extracted_text:
Методическая разработка урока.
Исполнитель: Большакова Ирина Александровна ,
Учитель музыки,
МБОУ «СОШ №40»

                                                   2017г. Технологическая карта урока
Предмет: Музыка                    Класс 5 класс
Базовый учебник: Г.П.Сергеева.,Е.Д.Критская. «Музыка. 5 класс» учебник для общеобразовательных организаций.
М.,Просвещение.2013г.
Тема урока: Фольклор в музыке русских композиторов.
Цель урока:  Способствовать формированию представлений о возможностях симфонического оркестра в музыкальном
воплощении фольклорного образа.
 Задачи урока:
1. Обеспечить достижение предметных результатов обучения
Сформировать знания  о художественнообразном содержании фольклорного жанра.
Сформировать умения  определять и называть истоки фольклора и его взаимосвязь с музыкой и литературой.
2. Обеспечить достижение метапредметных результатов обучения: создать условия (учебные ситуации) для развития
коммуникативных, регулятивных и познавательных УУД.
3.   Обеспечить   достижение   личностных   результатов   обучения:   сформировать   позитивное   эмоциональное   отношение
обучающихся к изучаемым на уроке музыки понятиям,вызвать удивление уникальностью внутреннего строения Земли и
процессов связанных с ним, сформировать понимание практической значимости и ценности знаний о внутреннем строении
Земли.
Тип урока: Урок первичного  предъявления  новых  знаний.
Необходимое оборудование:  магнитофон, аудиозапись симфонической миниатюры «Кикимора» А.К.Лядова.
 музыкальный инструмент – фортепиано
 мультимедиапроектор, экран
 иллюстрационный материал (портрет А.К.Лядова, рисунки детей, презентация).
 выставка книг с русскими народными сказками. СТРУКТУРА И ХОД УРОКА
№
   1
   2
Этап урока
Организационный
момент.
Мотивация к
учебной
деятельности :
  включение
обучающихся в
учебную
 деятельность на
личностно
значимом уровне.
Актуализация
знаний : включение
обучающихся  в
учебную
деятельность через
исполнение песни.

Деятельность
 учителя
Приветствие обучающихся.
Групповое интервью:
 « Для чего   вы пришли на
урок?»
 Создает условия для
самостоятельного
определения обучающимися
темы урока, формированию
позитивного отношения к
изучаемому материалу.
 – Предлагает вспомнить и
исполнить фрагмент песни
«Без сказки прожить мы не
сможем»  звучит музыка.
 Привлечение внимания детей
к книжной выставке.
Как вы думаете, как связаны
книги с нашим уроком? О чем
мы сегодня будем с вами
говорить?
Деятельность
 ученика
 Участвуют в диалоге
с учителем
 Актуализируют свои
знания
  В результате
групповой работы
предлагают свои
варианты
формулировки темы
урока
  Дети исполняют
песню.
Формируемые УУД
Личностные самоопределение
Регулятивные  целеполагание
Коммуникативные
планирование учебного
сотрудничества с учителем и
сверстниками.
 Коммуникативные –
планирование учебного
сотрудничества с учителем и
сверстниками.
 Дети предполагают и
выдвигают версии.
  Познавательные Что объединяет все эти
книги?
 Сказки  это жанр народного
творчества. Каким  словом
может называться народное
творчество?
Каких персонажей из р.н.
сказок вы знаете?
А вы всех назвали ?
Отгадайте, кто это?
рассказывает о Кикиморе, не
называя ее (фрагмент
сказания И.Сахарова)
Это Кикимора. А придумал
ее русский народ. Это
фольклорный персонаж.
 Тема нашего урока : Образ
Кикиморы в музыке и
литературе.
А какую цель вы себе
поставите?
логический анализ объектов с
целью выделения признаков.

 Это русские
народные сказки.
 Фольклор.
 Перечисляют.
 Предлагают версии.
 Формулируют  цель
урока и предлагают
пути достижения.
Узнать как
изображена
Кикимора в музыке и
литературе и есть ли
чтото общее в этих
жанрах?
Регулятивные целеполагание
Коммуникативные
постановка вопросов
Познавательные —
общеучебные :
самостоятельное выделение
— формулирование
познавательной цели,
логические  формулирование
проблемы
    3
Постановка цели
урока в процессе
урока. 4
  Первичное
восприятие и
усвоение нового
учебного
материала.
  Откуда мы можем узнать
больше о Кикиморе? О ее
привычках, о внешнем виде, о
характере?
 Создает учебную ситуацию
целеполагания.
 Подведение  итогов этапа:
Тема «Образ  фольклорного
персонажа   в музыке и
литературе»
Выведение темы, цели.
 Что мы будем делать?
  Выведение  плана на доску в
презентации
      5
Применение
теоретических
положений в
условиях
выполнения
задания.
Учитель организует работу
обучающихся  с учебником  с
целью  выделения
информации о звуках  в
сказании
До прочтения текста учитель
обращает внимание детей на
 Предлагают
варианты:
из учебника, из книг,
из сказки,  из
Интернета, из музыки.
 Озвучивают план
работы на уроке:
 прочитаем  народное
сказание,
  познакомимся с
новым музыкальным
произведением о
Кикиморе,
 сравним
музыкальный и
литературный образы
 Читают текст  в
учебнике  в  группах
с извлечением
информации о
внешнем виде и
характере  Кикиморы
1 группа  в звуках,  в
Регулятивные —
планирование,
прогнозирование
Познавательные
общеучебные:
самостоятельное выделение
познавательной цели,
построение логической цепи
рассуждения
Коммуникативные  —
инициативное сотрудничество
в поиске  и выборе
информации
 Познавательные
общеучебные:   умение
структурировать знания,
анализ, сравнение,
прогнозирование
 Коммуникативные   умение
устанавливать рабочие сказании 2 группа.
отношения и эффективно
сотрудничать, умение
договариваться
 Цитируют текст
сказания
 Дети перечисляют
 Шумовые.
 Участие детей в
инсценировании и
озвучивании сказания.
 Поет КотБаюн и др.
Коммуникативные
инициативное сотрудничество,
взаимодействие.
слайд с объяснением значения
незнакомых старинных  слов в
тексте:
кудесник, тешит, кудель
конопельная, пряжа
пеньковая, спознать
Диалог с детьми по
прочитанному тексту:
 1 группа: «Как выглядит
Кикимора, какова по
характеру»
 2 группа:  «Какие звуки вы
услышали в тексте»
Стучит, гремит, свистит,
шипит — это  какие звуки?
А давайте озвучим и
изобразим эту картину
 А звучит ли музыка в
сказании?
 Если бы вы были
композиторами то какую
музыку вы бы сочинили на
этот сюжет?
      6
Динамическая
пауза. 7
Самостоятельное
творческое
использование
сформированных
умений и навыков.
 Предлагает поработать в
группах (задание на слайде
презентации)
 Создает учебную ситуацию
для развития
коммуникативных УУД  в
процессе выполнения
групповых заданий.
1 группе  предложить
средства  музыкальной
выразительности.
2 группе  музыкальные
инструменты симфонического
оркестра
 Если бы вы были
композиторами,  какую
музыку вы бы сочинили  ?
На доске таблица из 2
столбцов:
 Работают в группах
по заданиям:
  Коммуникативные
взаимодействие, инициативное
сотрудничество.
 Личностные  коллективное
взаимодействие,
смыслообразование.
1 группа:
средства музыкальной
выразительности:
темп, ритм,  лад,
динамика, регистр.
2 группа:
 музыкальные
инструменты
симфонического
оркестра
  Дети  работают по
карточкам в группах
А.К. Лядов
«Кикимора»
Дети
компо
зиторы
А.К.
Лядов
«Кикимо
ра»
Дети
композиторы
Учитель
вносит 8
Обобщение
усвоенного
материала и
творческое
использование
сформированных
УУД.
предложенные
варианты обех
групп
 Проговаривают свои
варианты.
Русский композитор А.К.
Лядов  сочинил
симфоническую миниатюру на
этот же  сюжет.  Давайте
послушаем и определим
какими средствами муз.
выразительности  изображена
Кикимора.
 Диалог учителя с детьми о
музыкальном произведении.
Учитель вносит  ответы детей
в таблицу
Учитель предлагает  сравнить
предположения  детей  с
услышанной музыкой
А почему в симфонической
миниатюре  композитор
использовал  разные темпы,  и
уровни динамики?
Сколько  по вашему мнению
 Слушают и
анализируют.
  Ответы учащихся.
 Сравнивают и
находят общее и
различное.
 Высказывают свое
мнение о форме
музыки и выходят на
2х частную форму.
 Познавательные логические :
— анализ и сравнение,
 общеучебные : поиск и
выделение нужной
информации, моделирование,
установление причинно
следственных связей.
  Коммуникативные :
сотрудничество с учителем и
сверстниками. частей.  Аргументируйте свой
ответ.
А какой прием музыкального
развития использовал
композитор в своем
произведении: контраст,
повтор, вариационность
(вывести на слайд
презентации)
Обратимся к тексту.
Можем ли мы выделить 2
части и найти контраст в
тексте?
1  часть  в  музыке  это
маленькая Кикимора и ее
сказочное окружение.
2 часть — это взрослая и  злая
Кикимора .
Предлагает повторное
прослушивание фрагментов
симфонической миниатюры с
акцентом на различие средств
музыкальной
выразительности  в 2 частях
(фрагмент 1 части и 2 части)
С помощью  каких средств
музыкальной выразительности
композитору удалось
 Работа с текстом.
Коммуникативные — умение
выражать свои мысли,
слушать собеседников .
 Слушают и отмечают
поднятой рукой
изменения в музыке
 Ответы учащихся. 9
Рефлексия
деятельности.
раскрыть фольклорный образ
Кикиморы?
Можем ли мы считать, что  и
музыка и литература  создали
единый образ сказочного
персонажа?
Какое впечатление  оставил у
вас образ Кикиморы  в этой
музыкальной картине?
Можно ли изобразить
Кикимору  при помощи  еще
одного вида искусства?
Какого?
Д\З: Я предлагаю вам
нарисовать Кикимору такой
какой вам подсказала музыка
и литература.
Учитель предлагает оценить
каждому ученику  свою
работу на уроке, заполнив
оценочный  лист.
 Коммуникативные  умение
точно  выражать свои мысли
по заданной теме.
Познавательные
общеучебные рефлексия
( осуществляют  самооценку
своей учебной деятельности,
соотносят цель и результаты,
степень их соответствия)
Личностные  смыслообразо
вание, нравственноэтическое
оценивание.
 Ответы учащихся.
Дети  заполняют
оценочный   лист
Приложение Оценочный лист
Я оцениваю
Да  «+»
Затрудняюсь  «?»
Нет «»
Я  запомнил фамилию композитора
Я запомнил новые  термины
 симфоническая миниатюра
 народное сказание
 двухчастная форма произведения
Я могу  охарактеризовать    героя с
помощью средств музыкальной
выразительности
Я  могу  сравнить  литературный и
музыкальный образ  (найти  общее и
различное)
Я согласен, что симфонический оркестр
может  изобразить  фольклорный
персонаж Анализ урока.
Тема урока: «Фольклор в музыке русских композиторов »
Тип урока: Урок первичного предъявления новых знаний
Цель урока: Способствовать формированию представлений о возможностях симфонического оркестра в музыкальном
воплощении фольклорного образа.
Задачи:
1. Обеспечить достижение предметных результатов обучения
Сформировать знания  о художественнообразном содержании фольклорного жанра.
Сформировать умения  определять и называть истоки фольклора и его взаимосвязь с музыкой и литературой.
2. Обеспечить достижение метапредметных результатов обучения: создать условия (учебные ситуации) для развития
коммуникативных, регулятивных и познавательных УУД.
3.   Обеспечить   достижение   личностных   результатов   обучения:   сформировать   позитивное   эмоциональное   отношение
обучающихся   к  изучаемым   на  уроке  музыки     интонационным   особенностям   музыкального  языка,  вызвать   удивление спецификой   средств   художественной   и   музыкальной   выразительности,   сформировать   понимание   практической
значимости и ценности знаний о народном творчестве фольклорного жанра.
Ведущие аспекты анализа урока
Содержание наблюдения
Дидактическая задача урока
(краткий оценочный анализ)
Дидактическая  задача урока сформулирована в соответствии с содержанием
материала и местом урока по данной теме.
Содержание урока
Методы обучения
Формы обучения
Содержание учебного материала соответствует триединой задачи урока.
Прослеживается связь с жизнью, практической деятельностью. Имеется
интеграция содержания.
Выбор оправдан, соответствует задачам урока. Использованы  разнообразные
методы, повышающие степень активности обучающихся в учебном процессе и
 предполагающие включение школьников как субъектов деятельности на всех
этапах урока (словеснонаглядный, проблемный, частично поисковый).
В ходе урока использовались групповая  и индивидуальная формы работы.
 Учитель эффективно сочетает репродуктивные и продуктивные задания  при
обучении, учит детей работать  творчески; владеет технологией диалога. Результативность урока
Цель урока  достигнута. Учитель добился  осмысления учебного материала всеми
обучающимися.
Практическая направленность урока На протяжении всего урока прослеживалась практическая направленность
изучения музыкального и литературного материала для выполнения школьниками
творческих заданий.
Самостоятельная работа
школьников как форма организации
учебной деятельности
Формирование универсальных
учебных действий на каждом этапе
урока
Дети   выполняют   различные   творческие
  задания   и   осуществляют   их
взаимопроверку.
  деятельности
творческий. В завершении организуется рефлексия хода реализации построенного
проекта учебных действий в виде оценочного листа.
  Характер   самостоятельной   учебной

1. Организационный момент.
  целеполагание,
  планирование,
  волевая
Регулятивные:
саморегуляция.  Коммуникативные: умение слушать и вступать в диалог, участие
в   коллективном   обсуждении   проблем,   умение   выражать   свои   мысли   в
соответствии   с   задачами   коммуникации,   владение   монологической   и
диалогической речью.  Личностные:  самоопределение
  прогнозирование,
2. Актуализация знаний.   Познавательные     общеучебные:  поиск  информации,
логический анализ объектов   с целью выделения признаков.  Коммуникативные:
сотрудничество с учителем и сверстниками, участие в коллективном обсуждении
проблем, умение слушать и вступать в диалог, умение выражать свои мысли .
3. Постановка цели.  Познавательные общеучебные: самостоятельное выделение
формулирование познавательной цели.  Регулятивные:  целеполагание. 4.Первичное   восприятие   и   усвоение   нового   учебного   материала.
Регулятивные: оценка достижения планируемых результатов, коррекция планов и
способов   действий   в   соответствии   с   оценкой,   волевая   саморегуляция.
Познавательные:   рефлексия   способов   и   условий   действий,   контроль   и   оценка
способов и результатов действий.
5. Применение теоретических положений в условиях выполнения задания.
Коммуникативные:  сотрудничество   с   учителем   и   сверстниками,
 участие   в
коллективном обсуждении проблем, умение слушать и вступать в диалог, умение
выражать   свои   мысли   в   соответствии   с   задачами   коммуникации,   владение
монологической и диалогической речью.
  Самостоятельное   творчество.  Коммуникативные:
6.
инициативное сотрудничество.
  взаимодействие,
7.  Обобщение   усвоенного   материала:    Познавательные   логические:   анализ   и
сравнение,
  поиск   и   выделение   нужной   информации,
моделирование,установление причинноследственных связей.
  общеучебные:
8.Рефлексия   деятельности.    Личностные:   смыслообразование,   нравственно
этическое оценивание. Коммуникативные: умение точно выражать свои мысли по
заданной теме.
Формирование ИКТкомпетентности На уроке применялись ИКТ, велась работа по формированию  ИКТ
компетентности обучающихся. Структура урока
Структура урока соответствует его цели и типу. Этапы урока последовательны и
взаимосвязаны. На уроке задаются задачи и четкие критерии самоконтроля и
самооценки (происходит специальное формирование контрольнооценочной
деятельности). Учитель обучает детей осуществлять рефлексивное действие
(оценивать свою готовность, обнаруживать незнание, находить причины
затруднений.
Педагогический стиль
Стиль, тон отношений, создают атмосферу сотрудничества, сотворчества,
психологического комфорта. Учитель специально планирует коммуникативные
задачи урока.
Гигиенические требования
На уроке чередуются различные виды деятельности. Обстановка и гигиенические
условия в кабинете соответствуют требованиям.
Выводы и рекомендации: Цель урока  достигнута. Учитель добился  осмысления учебного материала всеми
обучающимися

file_name: Технологическая карта урока.docx

intro: Технологическая карта урока музыки в 5 классе. Базовый учебник: Г. П. Сергеева., Е. Д. Критская. «Музыка. 5 класс» учебник для общеобразовательных организаций. М.,Просвещение. 2013г. Цель урока:  способствовать формированию представлений о возможностях симфонического оркестра в музыкальном воплощении фольклорного образа. Тип урока: урок первичного  предъявления  новых  знаний.

title: Конспект урока по теме  "Фольклор в музыке русских композиторов".


extracted_text:
Дүниетану
Жерғарыш денесі.
1. Грек тілінен аударғанда « Адасушы жұлдыз » дегеніміз не?
  А) ай
  В) планета
  С) күн
  Д) ғарыш
2. Жерге ең жақын жұлдыз.
  А) Ай
  В) Юпитер
  С) Күн
  Д) Шолпан
3. Жерді қоршаған бүкіл дүние қалай аталады?
   А) Әлем немесе Ғарыш
   В) Ай немесе Күн
   С) Күн жүйесі
   Д) Жер шары
4. Ғарышқа жол қашан ашылып, Жердің жасанды серігі ұшырылды?
  А) 1964 жылы 17 тамызда
  В) 1893 жылы 15 қазанда
  С) 1954 жылы 4 ақпанда
  Д) 1957 жылы 4 қазанда
5. Жерге жақын орналасқан жұлдыз, жылу мен жарық беретін үлкен қыздырылған ғарыш денесі, бұл...
   А) Юпитер
   В) Күн
   С) планета
   Д) Ай

6. Күн мен Жердің ара қашықтығы қанша километр?
  А) 150 млн км
  В) 140 млн км
  С) 200 млн км
  Д) 100 млн км
7. Күннің көлденең көлемі Жердің көлденеңінен неше есе артық?
  А) 105 есеге жуық артық
  В) 200 есеге жуық артық
 С) 109 есеге жуық артық
 Д) екеуінің көлемі бірдей
8. Глобус дегеніміз не?
  А) Жердің үлгісі
  В) Жерге ұқсас дене
 С) Шар пішіндес дене
 Д) Жердің барынша кішірейтіліп жасалған үлгісі
9. Жер бетінің су басып жатқан аса ірі кеңістіктері, бұл не?
  А) мұхит
  В) теңіз
  С) су
  Д) барлығы дұрыс
10. Құрлықтың жанжағынан мұхиттармен қоршаған ірі бөліктер дегеніміз не?
   А) теңіз
   В) материк
   С) плпнета
   Д) полюс
11. Қазақстан Республикасы қай материкте орналасқан?
   А) Еуразия
   В) Еуропа
  С) Африка Д) Австралия
12. Полюс дегеніміз не?
  А) Жер шарының жорамал білігі бетіне шығатын жерлеріндегі нүктелер.
  В) Белгілі бір градус сайын жүргізілген паралельдер мен меридиандар.
  С) Дұрыс жауап жоқ.
13. Жер шарында неше полюс бар?
  А) 5
  В) 3
  С) 4
  Д) 2
14. Жер экваторының ұзындығы қанша километр?
   А) 50000 км
   В) 40000 км
   С) 45000 км
   Д) 30000 км
15. Параллель шеңберінің ұзындығы экватордан полюстерге қарай жүрген сайын
қалай өзгереді?
   А) қысқарады
   В) ұзарады
   С) теңеседі
   Д) дұрыс жауап жоқ
16. Меридиан латын тілінен аударғанда қандай мағынаны береді?
  А) теңейткіш
  В) түстілік
 С) қатар жүруші
 Д) дұрыс жауап жоқ
17. Белгілі бір градус сайын жүргізілген параллельдер мен меридиандар глобустың бетінен тор көре бөледі.Бұл ...
 А) полюстер
 В) экватор сызығы
 С) меридиандар
 Д) градус торы
18. Жер өз бөлігінен қандай бағытта айналады?
  А) Батыстан  шығысқа
  В) Шығыстан батысқа
  С) Солтүстіктен онтүстікке
  Д) Солтүстіктен шығысқа
19. Жердің күн төңірегіндегі басты өтетін жолы дегеніміз не?
   А) Жер орбитасы
   В) Градус торы
   С) Планета
   Д) Тәулік
20. Жердің өз бөлігінен айналуынан күн мен түн ауысса, Күнді айналуының
нәтижесінен не ауысады?
  А)  Күн
  В) Жыл мезгілі
  С) Тәулік
  Д) Күн жүйесі Жерғарыш денесі
Тапсырма  кілті.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 12
13 14
15 16
17 18
19 20
В С А Д В А С Д А В А А Д В А В Д А А В
Табиғат. Денелер. Заттар.
Тапсырма  кілті.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 12
13 14
15 16
17 18
19 20
В С В В С С Д В В Д Д А В В В В А С В В
Пайдалы қазбалар
Тапсырма  кілті.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 12
13 14
15 16
17 18
19 20
С С А В С Д А В В С А В В С С С В С С В
1. Өсімдіктердің тіршілігі
1
2
С ә
3
б
4
а
5
б
6
а
7
ә
8
б
Тапсырма  кілті.
11 12
9
10
13 14
15 16
17 18
19 20
а
ә
б
ә
ә
б
а
а
а
б
ә
ә
Ауа Дүниетану
                       Табиғат. Денелер. Заттар.
1. Адамды жан – жағынан  қоршаған нәрселердің бәрі –
  А) табиғат
  В) денелер
 С) құбылыстар
 Д) заттар
2. Табиғаттағы өзгерістердің барлығы –
  А) табиғат денелері
  В) жауын – шашындар
  С) табиғат құбылыстары
 Д) жыл мезгілі
3. Тіршіліктің ең негізгі белгісі – зат алмасу дегеніміз, бұл ...
  А) қоректі қайта өңдеу
  В) ас қорту және қалдықты шығару
  С) қалдықтарды шығару
  Д) асты жақсы шайнау
4. Табиғат заттары мен құбылыстарын тану және  зерттеу тәсілі
  А) тәжірибе
  В) бақылау
  С) зерттеу
  Д) сарамандық жұмыс
5. Ауаның температурасын өлшейтін құрал
  А) флюгер
  В) компас
 С) термометр
 Д) барометр
6. Өлі денелерге жататын денелер
  А) қоректеніп, өніпөседі, ескіреді
  В) табиғи денелер
 С) адам қолдан жасайды
 Д) әртүрлі заттан құралды
7. Ақпараттың негізгі қайнар көзі:
 А) иіс сезу
 В) дәм сезу
 С) көру
Д) есту
8. Адам ағзасындағы мүшелер ненің арқасында үйлесімді қызмет атқарады?
  А) жүйке жүйесі қызметінің
  В) ми қызметінің
 С) ас қорту қызметінің
Д) жұлын қызметінің
9. Тері қасиеті:
  А) тегіс, ақ немесе қара
  В) созылғыш, жұмсақ, шымыр С) сұлу, нәзік, жылы
 Д) суық, бұдыр
10. Ас қорыту аяқталады:
   А) Асқазанда
   В) ауыз қуысында
  С) ащы ішекте
  Д) тоқ ішекте
11. Адам тіршілігіне қажет жылуды қайдан алады?
  А) күн көзінен
  В) оттан
 С) ауадан
 Д) табиғаттан
12. Тәжірибе өткізу ережесі:
   А) тәжірибе объектісі, мақсат, жоспар
   В) мақсат, жоспар, уақыт, зат
   С) бақылау жасау
  Д) адам қолымен жасалған заттар
13. Әрбір зат неден тұрады?
   А) денеден
   В) бөлшектен
  С) қатты заттан
  Д) сұйық заттан
14. Табиғат денесі болуы мүмкін:
   А) сұлу, пайдалы, өлі
   В) қатты, сұйық, газ тәріздес
   С) тірі, өлі, металл, ағаш
  Д) жауын – шашын
15. Қол және аяқ сұйектері бір – бірімен қалай жалғасады?
  А) бұлшық ет арқылы
  В) буын арқылы
 С) сіңір арқылы
 Д) башпай сұйектері арқылы
16. Ең кішкентай қан тамыры
  А) қыл түтік
  В) ала тамыр
 С) лимфалық
 Д) ірі тамыр
17. Адам денесінің тірегі
  А) қаңқа
  В) бас
 С) кеуде
 Д) қол – аяқ
18. Адам тіршілігіне қажетті жағдайлар
  А) үй, машина
  В) ақша, үй, машина
 С) қорек, су, ауа, жылу
Д) табиғи құбылыстар
19.Адамның жүйке жүйесі жақсы болу үшін не істеу керек?
  А) дұрыс тамақтану
  В) шынығу
  С) күн тәртібін сақтау
  Д) ұйықтау
20. Ас қорту жолы басталады –
  А) асқазаннан
  В) ауыз қуысынана С) тілден
  Д) жұлыншақтан
Дүниетану
Пайдалы қазбалар
1. Қазақстанда дамыған тыңайтқыш өндірісі
а) Азот
в) Калий
с) Фосфор
 д) Асбест
2) Жер қыртысын толтырып жатқан денелер.
а) Қара топырақ
в) Пайдалы қазбалар
с) Тау жыныстары
д) Жер қыртысы
      3.) Пайдалы қазбалардың түрлері
     а) 3
       в) 2
      с) 4
       д) 5
      4) Табиғатта кездесетін тас көмірдің түрлері.
      а) 2
      в) 3
      с) 4
      д) 1
     5.) Жаңғыш пайдалы қазбалар.
    а) Дәрілер, қопарғыш заттар.
 в) Тыңайтуыш, пласмассалар.
с) Мұңай, газ, тас көмір.
д) Бояғыш заттар, шымтезек,каучук
6)  Түсті металдар қатары
а)темір,тұз,
б)тау жыныстары,гранит,әктас.
с)қорғасын,фосфор,құм,саз
д)мыс,алюминй,қалайы,жез,полиметал,кен
7) Үй тұрмысында алюминиден жасалған заттар:бұйымдар,
а)қасық,шанышқы,ыдысаяқтар
в)төсеніштер
с)есік,терезе
д)құбырлар,доңғалақтар
8) Мұнайды өңдеу орны
а)домна пештерінде
в)мұнай өңдеу зауыттарында
с)мұнай алынатын құбырларда д)мұнай кен орнында
9) Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар
а)мәрмәр,көмір,газ,алюминй
б)фосфорит,тұз,әктас,құм,гранит
с)темір,мыс,алюминй
д)қорғасын,мұнай,алтын
10) Қарағанды,Екібастұз кен орындары
а)мұнай
в)шымтезек
с)тас көмір
д)фосфор
11) Қазақстанның оңтүстігінде кең таралған топырақ
а)сортаң
в)қара топырақ
с)сазды,батпақты
д)тау жыныстары
12)Маңғыстау,Каспий өңірінің басты байлығы
а)көмір
в)мұнай,газ
с)кен
д)мыс,темір,қола
13)Мыс кен орны
а)Жаңаөзен,Ақтау
в)Жезқазған,Қоңырат,Сарыарқа
с)Жалғызтөбе,Қаламқас,Екібастұз
д)Маңғыстау,Қарағанды
14)Топырақ түсінің түрліше болуы
а)Тыңайтқыш көп қосылуы
в)қар тоқтату
с)қарашірік мөлшері
д)құм,саз араласуына байланысты
15)Өсімдік жақсы өсетін топырақ
а)сулы
в)құмды
с)құнарлы
д)сазды
16)Төбелер бірбірімен тұтасып
а)дөңгелек құрайды
в)ойпатты құрайды
с)қыратты құрайды
д)үстіртті құрайды
17)Тас көмірдің басты кен орны
а)Өскемен,Жезқазған
в)Қарағанды,Екібастұз
с)Астана,Орал
д)Ақтау,Ақтөбе,Маңғыстау
18)Орталық Қазақстан,Кенді Алтайбұлар қандай кен орындары
а)Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар.
в)Жанғыш пайдалы қазбалар
с)кенді пайдалы қазбалар
д)Қопсымалы тау жыныстары
19)Жанбайтын, ток өткізбейтін, өрт сөндірушілердің арнайы киімін жасайтын талшығы
а)Тас талшығы
в)Тау талшығы
с)Асбест талшығы д)Мата, каугер талшығы
20)Отқа төзімді пайдалы қазба
а)Боксит
в)Асбест
с)Фосфор
д)Көмір
Өсімдіктердің тіршілігі
Өсімдіктің «жетілген шағы», бұл –
Өсімдіктің «балауса шағы», бұл –
Өсімдік топтарын белгіле.
Өсімдік мүшелерін көрсет:
Өсімдік тіршілігі үшін  қандай жағдайлар қажет?
1.
а)Бұта, шөп, ағаш.
ә) Бұта, гүл, ағаш.
б) Ағаш, шырша, гүл.
2.
а)Тамыр, жапырақ, өзек.
ә) Тамыр сабақ, жапырақ.
б)Тамыр, сабақ, дән.
3.
а) Су, топырақ, ылғал, ауа.
ә) Су, топырақ, күн, жылу.
б)Су, топырақ, ауа, жылу.
4.
а) Өсімдік топырақта мықты бекініп, гүлдеп тұқым (жеміс) салады.
ә) Өсімдіктің жапырақтары көбейіп, сабағы ұзарып, қатаяды, бұтақтанады.
б) Жапырағының саны аз, жұқа, сабағы қысқа, жұмсақ, тамыры жетілмеген болады.
5.
а) Жапырағының саны аз, жұқа, сабағы қысқа, жұмсақ, тамыры жетілмеген болады.
ә) Өсімдік топырақта мықты бекініп, гүлдеп тұқым (жеміс) салады.
б) Өсімдіктің жапырақтары көбейіп, сабағы ұзарып, қатаяды, бұтақтанады.
6.
а) Жапырағының саны аз, жұқа, сабағы қысқа, жұмсақ, тамыры жетілмеген болады.
ә) Өсімдік топырақта мықты бекініп, гүлдеп тұқым (жеміс) салады.
б) Өсімдіктің жапырақтары көбейіп, сабағы ұзарып, қатаяды, бұтақтанады.
7.
а) жанама тамыр
ә) негізгі тамыр
б) барлық жауаптары дұрыс
8.
а) тірі ағзаның тіршілік етуін қамтамасыз ете алмайды.
ә) сабақ тамырдың топырақтан сіңірген қорегін жер асты мүшелеріне жеткізеді.
б) өсімдіктің барлық мүшелерін бірбірімен жалғастырып тұрады.
9.
а) тік, қатты болады.
ә) тік, жіңішке болады.
б) сабағы жуан болады.
10.
а) тік, жұмсақ болады.
ә) жұмсақ, иілгіш болады.
б) тік, жіңішке болады.
11.
а) сабақ
ә) дән
б) жапырақ
12.
Өсімдік көбінде қай мүшесі арқылы тыныс алады?
Сабақтың атқаратын қызметі.
«Тік сабақты» өсімдіктің сабағы
Өсімдіктің «жапырақ жаюы», бұл –
Тұқымнан тікелей шығатын қандай тамыр?
«Өрмелегіш сабақты» өсімдіктің сабағы
 «Тыңайту» дегеніміз – Күзде жапырақтар неге сарғаяды?
Өсімдіктердің тіршілік ету мерзімі қандай?
Өсімдіктер қандай мүшесі арқылы көбейеді?
а) өсімдікке көп мөлшерде су құю.
ә) өсімдікке керекті қоректік заттарды топыраққа қосымша араластыру.
б) өсімдікке көп мөлшерде су құю, жылу бөлу.
13.
Өсімдік қандай топырақта жақсы өседі?
а) сазды
ә) құнарлы
б) құмды
14.
а) бір жылдық, екі жылдық, үш жылдық
ә) екі жылдық, көп жылдық
б) бір жылдық, екі жылдық, көп жылдық
15.
а) тұқымнан, пиязшықтан, түйнектен, сабақтан
ә) тұқымнан, түйнектен, жапырақтан, сабақтан
б) тұқымнан, жапырақтан, сабақтан, тамырынан
16.
а) топырақ тоңазиды, күн көзінің жылуы азаяды
ә) күн көзінің жылуы азаяды, қар жауады
б) дұрыс күтпегендіктен
17. Жемістер нешеге және қандай түрге бөлінеді?
а) 2  құрғақ, шырынды.
ә) 3  құрғақ, дәнді, шырынды.
б) 3  шырынды, тұқымды, дәнді.
18. Жидек (бүлдірген) жемістің қай түріне жатады?
а) құрғақ
ә) дәнді
б) шырынды
19.
а) Жапырақ.
ә) Тамыр.
б) Сабақ.
20.
а) өлі табиғат
ә)  тірі табиғат
б) барлығы дұрыс
 Өсімдіктің негізгі мүшесі:
Өсімдік –
Ауа
Ауаның құрамы
1.
а) табиғи газ
ә) оттегі, көмірқышқыл газы, азот
б)су, мәрмәр
2.
а) аспан денелерінің сынықтары
ә) пайдалы қазбалар
б) су буының мөлшері
Метеорит деген не?
Метеорология деген не?
3.
а) жер қойнауы
ә) құрлық
б) аспан өзгерісін зерттеуші ғылым
ауа ылғалдылығы дегенді қалай түсінесің?
4.
а)ауарайының жайкүйі
ә) ауадағы су буының мөлшері
б)жер асты сулары
Жауыншашынның түрлері
5.
а) тұман, бұлт, найзағай
ә) өзен, көл, бұлақ
б) жаңбыр, қар, бұршақ
Жел дегенді қалай түсінесің?
6.
а)жер бетіндегі ауаның салқындауы
ә)жер бетіндегі ауаның бір жерден екінші жерге ауысуы
б)таза ауа Бұлттың түрлері
7.
а) будақ, жаңбыр, шарбы, қабат
ә) тұман, бұршақ, қар
б) мөлдір, ұсақ, қатты
Ауаның ластануы не себепті болады?
8.
а) өсімдіктер
ә) жануарлар
б) фабрика, завод, газ түтіндері
Климат деген не?
9.
а) жауыншашын
ә) ауарайының орташа жайкүйі
б) қар түйіршіктері
Желбағар деген не?
10.
а) желдің күші мен бағытын бақылайтын құрал
ә)табиғат аймақтарының картасы
б)ауаның бір жерден екінші жерге ауысуы
Ауа температурасын қандай құралмен өлшейді?
11.
а) желбағар
ә) термометр
б) воронка
Ауаның қасиеті
12.
а) түсті, мөлдір, иісті
ә) мөлдір, түссіз, серпіледі
б) иісті, мөлдір, түссіз
Өсімдіктердің тіршілігі
1
ә
2
а
3
б
4
ә
5
б
6
ә
7
а
8
б
Тапсырма  кілті.
11 12
9
ә
ә
ә
10
а
Ауа
1)
2)
а
3) б
4)
ә
5) б
6)
ә
7)
а
8) б
9)
ә
10) а
11) ә
12) ә

file_name: Дүниетану әр бөлім бойынша.doc

intro:
Дүниетану 4-сынып                   18.02.2010
І   нұсқа
1.  Адамды не әдемі етіп көрсетеді?

А)зергерлік бұйым
В)киім
С)еңбек
D)әдет-ғұрып

 2.   Кит жануарлардың қай тобына жатады?

А)балықтар
В)қосмекенділер
С)Жорғалаушылар
D)сүтқоректілер

 3. Келген қонаққа не ұсынады?

А)кресло
В)диван
С)төр
D)машина

 4. Адамның тіршілігіне қажетті жылуды қайдан алады?

А)күннен
В)оттан
С)табиғаттан
D)пештен

   5.  Шөпқоректі жануарды ата

А)қоян
В)аю
С)қасқыр
D)жолбарыс

  6.  Балаға қонақ табақтан не ұсынады?

А)төс
В)жамбас
С)бас
D)құлақ

7.Ағзадағы «тасымалдаушы» ролін не атқарады?

А)қан
В)көз жасы
С)лимфа
D)тамырлар

8.Құрып кету қаупі бар жануарларды қай кітапқа енгізеді?

А)Оқулық
 В)энциклопедия
С)Қызыл кітап
D)Жануарлар туралы журнал

 9. Мемлекет деген не?

А)Мемлекеттік меншік
В)Мемлекеттік ұйым
С)Шегі мемлекеттік шекарамен анықталатын өз аумағы бар, өзінің дербес үкіметімен басқарылатын ел
D) барлық жауап дұрыс

 10. Омыртқадағы омыртқалар саны қанша?

А)23-24
 В)33-34
С)43-44
D)36-37

11.Үй құстарын ата:

А)бүркіт, балапан, қарға
В)қарға,торғай, әтеш
С)үйрек, қаз, тауық
D)тауық, қарлығаш, сауысқан

 12. Алғашқы адамдар етті шикідей жеді, себебі...

А)от жаға білмеді
В)шикі етті дәрумен көп
С)шикі ет тәтті болады
D)шикі ет тісті қатайтады

 13.  Бунақденеліні ата:

А)ара, көбелек, шыбын
В)құмырсқа, қоңыз,торғай
С)қарға, көбелек,жылан
D)сауысқан, шыбын, суыр

   14. Күн мен түннің теңелуін не дейді?

А)қысқа күн
В)жазғы күн
С)ұзақ күн
D)ұлы күн

  15. Адамды адам еткен не?

А)компьютер
В)жаттығу
С)еңбек
D)ақша

16. Құстар неліктен жылы жаққа ұшады?

А)қорек зат жоқ
В)күн аз түседі
С)суыққа төзімсіз
D)жылыны жақсы көреді

  17. Қазақстан халқының тұңғыш заңы қалай аталады?

А)Тіл туралы заң
 В)Жеті жарғы
С)Тәуелсіздік туралы
D)Адам құқығы туралы конвенция

  18. «Әлемнің жеті кереметі» саналатын ғимарат

А)алтын адам
В)Зевс мүсіні
С)Бәйтерек
D)ЮНЕСКО

19.Орман құсын тап

А)сауысқан
В)қарлығаш
С)торғай
D)тоқылдақ

20.Импорт деген не?

А)Ұлттық тауар
В)Жарнама тарату
С)қымбат киімдер
D)Басқа елдерден сатып алатын тауарлар мен қызмет көрсетулерДүниетану 4-сынып                   18.02.2010
І   нұсқа
1.  Адамды не әдемі етіп көрсетеді?

А)зергерлік бұйым
В)киім
С)еңбек
D)әдет-ғұрып

 2.   Кит жануарлардың қай тобына жатады?

А)балықтар
В)қосмекенділер
С)Жорғалаушылар
D)сүтқоректілер

 3. Келген қонаққа не ұсынады?

А)кресло
В)диван
С)төр
D)машина

 4. Адамның тіршілігіне қажетті жылуды қайдан алады?

А)күннен
В)оттан
С)табиғаттан
D)пештен

   5.  Шөпқоректі жануарды ата

А)қоян
В)аю
С)қасқыр
D)жолбарыс

  6.  Балаға қонақ табақтан не ұсынады?

А)төс
В)жамбас
С)бас
D)құлақ

7.Ағзадағы «тасымалдаушы» ролін не атқарады?

А)қан
В)көз жасы
С)лимфа
D)тамырлар

8.Құрып кету қаупі бар жануарларды қай кітапқа енгізеді?

А)Оқулық
 В)энциклопедия
С)Қызыл кітап
D)Жануарлар туралы журнал

 9. Мемлекет деген не?

А)Мемлекеттік меншік
В)Мемлекеттік ұйым
С)Шегі мемлекеттік шекарамен анықталатын өз аумағы бар, өзінің дербес үкіметімен басқарылатын ел
D) барлық жауап дұрыс

 10. Омыртқадағы омыртқалар саны қанша?

А)23-24
 В)33-34
С)43-44
D)36-37

11.Үй құстарын ата:

А)бүркіт, балапан, қарға
В)қарға,торғай, әтеш
С)үйрек, қаз, тауық
D)тауық, қарлығаш, сауысқан

 12. Алғашқы адамдар етті шикідей жеді, себебі...

А)от жаға білмеді
В)шикі етті дәрумен көп
С)шикі ет тәтті болады
D)шикі ет тісті қатайтады

 13.  Бунақденеліні ата:

А)ара, көбелек, шыбын
В)құмырсқа, қоңыз,торғай
С)қарға, көбелек,жылан
D)сауысқан, шыбын, суыр

   14. Күн мен түннің теңелуін не дейді?

А)қысқа күн
В)жазғы күн
С)ұзақ күн
D)ұлы күн

  15. Адамды адам еткен не?

А)компьютер
В)жаттығу
С)еңбек
D)ақша

16. Құстар неліктен жылы жаққа ұшады?

А)қорек зат жоқ
В)күн аз түседі
С)суыққа төзімсіз
D)жылыны жақсы көреді

  17. Қазақстан халқының тұңғыш заңы қалай аталады?

А)Тіл туралы заң
 В)Жеті жарғы
С)Тәуелсіздік туралы
D)Адам құқығы туралы конвенция

  18. «Әлемнің жеті кереметі» саналатын ғимарат

А)алтын адам
В)Зевс мүсіні
С)Бәйтерек
D)ЮНЕСКО

19.Орман құсын тап

А)сауысқан
В)қарлығаш
С)торғай
D)тоқылдақ

20.Импорт деген не?

А)Ұлттық тауар
В)Жарнама тарату
С)қымбат киімдер
D)Басқа елдерден сатып алатын тауарлар мен қызмет көрсетулер

окружающий мир

group: Дисциплины

title: Дүниетану 4 сынып


extracted_text:
Итоговая контрольная работа 3 класс.
__________________________________________________________
1 вариант
1. Bыбери и обведи нужное слово.
1) Do you have much / many coffee for breakfast?
2) Have they got many / much friends?
3) Billy hasn't got much / many sweets on the table.
2. Bставь пропущенные слова: am, is, are, can, has.
1) I think Tiny______ kind and funny.
2) Billy and Martin________ play chess well.
3) How old______ you?  I ______seven.
4) Are you a pupil?  Yes, I______ .
5) ______Tiny got many English books?  Yes, a lot of books.
3.  Выбери и обведи соответствующую букву.
1) Tiny's pencils                                                 a) карандаш Тайни
                                                                           b) карандаши Тайни
2) teachers' computer                                        a)  компьютер учителя
                                                                           b)  компьютер учителей
3) sister's dolls                                                   a) куклы сестры
                                                                           b) куклы сестер
 4. Зачеркни лишнее слово.
a) ten, twelve, tea, fourteen.
b) hockey, tennis, football, corn.
c) cheese, bread, breakfast, meat.
d) nose, rabbit, neck, teeth.
e) Monday, Sunday, Wednesday, Tom. 5. Bыбери и обведи нужное слово.
1) Tom likes / like winter.
2) Ann doesn't lives / live in a big house.
3) Does Tiny write / writes letters and postcards?
6. Вставь необходимые числительные.
Example: February is the second month of the year.
1) May is the________________ month of the year.
2) July is the ______________ month of the year.
3) August is the ________________ month of the year.
4) October is the _______________ month of the year.
7. Вставь недостающее слово.
                                 teeth
 boxes
           cat
                                 women
          ball
                                  pens
8. Расположи слова в нужном порядке.
the, What, rabbit, eat, does?
________________________________________________________
carrots, you, and, Do, eat, cabbage?
__________________________________________________
like, some, Would, you, tea?
________________________________________________________
on, Who, tennis, Sundays, plays?
____________________________________________________ I, come, in, May?
_________________________________________________________________
Итоговая контрольная работа 3 класс.
__________________________________________________________
2 вариант
1. Bыбери и обведи нужное слово.
1) How many/ much tea do you drink every day?
2)  How much / many meat do you eat at dinner?
3) He has got much/ many bananas.
2. Bставь пропущенные слова: am, is, are, can, has.
1) The duck ______ funny.
2) Are you a pupil?  Yes, I______ .
3) Pam and Bess ______ good friends.
4) I __________ skate well.
5) He ______got many books.
3.  Выбери и обведи соответствующую букву.
1) brother’s bag                                               a) портфель брата
                                                                         b) портфели братьев
2) Jim’s posters                                               a) плакаты Джима
                                                                        b) плакат Джима
3) girls’ toys                                                    a) игрушки девочек
                                                                        b) игрушка девочки
4. Зачеркни лишнее слово.
a) ten, twelve, tea, fourteen.
b) hockey, tennis, football, corn.
c) cheese, bread, breakfast, meat. d) nose, rabbit, neck, teeth.
e) Monday, Sunday, Wednesday, Tom.
5. Bыбери и обведи нужное слово.
1) Does Kitty help / helps   her mother about the house?
2) She reads / read  books every evening.
3) Bess doesn’t skip/skips with her friends.
6. Вставь необходимые числительные.
Example: February is the second month of the year.
1) December is the________________ month of the year.
2) April is the ______________ month of the year.
3) March  is the ________________ month of the year.
4) June is the _______________ month of the year.
7. Вставь недостающее слово.
         room
 mice
         hen
         child
 pigs
         book

8. Расположи слова в нужном порядке.
the, What, rabbit, eat, does?
________________________________________________________
carrots, you, and, Do, eat, cabbage?
__________________________________________________ like, some, Would, you, tea?
________________________________________________________
on, Who, tennis, Sundays, plays?
____________________________________________________
I, come, in, May?
_________________________________________________________________
9. Прочитай рассказ о девочке Нине и вставь пропущенные слова:
evening, songs, with, drink, porridge, football, school, her.
Nina is a pupil. She usually has breakfast with __________________ mother.
For breakfast she usually eats ________________ and drinks a cup of tea. Nina
doesn't ______________coffee. She goes to __________________. She reads,
writes and counts at school. Nina likes to sing ________.
          After school she plays with her friends. They play badminton or
 _________________ together.
          In the _____________ she helps her mother. Nina cleans the rooms. She
likes to read books __________ her mother.
Письменная речь
Напиши письмо Санта Клаусу.
Dear Santa Claus,
My name is _________________________________.
I am _______________________________________.
I go to _____________________________________.
I can ______________________________________.
I like to eat _________________________________. I like to drink _______________________________.
Can I have _________________________________.
I wish you a Merry Christmas!
With love, _________________________________.

file_name: Итоговая контрольная работа 3 класс.docx

intro: Итоговая контрольная работа по английскому языку  3 класс к учебнику Биболетовой М.З. Проверка знаний грамматических навыков (Bставь пропущенные слова: am, is, are, can, has.,Расположи слова в нужном порядке.),лексического запаса(Зачеркни лишнее слово,прочитай рассказ о девочке Нине и вставь пропущенные слова )итоговая контрольная работа

title: Итоговая контрольная работа 3 класс


extracted_text:
Конспект организованной образовательной деятельности в младшей группе по
художественно – эстетическому развитию (аппликация) «Здоровый завтрак»
Цель: учить детей создавать изображение из отдельных частей
Задачи:   образовательные      закреплять   знания   детей   о   полезности   завтрака,   ,
закреплять   умения   аккуратно   набирать   клей   на   кисть,   намазывать   готовые   формы,
прижимать из салфеткой.
развивающие – развивать ориентировку на листе бумаги, активизировать словарный запас
воспитательные   воспитывать у детей привычку к здоровому образу жизни, аккуратность
при выполнении работы
Материалы: вырезанные детали (тарелка, белок, желток, сыр), зеленые фломастеры,
клей, кисточки, салфетки, подставки для кисточек, дощечки.
Предварительная работа: беседа на тему: «Здоровый образ жизни».
Ход организованной образовательной деятельности:
Вводная часть:  Воспитатель: Дорогие ребята, сегодня к нам в гости пришла кукла
Маша, она говорит, что никогда не завтракает, посмотрите на нее как она выглядит, по –
моему очень уставшей, грустной, хотя время только начало дня. Как вы думаете, почему?
Полезно ли не завтракать? (Ответы детей). Правильно детки, завтракать нужно обязательно
–  завтрак является самым важным приемом пищи, ведь он обеспечивает нас энергией на
предстоящий день, Завтрак способствует улучшению умственной деятельности и усиливает
концентрацию, хороший завтрак также влияет и на настроение.
Очень полезно кушать каши, яйца, хлеб, пить молоко.
Давайте докажем нашей кукле, что мы сегодня все позавтракали, сьели вкусную и
полезную кашу: пальчиковая гимнастика «Стук, стук, молоточки».
Молодцы   ребята,   а   теперь   я   хочу   предложить   вам   приготовить   здоровый   завтрак
вашим родителям.
Основная часть.
Воспитатель:   Посмотрите,   я   вырезала   вам   шаблоны   тарелки,   яичницы   и   сыра,
аккуратно наклеиваем их в определенном порядке, зеленым фломастером украшаем – это
укроп. Приступаем к работе!
Заключительная часть:  Молодцы, ребята! Замечательный завтрак вы приготовили
для своих родителей. Кукла Маша, я думаю, теперь с удовольствием будет завтракать,
чтобы быть весёлой и делать такие замечательные аппликации как вы!

file_name: здоровый завтрак.docx

родителям

group: Педагогика

title: Конспект ООД в младшей группе  (аппликация) «Здоровый завтрак»


extracted_text:
Проект по профориентации «Шаг в будущее».
1. Паспорт проекта: проект по профориентации подростков «Шаг в будущее».
2. Цель проекта: формирование профессиональной готовности подростков,
    оказание помощи в выборе профессии с учётом способностей учащихся, их
    интересов, склонностей, индивидуальных особенностей и потребностей.
3. Автор проекта: учитель растениеводства   Дыдарь Е.А.

352054 Краснодарский край
             Павловский район
             ст. Старолеушковская
             ул. Красная, 10
4. Срок реализации проекта: октябрь 2013 — март 2014гг.
5. Категории участников: учащиеся выпускных классов, подростки,
    оказавшиеся в трудной жизненной ситуации.
6. Количество участников: 30 — 40 подростков в возрасте 1416 лет.
7. Организации   —   партнёры:   центр   —   занятости   населения   ст.
Павловской, ЗАО им. И.И. Гармаша механизированный отряд  № 2, ЧП
Голуб Ю. А. ; ЧП Гербутов Н. И.
8. Место   реализации:
  Государственное   бюджетное   специальное
(коррекционное)   образовательное   учреждение   для   обучающихся,
воспитанников   с   ограниченными   возможностями
здоровья
общеобразовательная   школа   —   интернат  VIII
  вида   станицы
Старолеушковской Краснодарского края.
 Адрес, телефон: 352054 Краснодарский край
9.
                                                     Павловский район
                                                     ст. Старолеушковская
                                                     ул. Красная, 10
тел 8(86191) 45458; факс 8(86191) 45581.
Email:
2013 – 2014 учебный год « Воспитание должно развивать в человеке
привычку и любовь к труду; оно должно дать
ему возможность отыскать для себя труд в жизни».
К. Д. Ушинский
I АКТУАЛЬНОСТЬ ПРОЕКТА
Подростковый возраст относится к числу критических периодов возрастного
развития. В этот период у подростков происходят кардинальные изменения в
сфере сознания, деятельности, и в системе взаимоотношений. Вот почему
вопросы, касающиеся личной и социальной зрелости старших подростков,
анализ их субъективных представлений  о своей будущей профессии имеют
первостепенное значение. Процесс профессионального самоопределения –
чрезвычайно значимый в этом возрасте момент личностного развития. При
правильном выборе индивидуальные особенности подростка совпадут с
требованиями профессии. Помочь ребенку правильно решить проблему
профессионального выбора, призвана профориентация. Существенную
помощь подросткам в формировании личности, в обучении принимать
жизненно важные решения, поиске цели в жизни, в выборе профессии может
оказать профориентационная работа педагогов школы, так как они ближе всех
стоят к подросткам в период их профессионального выбора. Мы считаем, что
профориентационная работа на данном этапе с подростками должна
проводиться интенсивно, чтобы помочь им сделать достойный жизненный
выбор.
На основании данного выбора можно сформировать критерии готовности
подростка к профессиональному самоопределению:
• достаточная информация о профессии и путях её получения. Без ясного
представления о содержании и условиях труда в избираемой профессии
подросток не сможет сделать обоснованного её выбора. Показателем
достаточности информации в данном случае является ясное представление им
требований профессии к человеку, конкретного места её получения,
потребностей общества в данных специалистах;
• потребность в обоснованном выборе профессии. Показатели
сформированности потребности в обоснованном профессиональном выборе
— это самостоятельно проявляемая подростком активность по получению
необходимой информации о той или иной профессии, желание (не
обязательно реализуемое, но проявляемое) пробы своих сил в конкретных
областях деятельности, самостоятельное составление своего
профессионального плана;
• уверенность подростка в социальной значимости труда, т.е. сформированное
отношение к нему, как к жизненной ценности;
• степень самопознания подростка. От того, насколько глубоко он сможет изучить свои профессионально важные качества, во многом будет зависеть
обоснованность его выбора;
• наличие у подростка обоснованного профессионального плана.
Обоснованность профессионального выбора справедливо считается одним из
основных критериев эффективности профориентационной работы. Критерий
этот, однако, не самостоятелен, а обусловлен реализацией основных
направлений профориентационной работы. Показателем обоснованности
является умение соотносить требования профессии к человеку со знаниями
своих индивидуальных особенностей, те из них, которые непосредственно
влияют на успех в профессиональной деятельности, т.е. профессионально
важные качества. Сформированность профессиональных качеств
дополнительный критерий обоснованности выбора профессии. Выделенные
критерии обусловливают первостепенные задачи педагогов школы по
сопровождению профориентации подростков, решение которых предполагает
не только применение общеизвестных форм работы, но и внедрение новых.
Участие в профориентации и помощь в обоснованном выборе профессии –
одна из важнейших сторон работы педагогов в течение последних лет.
Создание данного проекта по профориентации обусловлено так же и тем, что,
как показывает опыт прошлых лет, одной компьютерной диагностики и
анкетирования не достаточно.
В рамках данного проекта мы предполагаем организацию комплекса
мероприятий, направленных на формирование жизненной позиции по выбору
профессиональной деятельности. В школе на протяжении многих лет  ведётся
непрерывная работа по профориентации, что подтверждается методическими
разработками. Это и послужило основанием для формирования системы
профориентации на базе учреждения в рамках данного проекта.
Мы должны воспитать в наших детях любовь к труду, уважение к людям
труда, готовность трудится в одной из сфер общественного производства.
Труд должен стать жизненной потребностью подрастающего гражданина
России.
II. ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ ПРОЕКТА
Основной целью нашего проекта является:  формирование профессиональной
готовности подростков, оказание помощи в выборе профессии с учётом
интересов, склонностей, индивидуальных особенностей и потребностей.
Практически, это означает, что подросткам нужно дать знания о профессиях
вообще и о выбираемой в частности, помочь в формировании их интересов и
склонностей, в осознании ими своих способностей и наиболее разумном их
применении.
Задачи проекта по профориентации:
1) охватить  подростков, которые нуждаются в помощи при выборе будущей специальности; для расширения кругозора и увеличения информации об
отраслях и профессиях;
2) убеждение в необходимости развития качеств личности, нужных для
получения будущей профессии, сочетания личных интересов и потребностей
общества в квалифицированных кадрах;
3) практическая подготовка подростков к выбору сферы труда и профессии
на основе предоставленной информации о профессиях, развития творческих
качеств личности каждого подростка через экскурсии и творческие
мастерские;
4)дифференцированная помощь подросткам в профессиональном
самоопределении в зависимости от интересов, склонностей и способностей,
состояния здоровья и индивидуальных особенностей каждого.
Сам проект мобилен, и занятия легко поддаются изменениям, исходя из
возрастного состава групп, их подготовленности и имеющегося в наличии
времени.
III. ЦЕЛЕВЫЕ ГРУППЫ И УЧАСТНИКИ ПРОЕКТА
      учащиеся выпускных классов, подростки, оказавшиеся в трудной
жизненной ситуации.
Проект предполагает создание открытой группы. Количественный состав
участников 3040 человек. Участие в проекте добровольное, так же оно может
быть групповым и индивидуальным.
IV. ЭТАПЫ РЕАЛИЗАЦИИ ПРОЕКТА
1. ОРГАНИЗАЦИОННЫЙ ЭТАП      ПОГРУЖЕНИЕ В ПРОБЛЕМУ
Цель   этапа:
профессии.
Задачи: определить проблему, тему и цель проекта в ходе совместной
деятельности педагогов и учащихся. Ученикам предлагается ответить
на вопросы анкеты «Шаг в будущее».
 подготовка   учащихся   к   осознанному   выбору   будущей
   составление   плана   по   реализации   проекта   и   ознакомление   участников;
 определение сроков реализации планов.
2. ДЕЯТЕЛЬНОСТНЫЙ ЭТАП
 запуск реализации проекта (реализация основных мероприятий проекта);
 проведение мониторинга в целях определения эффективности проекта (на
начало, промежуточный мониторинг);
 анкета по самоопределению учащегося;
 освещение мероприятий проекта в школьной газете, подготовка публикаций
и распространение информации через школьный сайт  (в ходе реализации проекта).
3. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЙ ЭТАП
 обобщение и распространение опыта работы; разработка сценариев, обмен
методическими находками;
 анализ проектной деятельности;
 планирование перспективы работы с учётом полученных результатов.
СОДЕРЖАНИЕ  ПРОЕКТА
Тематический план мероприятий
№
п.п
.
1
Объект
посещения.
ЗАО им. И.И.
Гармаша
мех. отряд №
2.
Название мероприятия.
«Новинки
сельскохозяйственной
техники».
Дата
проведения,
ответственный.
16.10.2013 Г.
Глыбочко О.В.
2 ЛПХ
 Голуб Ю.А.
«Сроки   и   способы
уборки свёклы».
30.11.2013 г.
Дыдарь Е.А.
3 ЛПХ
Гербутов
Н.И.
«Сроки   и   способы
обрезки
плодовых
деревьев».

11.12. 2013г.
Дыдарь Е.А.
4 Кабинет
растениеводс
тва.
5 Кабинет
растениеводс
тва.
Предметная   неделя   по
растениеводству.
Декабрь.
Глыбочко О.В.
Конкурс рисунков.
Декабрь.
Цель посещения.
   знакомить   учащихся   в
новинками
сельскохозяйственной
техники;
   знакомить   с   трудовой
дисциплиной в хозяйстве;
   расширять   кругозор   и
словарный запас учащихся.
знакомить   учащихся   со
сроками и способами уборки
свёклы;
   знакомить   с   правилами
трудоустройства в ЛПХ;
   готовить   учащихся   к
дальнейшей   адаптации   в
социуме.
   знакомить   учащихся   со
сроками и способами обрезки
деревьев,
плодовых
правилами
перекопки
приствольных кругов;
   расширять   активный   и
пассивный   словарный   запас
учащихся.
 повышать интерес учащихся
к предмету растениеводства и
профессии озеленителя.

  развивать   творческие
способности   учащихся,   их
воображение.

6 Экскурсия   в «Знакомство

с Январь.
   знакомить   учащихся   с центр
занятости   ст.
Павловская.

7 Мастер   —
по
с
класс
работе
сетевыми
ресурсами.

вакансиями   на   рынке
труда
Павловского
района».
«Поиск   необходимой
информации
по
трудоустройству
с
помощью
поисковой
системы».

Глыбочко О.В.
Кольцова Е.М.
Январь.
Дыдарь Е.А.
имеющимися   вакансиями   на
рынке   труда   Павловского
района.
   знакомить   учащихся   с
работой в поисковой системе;
   совершенствовать   умение
находить   и   обрабатывать
необходимую информацию.
8 Мониторинг. «Самоопределение
профессии».

в
Январь.
Глыбочко О.В.
Кольцова Е.М.
9
с
Встреча

ветераном
ЗАО им. И.И.
Гармаша.
«Трудовая дисциплина на
предприятии».
Глыбочко О.В.

  уровень
  выявить

сформированности
профессиональных
представлений учащихся.
   знакомить   учащихся   с
трудовой   дисциплиной   на
предприятии.

10 Мастер   —
по
с
класс
работе
сетевыми
ресурсами.

«Создание   презентации
по
выбранной
профессии».

Февраль.
Дыдарь Е.А.
11 Экскурсия   в
ПУ 56.
12 Учебная
теплица.
Мастер   —   класс   по
пикировке виол.
13 Изучение
СМИ.
14 Кабинет
растениеводс
тва.
«Изучение   и   анализ
средств
массовой

информации
по

трудоустройству».
Итоговое   анкетирова
ние.
Февраль.
Кольцова Е.М.
Глыбочко О.В
Март.
Глыбочко О.В.
Кольцова Е.М.
Март.
Дыдарь Е.А.
Глыбочко О.В.
Кольцова Е.М.
Март.
Глыбочко О.В.
Кольцова Е.М.

учить
данным
   совершенствовать   умение
учащихся   в   работе   с
поисковой системой;

составлять
презентации   по   выбранным
специальностям.
   знакомство   учащихся   со
специальностями,
предлагаемыми
учреждением.
 повышать интерес учащихся
к профессии озеленителя и её
востребованности   на   рынке
труда.
   совершенствовать   умение
учащихся в отборе и анализе
информации
о
трудоустройстве.

сформированности
профессиональных
представлений учащихся.
выявить
уровень

Разрабатывая данный проект я ставила определённые цели:
 учащиеся должны адекватно оценивать свои способности и возможности при выборе профессии;
 свободно ориентироваться в мире профессий, иметь четко сформированные
профессиональные и личные планы;
 уметь выбирать средства для реализации поставленных задач, иметь навыки
допрофессиональной подготовки по вобранной специальности.
       Данный проект даёт возможность ребёнку самому ставить цели, искать
пути   их   достижения,   учиться   рефлексировать   свои   действия   при   решении
возникающих задач, оценивать полученный результат. У ученика появляется
свобода выбора своей будущей профессии. Список используемой литературы
  Резапкина   Г.В.   «   Психология
  и   выбор   профессии.   Программа
  Резапкина   Г.В.   «   Психология   и   выбор   профессии.   Программа
1.
предпрофильной подготовки». Изд. « Генезис».М.2005 год
2.
предпрофильной подготовки. Рабочая тетрадь учащегося». Изд.
«Генезис». М.2005г.
3.  Резапкина Г.В. «Отбор в профильные классы». Изд. « Генезис».
М.2006 год.
4. Пряжников Н.С., Пряжникова Е.Ю. « Игры и методики для
 профессионального самоопределения старшеклассников».М.
«Первое сентября» 2004 год.
5.   Романова   Е.С.   «99   популярных   профессий.   Психологический   анализ   и
профессиограммы».Изд. «Питер» 2004 год.
6. Дик Н.Ф. « Профильные классные часы в 1011  классах». Изд.
«Феникс» .Ростов на Дону. 2007 год.
7. Баррет Д.,Вильямс Д. « Проверьте свои возможности. Тесты». Изд. « Аст.
Астрель, М.2003 год.
8. Климов. « Как выбирать профессию». М. «Просвещение».1984 год.
9. Пряжников Н.С. « Методы активизации профессионального и личностного
самоопределения». Московский психологосоциальный институт. М.2002 год.
10. Профориентационный тренинг для старшеклассников
 « Твой выбор»  под ред Н.В.Афанасьевой Изд. « Речь» СанктПетербург 2007
год
11. Колесникова О.А., Полосина Т.И, Донецкий А.М « Выбери профессию» г.
Жуковский. ПК « Сервис» 2002 год.

file_name: проект 2013.docx

intro: при разработке и реализации данного проекта совместно с учащимися 8 и 9 классов коррекционной школы мы посещали организации нашего поселения и района. дети были заинтересованы в том, чтобы больше узнать о профессиях, которые они могут освоить после окончания школы. все с большим интересом искали информацию о работе.

title: проект по профориентации "Шаг в будущее".


extracted_text:
Ашық тәрбие сабақтың тақырыбы:  «Ата салтым  асыл қазынам»
Мақсаты: Ұлттық сананы ояту, тәрбиелеу, жас ұрпақ санасына, туған
халқына деген құрмет, сүйіспеншілік, мақтаныш сезімін ұялату, ұлттық рухты
сіңіру. Ана тілін, ділін, дінін, оның тарихын, мәдениетін,өмірін,кәсібін
қастерлеп, салтдәстүрін, рухани мәдени мұраларын менгеру.
Мұғалім: «Ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» дегендей, ата
бабаларымыз ұлқыздарын жасынан бастап сан алуан ісәрекетпен,
жауапкершілікті талап ететін еңбекпен тәрбиеленген. Ер баланы бес жасынан
тай жалын тартып мінуге жарағаннан бастап, оны қолғанат деп есептеген.
«Жігітке жеті өнер де аздық етеді» деп халқымыз ер баланы төрт түлік малды
бағыпкүтуге, жер қыртысын, өсімдік түрлерін білуге, қараңғы түндерде
жұлдызды аспанға қарап бағытбағдарды белгілеп, қоныссуды дәл табуға
үйреткен.
1 жүргізуші:
Уа, ағайын, ұмытпа ата дәстүрін,
Баста әркез жақсы өнеге, жақсы ырым.
Қамқорлай жүр, тіл дініңді, салтымды
Жоғары ұста өз ұлтыңның асылын.
II жүргізуші.
Қарсы тұрғын қылығына жаманның,
Оң іс баста ақта сүтін  анаңның
Ғылым үйрен, сәтті болар қадамың,
Шымда қыран елдік, ұлттық сананың
Арын ойла атаң, анаң, бабаңның,
Бірлік сақта жеткенімше шамаңның
Сөзін жатта, ұғын терең данаңның,
Ұлы болған мынау байтақ далаңның.
Iжүргізуші. Жақсы ұрпақтың санасында туған халқына деген құрметтеуді,
сүйіспеншілікті, ана тілін, дінін, тарихын, рухани мәдени мұраларын
құрметтеуге арналған қасиетті қара шаңырағымыз Д. Байбосынов атындағы
мектеп гимназиясында өткелі тұрған «Ата салтым, асыл қазынам» атты
тәрбиелік шарамызға қош келдіңіздер.
II жүргізуші. Қазақ даласының қазақ аулында кіндігіміз кесіліп, туған
халқымыздың әдетғұрпын қалаудай қалап, дәстүрін жадымызға жылудай
жинап, асыл тілін аманаттай ардақтайтын, дінін діліме тұмардай тоғып салтын
санамызға сыбағадай сақтап, және солардың бәрі құрандай қастерлеп өсіп, ер жеттік. «Ырым етсең адал ет, жамандықтан аман ет» атты ырымтиымдарға
арналған көрініс.
Көрініс:
Әже: Ауылға қонақ келсе, ырыздығын ала келеді деген, кәне, келіңдер қазан
көтеріңіздер.
Келін:  Ия, ене, біз қазан көтеріп, аз мәзірін дайындап та қойғанбыз!
Әже:  Кәне, жиналып дастархан басына келіңіздер.
 Әй, Берік, Бекжан, Ислам кәне дастарханға келіндер! (қолын жуғасын, Берік
қолын сілкіп қалады.)
Әже:  Бәріңе сабақ болсын, естеріңде жүрсін! Сен қолыңды жуған соң
бірнеше сілкідің. Бұл өз ырыс небісіңді төккенің, суыңды айналаға шашып,
әдепсіздікке бөккенің.Жаман ырымды бастама, ақылсыздықты жұрт алдына
тастама.
Бекжан бір қолымен нанды үзіп жейді де, үгіндісін тастайды.
Әжесі: Нанды бір қолымен үзу деген киелі асты қорлаумен бірдей. Ертеде
халқымыздың ұғымында нан уағын тастама «обал» болады, «жеп қойсаң бай
боласын»  деп тәрбиелеген.
Бекжан: Әже,кешірерсіз енді қайталамаймын. Асыңызға рахмет .
Әже:  Ойбай мына пышағы түскірдің жүзі шалқасынан жатыпты  ғой жөндеп
қойыңдар. Ол кездейсоқ пәлеге ұрындырар.
 (Осы кезде 1 бала төрде тұрған домбыраны ат қылып мінеді.
Келін: Домбыра қазақтың қасиетті дүниесі. Оны тарта алмасаң да, қадірлей
біл. Өнерін қастерлей білмеген қазақтың баласы туған халқының жанын
түсінбеген адам, тамыры шабылған ағашпен тең. Соны есте сақта!
1 жүргізуші
Қазақ халқының салтдәстүрі болашақтың айқын көрінісіне үлесін тигізеді.
Сауатты да, салмақты, адамгершілік қасиеті мол жас ұрпақ салтдәстүр, әдет
ғұрыппен өте тығыз байланыста.
Оқушы;
Алас, алас, баладан алас,
Иесі келді, пәлесі көш!
Алас, алас, бәледен алас,
Көзі жаманның көзінен алас!
Тілі жаманның тілінен алас!
Қырық қабырғасынан алас,
Отыз омыртқасынан алас!
Алас, алас, аласы,
Келді, міне, баласы.
Көш, көш, пәлесі,
Келді, міне, егесі. Оқушы
Әлди, әлди, ақ бөпем,
Ақ бесікке жат, бөпем!
Жылама, бөпем, жылама,
Жілік шағып берейін,
Байқұтанның құйрығын
Жіпке тағып берейін.
Әлди, әлди, аппағым,
Қойдың жүні – қалпағың.
Жұртқа жаман болса да,
Өзім сүйген аппағым.
Ән: Шілдехана
Оқушы:
Тұсау кесер – бір жасқа толып еркін жүре бастаған бал бөбектің басқан
қадамы құтты болып, одан әрі жаны жамандық көрмей жақсы жүріп кетуіне
тілек білдіру салтанаты ретінде өтеді. Бөбектің тұсауын атаананың қалауы
кеседі. Тұсауы кесілген баланы «Ақ жол болсын» деп ақ орамалдың үстімен
немесе жұмсақ болсын деп кілем үстімен жүргізеді.
Оқушы:
Сүндетке отырғызу – ислам дінінде ер баланың жыныс мүшесіндегі тері
бөлшегін кесу арқылы жасалатын ғұрып. Сүндет әуел баста араб халқының
әдетғұрпы болатын Меккеде ер балалар 3 – 7 жасында сүндетке
отырғызылады. Сүндетке отырғызылатын баланың құрметіне арналып той
думан жасалып, балаға ең әсем киімдер кигізіп, атпен серуендетеді Сүндетке
отырғызатын адамды ерекше құрметтейді.
2 жүргізуші:
Беташар — қазақтың келін түсіргенде жасалатын салтының бірі.
Шымылдық ішінде отырған келіннің басына орамал жауып, той өтіп жатқан
үйдің ең жақын, үлгілі келіндері екі жағынан қолтықтап алып шығады.
Орамалдың теңге түйілген ұшын домбыраның мойнына не таяқтың ұшына
байлап, жырау беташар жырын бастайды. Ол шаңыраққа жаңа түскен келінге
атаенесін, үйішін таныстырады, қандай туысқандық жақындығы бар екенін,
беделін, қадірқасиетін шебер тілімен жеткізіп, әрқайсысына жекежеке сәлем
жасатады.
1 Жүргізуші:
Шашу, шашу, шашайық,
Ақ сандықты ашайық. Бұл мереке ,бұл тойда
Керемет рәсім жасайық!
Шашу — дәстүрлі қазақ қоғамындағы ұлттық әдетғұрып. Шашу бала
туылғанда, тұсау кескенде, сүндетке отырғызылғанда, келін түскенде, күйеу
келгенде, отау көтергенде т.б. қуанышты жағдайларға байланысты
шашылатын құрт, ірімшік, өрікмейіз, кәмпит жиынтығы. Шашуды, әдетте
жасы үлкен әйелдер, әжелер шашады да, оны жастар, балалар теріп алады.
Кейде тойдан тәбәрік ретінде үлкендер де алып, үйдегі жас балаларына
апарып береді.
2 жүргізуші: жігіттердің орындауында ән
1 Жүргізуші:
Бүгінгі кешіміз қызықты өту үшін келесі танымды ойынға берейік. Мына
қоржында асықтар салынған. Ол асықтардың бетінде сан жазылған.
Қоржыннан кез келген бір асықты аласыңдар. Шыққан сол санға байланысты
сұрақ қоямыз, кім көп жауап береді екен?
1сұрақ
Жігіттің үш жақын жұртын ата.
(Ағайын жұрт, нағашы жұрт, қайын жұрт.)
2сұрақ
Төрт қонақты ата
Арнайы қонақ, құдайы қонақ, қыдырма қонақ,   Қылғыма қонақ.
3сұрақ
Төрт түліктің пірін атаңыз.
Түйе піріОйсыл қара, жылқы пірі қамбар ата,сиыр піріЗеңгір баба,
қой піріШопан ата, ешкі піріШекшек ата.
4сұрақ
Бес дұшпанды ата
(Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекермал шашпақ.)
5сұрақ
Үш мақсатты ата.
(Жол мақсатыжету, дау мақсатыбіту, сауда мақсатыұту.)
6сұрақ
Үш арсызды ата.
(Ұйқы арсыз , күлкі арсыз, тамақ арсыз.) 7сұрақ
Үш алысты ата
Кәрі мен жас, жақсы мен жаман, алыс пен жақын.
8сұрақ
Бес қаруға нелер жатады?
(Мылтық, садақ,найза,қылыш,айбалта.)
9сұрақ
Жеті жұтты ата
(Құрғақшылық, мал жұтау, оба, өрт, соғыс,жер сілкіну, сел (тасқын)
10сұрақ
Жеті атаны таратыңыз.
(Әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат.)
1 Жүргізуші: Келесі кезекте мың бұралған бишілелеріміз алдарыңызда өнерін
көрсетеді.
2ші жүргізуші.
Дәстүрдің жақсылығын қарсы алайық,
Достықтың құдыретін бағалайық.
Сарғайған санамызда сарқыншақтай
Арылып жан сарайын тазалайық
Ойын
Айзада:  Қыздар, жігіттер  мен бір сақина салмақ ойнын ойнатайын деп едім.
Бұл ойынның шарты тіпті оңай. «Бір, екі, үш сақина ұш» дегенде сақина
салынған адам орнынан лезде тұру керек.дейді. Ойын ойналады.
           Бұл ойында  Бекзат сен бір осалдық таныттың.
           Кәне, кәне, өнеріңді көрсет.( Қыздар сықылықтап күледі).
          Көрсетсем, көрсетейін. Ал қанекей жігіттер!
Жігіттердің орындауында би.
2 жүргізуші: Енді салт  дәстүрлеріміздің келесі ойындар түріне қысқаша
тоқталып өтейік.
АУДАРЫСПАҚ  бұл ойынға екі ер бала қатысады. Бір  бірін арқалап та
немесе ересек балалар болатын болса ат үстінде отырып бірін  бірі аударып
аттан құлатуы керек. АСЫҚ ОЙНАУ  бірнеше балалар жиылып алып асық атысып ойналады.
Әрбір асықтың құлағаны әртүрлі есептелініп, әртүрлі аталады.
АҚСҮЙЕК – ақсүек алысқа лақтырылады, яғни кешқұрым уақытта оны тауып
алу қиынырақ, сондықтан бұл ойынның қызығы кім бірінші іздеп тапса сол
жеңімпаз. Ауыл жастары жиналып іздеуге кіріседі, таппай артынан оралған
адам не өлең, не болмаса жұмбақ жасырып, яки өлең айтып беруі керек.
АРҚАН ТАРТЫС  арқанның екі жағына балалар бөлініп тұрады да
тартысады. Қай жақ жылдамдық танытып бірінші өз жағана тартып алса сол
топ жеңімпаз атанады.
1 жүргізуші:  Келесі кезекте ән «Қазақы дастарханым»
Бекжан:
Жеті қазына — қазақтың дәстүрлі дүниетанымындағы философиялық
түсініктердің бірі. Қазақ халқы Жеті қазынаны ер жігіттің өмірімен
байланыстырып, оның ұғымына мыналарды жатқызады:
• жүйрік ат;
• қыран бүркіт;
• құмай тазы;
• берен мылтық;
• қанды ауыз қақпан;
• майланғыш ау;
• өткір кездік.
Ер жігіттің жүйрік аты — қанаты. Қыран бүркіт — қуаты. Құмай тазысы —
абыройын асырар сенімді серігі. Мылтығы — қаҝарлы оты. Қақпаны — серті,
ауы — әдісайласы, кездігі — сұсы. Халық Жеті қазынаны өмір қажетіне негіз
етіп таратқан. Қазақ халқының Жеті қазынаны — жеті ырыс деп атауының да
мәні осында.
2 жүргізуші:
Өлең өнер дегенмен
Өнері бар, әні бар,
Бойжеткені елімнің.
Салт—дәстүрдің әр сөзін
Сақтап жүрген ойына дей отырып келесі кезекте қыздарымыздың
орындауында би.
1жүргізуші: Құрметті ұстаздар, сіздерге де көңіл бөлген дұрыс сиякты.
Қазакта конак кәде деген бар. Олай болса сергіту сәтімізде сізгерге кояр
тапсырмамыз: мына үзікүзік сөздерден макал құрастыру керек. 2жүргізуші: Құрметті оқушылар, бүгінгі біздің сабағымыздың максаты —
заман өзгерсе де ұлттык салт дәстүріміздің көнермейтіндігін еске салып,
ұлттык мұраны кайта жаңғырту. Бүгінгі тәрбие сағатымызда өздеріңіз куә
болған дәстүрлерді көкейлеріңізге тоқып, саналарыңызға сіңіріп алсаңыздар
артық болмас.
1 жүргізуші: «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні бар» демекші, салтын
сүйген әрбір жас ұрпак болашакта халқын сүйетін, еліне адал қызмет ететін,
тілінің, салт дәстүрінің жанашыры болатындығына сенімдімін. Бүгінгі біздің
«Ата салтым – асыл қазынам» атты ашық тәрбие сағаты өз мәресіне жетті,
қатысқандарыңызға көп – көп рахмет!

file_name: «Ата салтым - асыл қазынам».docx

title: Тақырыбы:	Адам-табиғат перзенті


extracted_text:
Тақырыбы:
Адамтабиғат перзенті
Мақсаты мен   міндеттері:
түсініктері туралы білім жүйесін қалыптастыру.
 табиғат,   адамды   қоршаған   орта   туралы
1.Білімділік:
талпыныстарын қалыптастыру.
 өзбетінше   қоршаған   орта   туралы   білім   алуға   деген
2.Дамытушылық:
белсенділіктерін дамыту;
 әңгімелеу,   сипаттау,   талдау   қабілеттерін   дамыту;
3.Тәрбиелік: адамгершілікке тәрбиелеу,табиғатты қорғауға тәрбиелеу:
Сабақ түрі : жаңа тақырыпты таныстыру сабағы
Көрнекіліктер: тірі, өлі табиғат суреттері, адам жасаған заттардың суреттері.
Әдістәсілдер: жұптық , талдау,
Сабақ барысы
1.Оқыту үрдісінің маңыздылығы:
Қоршаған орта
_____________________                 _______________         ________________
Табиғат –  ____________________________________________________
Табиғатқа қатысты сөздерді қорша:
   үстел                          терезе                        жел
   тау                             жануар                       ойыншық
   нан                             қарындаш                   ауа
   жер                            көйлек                         өсімдік
2.Жаңа тапсырмаларды қалыптастыру:
1. Суреттен не тірі және өлі табиғатқа жататын ажырат . табиғат
                       _________________                            _________________
2. Суретін сал
Тірі табиғат
Өлі табиғат.
Адам қолынан жасалғат заттар
Табиғаттан адам не үйреніп жасады
Сергіту сәті
Оқулық   бойынша   жұмыс   79   бет   Мәтінді   оқу,   суреттері   бойынша   жұмыс
жүргізу . Қорытынды жасау: Адамтабиғат перзенті.
3. Жаңа білімді бекіту:
.Суретте не жетіспейді? Жалғастыр:. Сұрақтар бойынша жұмыс:
   1. Адам табиғаттың бір бөлігі екенін дәлеледе.
   2. Адам табиғаттан нені үйрене
   3. Бір күндегі істейтін ісәрекерін әңгімеле.  Табиғатқа қатысы бар ма?
4. Үйге тапсырма: 79 бет әңгімеле, сұрақтарға жауап бер.

file_name: Адам-табиғат перзенті.docx

intro:
шық тәрбие сабақтың тақырыбы:  «Ата салтым - асыл қазынам»

Мақсаты: Ұлттық сананы ояту, тәрбиелеу, жас ұрпақ санасына, туған  халқына деген құрмет, сүйіспеншілік, мақтаныш сезімін ұялату, ұлттық рухты сіңіру. Ана тілін, ділін, дінін, оның тарихын, мәдениетін,өмірін,кәсібін қастерлеп, салт-дәстүрін, рухани- мәдени мұраларын менгеру.

Мұғалім: «Ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» дегендей, ата-бабаларымыз ұл-қыздарын жасынан бастап сан алуан іс-әрекетпен, жауапкершілікті талап ететін еңбекпен тәрбиеленген. Ер баланы бес жасынан тай жалын тартып мінуге жарағаннан бастап, оны қолғанат деп есептеген. «Жігітке жеті өнер де аздық етеді» деп халқымыз ер баланы төрт түлік малды бағып-күтуге, жер қыртысын, өсімдік түрлерін білуге, қараңғы түндерде жұлдызды аспанға қарап бағыт-бағдарды белгілеп, қоныс-суды дәл табуға үйреткен.

1- жүргізуші:
Уа, ағайын, ұмытпа ата дәстүрін,
Баста әркез жақсы өнеге, жақсы ырым.
Қамқорлай жүр, тіл дініңді, салтымды
Жоғары ұста өз ұлтыңның асылын.

II- жүргізуші.
Қарсы тұрғын қылығына жаманның,
Оң іс баста ақта сүтін  анаңның
Ғылым үйрен, сәтті болар қадамың,
Шымда қыран елдік, ұлттық сананың
Арын ойла атаң, анаң, бабаңның,
Бірлік сақта жеткенімше шамаңның
Сөзін жатта, ұғын терең данаңның,
Ұлы болған мынау байтақ далаңның.

I-жүргізуші. Жақсы ұрпақтың санасында туған халқына деген құрметтеуді, сүйіспеншілікті, ана тілін, дінін, тарихын, рухани- мәдени мұраларын құрметтеуге арналған қасиетті қара шаңырағымыз Д. Байбосынов атындағы мектеп гимназиясында өткелі тұрған «Ата салтым, асыл қазынам» атты тәрбиелік шарамызға қош келдіңіздер.

II- жүргізуші. Қазақ даласының қазақ аулында кіндігіміз кесіліп, туған халқымыздың әдет-ғұрпын қалаудай қалап, дәстүрін жадымызға жылудай жинап, асыл тілін аманаттай ардақтайтын, дінін діліме тұмардай тоғып салтын санамызға сыбағадай сақтап, және солардың бәрі құрандай қастерлеп өсіп, ер жеттік. «Ырым етсең адал ет, жамандықтан аман ет» атты ырым-тиымдарға арналған көрініс.

Көрініс:
Әже: Ауылға қонақ келсе, ырыздығын ала келеді деген, кәне, келіңдер қазан көтеріңіздер.
Келін: - Ия, ене, біз қазан көтеріп, аз мәзірін дайындап та қойғанбыз!
Әже:  Кәне, жиналып дастархан басына келіңіздер.
- Әй, Берік, Бекжан, Ислам кәне дастарханға келіндер! (қолын жуғасын, Берік қолын сілкіп қалады.)
Әже: - Бәріңе сабақ болсын, естеріңде жүрсін! Сен қолыңды жуған соң бірнеше сілкідің. Бұл өз ырыс- небісіңді төккенің, суыңды айналаға шашып, әдепсіздікке бөккенің.Жаман ырымды бастама, ақылсыздықты жұрт алдына тастама.
Бекжан бір қолымен нанды үзіп жейді де, үгіндісін тастайды.
Әжесі: Нанды бір қолымен үзу деген киелі асты қорлаумен бірдей. Ертеде халқымыздың ұғымында нан уағын тастама «обал» болады, «жеп қойсаң бай боласын»  деп тәрбиелеген.
Бекжан: Әже,кешірерсіз енді қайталамаймын. Асыңызға рахмет .
Әже: - Ойбай мына пышағы түскірдің жүзі шалқасынан жатыпты  ғой жөндеп қойыңдар. Ол кездейсоқ пәлеге ұрындырар.
 (Осы кезде 1 бала төрде тұрған домбыраны ат қылып мінеді.
Келін: Домбыра қазақтың қасиетті дүниесі. Оны тарта алмасаң да, қадірлей біл. Өнерін қастерлей білмеген қазақтың баласы туған халқының жанын түсінбеген адам, тамыры шабылған ағашпен тең. Соны есте сақта!

1 жүргізуші
Қазақ халқының салт-дәстүрі болашақтың айқын көрінісіне үлесін тигізеді. Сауатты да, салмақты, адамгершілік қасиеті мол жас ұрпақ салт-дәстүр, әдет-ғұрыппен өте тығыз байланыста.
Оқушы;
Алас, алас, баладан алас,
Иесі келді, пәлесі көш!
Алас, алас, бәледен алас,
Көзі жаманның көзінен алас!
Тілі жаманның тілінен алас!
Қырық қабырғасынан алас,
Отыз омыртқасынан алас!
Алас, алас, аласы,
Келді, міне, баласы.
Көш, көш, пәлесі,
Келді, міне, егесі.

Оқушы
Әлди, әлди, ақ бөпем,
Ақ бесікке жат, бөпем!
Жылама, бөпем, жылама,
Жілік шағып берейін,
Байқұтанның құйрығын
Жіпке тағып берейін.
Әлди, әлди, аппағым,
Қойдың жүні – қалпағың.
Жұртқа жаман болса да,
Өзім сүйген аппағым.

Ән: Шілдехана

Оқушы:
Тұсау кесер – бір жасқа толып еркін жүре бастаған бал бөбектің басқан қадамы құтты болып, одан әрі жаны жамандық көрмей жақсы жүріп кетуіне тілек білдіру салтанаты ретінде өтеді. Бөбектің тұсауын ата-ананың қалауы кеседі. Тұсауы кесілген баланы «Ақ жол болсын» деп ақ орамалдың үстімен немесе жұмсақ болсын деп кілем үстімен жүргізеді.

Оқушы:
Сүндетке отырғызу – ислам дінінде ер баланың жыныс мүшесіндегі тері бөлшегін кесу арқылы жасалатын ғұрып. Сүндет әуел баста араб халқының әдет-ғұрпы болатын Меккеде ер балалар 3 – 7 жасында сүндетке отырғызылады. Сүндетке отырғызылатын баланың құрметіне арналып той-думан жасалып, балаға ең әсем киімдер кигізіп, атпен серуендетеді Сүндетке отырғызатын адамды ерекше құрметтейді.

2 жүргізуші:
Беташар — қазақтың келін түсіргенде жасалатын салтының бірі.
Шымылдық ішінде отырған келіннің басына орамал жауып, той өтіп жатқан үйдің ең жақын, үлгілі келіндері екі жағынан қолтықтап алып шығады. Орамалдың теңге түйілген ұшын домбыраның мойнына не таяқтың ұшына байлап, жырау беташар жырын бастайды. Ол шаңыраққа жаңа түскен келінге ата-енесін, үй-ішін таныстырады, қандай туысқандық жақындығы бар екенін, беделін, қадір-қасиетін шебер тілімен жеткізіп, әрқайсысына жеке-жеке сәлем жасатады.

1 Жүргізуші:
Шашу, шашу, шашайық,
Ақ сандықты ашайық.
Бұл мереке ,бұл тойда
Керемет рәсім жасайық!
Шашу — дәстүрлі қазақ қоғамындағы ұлттық әдет-ғұрып. Шашу бала туылғанда, тұсау кескенде, сүндетке отырғызылғанда, келін түскенде, күйеу келгенде, отау көтергенде т.б. қуанышты жағдайларға байланысты шашылатын құрт, ірімшік, өрік-мейіз, кәмпит жиынтығы. Шашуды, әдетте жасы үлкен әйелдер, әжелер шашады да, оны жастар, балалар теріп алады. Кейде тойдан тәбәрік ретінде үлкендер де алып, үйдегі жас балаларына апарып береді.

2 жүргізуші: жігіттердің орындауында ән

1 Жүргізуші:
Бүгінгі кешіміз қызықты өту үшін келесі танымды ойынға берейік. Мына қоржында асықтар салынған. Ол асықтардың бетінде сан жазылған. Қоржыннан кез келген бір асықты аласыңдар. Шыққан сол санға байланысты сұрақ қоямыз, кім көп жауап береді екен?

1-сұрақ
Жігіттің үш жақын жұртын ата.
(Ағайын жұрт, нағашы жұрт, қайын жұрт.)

2-сұрақ
Төрт қонақты ата
Арнайы қонақ, құдайы қонақ, қыдырма қонақ,   Қылғыма қонақ.

3-сұрақ
Төрт түліктің пірін атаңыз.
Түйе пірі-Ойсыл қара, жылқы пірі- қамбар ата,сиыр пірі-Зеңгір баба,
қой пірі-Шопан ата, ешкі пірі-Шекшек ата.

4-сұрақ
Бес дұшпанды ата
(Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекермал шашпақ.)

5-сұрақ
Үш мақсатты ата.
(Жол мақсаты-жету, дау мақсаты-біту, сауда мақсаты-ұту.)

6-сұрақ
Үш арсызды ата.
(Ұйқы арсыз , күлкі арсыз, тамақ арсыз.)

7-сұрақ
Үш алысты ата
Кәрі мен жас, жақсы мен жаман, алыс пен жақын.

8-сұрақ
Бес қаруға нелер жатады?
(Мылтық, садақ,найза,қылыш,айбалта.)

9-сұрақ
Жеті жұтты ата
(Құрғақшылық, мал жұтау, оба, өрт, соғыс,жер сілкіну, сел (тасқын)

10-сұрақ
Жеті атаны таратыңыз.
(Әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат.)

1 Жүргізуші: Келесі кезекте мың бұралған бишілелеріміз алдарыңызда өнерін көрсетеді.

2-ші жүргізуші.
Дәстүрдің жақсылығын қарсы алайық,
Достықтың құдыретін бағалайық.
Сарғайған санамызда сарқыншақтай
Арылып жан сарайын тазалайық

Ойын
Айзада: - Қыздар, жігіттер  мен бір сақина салмақ ойнын ойнатайын деп едім. Бұл ойынның шарты тіпті оңай. «Бір, екі, үш сақина ұш» дегенде сақина салынған адам орнынан лезде тұру керек.-дейді. Ойын ойналады.
-           Бұл ойында  Бекзат сен бір осалдық таныттың.
-           Кәне, кәне, өнеріңді көрсет.( Қыздар сықылықтап күледі).
-          Көрсетсем, көрсетейін. Ал қанекей жігіттер!
Жігіттердің орындауында би.

2- жүргізуші: Енді салт - дәстүрлеріміздің келесі ойындар түріне қысқаша тоқталып өтейік.

АУДАРЫСПАҚ - бұл ойынға екі ер бала қатысады. Бір - бірін арқалап та немесе ересек балалар болатын болса ат үстінде отырып бірін - бірі аударып аттан құлатуы керек.

АСЫҚ ОЙНАУ - бірнеше балалар жиылып алып асық атысып ойналады. Әрбір асықтың құлағаны әртүрлі есептелініп, әртүрлі аталады.

АҚСҮЙЕК – ақсүек алысқа лақтырылады, яғни кешқұрым уақытта оны тауып алу қиынырақ, сондықтан бұл ойынның қызығы кім бірінші іздеп тапса сол жеңімпаз. Ауыл жастары жиналып іздеуге кіріседі, таппай артынан оралған адам не өлең, не болмаса жұмбақ жасырып, яки өлең айтып беруі керек.

title: Тақырыбы:	Адам-табиғат перзенті


extracted_text:
Сабақтың тақырыбы: Бала құқығы асыл қазына
Мақсаты:
Адам құқықтарын сақтау, өз құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыруға
дайындық қабілеттілігін  қалыптастыру;
Оқушыларға адам құқығы, бала құқығы, оқушының құқығы мен міндеті
ұғымдарын меңгерту.
Көрнекілігі: слайд, заңдар сөздікшесі
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі:
ІІ.Жаңа сабақ
Әнұран орындалады.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы, балалар, «Бала құқығы асыл қазына»
Құқық дегеніміз не? Міне , балалар, өздерің байқап отырғандай құқық
дегеніміз заң рұқсат ететінадам табиғатына, жаратылысына сай әрекеттер
жасау мүмкіндігі екен, яғни азаматтарға кең көлемді құқықтар мен
бостандықтар берілген.Бүгін біз адам дүниеге келгеннен бастап, тұлға болып
қалыптасқанға дейін қандай құқықтарға ие болатынын білеміз.Сондықтан да
бүгінгі  сабағымыздың мақсаты осы болмақ.Қазір ,балалар, заң сөздікшесімен
танысалық.
І. Біліп жүрейік:
Заң сөздікшесі
Құқық мемлекет тарапынан,
болмаса тиісті қаулы, заңмен әрбір
адамға берілген ерік, бостандық
Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ)
жер бетіндегі халықтардың
мүддесін қорғайтын халықаралық
ұйым.
Конституция бұл Қазақстан
Республикасында тұратын барлық
азаматтардың құқықтары мен
міндеттері берілген құжат
Туу туралы куәлік баланың қашан
туылғандығын анықтайтын негізгі
құжат. Бұл баланың ең бірінші
құжаты.
Конвенция арнайы бір мәселе
жөніндегі мемлекеттердің өзара
келісімі
Азамат жеке тұлға, ол мемлекеттің
тұрақты тұрғыны және құқығы мен
міндетінің иесі
Жақсы , ендеше, қазір біздерге балалар  өз өлеңдерін оқып берсін..
1оқушы                                                                                5оқушы Әділ заң еңбек жемісін                                                                                Болса да басқа тіліміз
Бағалар ерлер жеңісін                                                                                Өзгеше рас түріміз
Адамның еркін айқындап                                                                            Достасқан туыс жандармыз
Қызмет етер ел үшін.                                                                                Туыстық, достық жырымыз
2оқушы                                                                                6оқушы
Бұл заңда жеңіс, даңқымыз                                                                         Білеміз еңбек парқын біз
Салтанат құрған салтымыз                                                                         Ерлерді сыйлау салтымыз
Сүйеніш қамқор, қорғаушы                                                                        Қадірлі асыл аналар
Сүйеді заңын халқымыз.                                                                             Құрметті әрбір қартымыз
3оқушы                                                                                7оқушы
Қазіргі кездің жасысың                                                                               Ел жауы сырттан торлайды
Ертеңгі өмір басысың                                                                                Ер елін жаудан қорғайды
Елің үшін еңбек ет                                                                                Әділет үшін күрессең
Отан ырысы тасысын                                                                                Әділ заң сені қолдайды.
4оқушы
Зерттей біл терең ғылымды
Зер салып үйрен білімді
Қадірле дейді ұлы заң
Қастерлеп ана тіліңді.
   Балалар адамға қатысты барлық құқықтарға ие, бірақ ересектерге қарағанда
өз құқықтарын қорғау мүмкіндіктері аз болғандықтан ерекше құқықтық
қорғауды қажет етеді. Қазақстанда балалардың құқығын  қорғау туралы
атаулы күндер берілген.
Атаулы күндер:
Балаларды қорғаудың халықаралық күні
Балалардың дүниежүзілік күні
Адам құқығы күні
Әлемде бала құқығының халықаралық күнін мерекелеу.
Декларацияны жариялаудан басталды.
Балалардың халықаралық жылы өтті
БҰҰда Бала құқықтары туралы конвенция қабылданды
Қазақстан Бала құқықтары туралы конвенцияны бекітті.
1маусым
20қараша
10
желтоқсан
1959жылы
1979жылы
20қараша
1989ж
8маусым
1995жыл
А) Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы
2002 жылғы 8 тамыздағы № 345ІІ Қазақстан Республикасының Заңы Б) Бала  құқықтары    туралы    конвенция
Мен ,қысқаша  Қазақстан Республикасының Конституциясында берілген
бірнеше баппен сендерді таныстырып кетейін.
В)  Қазақстан Республикасының Конституциясында былай делінген:
1 бап
Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық  және
әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы  адам
және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары.
15 бап
1 Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.
27 бап
1 Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттің қорғауында
болады.
2 Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу   атаананың
етене құқығы әрі міндеті.
Кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз атаанасына
қамқорлық жасауға міндетті
Балалар,18 жасқа толмаған жеткіншек  бала деп саналады
1995 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев Нью
Йоркте ЮНИСЕФтің атқарушы директоры Джеймс Грантпен бірге “Бала
құқығы туралы Конвенцияға” әлемнің 156шы елі болып қол қойды
Балалар, қазір біздер берілген сөздерді дұрыс орнына қойып міндетімізді
анықтауымыз керек.
 Заңға ..................................................
 Басқа адамдардың .........................., бостандықтарын, жеке өмірін,
Менің міндетім
арнамысын ...........................................
 Мемлекеттік ........................ сыйлау
 ...................... тәртіпті .....................
қоғамдық, сыйлау, бағыну, тәртіп, құқықтарын, рәміздерді, сақтау
Халық мақалмәтелдер, тыйым сөздер арқылы баланы жастайынан ұрлық
қылмауға, өтірік сөйлемеуге, «біреудің ала жібін аттамауға»тәрбиелеген. Ала
жіпті қазақ тыйым белгісі ретінде қолданған, пір тұтқан.Ендеше келесі
кезекте  «Ой жалғау». Ол үшін мақалдың басқы бөлігінің  жалғасын табу
керек. Заңның құрығы...
Ақырын жүріп...
Асыл тастан...
Ұрлық түбі...
Жазасын тарпайтын...
Әдепті бала...
Өш алғаннан гөрі...
Әділ істің...
 анық бас
қорлық
жамандық болмайды
арлы бала
кешірген  жөн
арты игі
бәрінен ұзын
өнер жастан
Қорытынды:Сонымен  «құқық» дегеніміз не болды?
 Құқық мемлекет тарапынан, болмаса тиісті қаулы, заңмен әрбір адамға
берілген ерік, бостандық...

file_name: Бала құқығы- асыл қазына.docx

intro:
Сабақтың тақырыбы: Бала құқығы- асыл қазына
Мақсаты:
Адам құқықтарын сақтау, өз құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыруға дайындық қабілеттілігін  қалыптастыру;
Оқушыларға адам құқығы, бала құқығы, оқушының құқығы мен міндеті ұғымдарын меңгерту.
Көрнекілігі: слайд, заңдар сөздікшесі
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі:
ІІ.Жаңа сабақ
Әнұран орындалады.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы, балалар, «Бала құқығы- асыл қазына»
Құқық дегеніміз не? Міне , балалар, өздерің байқап отырғандай құқық дегеніміз заң рұқсат ететінадам табиғатына, жаратылысына сай әрекеттер  жасау мүмкіндігі екен, яғни азаматтарға кең көлемді құқықтар мен бостандықтар берілген.Бүгін біз адам дүниеге келгеннен бастап, тұлға болып қалыптасқанға дейін қандай құқықтарға ие болатынын білеміз.Сондықтан да бүгінгі  сабағымыздың мақсаты осы болмақ.Қазір ,балалар, заң сөздікшесімен танысалық.
І. Біліп жүрейік:
Заң сөздікшесі

-Жақсы , ендеше, қазір біздерге балалар  өз өлеңдерін оқып берсін..
1-оқушы                                                                                5-оқушы
Әділ заң еңбек жемісін                                                                                Болса да басқа тіліміз
Бағалар ерлер жеңісін                                                                                Өзгеше рас түріміз
Адамның еркін айқындап                                                                            Достасқан туыс жандармыз
Қызмет етер ел үшін.                                                                                Туыстық, достық жырымыз
2-оқушы                                                                                6-оқушы
Бұл заңда жеңіс, даңқымыз                                                                         Білеміз еңбек парқын біз
Салтанат құрған салтымыз                                                                         Ерлерді сыйлау салтымыз
Сүйеніш қамқор, қорғаушы                                                                        Қадірлі асыл аналар
Сүйеді заңын халқымыз.                                                                             Құрметті әрбір қартымыз
3-оқушы                                                                                7-оқушы
Қазіргі кездің жасысың                                                                               Ел жауы сырттан торлайды
Ертеңгі өмір басысың                                                                                Ер елін жаудан қорғайды
Елің үшін еңбек ет                                                                                Әділет үшін күрессең
Отан ырысы тасысын                                                                                Әділ заң сені қолдайды.
4-оқушы
Зерттей біл терең ғылымды
Зер салып үйрен білімді
Қадірле дейді ұлы заң
Қастерлеп ана тіліңді.

   Балалар адамға қатысты барлық құқықтарға ие, бірақ ересектерге қарағанда өз құқықтарын қорғау мүмкіндіктері аз болғандықтан ерекше құқықтық қорғауды қажет етеді. Қазақстанда балалардың құқығын  қорғау туралы атаулы күндер берілген.
Атаулы күндер:
1-маусым 	Балаларды қорғаудың халықаралық күні
20-қараша 	Балалардың дүниежүзілік күні
10-желтоқсан 	Адам құқығы күні
1959жылы 	Әлемде бала құқығының халықаралық күнін мерекелеу. Декларацияны жариялаудан басталды.
1979жылы 	Балалардың халықаралық жылы өтті
20-қараша 1989ж 	БҰҰ-да Бала құқықтары туралы конвенция қабылданды
8-маусым 1995жыл 	Қазақстан Бала құқықтары туралы конвенцияны бекітті.

А) Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы
2002 жылғы 8 тамыздағы № 345-ІІ Қазақстан Республикасының Заңы
            Б) Бала  құқықтары    туралы    конвенция

Мен ,қысқаша  Қазақстан Республикасының Конституциясында берілген бірнеше баппен сендерді таныстырып кетейін.

В)  Қазақстан Республикасының Конституциясында былай делінген:
1 бап
Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық  және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары.
15 бап
1.	Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.
27 бап
1.	Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттің қорғауында болады.
2.	Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу  - ата-ананың етене құқығы әрі міндеті.
Кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті

Балалар,18 жасқа толмаған жеткіншек  бала деп саналады

1995 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев Нью-Йоркте ЮНИСЕФ-тің атқарушы директоры Джеймс Грантпен бірге “Бала құқығы туралы Конвенцияға” әлемнің 156-шы елі болып қол қойды

-Балалар, қазір біздер берілген сөздерді дұрыс орнына қойып міндетімізді анықтауымыз керек.

Менің міндетім
	Заңға ..................................................
	Басқа адамдардың .........................., бостандықтарын, жеке өмірін, ар-намысын ...........................................
	Мемлекеттік ........................ сыйлау
	...................... тәртіпті .....................
қоғамдық, сыйлау, бағыну, тәртіп, құқықтарын, рәміздерді, сақтау
Халық мақал-мәтелдер, тыйым сөздер арқылы баланы жастайынан ұрлық қылмауға, өтірік сөйлемеуге, «біреудің ала жібін аттамауға»тәрбиелеген. Ала жіпті қазақ тыйым белгісі ретінде қолданған, пір тұтқан.Ендеше келесі кезекте  «Ой жалғау». Ол үшін мақалдың басқы бөлігінің  жалғасын табу керек.

Заңның құрығы... 	 анық бас
Ақырын жүріп... 	қорлық
Асыл тастан... 	жамандық болмайды
Ұрлық түбі... 	арлы бала
Жазасын тарпайтын... 	кешірген  жөн
Әдепті бала... 	арты игі
Өш алғаннан гөрі... 	бәрінен ұзын
Әділ істің... 	өнер жастан

Қорытынды:Сонымен  «құқық» дегеніміз не болды?
- Құқық- мемлекет тарапынан, болмаса тиісті қаулы, заңмен әрбір адамға берілген ерік, бостандық...Сабақтың тақырыбы: Бала құқығы- асыл қазына
Мақсаты:
Адам құқықтарын сақтау, өз құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыруға дайындық қабілеттілігін  қалыптастыру;
Оқушыларға адам құқығы, бала құқығы, оқушының құқығы мен міндеті ұғымдарын меңгерту.
Көрнекілігі: слайд, заңдар сөздікшесі
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі:
ІІ.Жаңа сабақ
Әнұран орындалады.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы, балалар, «Бала құқығы- асыл қазына»
Құқық дегеніміз не? Міне , балалар, өздерің байқап отырғандай құқық дегеніміз заң рұқсат ететінадам табиғатына, жаратылысына сай әрекеттер  жасау мүмкіндігі екен, яғни азаматтарға кең көлемді құқықтар мен бостандықтар берілген.Бүгін біз адам дүниеге келгеннен бастап, тұлға болып қалыптасқанға дейін қандай құқықтарға ие болатынын білеміз.Сондықтан да бүгінгі  сабағымыздың мақсаты осы болмақ.Қазір ,балалар, заң сөздікшесімен танысалық.
І. Біліп жүрейік:
Заң сөздікшесі

-Жақсы , ендеше, қазір біздерге балалар  өз өлеңдерін оқып берсін..
1-оқушы                                                                                5-оқушы
Әділ заң еңбек жемісін                                                                                Болса да басқа тіліміз
Бағалар ерлер жеңісін                                                                                Өзгеше рас түріміз
Адамның еркін айқындап                                                                            Достасқан туыс жандармыз
Қызмет етер ел үшін.                                                                                Туыстық, достық жырымыз
2-оқушы                                                                                6-оқушы
Бұл заңда жеңіс, даңқымыз                                                                         Білеміз еңбек парқын біз
Салтанат құрған салтымыз                                                                         Ерлерді сыйлау салтымыз
Сүйеніш қамқор, қорғаушы                                                                        Қадірлі асыл аналар
Сүйеді заңын халқымыз.                                                                             Құрметті әрбір қартымыз
3-оқушы                                                                                7-оқушы
Қазіргі кездің жасысың                                                                               Ел жауы сырттан торлайды
Ертеңгі өмір басысың                                                                                Ер елін жаудан қорғайды
Елің үшін еңбек ет                                                                                Әділет үшін күрессең
Отан ырысы тасысын                                                                                Әділ заң сені қолдайды.
4-оқушы
Зерттей біл терең ғылымды
Зер салып үйрен білімді
Қадірле дейді ұлы заң
Қастерлеп ана тіліңді.

   Балалар адамға қатысты барлық құқықтарға ие, бірақ ересектерге қарағанда өз құқықтарын қорғау мүмкіндіктері аз болғандықтан ерекше құқықтық қорғауды қажет етеді. Қазақстанда балалардың құқығын  қорғау туралы атаулы күндер берілген.
Атаулы күндер:
1-маусым 	Балаларды қорғаудың халықаралық күні
20-қараша 	Балалардың дүниежүзілік күні
10-желтоқсан 	Адам құқығы күні
1959жылы 	Әлемде бала құқығының халықаралық күнін мерекелеу. Декларацияны жариялаудан басталды.
1979жылы 	Балалардың халықаралық жылы өтті
20-қараша 1989ж 	БҰҰ-да Бала құқықтары туралы конвенция қабылданды
8-маусым 1995жыл 	Қазақстан Бала құқықтары туралы конвенцияны бекітті.

А) Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы
2002 жылғы 8 тамыздағы № 345-ІІ Қазақстан Республикасының Заңы
            Б) Бала  құқықтары    туралы    конвенция

Мен ,қысқаша  Қазақстан Республикасының Конституциясында берілген бірнеше баппен сендерді таныстырып кетейін.

В)  Қазақстан Республикасының Конституциясында былай делінген:
1 бап
Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық  және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары.
15 бап
1.	Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.
27 бап
1.	Неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттің қорғауында болады.
2.	Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу  - ата-ананың етене құқығы әрі міндеті.
Кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті

Балалар,18 жасқа толмаған жеткіншек  бала деп саналады

1995 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев Нью-Йоркте ЮНИСЕФ-тің атқарушы директоры Джеймс Грантпен бірге “Бала құқығы туралы Конвенцияға” әлемнің 156-шы елі болып қол қойды

-Балалар, қазір біздер берілген сөздерді дұрыс орнына қойып міндетімізді анықтауымыз керек.

Менің міндетім
	Заңға ..................................................
	Басқа адамдардың .........................., бостандықтарын, жеке өмірін, ар-намысын ...........................................
	Мемлекеттік ........................ сыйлау
	...................... тәртіпті .....................
қоғамдық, сыйлау, бағыну, тәртіп, құқықтарын, рәміздерді, сақтау
Халық мақал-мәтелдер, тыйым сөздер арқылы баланы жастайынан ұрлық қылмауға, өтірік сөйлемеуге, «біреудің ала жібін аттамауға»тәрбиелеген. Ала жіпті қазақ тыйым белгісі ретінде қолданған, пір тұтқан.Ендеше келесі кезекте  «Ой жалғау». Ол үшін мақалдың басқы бөлігінің  жалғасын табу керек.

Заңның құрығы... 	 анық бас
Ақырын жүріп... 	қорлық
Асыл тастан... 	жамандық болмайды
Ұрлық түбі... 	арлы бала
Жазасын тарпайтын... 	кешірген  жөн
Әдепті бала... 	арты игі
Өш алғаннан гөрі... 	бәрінен ұзын
Әділ істің... 	өнер жастан

Қорытынды:Сонымен  «құқық» дегеніміз не болды?
- Құқық- мемлекет тарапынан, болмаса тиісті қаулы, заңмен әрбір адамға берілген ерік, бостандық...

title: Сабақтың тақырыбы:Бала құқығы-асыл қазына