтіп ұстау керек.
Оқушы: Кітап – білім дария
Жүзе бергің келеді
Кітап – дана қария
Ғибратымен жеңеді.
Оқушы: Оқулықты құрметте
Күтіп ұста кірлетпе
Кішілерге табыс ет,
Дақ түсірмей бір бетке
Оқушы:
Білім алар көп адам,
Жақсы нәрсе жоқ одан
Қызыға кеп оқимын,
Кітап көрсем жаңадан
Оқушы: Кітап деген бір қамал
Оқысаңыз аларсың
Құдіреті бар оқысаң
Іздегенді табарсың
Хор: «Достар» әні Қорытындылау:
Иә, кітап – қоғамның рухани күштерін дамытудың қуатты құралы, мәдениеттің қайнар бұлағы,
оның өзекті саласының бірі. Рухани мөлдірліктің, биік парасаттың, асқақ адамгершіліктің,
арқалы ойдың қоймасы. Кітап арқылы біз өткенге көз жібереміз, одан қымбат мұра жинаймыз,
тәжірибеге кенелеміз.
Балалар, бүгін сендер «Кітап – білім бұлағы» атты тәрбие сағатымызда кітап жайлы көп естіп
білдіңдер. Енді соңында Өтебай Тұрманжанов ағаларыңның кеңесімен аяқтағым келіп тұр.
Кітапты шала – шарпы оқу зиян. Шала оқысаң, оқуың бойыңа жұқпайды. Ылғи шала – пұла, тез
оқуға әдеттеніп алсаң, кітап оқуға кеткен еңбегің еш болады. Сондықтан сендерге айтарым:
кітапты шала оқымаңдар. Бастаған кітабыңды аяғына дейін оқитын бол. Сонда кітапқа деген
қызығушылығың арта түседі. Ылғи бір мезгілде оқып үйрен. Сондықтан кітапты шала оқыма,
тиянақты оқитын бол.Тәрбие.орг сайтынан Кітап  білім бұлағы Тәрбие сағаты материалды
тегін жүктеп сабақ барысында қолдануға рұқсат етіледі. Жарияланған
материалға tarbie.org сайтының әкімшілігі жауапты емес Мақсаты: Оқушыларды оқулықты құрметтей білеуге, кітапты ұқыпты ұстауға баулу.
Кітап біздің досымыз.
         Оқушының білімділік танымын өмірімен байланыстыра отырып арттыру.
         Оқушылардың кітапқа деген сүйіспеншілігін арттыру.
         Көрнекілігі: кітаптар көрмесі, кітап туралы қанатты сөздер, мақалмәтелдер.
Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру.
Әнұран
1жүргізуші:                Армысыздар, атааналар, ұстаздар!
                                      Кітап шебер ұстаз, тілсіз мұғалім.
                                      Кітап адал пейіл, асыл дос.
                                      Кітап мұхит, сол мұхиттан не терең?
                                      Мен біліммен ылғи дос боп өтер ем!
2 жүргізуші:               Кітапты оқи отырып, адамның ішкі рухани жан дүниесі артады.
Айналадағы   өмірмен,   табиғатпен,   адамның   еңбегімен,   құрбықұрдастарыңмен   танысып,   жақсы   болуға,
жақсылық іс істеуге құштарландыратын осы –кітап.
          Кітап   қарымқатынастың,   еңбектің,   күрестің   құдіретті   құралы.   «Кітапбілім   бұлағы»   деп   бекер
айтылмаған екен.
         Енді біз кітап туралы қандай нақыл сөз, мақалмәтел, өлеңдер білеміз, соны ортаға салайық.
1оқушы.
Адамның досы кітап, өмір кілті,
Тең келмес оған жиған дүниемүлік
Ақылшы, жанға серік жол бастаушы,
Асыл ой, қазынасы, өмір көркі.
2оқушы
Тұрады басын құрап әріп неден,
Басталған білім басы әліппеден.
Қарасақ шалқар теңіз, түпсіз мұхит,
Оқысақ кітап сырын ашып терең.
3оқушы
Кітапты оқымайды сыйламаған,
Білімге жанын жайып қинамаған.
Өсірген кімнің болсын  ойөрісін,
Сол кітап бек ақылшы күнде маған.
4оқушы
Түлекті тәрбиелер кітапмектеп,
Өседі сол кітаптан бұтақ көктеп.
Молайтып ақылыңды сан еселеп,
Береді білім нәрін кітап көптеп.
5оқушы
Кітаптар бейне жапырақ
Жырлайтын сырын өмірдің
Оқисың кейде жаттап
Көтеріп күйін көңілдің
6оқушы Айдын шалқар кейде бір
Кітапты тұнған көл дерсің
Ауадай қажет бейне бір
Таппасаң нәрін шөлдерсіңъ
7оқушы
Білім алар көп адам
Жақсы нәрсе жоқ одан
Қызыға кеп оқимын
Кітапты көрсем жаңадан
8оқушы
Кетпйді ешбір жадымнан
Мектепке бардық күз айы
Тастамай сені жанымнан
Қолтықтап жүрдім ұдайы
9оқушы
Достарға толы маңайым
Татулық тәтті бәрінен
Ерекше сені санаймын
Құшақтап жүрмін мен әлі.
10оқушы
Ұсынған қойынан
Білімнің үлесін
Шықпайды ойыңнан
Досың ғой білесің
Бұл не?
Бұл –кітап.
11 оқушы
Бәрін, бәрін білесің,
Оқи берсең кітапты.
12оқушы
Қазынаны тереңнен табарсың,
Білімді кітаптан аларсың13оқушы
Асыл ойдың иесі, бар ғалымның жүйесі
Қуанышты
Көңілдің, баспалдағы өмірдің
Жан азығым серігім, ардақтамас сені кім? Кітап.
Күнде өсіп көңілім, көріктеніп келемін,
Көптің тауып керегін, кезінде айтып беремін.
Бірақ білмес парқымды, байқап жүрмін әркімді
Оқушы.
әсерлемей,асырмай, айтып берші жасырмай,
жан азығым, серігім, ренжіткен сені кім?
Кітап.
Кейбіреулер ерігіп, бос жүруден зерігіп
Бетімді менің ашады, әңімеге басады
Жолдарымда сызады, шырқымды да бұзады
Онымен іс бітпейді, беттерімді бүктейді
Көп жерімді жазады, қайшыменен қияды
Налымаймын неге мен, бұл секілді пендеге.
Оқушы.
Сені сүймес адам аз
Ақылды көп, надан аз
Ондайлардан түңілме
Сені ойлар түбінде
1жүргізуші:
         Енді Т.Дәуренбеков ағаларыңның «Кітаптар мұңыә әңгімесіне құлақ асайық.
         Мектептің отын қоймасына біреу бір құшақ кітап әкеліп тастады. Есік қайта жабылуы мұң екен, шеткеірек
түскен   бірі   басын   көтеріп   алды.  «Қайда   келдім?»   дегендей   жанжағына   қарап   сәл   отырды   да,   жанында
жатқан көршісін түртті.
Ол қозғала қоймап еді, жұлқыпжұлқып қалды.
Ей, тұрсаңшы! Қайда келдік? Тірімісің өзің?
Ой,   мазамды   алма.   Бүйткен   тірлігі   құрысын!   Мұнан   да   парақтарымның   пәрепәресі   шығып   ұшып   кеткені
жақсы еді.
не боп қалды? Жалғыз сенің басыңа келді деймісің бұл қасірет. Биылғы оқу жылын зорға аяқтап шықтық.
Басыңды көтер. Жөн сұрасайық. Кімсің өзің? Сыртың бүпбүтін ғой.
Сыртымды қайтесің?! – деді анау жер таяна орнынан әрең тұрып. Сыртым бүтін болғанмен ішім түтін. Ана тілі
оқуғымын. Мен үшін авторлар түн ұйқысын төрт бөліп, қанша қызмет етті десеңші! Баспа қызметкерлері әрбір
әрпімді жекелей теріп, көз майын тауысып па еді? Сонда кім үшін? Балалар оқысын, сауатын ашсын, адам
болсын деген ізгі ниет еді ғой бәрінікі. Мен де, қолымнан келгенше, өз бойымдағы білімді беріп, балаларды
адамгершілік   парасатқа   тәрбиелеуге   тырысып   бақтым.
  Сөйткен   күнім   не   болды?   Сорым
қайнағанда, Адырбайдеген баланың қолына түсіп, бір жыл болмай мына күйге ұшырадым. Егер, күтіп ұстаса,
келер жылы мені басқа балалар оқымас па еді? Қайтейін, өткен күнім есіме түссе, сайсүйегім сырқырайды.
Іші бауырымнан сау жерім қалмады. Жыртылмаған,, шимайланбаған, сия тамбаған парағым кемдекем.
Біздің де оңып тұрған жеріміз жоқ, әріптесім. Ендеше, мұңдас болдық. Мен «Ежелгі дүние тарихы» оқулығы
боламын, деді бірінші кітап. Сотқарбай деген баланың меншігіне тидім. Әдепкіде оқулық болып болып, мектеп
босағасын   аттамағаныма   қуанған   едім.   Оным   көпке   бармады.   Бірнеше   күн   өтпейақ,   Сотқарбай   көзімді
бақырайтып қойып, суретімді сиямен бастырыпбастырып сызып тастады. Онан көтеріп жүруге ауырсынды ма,
кейде өзіне керекті бір беттерді жыртып алатынды шығарды. Оқу жылы аяқталған күні мектеп ауласында доп
қылып тепкілептепкілеп, сілікпемді шығарды да, тастап кетті. Әріптестер,   қанша   айтқанмен   «Ана   тілімін»   ғой.   Менің   айтқаныма   құлақ   асыңдар.   Бұл   жерде   тек
кішкентайлар емес, жоғары сынып оқушылары да кінәліау!
Дұрыс айтасың, «Ана тілі», деді қаракөлеңкелеу жерде жатқан бір кітап.
Менің оқушым үйінде парақтарымды жыртып алып, кептер жасап ойнағанда қой демейді ғой үлкен ағасы.
Сондағы сылтауы: «Оқу жылы аяқталды».
 бірақдеді «ана тілі» сөзін қайта жалғап, шындығын айтқанда, әркім өз дүниесіне ұқыпты болуы кекрек қой.
Ондай   балалар   жоқ   та   емес,,   бар.   Бар   емесау,   көп.   Алайда   олардың   бір   кемшілігі   –Адырбай   мен
Сотқарбай сияқтыларға достық ақыл айта алмай келеді. Мысалы, менің өзім сияқты құрдасым болды. Екеуіміз
– мектеп кітапханасына бір күнде түстік. Қызық болғанда, сыныпта да парталас болдық.. Міне, оқушы деп
оның иесін айт. Ондай баланың қолына түссең, арманың болмас шіркін! Кітабыңа шаң жуытпайды. Керек бетін
белгілеу үшін, парағын қайырып бүктемейді. Қағаз салып қояды. Сызбайды., сия тамызбайды. Оның «Ана тілі»
кітабы қыстап су жаңа күйінде шықты.
Енді бізді не істер екен? дейді кітап.
Әлде жинапжинап отқа тамызық етер ме екен?
От деген сөзден бәрі де селк ете қалды. Бір сәт үндері шықпай, іштен тынды.
мүмкін, бір кәдеге жаратар. Түптер, деді «Ежелгі дүние тарихы» сәлден соңбасу айтып.
Түптер,деді оны кекетіп әлгі кітап.
Түптесе сені түптер, ал түптеуге келмейтінін тұттай жалаңаш бізді қайтеді? Көрмеймісің, көзге түсуге де
ұялып, бір түкпірге бұқпалап отырғанымды.
Пысықтығына қарағанда есеп кітабы боларсың,  деді оған «Ана тілі».
Дұрыс айтасың. Бізден енді оқулық шықпайды. Осы отырған бәріміз де жарымжанбыз.
Әріптестерім,   отқа   тамыздық   қылады   деп   ұнжырғыларың   түспесін,деді   «Ежелгі   дүние   тарихы»   жұбата
сөйлеп.
Мен тарихты білсем, бізді фабрикада жуып, тазартып, баяғыдай ақ қағаз жасап, баспаханаларға жөнелтеді.
Тек келесі жолы ұқыпты оқушының қолына түссек деңдер.
Соны айтсаңшы,деді бірдей жамырап.
2жүргізуші
1. Әңгіме неге «кітаптар мұңыә деп аталған?
2. Кітаптарды өздерің қалай ұстайсыңдар?
3. Оқушылырға кітаптың тигізер пайдасы қандай?
4. Кітаптарды кімдер және қалай жасайды?
5. Кітаптардың оқушыларға ренжігендері дұрыс па?
6. Кітап қайда басылып шығады?
7. Кітапты баспадан шығару үшін  не қажет?
Сендер сол жайлы не білесіңдер, балалар?
1жүргізуші
         Балалар, кітапты жыртпай, кірлетпей, бүлдірмей таза ұстаубәріміздің міндетіміз.
Бізде кітаптары қапталған, өте таза, ұқыпты ұстайтын оқушылар да арамызда бар.
Олар жауапкершілікті түсінген оқушылар.
2жүргізуші
Ойланайық, балалар,
Кітапасыл досымыз.
1жүргізуші Жайнатып жанымызды
Келтіріп сәнімізді.
Арнайық бас қосқанда
Тамаша әнімізді.

Ән әуен теріңдер
Бәрің бермен келіңдер
Мың бұралған бишілерді
Тамашалап көріңдер.
«Ахау айымай!» әні мен «Қазақ» биі орындалады

intro:
Кітап (араб.:  – жазба) — мерзімсіз баспасөз басылымы; көркем-әдеби, қоғамдық-саяси, ғылыми-практикалық мазмұндағы туынды.
Кітаптың алғашқы түрлері ежелгі Шығыс елдерінде, Грекияда, Римде қыш текшелеріне, тақта тастарға сына жазуыменжазылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 25-ғасырда Мысырда қыш текшелердің орнына қамыс (папирус) қолданылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 7-ғасырда қамысқа кітап жазу ісі Грекия мен Римде кең өріс алды. Осыған байланысты кітапты көшіріп жазуға машықтанған көшірушілер мен қолжазбаны көркемдеуші суретшілер пайда болды.Кітап (араб.:  – жазба) — мерзімсіз баспасөз басылымы; көркем-әдеби, қоғамдық-саяси, ғылыми-практикалық мазмұндағы туынды.
Кітаптың алғашқы түрлері ежелгі Шығыс елдерінде, Грекияда, Римде қыш текшелеріне, тақта тастарға сына жазуыменжазылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 25-ғасырда Мысырда қыш текшелердің орнына қамыс (папирус) қолданылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 7-ғасырда қамысқа кітап жазу ісі Грекия мен Римде кең өріс алды. Осыған байланысты кітапты көшіріп жазуға машықтанған көшірушілер мен қолжазбаны көркемдеуші суретшілер пайда болды.

библиотека

group: Управление

доп. образование детей

group: Другое

title: Кітап


extracted_text:
Оқу пәні құралдарымен оқушы тұлғаның әлеуметтілігі.
(тәжірибені қорыту)
Сәрсенбаева Айсұлу Бахтиярқызы
қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі
«Мектеплицей» КММ
Лисаков қаласы
Қазіргі таңда еліміздің білім беру жүйесіндегі  реформалар ,  өзгерістер
мен   жаңалықтар   әрбір   педагог     қауымының   ойлауына,   өткені   мен   бүгіні,
келешегі   мен   болашағы   жайында   толғануына,   жаңа   идеялар   мен   жаңа
жүйелермен жұмыс жасауына негіз болар анық.
Оқу   орнын   бітіруші   жас   түлек   еліміздің   саясатындағы   өзгерістер   мен
жаңалықтардан   толық   хабардар   бола   отырып,   өмірдің   кезкелген
жағдаяттарынан шыға білетін алғыр да білімді жас болып тәрбиеленуі тиіс.
Олай болса, жас түлектің құзырлылық қабілеттерінің артуына, өзінөзі
дамытуына,   жаналық   ашып,   ізденуіне   педагогтың   құзыреттілік   қасиеті
маңызды рөл атқарады.
Құзыреттілік – бұл танымда пайда болған мәселені өз бетінше шешу үшін
қажетті, өз позициясын анықтауға, адамға қоғамдағы өмірлік нормалар мен
ережелерді   дұрыс   орындауға   мүмкіндік   беретін   даму   деңгейі.   Бала   өз
жұмысын өзі жоспарлап, алдына мақсат қойып, оған қол жеткізуге үйренуі
тиіс.   Мектепке   дейінгі   жастағы   балада   әлеуметтікмәдени   тұрғының
ауысуында қабілетінің еркіндік қимылы қалыптасуы тиіс.
Білім   сатылары   бойынша   «Қазақ   тілі»   пәнінен   құзыреттілік   түрінде
күтілетін   нәтижелер   анықталып   беріледі.   Қазақ   тілі   пәнінен   күтілетін
нәтижелер үш түрлі құзыреттілік бойынша сараланады.
 Проблемаларды шешу құзыреттілігі;
 Ақпараттық құзыреттілігі;
 Коммуникативтік құзыреттілігі
Құзыреттілік дегеніміз  тұлғаның бойында білім, дағды, іскерлік, ерік
күшжігердің болуы. Ол, ең әуелі мектептегі оқыту үрдісінде қалыптасады.
Құзіреттілік  оқушының алған білімі мен дағдыларын тәжірибеде, күнделікті
өмірде қандай да бір практикалық және теориялық мәселелерді шешу үшін
қолдана   алу   қабілеттілігі.   Қазақ   тілі   сабақтарында   оқушылардың
коммуникативтік   құзыреттіліктерін   қалыптастыру   мен   дамытудың   маңызы
зор.   Оқушылар   қарым   –   қатынас   моделдерін,   мәдениеттік   стереотиптерді,
мәдениет   образдары   мен   символдарын   білулері   керек.   Бұл   оқушылардың
қазақ тілінде еркін сөйлесуін қамтамасыз ете алады.
«Коммуникативтік   құзыреттілік»  (латынның  «соmpetere»  қол  жеткізу,
сәйкес келу, сөзінен шыққан) – қажетті тілдерді, қоршаған адамдармен және
оқиғалармен   әрекеттестікте   болу   тәсілдерін   білуді,   топта   жұмыс   жасау дағдыларын,   ұжымдағы   әр   түрлі   әлеуметтік   рөлдерді   меңгеруді   қамтиды.
Оқушы хат жаза, анкета толтыра, арыз жаза, сұрақ қоя, пікір таластыра т.б.
білуі тиіс. Коммуникативтік құзыреттілік  екінші тілді үйренуші оқушыларға
тілдің заңдылықтарын жаттанды үйретпей, сол тілді тілдік және қатысымдық
тәсілдерді орынды қолданумен байланыстыру. Коммуникативтік құзыреттілік
жеке   тұлғаның   рухани   өсуін   қалыптастырады,   адамдарды   түсіне   білуіне
көмектеседі.
Өз   істәжірибемде   оқушылардың   коммуникативтік   құзыреттіліктерін
қалыптастыру мен дамыту жолдарын қарастырамын. Осы мақсаттарға жету
үшін   өз   жұмысымда   қазіргі   заманға   сай   сабақтарды   өткіземін,   өйткені
заманауи   сабақ   –   оқушының   қандай   да   бір   құзыреттілігін   қалыптастыруға
бағытталған. Өз сабақтарымда түрлі құзыреттілік тапсырмаларды қолданып
жүремін.
Бұл тақрып бойынша мен өз тәжірибемді жоғарыда айтылған тақырыбы
бойынша қорытып, оқуәдістемелік кешенді шығарып дайындадым. Бұл оқу
әдістемелік кешенді бағдарлама, күнтізбелік жоспарлар жинағы және жұмыс
дәптері құрайды (презентация арқылы ОӘК таныстыру).
        Білім беру мен тәрбиелеудің жеке тұлғаға бағытталған парадигмасында
қазақ тілін оқытудың негізгі қағидалары:
 Әлеуметтік мәдени бағдар ;
 Оқытуда пән ұстанымын жүзеге асыру болып табылады.
        Бұл курс оқушы  өзінің шығармашылық мүмкіншілігін толық аша алатын,
ізденушілік   қабілетін,   көркем   қиялын,   жасампаздығын,  белсенділігін,   өз
бетінше жұмыс істей алуын көрсете алатын жеке және әлеуметтік мәні бар
оқу   үрдісін   жасауға   қабілетті.               Курста   ауызша   қарымқатынас   басқа
қызметтің интеллектуалдық және эмоционалдық тұрғысына ( рөлдік ойын ,
түрлі проблема жағдайлар )   іштей сабақтасатын оқушылардың өз беттерінше
жоспарлай   және жүзеге асыра алатын жұмыстары   бейнеленген. Бұл курста
коммуникативтік   құзіреттілікке   қатысты   адамның   әртүрлі   қызметтері
(   әлеуметтік   қызмет   көрсету   орындарындағы   диалогтар,   өмірде   қажетті
заттардың бағасын білу, қандай да бір құжаттарды  рәсімдеу ,т.б)қамтылған,
олар   оқушылардың   саналы,   үлкендердің     экономикалық,   әлеуметтік,   білім
беру мәселелеріне араласуына көмектеседі.
             Бұл жобаның нәтижесінің ерекшелігі әдістемелік, дидактикалық және
анықтамалық қолдаудың болуы.Әзірленген тапсырмалар оқушылармен жеке
де,   топпен   де   жүргізуге   мүмкіндік   береді.Оларды   жаңа   материалды
түсіндіргенде   және   тақырыпты   пысықтағанда,   тесттер   мен   бақылау
жұмыстарында қолдануға болады.
Курстың мақсаты: оқушының жеке және кәсіби өзін өзі анықтауында жеке
көмек көрсетуге бағытталған білім беру үрдісін ұйымдастыру .
Курстың міндеттері:  Қазақ   тіліндегі   құзіреттілік   тапсырмалармен   жұмыс   істей   алуға
қалыптастыру, сөздік қорын молайту және қолдандыру;
 Құзіреттілік   тапсырмалар  арқылы   құжаттармен   жұмыс  істейтін  ауызша
және жазбаша дағдыларын қалыптастыру;
 Қазіргі   кездегі   әлеуметтік     экономикалық   жағдайда   өздерінің   болашақ
мамандықтарында   өздерін   көрсете   алу   үшін   оқушылардың   бойында
шығармашыл,   белсенді   және   жеңіл   бейімделе   алатын     тұлға   белгілерін
қалыптастыру;
 Оқу материалы негізінде  мамандық туралы білімдерін кеңейту;
 Аймақтағы мамандық иесі болудың болашағымен, қоғамдағы кадрлардың
сапалық және сандық қажеттіліктерімен таныстыру.
Курсты іске асыру уақыты: 2 жыл.
Жұмыс түрлері: жеке, топтық жұмыс.
Қолдану аймағы:
Бұл жобаны мұғалімдер 5 сыныпта қазақ тілі және тіл дамыту сабақтарында
пайдалана алады.
Оқу –әдістемелік кесені:  Бағдарлама,оқушының жұмыс дәптері, 5 сыныпқа
арналған қазақ тілі оқулығы, авторлары:  Т.М. Артықова, Ж.Н. Қыстаубаева,
Л.З. Бисенова, Н.Ж. Сагирова, Алматы “Атамұра” 2010 ж.
1 кезеңнен күтілетін нәтижелер.
 Оқушы мен мұғалімнің әлеуметтік дамуы, әлеуметтік құзіреттілік пен
жеке тұлғаның  әлеуметтік өзінөзі анықтауының қалыптасуы.
 Оқушының   әлеуметтік   өмірге   және   құзіреттілік   тапсырмаларды
мемлекеттік тілде ауызша және жазбаша орындай алуына және қарым –
қатынас   жасауына   байланысты   туындаған   мәселелерді   шешуге   дайын
болуы;
 Жеке   тұлғаның   дамуына   жақсы   жағдайды   қамтамасыз   ететін   ерте
бейімдеуді іске асыру.
 Мұғалім мен оқушының әлеуметтік дамуы,әлеуметтік құзіреттілік пен
жеке тұлғаның әлеуметтік өзінөзі тануының қалыптасуы.
 Оқушылардың әлеуметтік өмірге, қарымқатынасқа және мемлекеттік
тілде құзіреттілік тапсырмаларды ауызша және жазбаша орындай
алуына байланысты туындаған мәселелерді шешуге дайын болуы;

 Жеке тұлғаның дамуына қолайлы жағдайды туғызуды қамтамасыз
ететін ерте бейімдеуді іске асыру.
2 кезеңнен күтілетін нәтижелер

 Оқушылардың  алған білімдерінің сапасы мен жеке тұлғаның
әлеуметтенуінің диагностикасы мен мониторингінің жүйесін оқушының
электрондық портфолиосы ретінде ұсынылғанда пән бойынша білім
сапасының көтерілуінің көрініс табуы.  Қазақ тілі сабағында жеке тұлғаның әлеуметтенуі бойынша оқу
әдістемелік кешенін құрастыру ( бағдарлама, жұмыс дәптері, мұғалімге
арналған конспектілер жинағы).
Оқушылардың   коммуникативтік   құзыреттілігін   дамытуға   бағдарланған
тапсырмалар   топтамасын   дайындадым:   «Тілдескіш»   (сөйлесу   үлгілерінен
құрастырылған   сөздікше),   «Баяндамашы»,   «Жазбаша   қатынас».   Аталмыш
топтамалар   мемлекеттік   тілде   сауатты   жазу   дағдыларын   қалыптастырады,
өмірлік   жағдайларда   қазақ   тілінде   қарымқатынас   орнатуға   мүмкіндік
туғызады, оқушы бойынан табиғатынан берілген шығармашылық әлеуітін іске
асыруына   ықпал   етеді.   Осы   әдістәсілдерді   қолдану   барысында,   өз
сабақтарымда сөйлесімнің барлық компоненттеріне тән дағдылары меңгеріліп,
оқушылардың   жеке   тұлға   ретінде   өздеріне   деген   сенімділігі   артып,
шығармашылықпен жұмыс істеу дағдылары қалыптасуда. Мысалы, бастауыш
сыныптарда   «Дәрігерде»,   «Дүкенде»   деген   тақырыптарды   өткен   кезде
«Тілдескіш»   әдісін   қолдандым.   Оқушы   «Тілдескішті»   қолдана   отырып,
берілген жағдаятқа серіктесімен әнгіме құрастырып, өзара әңгімелесе алды.
«Жазбаша қатынас» әдісі  56 сыныптардағы  «Менің отбасым»,«Менің
досым» т.б. тақырыптарын  өткен кезде тиімді. «Жазбаша қатынас» үлгісін
қолдану арқылы, оқушылар атаанасына, достарына хат немесе құттықтау хат
жазуды,  интернет,  ұялы   телефон   арқылы   сондай   хаттарды   жазып   жіберуге
үйренеді.
«Баяндамашы» әдісі жоғары сынып оқушыларына тиімді. Сабақтың бір
кезеңінде белгілі бір тақырыпта баяндама жаза отырып, мәдениетті сөйлеуге,
қазақша ойлауға дағдыланады.
Қазақ   тілі   сабақтарында   оқушылардың   бойында   коммуникативті
құзіреттілікті қалыптастырып, дамыту үшін тақырыпқа байланысты диалог,
койылымдар әзірлеу, рөлдік ойындар ойнау т.с.с. тапсырмаларды орындатуға
болады.
Қорыта   келгенде   өзге   ұлт   өкілдеріне   қазақ   тілін   үйретуде
коммуникативтік   құзіреттілікті   қалыптастыру      заман   талабы.   Сондықтан
оқушыларымыз  жаңа заман  талабына  сай білімді,  жанжақты,  қазақ тілінде
өзіндік   ойтолғамын   жеткізе   алатын,   кез   келген   адаммен   тілдік   қарым
қатынасқа   түсе   алатын,   коммуникабельді,   мәдениетті,   өмірге   икемделген
тұлға   болуы   үшін   оның   бойында   коммуникативтік   құзыреттілікті   дамыту
ұстаздың қолында. Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту
тұжырымдамасы.
2. Ә. Әлметова, «Сөйлеу әрекеттері түрлеріне оқыту», А. Арыс, 2007
3.
  Левитан,   К.М.   О   содержании   понятия   "коммуникативная
компетентность". Перевод и межкультурная коммуникация. / К.М. Левитан.
Екатеринбург.: Издательство АБМ, 2001. №.2.8991б
4.   Пассов,   Е.И.   Коммуникативный   метод   обучения   иноязычному
говорению.  М., 1991.

file_name: Доклад по ОППО.docx

intro: Доклад по обобщению передового педагогического опыта работы по теме "Социализация личности школьника средствами предмета" . В данном докладе предлагается материал по социализации личности школьника через учебный предмет - казахский язык. Предназначен для работы учителям казахского языка и литературы. Материал представлен в качестве повышения квалификации педагогов.

воспитательная работа

group: Дисциплины

title: Доклат "Оқу пәні құралдарымен оқушы тұлғаның әлеуметтілігі". Социализация личности школьника средствами предмета


extracted_text:
Разработка тезисов доклада тема: « Психолого  педагогическое
сопровождение формирования  культуры труда детей в современной
ДОО  и семье»
        Актуальность темы исследования. Рассматривая дошкольный возраст
как   базовую   ступень   формирования   личностных   качеств,   концепция
непрерывного   образования   определяет   сущность   нового   подхода   к
дошкольному   воспитанию,   основанному   на   принципах   вариативного
содержания,   педагогики   развития,   познания   дошкольником   мира   через
интересующие его виды деятельности. Разработан механизм, регулирующий
качество   дошкольного   воспитания,   государственный   стандарт      критерии
оценки   деятельности   дошкольных   учреждений;   концептуальные   основы
дошкольного образования. При этом в концепции обращается внимание на
развитие   личностных   качеств,   необходимых   для   дальнейшего   становления
  любознательность,
личности:
  коммуникативность,
творческое   воображение,   произвольность.     Огромную   роль   в   становлении
  инициативность,
личности   играет   трудовое   воспитание   детей   дошкольного   возраста.     Ряд
показателей трудолюбия (осознание цели деятельности и настойчивость в ее
достижении;   готовность   доводить   начатое   дело   до   конца;   проявление
эмоциональноположительного   отношения   к   труду;   адекватная   оценка
результатов   деятельности;
  бережное
отношение к средствам и продуктам труда) наиболее успешно формируются в
  старательность,
  аккуратность,
дошкольном   и   младшем   школьном   возрасте   (Р.С.   Буре,   Г.Н.   Година,   М.В.
Крулехт, В.И. Логинова, Т.А. Маркова, В.Г. Нечаева, Д.В. Сергеева и др.).
Несформированность   их   на   данном   возрастном   этапе   становится
препятствием   в   учебнопознавательной   деятельности   и   последующей
адаптации в самостоятельной трудовой деятельности. [1,134]
Значение   труда   как   фактора   развития   личности   ребенка   нашло
отражение в истории отечественной педагогики: труды П.П. Блонского, Н.К.
Крупской, А.С. Макаренко, В.А. Сухомлинского, С.Т. Шацкого и др. [2,141] Немаловажное   значение   имеют   исследования   Я.З.   Неверович,   Т.А.
Марковой,   показавшие,   что   основным   мотивом,   побуждающим   детей   к
трудовой деятельности, является их желание помогать взрослым. [3,22]   В
дошкольной педагогике выделены три способа приближения детей к труду
взрослых:   наблюдение   за   трудом,   частичная   помощь   детей   взрослым   и
организация совместной деятельности взрослых и детей (В.И. Глотова, Л.В.
Загик, С.М. Котлярова, Г.Н. Лескова, Е.И. Радина, Д.В. Сергеева и другие).
По мнению Е.И. Радиной, в совместном труде взрослый может выступить как
образец   для   подражания   не   только   своими   умениями,  но   и   отношением   к
работе. [4,251]
Таким   образом,   ученые   внесли   значительный   вклад   в   разработку
проблемы   выявления   признаков   и   компонентов   трудолюбия   детей
  проблема   воспитания   трудолюбия
дошкольного   возраста.
дошкольников   как   основного   качества   личности   еще   недостаточно
  Однако,
разработана.
Трудолюбие   дошкольников   органично   связано   с   другими   качествами
личности. Так, интерес к деятельности взрослых, отношение между детьми и
взрослыми, бережное отношение к продуктам труда есть не что иное, как
гуманизм;   осознанное   выполнение   своих   обязанностей      ответственность;
сотрудничество  ребят, взрослых  и детей  коллективизм;  умение  доводить
дело   до   конца   отражает   степень   сформированности   старательности,
настойчивости,   целеустремленности.   Следовательно,   трудолюбие   является
качеством, которое отражает развитие личности в целом.
Цель исследования: изучить особенности трудового воспитания детей
в детском саду и семье.
Объект   исследования:  дети   старшего   дошкольного   возраста
Азгакаевского района, п.г.т. Актюбинский «Детский сад комбинированного
вида №1 «Огонёк» Предмет исследования: особенности развития трудового воспитания  в
детском саду и семье.
Исходя из цели исследования, сформулированы следующие задачи:
∙   Рассмотреть   психологические   особенности   трудового   воспитания
детей дошкольного возраста;
∙   Подобрать   диагностические   методы   для   изучения   трудового
воспитания детей дошкольного возраста;
∙  Составить   рекомендации   для   развития   трудового   воспитания   детей
дошкольного возраста;
Методы   и   методики   исследования:  использовались   следующие
методы исследования – наблюдение, анкетирование, тестирование.
 Структура работы состоит из введения, двух глав, выводов по главам,
заключения, списка литературы в количестве 48 источников и приложений.
Общий объем работы составляет 101 страницы. Глава I.  Проблема организации трудового воспитания в современном
ДОО и семье
1.1. Значение трудового воспитания в развитии личности ребенка
дошкольника.
Существуют   объективные   проблемы,   затрудняющие   воспитание
трудолюбия   у   дошкольников:   экономический   кризис,   усиливающий   распад
семьи,   отток   детей   из   дошкольных   учреждений;   снижение   внимания   к
формированию   трудолюбия   (в   сравнении   с   физическим,   умственным,
эстетическим развитием личности) со стороны родителей и воспитателей.

          Как   и   в   любом   другом   деле,   в   процессе   воспитания   есть   еще
неиспользованные   резервы.   Над   их   вскрытием   работают   педагогические
коллективы,   социологи.   Особая   роль   в   этом   отношении   принадлежит
психологической   науке.   В   психологических   знаниях   в   обобщенном   виде
отражены   уже   познанные   психологические   закономерности   обучения   и
воспитания, формирования личности ребенка на различных возрастных этапах
в условиях различных видов деятельности (игра, учение, труд), существенные
связи в сфере педагогических и психологических явлений.

  Организация   детского   труда   должна   учитывать   возрастные   и
индивидуальные особенности детей и закономерности их развития. В процессе
труда   осуществляется,   эстетическое   и   физическое   развитие.   Такую
организацию   труда   призван   обеспечить   педагог.   От   него   требуется   быть
примером,   изучать   сильные   и   слабые   стороны   своих   воспитанников,
организовывать   деятельность   и   многое   другое.   Психологический   аспект деятельности   педагога   при   воспитании   средствами   труда   состоит   в
воздействии личным примером, в управлении воздействия среды на личность,
а также управление его трудовой деятельностью. [5,134]
Труд детей в детском саду многообразен. Это позволяет поддерживать
у них интерес к деятельности, осуществлять их всестороннее воспитание.
Различают четыре  основных вида детского  труда: самообслуживание,
хозяйственнобытовой труд, труд в природе и ручной труд.

Разнообразные   виды   труда   неодинаковы   по   своим   педагогическим
возможностям, значение их меняется на том или ином возрастном этапе. Если,
например,   самообслуживание   большее   воспитательное   значение   имеет   в
младших группах – оно приучает детей к самостоятельности, к преодолению
трудностей   вооружает   навыками,   то   на   ступени   старшего   дошкольного
возраста   этот   труд   не   требует   усилий,   для   детей   становится   привычным.
Оценивая воспитательное значение самообслуживания, прежде всего, следует
отметить его жизненную необходимость, направленность на удовлетворение
повседневных   личных   потребностей   ребенка.   Ежедневное   выполнение
элементарных трудовых заданий приучает детей к систематическому труду.
Дети начинают понимать, что все имеют трудовые обязанности, связанные с
их повседневными потребностями. Это помогает воспитывать отрицательное
отношение к безделью и лени.
Перед работниками ДОО стоит непростая, нелегкая задача – построить
свою работу так, чтобы она не только соответствовала запросам общества, но
и   обеспечивала   сохранение   самоценности,   неповторимости   дошкольного
периода детства. Каждое ДОО должно сегодня постоянно доказывать свою
привлекательность и необходимость, занять индивидуальную нишу в общем
образовательном пространстве. А это достигается в первую очередь высоким качеством воспитательнообразовательного процесса в конкретном детском
саду.
Однако,  известно,  что решение воспитательнообразовательных  задач,
формирование   достаточного   уровня   знаний   и   умений   детей,   достижение
государственного   стандарта   в   условиях   разновозрастной   группы
малокомплектного   детского   сада   вызывает   у   воспитателя   значительные
трудности. К тому же основная методическая литература по дошкольному
воспитанию рассчитана на учреждения с одновозрастным составом детских
групп.
Формирование у детей дошкольного возраста навыков, необходимых в
жизни,   связано   с   деятельностью,   в   значительной   мере   направленной   на
удовлетворение   повседневных   личных   потребностей.   Трудовое   воспитание
маленьких детей начинается с самообслуживания. Умывание, одевание и т.д.
могут только условно рассматриваться в содержании трудового воспитания,
однако   большое   воспитательное   значение   и   жизненная   необходимость
навыков,   приобретаемых   детьми   в   процессе   самообслуживания,   выдвигают
его как один из важных видов труда. Самообслуживание связано с простыми
операциями, что облегчает выполнение действий по умыванию, одеванию.
При   правильно   организованном   педагогическом   процессе   повседневность
труда по самообслуживанию создает в сравнении со всеми другими видами
труда   наиболее   благоприятные   условия   для   того,   чтобы   ребенок   активно
усваивал нужные навыки, приобретал практический опыт самостоятельности
в поведении. Это служит одной из причин использования данного вида труда в
большей мере в младших группах детского сада.
Если   дети   выполняют   элементарные   трудовые   обязанности   по
самообслуживанию,   они   чувствуют   себя   равноправными   членами   детского
общества   и   семейного   коллектива   и   осознают   себя   как   часть   этого коллектива. Именно через самообслуживание ребенок впервые устанавливает
известные отношения с окружающими людьми, осознает свои обязанности по
отношению   к   ним.   Через   него   ребенок   узнает   цену   заботам   о   себе   и.
приобретает умение действенно заботиться о своих близких и родственниках.
Поэтому труд по самообслуживанию дополняет в известной мере внутреннюю
культуру   ребенка:   ребенок   стремится   быть   полезным,   не   обременять
окружающих, помогает им обходиться своими силами в большом и малом.
Самообслуживание  это постоянная забота о чистоте тела, о порядке в
костюме,   готовность   сделать   для   этого   все   необходимое   и   сделать   без
требований   извне,   из   внутренней   потребности,   соблюдать   гигиенические
правила. Понятно, что такого отношения детей к труду по самообслуживанию
можно добиться лишь путем кропотливой систематической работы детского
сада и семьи.
В самообслуживании перед ребенком всегда ставится конкретная цель,
достижение   которой   понятно   ребенку   и   жизненно   необходимо   для   него.
Результат, которого он достигает в самообслуживании, нагляден и открывает
ему известные перспективы дальнейшей деятельности: оделся  можно идти на
прогулку,   убрал  игрушки     можно   садиться   заниматься.  Обслуживая   себя,
ребенок проявляет определенные физические и умственные усилии; они тем
заметнее выступают в деятельности ребенка, чем он младше и чем менее он
владеет навыками самостоятельного одевания, умывания, еды.
Для ребенка 3 лет каждый из этих процессов привлекателен, так как
дает   возможность   проявить   самостоятельность,
  удовлетворяет   его
потребность в деятельности и выступает как задача, которую надо решить
самому: надеть ботинки, зашнуровать их правильно, застегнуть пуговицы на
пальто,   пристегнуть   резинку.   Выполняя   эти   действия,   ребенок   напрягает
усилие воли, все его внимание поглощено этим процессом. Для   трудовой   деятельности   детей   младшего   дошкольного   возраста
характерен интерес к самому процессу действий. Например, ребенок, полив
растения, начинает поливать их снова; разложив для каждого ложки на столе,
начинает раскладывать по второй. При недостаточном руководстве трудовой
деятельностью детей она долго продолжает оставаться на уровне действий,
которые интересны малышу сами по себе. Под влиянием воспитателя у детей
постепенно   развивается   способность   ставить   цель,   заранее   планировать   и
организовывать   свою   деятельность   (приготовить   все,   что   понадобится,
определить   последовательность   действий),   доводить   дело   до   получения
результата.
В   процессе   труда   дети   практически   познают   свойства   окружающих
вещей,   наблюдают   за   ростом   и   изменениями   растений,   рассматривают
животных,   знакомясь   с   условиями   их   обитания,   и   т.   д.   Они   сравнивают,
сопоставляют,   стремятся   самостоятельно   найти   ответ   на   бесконечные
"почему".   У   них   развиваются   любознательность,   познавательные   интересы.
Труд становится важным средством умственного развития детей. [6,126]
Труд   закаляет   детей   физически,   так   как   многие   его   виды   они
выполняют на воздухе (вскопать грядку, принести воду, разгрести снег и т.
п.).   Дети   становятся   способными   к   напряжению   сил,   преодолению
трудностей.
Особое   значение   трудовая   деятельность   имеет   для   формирования
нравственных   качеств.   Выполняя   несложные   обязанности,   связанные   с
накрыванием на стол, помогая готовить все необходимое к занятиям, дети
учатся   быть   полезными   и   для   других.   Это   формирует   у   них   готовность
приходить   на   помощь   тому,   кто   в   ней   нуждается,   охотно   выполнять
посильные   трудовые   поручения,   формирует   ответственное   отношение   к
порученному делу, старательность и исполнительность. Дошкольная   педагогика   выделяет   следующие   основные   задачи
трудового воспитания детей: ознакомление с трудом взрослых и воспитание
уважения   к   нему;   обучение   простейшим   трудовым   умениям   и   навыкам;
воспитание интереса к труду, трудолюбия и самостоятельности; воспитание
общественнонаправленных мотивов труда, умений трудиться в коллективе и
для   коллектива.   В   детском   саду,   в   семье,   доступном   ему   общественном
окружении — всюду ребенок сталкивается с трудом взрослых, пользуется его
результатами. Поначалу внимание детей привлекают лишь внешние моменты:
  машин.
сам   процесс   трудовых   действий,
Последовательное   ознакомление   детей   с   трудом   взрослых   в   ближайшем
  движение   механизмов,
окружении, а затем и за пределами детского сада позволяет формировать у
них   представление   о   сути   и   значении   трудовых   действий,   разъяснять   на
конкретных   примерах   отношение   взрослых   к   труду,   его   общественную
значимость.   Воспитатель   рассказывает   детям,   каким   должен   быть
трудолюбивый человек (он трудится старательно, доводит работу до конца),
что   значит   хорошо   трудиться,   заботиться   об   окружающих,   читает   им
произведения   о   труде,   в   которых   ярко,   эмоционально   раскрывается   его
значение и красота. Формируя у детей уважение к трудящемуся человеку,
желание   быть   похожим   на   него,   педагог   воспитывает   у   них   бережное
отношение к результатам труда.
Знания   дошкольников   о   труде   взрослых   должны   оказать   большое
влияние на формирование у них правильного отношения к труду, однако они
могут остаться формальными, если ознакомление с трудовой деятельностью
не сочетается с трудом самих детей. Непосредственно в труде дети ощущают
трудовое напряжение и познают его необходимость для получения результата,
начинают осознавать, что трудолюбие включает в себя волевое усилие, умение
выполнять порученное дело до конца, те отступая перед трудностями. "Программа воспитания в детском саду" раскрывает объем трудовых
навыков   и   умений,   которыми   должны   овладеть   дети   каждой   возрастной
группы. Так, например, формируя у младших дошкольников навыки и умения
хозяйственнобытового   труда,   воспитатель   учит   их   протирать   игрушки
влажной   тряпкой,   полоскать   белье   и   т.   п.   В   средней   группе   дети
прополаскивают   и   отжимают   тряпочку,   которой   протираются   игрушки,
намыливают   кукольное   белье,   стирают   его.   Старшие   дошкольники   моют
игрушки   губкой   с   мылом,   стирают   мелкие   вещи,   готовят   необходимое
оборудование для занятий, труда, игры, приводят его затем в порядок.
1.2. Задачи и условия для трудового воспитания в ДОО
Хозяйственнобытовой труд дошкольников необходим в повседневной
жизни детского сада, хотя его результаты по сравнению с другими видами их
трудовой   деятельности   и   не   столь   заметны.   Этот   труд   направлен   ни
поддержание чистоты и порядка в помещении и на участке, помощь взрослым
при   организации   режимных   процессов.   Дети   научаются   замечать   любое
нарушение порядка в групповой комнате или на участке и по собственной
инициативе   устранять   его.   Хозяйственнобытовой   труд   направлен   на
обслуживание коллектива и поэтому заключает в себе большие возможности
для   воспитания   заботливого   отношения   к   сверстникам.   В   младшем
дошкольном   возрасте   воспитатель   формирует   у   детей   элементарные
хозяйственнобытовые   навыки:   помогать   накрывать   на   стол,   приводить   в
порядок игрушки после игры и мыть их, собирать листья на участке, сметать
снег   со   скамеек   и   т.   д.   Он   обязательно   оценивает   нравственную   сторону
трудового   участия   детей:   "Айзиля   и   Ринат     хорошо   помогли   нашей   няне,
какие молодцы!", "Вера — заботливая девочка, аккуратная, как старательно
она убирала игрушки!" Такие оценки вызывают у детей желание подражать сверстникам, способствуют формированию представлений о том, как следует
поступать в подобных случаях.
В средней группе содержание хозяйственнобытового труда значительно
расширяется: дети полностью сервируют стол, готовят все необходимое для
занятий, стирают кукольное белье, протирают стеллажи от пыли, подметают
дорожки на участке и т. д.
Используя   их   возросшие   возможности   и   учитывая   сформированные
навыки, педагог приучает детей к тому, что в труде необходимо приложить
усилие, развивает самостоятельность, активностей инициативу в выполнении
порученных дел.
В старших группах детского сада хозяйственнобытовой труд еще более
обогащается   по   содержанию,   становится   систематическим,   во   многом
переходя в постоянные обязанности дежурных. Дети поддерживают чистоту в
комнате   и   на   участке,   ремонтируют   игрушки,   книги,   оказывают   помощь
малышам. Особенность хозяйственнобытового труда старших дошкольников
состоит в умении самостоятельно организовать его: подобрать необходимый
инвентарь, удобно его разместить, привести всё в порядок после работы. В
процессе   труда   дети   проявляют   старательность,   стремление   к   хорошему
результату, доброжелательно относятся к сверстникам. [7,257]
Труд в природе предусматривает участие детей в уходе за растениями и
животными, выращивание растений в уголке природы, на огороде, в цветнике.
Особое   значение   этот   вид   труда   имеет   для   развития   наблюдательности,
воспитания бережного отношения ко всему живому, любви к родной природе.
Он   помогает   педагогу   решать   задачи   физического   развития   детей,
совершенствования   движений,
способности к физическому усилию.
  повышения   выносливости,
  развития В   младших   группах   дети   с   помощью   взрослых   поливают   и   моют
комнатные   растения,   сажают   луковицы,   сеют   крупные   семена,   принимают
участие в сборе урожая со своего огорода, подкармливают зимующих птиц.
Руководя   трудом   малышей,   воспитатель   называет   растения,   их   части,
производимые   в   труде   действия;   это   расширяет   детский   словарь,
активизирует его.
Дети рассматривают растения ("Покажи, где листочки маленькие, а где
большие", "Понюхай цветок", "Посчитай, сколько распустилось цветков" и т.
п.). Педагог разъясняет необходимость ухода за растениями и животными.
В средней группе труд усложняется. Дети сами поливают растения, учатся
определять потребность во влаге, выращивают овощи (сеют семена, поливают
грядки, собирают урожай). Педагог разъясняет, какой корм нужен тому или
иному животному, как он называется и как его хранить. Процесс ухода за
животными   тесно   связывается   с   наблюдениями   за   ними.   Дети   начинают
осознавать зависимость роста и развития растений, поведения животных от
качества ухода, свою ответственность за них. Растет заботливость, внимание к
обитателям живого уголка, которые становятся любимцами детей.
Для   старшей   группы   в   уголке   природы   помещаются   растения   и
животные,   требующие   более   сложных   приемов   ухода,   в   огороде
высаживаются   различные   виды   овощей   с   разным   сроком   вегетации,   что
позволяет сделать труд более систематическим.
Увеличивается   и   объем   детского   труда.   Дошкольники   опрыскивают
растения  из  пульверизатора,  сметают щеточкой  пыль с  ворсистых  листьев,
рыхлят   землю.   С   помощью   воспитателя   дети   подкармливают   растения,
перезаряжают   аквариум,   вскапывают   землю   на   огороде   и   в   цветнике,
высаживают   рассаду,   собирают   семена   дикорастущих   растений   (для
подкормки зимующих птиц). В процессе труда педагог учит детей наблюдать за   ростом   и   развитием   растений,   отмечать   происходящие   изменения,
различать   растения   по   характерным   признакам,   листьям,   семенам.   Это
расширяет их представления о жизни растений и животных, вызывает живой
интерес к ним.
В подготовительной  группе в процессе труда в природе дети учатся
  обнаруживать
устанавливать   связи   между   отдельными   явлениями,
закономерности.   Формируются   начала   материалистического   понимания
природных   явлений.   Расширяются   сведения   о   растениях   и   животных,   о
приемах   ухода   за   обитателями   живого   уголка.
  Повышается
самостоятельность детей в трудовых делах: они без напоминания определяют
необходимость полива и рыхления почвы, пересадки растений, посева семян
на   огороде,   в   цветнике,   а   зимой   —   в   уголке   природы,   где   постоянно
выращиваются   лук   и   другая   зелень.   Дети   узнают   приемы   размножения
растений   путем   черенкования,   выращивания   рассады   с   последующей
пересадкой   в   грунт.   Продолжается   уход   за   животными   в   уголке   природы
(птицами, белкой, кроликами, голубями, лягушкой, ящерицей и т. д.).
У   детей   повышается   ответственность   за   состояние   живого   уголка,
огорода и цветника. Сбор урожая, цветов доставляет им большую радость.
Они   дарят   цветы   родителям,   угощают   малышей   выращенными   овощами,
готовят овощи для винегрета (моют их, чистят, относят на кухню), украшают
цветами групповую комнату.
Ручной труд — изготовление предметов из разнообразных материалов:
картона,   бумаги,   дерева,   природного   материала   (шишек,  желудей,   соломы,
коры,   кукурузных   початков,   косточек   персика),   бросового   материала
(катушек, коробок) с использованием меха, перьев, обрезков ткани и т, п. —
осуществляется   в   старших   группах   детского   сада.   Дети   изготавливают
необходимые   им   игрушки,  атрибуты   для   игр:   лодочки,  машины,  корзинки, домики, мебель, животных. Такие поделки могут стать приятным подарком
родным,   друзьям.   Это   имеет   немаловажное   значение   в   нравственном
воспитании,   приучая   детей   оказывать   внимание   окружающим,   потрудиться
ради того, чтобы доставить им удовольствие.
Ручной труд развивает конструктивные способности детей, творчество,
фантазию, выдумку. Так, чтобы смастерить забавного сказочного человечка из
природного   материала,   ребенок   подбирает   крупный   желудь   для   туловища,
чашечку   от   него   для   юбочки   или   шапочки,   раскалывает   желудь   пополам,
чтобы сделать ботинки, и т. д. Дошкольники с интересом приглядываются к
  соответствующую
природному   материалу,
  чтобы   выбрать   форму,
задуманному предмету: из семян клена делают крылышки стрекозы, из шишки
— лесовика и пр. В процессе работы они знакомятся со свойствами различных
материалов,   способами   их   обработки   и   соединения,   учатся   пользоваться
различными   инструментами.   Изготовление   задуманных   предметов   всегда
сопряжено с приложением сил. Ребенку необходимо проявить настойчивость,
терпение, аккуратность, чтобы предмет получился прочным, имел опрятный,
нарядный вид.
Все   это   оказывает   большое   воспитательное   влияние   на   детей,
формирует их эстетические чувства и нравственноволевые качества.
Контроль и оценка педагогом работы детей повышает у них чувство
ответственности за порученное дело, желание выполнить его хорошо. Надо
всегда отмечать проявление ребенком старательности, умения работать без
отвлечений,   желания   довести   дело   до   конца.   Давая   оценку   работы
дошкольников,   следует   учитывать   их   силы   и   возможности.   Так,   одобряя
малыша, воспитатель поощряет всякую его попытку принять участие в труде,
снисходительно   относится   к   возможной   оплошности,   медлительности,   к
низкому   качеству   результата.   С   ростом   умений   детей   возрастают   и требования,  поэтому,  оценивая  работу старшего  дошкольника, воспитатель
подчеркивает   его   умение   действовать   в   хорошем   темпе,   ловко,   уверенно,
поддерживает инициативу, смекалку, организационные навыки.
Группа   детского   сада   обеспечивается   оборудованием   и   материалами
для   организации   труда   детей.   Так,   для   хозяйственнобытового   труда
необходимы фартучки, щетки, тазики, подносы; для труда в природе  лопаты,
грабли,   лейки;   в   ручном   труде   дети   используют   пилы,   молотки   и   другое
оборудование.   Необходимо   наличие   и   различных   материалов:   семян   для
посевов и посадок, корма для птиц и рыб, шишек, желудей, брусков дерева и
т.  д.  Все   оборудование   должно   быть   в  достаточном   количестве,  хорошего
качества   и   соответствовать   возрасту   детей,   иметь   привлекательный   вид:
яркий   цвет   леек,   приятная   форма   коробок   для   хранения   природного
материала, нарядные фартучки и др.  все это радует детей, способствует
формированию культуры труда, вызывает эстетическое удовольствие.
Оборудование в групповой комнате и на участке размещается таким
образом, чтобы им было удобно пользоваться. Так, целесообразно объединять
оборудование по видам труда: в природном уголке  лейки, пульверизаторы,
корм для животных; в месте, отведенном для ручного труда, пилы, молотки;
принадлежности   для   хозяйственнобытового   труда      щеточки   и   совки   для
уборки   мусора   можно   разместить   на   специальных   полках   в   умывальной
комнате, а для дежурных по столовой  ближе к буфетной и пр.
Труд   всегда   связан   с   затратой   физических   сил,   требует   напряжения
внимания,   поэтому   необходимо   дозировать   его,   учитывая   физические
возможности   и   психологические   особенности   детей   данного   возраста.   Под
дозировкой   труда   имеется   в   виду   его   длительность,   объем,   сложность,
определение   физических   нагрузок,   вызывающих   утомление.   Дети   34   лет
могут выполнять работу в течение 1015 мин., 67 лет – 2030 мин. Наиболее трудоемкие виды труда  сгребание снега, вскапывание земли  требуют особо
тщательного   контроля   над   состоянием   дошкольников.   Наблюдая   за   ними,
воспитатель обращает внимание на появление внешних признаков утомления:
учащенное дыхание, частые остановки, покраснение лица, потливость. В таких
случаях он переключает ребенка на другую деятельность. Для того чтобы не
допустить   перегрузки,   можно   рекомендовать   смену   действий   через   1015
мин.:   одни      вскапывают   землю,   другие      рыхлят   ее   граблями   или   одни
сгребают снег, другие грузят его в санки и отвозят в отведенное для будущего
строительства место.
Заботясь   о   создании   гигиенических   условий   для   труда,   воспитатель
предупреждает возможность его отрицательного влияния на здоровье детей.
Так,   работа,   требующая   напряжения   зрения,   должна   проходить   при
достаточном освещении. Педагог наблюдает за тем, чтобы дети не работали
длительное   время   в   одной   позе.   Следует   обеспечить   регулярное
проветривание помещения.
Труд   становится   средством   воспитания   тогда,   когда   он   носит
систематический   характер   и   в   нем   участвуют   все   дети.   Каждый   ребенок
должен   достаточно   часто   выполнять   разные   поручения,   быть   дежурным,
принимать участие в коллективном труде. Поэтому необходимо планировать
трудовую деятельность детей, постепенно усложнять воспитательные задачи в
течение года и от возраста к возрасту, учитывать, анализировать и оценивать
работу по трудовому воспитанию дошкольников.
1.3. Работа с семьёй по трудовому воспитанию детей
Трудовое   воспитание   детей   осуществляется   успешно   только   при
условии   совместной   работы   детского   сада   и   семьи.   На   родительских
собраниях, в беседах, при индивидуальных встречах с родителями педагог рассказывает   о   требованиях   программы   воспитания   в   детском   саду   к
трудовому воспитанию детей, о той работе, которая проводится в этой связи
в дошкольном учреждении. Он даёт родителям конкретные рекомендации и
советы   о   том,  каким   должно   быть   содержание   труда   детей   дома,   как   его
организовать и методически правильно им руководить: прежде чем требовать
от ребёнка качественного выполнения работы, следует показать и объяснить,
что и как он должен делать; не наказывать трудом; поощрять за старание; не
перегружать,   создавать   нормальные   условия   для   труда   (подобрать
оборудование,   позаботиться   об   удобном   месте   для   труда,   найти   занятие,
которое   бы   включало   ребёнка   в   помощь   другим   членам   семьи).
      Важно добиться того, чтобы родители поняли необходимость совместной
с детским садом работы по трудовому воспитанию детей, поддерживали и
продолжали её дома. Воспитатель рекомендует родителям придерживаться
тех   же   требований   при   организации   труда   детей,   что   и   в   дошкольном
учреждении.   Учитывая   возраст   и   возможности   ребёнка,   приучать   его   к
самообслуживанию, не делать за него то, что он должен и может сделать сам.
Педагог   раскрывает   полезность   включения   ребёнка   в   труд   взрослых   (при
уборке помещения, уходе за растениями и животными, приготовления пищи и
т.д.), разъясняет, что старший дошкольник должен выполнить определённые
постоянные обязанности: накрывать на стол, поливать растения, помогать в
уходе за младшими братьями и сёстрами, приводить в порядок свои игрушки,
приносить   газеты   из   почтового   ящика,   открывать   дверь,   подходить   к
телефону   и   т.д.   Педагог   убеждает   родителей   в   том,   что   труд   по
самообслуживанию имеет большое воспитательное значение, и объясняет им
методы   формирования   необходимых   навыков,   умений   и   привычек.   Он
рекомендует   давать   детям   разнообразные   поручения:   отнести   на   кухню
посуду   после   обеда,   подать   нужный   предмет,   постирать   мелкие   вещи,
поиграть   с   младшим   братишкой,   пока   мама   приготовит   ужин,   сходить   за хлебом
(если   булочная   находится   неподалёку)
  и
т.д.
Выводы по I главе:
Определяя содержание и последовательность обучения детей трудовым
умениям,   воспитатель   должен   учитывать   особенности   их   возраста,
доступность предлагаемого содержания труда, его воспитательную ценность,
а   также   санитарногигиенические   требования   к   его   организации.   По   мере
роста   и   развития   детей   усложняются   требования   к   качеству   их   трудовой
деятельности, уровню ее самоорганизации, увеличивается объем и ускоряется
темп выполняемой работы.
Необходимо помнить о том, что труд должен приносить детям радость:
от  достигнутых  результатов, от  своей   полезности  другим. В  детском  саду
решается   задача   формирования   у   детей   умения   трудиться   в   коллективе.
Происходит это постепенно, путем объединения  детей в процессе труда в
небольшие   группы   с   общим   заданием   (если   у   них   уже   есть   опыт   работы
вдвоем      втроем,   то   общее   задание   может   выполнять   группа   из   6—7
участников).   В   процессе   такого   труда   воспитатель   формирует   у   детей
представления   об   общей   ответственности   за   порученное   дело,   умение
самостоятельно   и   согласованно   действовать,   распределять   между   собой
работу, приходя на помощь друг другу и стремясь совместными усилиями
достичь   результата.   Все   это   обогащает   их   опыт   взаимоотношений   в
деятельности, придает им положительный характер.
Воспитатель   использует   разные   формы   работы   с   родителями:
фотовыставки, отражающие труд детей в детском саду, с краткими текстами,
раскрывающими значения труда и методы руководства им; выставки детских
поделок; стенды на темы «Трудовое воспитание надо начинать с первых лет
жизни», «Труд – средство всестороннего развития», «Единство детского сада и семьи в трудовом воспитании дошкольника» и др. [8,35]     Для родителей
подбирается также научнопопулярная литература с краткими аннотациями,
статьи   воспитателей   о   лучшем   опыте   трудового   воспитания   в   семьях.
Педагог   организует   для   родителей   показ   трудовой   деятельности   в
дошкольном учреждении. Родители могут увидеть, каков уровень трудовых
умений их ребёнка, каково его отношение к труду, познакомиться с приёмами
руководства трудом детей.
Список использованной литературы
1. Белобрыкина О.А. Психологическая диагностика самооценки детей
старшего дошкольного возраста.  Новосибирск: ГЦРО, 2013191с.
2. Бернс Р. Развитие Яконцепции и воспитание.  М.: Прогресс, 2014139с. 3.   Божович   Л.И.   Личность   и   ее   формирование   в   детском   возрасте.      М.:
Просвещение, 201136с.
4. Божович Л.И. К развитию аффективнопотребностной сферы человека //
Проблемы   общей,   возрастной   и   педагогической   психологии   /   Под   ред.
В.В.Давыдова.  М.: Педагогика, 2014  № 4.  С. 168179.
5. Буре Р.С., Загик Л. В. и др. Воспитание детей дошкольного возраста в
труде. 3е изд., испр., доп. М., 201245с.

file_name: тезисы лена.docx

intro:
Актуальность темы исследования. Рассматривая дошкольный возраст как базовую ступень формирования личностных качеств, концепция непрерывного образования определяет сущность нового подхода к дошкольному воспитанию, основанному на принципах вариативного содержания, педагогики развития, познания дошкольником мира через интересующие его виды деятельности. Разработан механизм, регулирующий качество дошкольного воспитания, государственный стандарт - критерии оценки деятельности дошкольных учреждений; концептуальные основы дошкольного образования. При этом в концепции обращается внимание на развитие личностных качеств, необходимых для дальнейшего становления личности: любознательность, инициативность, коммуникативность, творческое воображение, произвольность.  Огромную роль в становлении личности играет трудовое воспитание детей дошкольного возраста.  Ряд показателей трудолюбия (осознание цели деятельности и настойчивость в ее достижении; готовность доводить начатое дело до конца; проявление эмоционально-положительного отношения к труду; адекватная оценка результатов деятельности; аккуратность, старательность, бережное отношение к средствам и продуктам труда) наиболее успешно формируются в дошкольном и младшем школьном возрасте (Р.С. Буре, Г.Н. Година, М.В. Крулехт, В.И. Логинова, Т.А. Маркова, В.Г. Нечаева, Д.В. Сергеева и др.). Несформированность их на данном возрастном этапе становится препятствием в учебно-познавательной деятельности и последующей адаптации в самостоятельной трудовой деятельности. [1,134]
Значение труда как фактора развития личности ребенка нашло отражение в истории отечественной педагогики: труды П.П. Блонского, Н.К. Крупской, А.С. Макаренко, В.А. Сухомлинского, С.Т. Шацкого и др. [2,141]
Немаловажное значение имеют исследования Я.З. Неверович, Т.А. Марковой, показавшие, что основным мотивом, побуждающим детей к трудовой деятельности, является их желание помогать взрослым. [3,22]  В дошкольной педагогике выделены три способа приближения детей к труду взрослых: наблюдение за трудом, частичная помощь детей взрослым и организация совместной деятельности взрослых и детей (В.И. Глотова, Л.В. Загик, С.М. Котлярова, Г.Н. Лескова, Е.И. Радина, Д.В. Сергеева и другие). По мнению Е.И. Радиной, в совместном труде взрослый может выступить как образец для подражания не только своими умениями, но и отношением к работе. [4,251]
Таким образом, ученые внесли значительный вклад в разработку проблемы выявления признаков и компонентов трудолюбия детей дошкольного возраста. Однако, проблема воспитания трудолюбия дошкольников как основного качества личности еще недостаточно разработана.
Трудолюбие дошкольников органично связано с другими качествами личности. Так, интерес к деятельности взрослых, отношение между детьми и взрослыми, бережное отношение к продуктам труда есть не что иное, как гуманизм; осознанное выполнение своих обязанностей - ответственность; сотрудничество ребят, взрослых и детей - коллективизм; умение доводить дело до конца отражает степень сформированности старательности, настойчивости, целеустремленности. Следовательно, трудолюбие является качеством, которое отражает развитие личности в целом.

администрации

group: Педагогика

title: Разработка тезисов доклада тема: « Психолого - педагогическое сопровождение формирования  культуры труда детей в современной ДОО  и семье»