extracted_text:
БИОЛОГИЯ САБАҚТАРЫНДА ОҚЫТУДЫҢ ИНТЕРАКТИВТІ ӘДІСТЕРІН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ
ЖОЛДАРЫ
«Шәкірттерін азамат қып саналы,
Ұстаз – ана дана бола алады.
Ең бастысы, ұстаз мынау өмірде
Ұлағат боп, ұлылық боп қалады.»

Заман талабына сай ғылым мен техниканың жетістіктерін білім беру саласында жүзеге асыру бүгінгі күннің
өзекті мәселелерінің бірі. Жаңа заманғы білім беру жүйесі жаңа міндеттерді жүктейді. Сондықтан қазіргі
білім берудің жаңа ақпараттық технологияларын игермейінше, сауатты, жанжақты, білімді маман болу
мүмкін емес.
Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің оқутәрбие үрдісін жүйелі ұйымдастыруына көмектеседі. Сонымен
қатар мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами
келбеттерінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзінөзі дамытып, оқутәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына
көмектеседі. Бүгінгі таңда білім ұйымдарындағы пәндерді дербес компьютер көмегімен оқыту нәтижелігін
зерттеудегі ғылыми мәселелерді шешу ең басты орын алады.
Мектептегі пәндерді оқыту процесінде компьютерді қолданып сабақ өткізу мұғалім мен оқушы қарым
қатынасы жүйесін, олардың ісәрекетінің мазмұнын, құрылымын, өзгерте отырып, олардың мотивациялык
эмоциональдық ортасына, сезімінің өсуіне әсер етеді.
Соңғы жылдары көптеген елдерде орын алып отырған ғаламдық өзгерістер – мемлекеттердің жаңа дәуірге,
қоғамдық өмірлік негізін ақпараттық ресурстармен ақпараттық коммуникациялық технологиялар құрайтын
ақпараттык кезеңге қадам басты. Қазіргі таңда ғылыми техниканың даму қарқыны оқуағарту саласының оқу
үрдісіне жаңа технологиялық әдістер мен жаңа технологияларды қолдануды кең көлемде қажет етеді. Білім
берудің негізгі мақсаты – білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқушылардың пәнге деген қызығушылығын әр
түрлі әдістәсілдеріді қолдана отырып,  белсенділігін арттыру мақсатында интерактивті тақтаны
пайдаланып сабақ өткізудің көптеген мүмкіншіліктері бар:
біріншіден, интерактивті тақта арқылы электронды оқулықтарды қолдануға және оны көшіріп алып, белсенді
жұмыс істеуге болады;
екіншіден, қосымша материалдарды да көшіріп енгізіп, онымен белсенді жұмыс істеуге болады;
үшіншіден, тақта ретінде жазуға, сызуға, өшіруге, дайын сызбаны жасап қоюға, жартылай жауап кезінде
қолдануға т.с.с. көптеген ісәрекеттерді жасауда уақытты үнемді пайдалануға болады.
Биология – XXI ғасыр ғылымы. Сондықтан да ол жаңа ақпараттық технологияларымен тығыз байланысты.
Қазіргі кездегі білім беру жүйесінде негізгі мақсат оқушыға жеке тұлға ретінде қарап оның дамуына көп
көңіл бөлуде. Бұл пәнді оқыту мұғалімге зор міндеттерді талап етеді, өйткені ол бүкіл сыныптың
қажеттіліктеріне жауап беруі тиіс. Міне, осы жағдайда жаңа технологиялардың көмегі зор. Оқыту үрдісін
компьютерлендіру мақсатында  интерактивті тақтамен жұмыс жасау тиімді. Қазіргі уақытта Қазақстанның
жалпы орта білім беретін мектептерінің барлығы дерлік интерактивті тақтамен қамтамасыз етілген.
Интерактивті әдіс – диалогтік әдіс, нәтижесінде сабаққа қатысушылар бірбірімен байланыса отырып,
мәселелерді шешеді. Интерактивті тақта мектеп сыныптарында әр пән бойынша, соның ішінде биологиядан
зертханалық сабақтарды өткізген кезде оның құрылғылары (датчиктері) қолданылады. Қарапайым тақта
және компьютер проекторына қарағанда, интерактивтік тақта сабақ мазмұнын кеңінен ашуына мүмкіншілігі
өте зор. Интерактивтік тақтаны пайдалану кезінде үлкен жетістікке қол жеткізу үшін, тек қана сауатты
сабақ жоспарлап, керекті материалдарды дайындау керек.
Сабақта мұғалім интерактивтік тақтаны бір емес бірнеше рет пайдалана алады, қарапайым тақтаға
қарағанда интерактивті тақта пайдалануға ыңғайлы, әрі уақыт үнемдейді. Сабақ дайындығына дұрыс
уақытты қалай бөлу керек? Әр сабақта пайдаланатын көрнекі құралдарды қалай дайындайды? Біз аталған
сұрақтарға жауап беруге тырысамыз.
Интерактивті тақта оқытудың басқа тәсілдеріне қарағанда (салыстырғанда), көптеген жетістіктері бар. Бұл
жетістіктер туралы өз сабағында интерактивтік тақтаны пайдаланатын мұғалімдер ғана айта алады.
Мұғалім әріптестерімен бірге отырып сабаққа дайындалу арқылы жақсы әсерге қол жеткізуге болады, бұл
тек қана міндеттерді бөліп беру мен уақытты үнемдеу ғана емес, сонымен қатар берілген материалдардың
сапасын да арттырады.
Мұғалімдердің пайымдауынша интерактивтік бағдарлама олардың жартылай жұмысын атқарады. Мысалы:
белгілі бір материалды интерактивтік тақтада орындау арқылы файлдағы белгілермен өзгерістерді сақтап
қалуға болады, бұны сабақта болмай қалған оқушыларға қайта түсіндіруге немесе келесі жолы тағы да
қолдануға болады.
Мұғалім оқытудың жаңа ақпараттық технологияларын меңгеріп, оны пайдалану арқылы өзінің материалдық
базасын толықтырып, әрі уақытты үнемдейді.
Мультимедиялық технологиялар көбіне компьютерлік сыныптарда қолданылады. Қазіргі уакытта сабақ
материалына байланысты көптеген электрондық оқулықтар мен компактдискілер бар. Бүгінгі таңда
ақпараттық технологияның өмірімізге терең енуіне  байланысты  жеке  пән  сабақтарында компьютерлік техниканың  мүмкіндіктерін  толық  пайдаланып, оқушыларға  терең  де  тиянақты   білім беруге
жағдай жасалды.
Компьютерлік графикалық материал презентациялық слайд көмегімен көрсетіледі. Microsoft Power Point
бағдарламасының көмегімен оқу процесінде презентациялар мен слайдтар жасап көрсету, оқушылардың
қызықты және дәлелді (мағыналы) болады, танымдық ойлауы мен есте сақтауын қалыптастырады.
Оқушылар  биология  сабағында  арнайы компьютерлік  бағдарламалар мен электрондық оқулықтарды
пайдалану арқылы кезкелген тақырыпты өздері  меңгереді.  Бұл оқушылардың  пәнге  деген
қызығушылығын  арттыруға, олардың ойтанымын кеңейтуге, өз бетінше шығармашылықпен,
ізденімпаздықпен  жұмыс  жасауына  көп көмегін тигізеді. Биология пәні бойынша компьютерлік тестілеуді
қолдану оқушылардың интеллектуалдық танымын арттырады. Оқушылар бір тестілеуден жақсы нәтижеге
жеткенше бірнеше қайтара өтеді. Бұл тестілердің барлығы биология бойынша мемлекеттік білім стандарты
талаптарына сәйкес келеді. Ол оқушылардың  интеллектін, логикалық  ойлауын және шығармашылық
қабілеттерін дамытуға, тірі табиғатты,  ағзаларды   толығымен  түсінуге ықпал  жасайды. Биология пәнінің
кейбір  тараулары  ойлануды, талдай білуді, салыстыруды  қажет  етеді.  Оған биология  кабинетінің
жағдайы  келе  бермейді. Айталық,  адам  қаңқасы,  микроскоп,  ұлғайтқыш  әйнек, сутеттер т.б.  тәжірибе
жасайтын  құралдардың  болмауы.
Биология  сабағында   компьютерді   пайдалану   оқу  үрдісінде  мұғалімі мен оқушының  оқудың  жеке дара
шығармашылықпен  жұмыс  жасауына  мүмкіндік  береді.
Мен жаңа сабақты түсіндіру барысында сабақтың мазмұнын дайын күйінде бермеуге тырысамын.
Оқушылардың  өздігінен  таныпбілу   дағдыларын  қалыптастыра  отырып, жаңа  тақырып  бойынша
анықтама,  ережелерді  өздері  құрастырып  тұжырымдай білуіне жетелеймін.  Ол үшін  оқытудың
интерактивті  формаларын  сабақта  қолданамын.
Олар:
          Жеке  шығармашылық  тапсырмалар,  жобалар;
          Блоксхема,  графиктер,  диаграмма,  т.б.;
          Тірексхема,  көрнекіліктер  және  анықтама  құралдары;
          Ойын арқылы оқыту;
          Сөзжұмбақ,  ребустар;
          Тестілеу;
Биология сабағын меңгертуде компьютерлік анимациялардың маңызы зор. Оқушыларға жануарлардың мен
өсімдіктердің суреттерін, сызба нұсқаларды көрсетіп қолдануына қолайлы. Биология бойынша «Адам
нәсілдері. Нәсілшілдіктің және әлеуметтік дарвинизмді сынау», «Жер тарихы және оны зерттеу әдістері.
Жер тарихының шежіресі. Полеозой заманында тіршіліктің дамуы» тақырыбындағы өткізген сабағымда:  сөз
жұмбақты табуға, нәсілдердің түрлерін, олардың көздерінің, шаштарының және терісінің түстерінің қандай
екенін бірбіріне айырмашылықтарына толық көздерін жеткізіп көрсетілді.
Жер тарихында тіршіліктің пайда болуы, әр кезеңде өсімдіктердің, жануарлардың түрлерінің дамуы туралы
суреттерін, сызбанұсқалары  пайдаланылды.
Биологтардың өмірі мен кызметі жайында компактдискілерде кең қамтылған. Рефераттар жазуда
оқушылар биологиядан тіршіліктегі барлық организмдер жөнінде энциклопедиялық мәліметтер ала алады.
Сонымен қатар оқушылар сабақта видеоматериалдар пайдаланады. Олар оқушыларға заттар және олардың
халық шаруашылығында қолдануы туралы мәліметтер алуға көмектеседі. Рефераттар жазу барысында
оқушылар өз беттерімен Интернет кеңістігінің материалдарын, электрондық оқулықтарды іздеу арқылы
компьютерлік сауаттанады.
Сонымен  қатар  «Әлемдегі терең сыр, ғылыммен ғана ашылмақ…» химиябиология пәндері апталығында
өткізілген «Экологиялық дағдарыстың аймақтық сипаты» атты тақырыптағы дебат ойынының  компьютерлік
нұсқасын пайдаланып, өз сабақтарымда  компьютер көмегімен слайдтар дайындадым. Слайдтарды қолдану
нәтижесінде оқушыларға жаңа материалдарды меңгерту жеңіл, әрі уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді.
Нәтижесінде  оқушыларда оларды  ойша  елестету  және  тақырыпты түсіну  қиынға  түседі. Оқушылар  бұл
ойын арқылы   өз   білімдерін   шыңдайды. Сонымен  биология  сабағын  компьютер  көмегімен     оқыту
төмендегі  мәселелерді қамтиды:
Оқушыларға  оқылатын табиғат құбылыстарын  толық және  дәл ақпаратты  бере отырып,  оқу сапасын
арттыру.
1)        Оқытудың көркемділігін арттырады,  яғни оқушыларға  қиын да күрделі   материялдарды  көрнекі
 түрде  түсіндіруге   қол  жеткізеді.
2)        Оқытудың тиімділігін  жоғарылатады   және  оқу материалын түсіндіру  мүмкіндігін арттырады;
3)        Оқушылардың ғылыми дүниетанымдық  көзқарастарын  қалыптастыра отырып, олардың білімге
құштарлығын,   табиғи сұранысын қанағаттандырады.
4)        Мұғалімді  техникалық  жұмыстан  босата  отырып,  үнемдеген уақытта  олардың шығармашылықпен
жұмыс істеуіне жағдай жасайды.
5)         Мұғалім  мен  оқушының  жұмысын  жеңілдетеді.
Интерактивті  тақтаны қолданудың  артықшылығы: 1) Интерактивті  тақтада  өтілген сабақтар оқушыларды  жаңашылдығымен қызықтырады.
Сыныпта мұндай сабақ  үстінде  оқушылар өз ойын «өз сөзімен» айтатын   шынайы қарымқатынас  туады,
олар тапсырманы  ынтамен  орындайды,  оқып жатқан  материалға  қызығушылықпен қарайды,  оқушыда
компьютер  алдындағы қорқыныш  жоғалады.  Оқушылар  биология  пәні бойынша  оқулықпен, анықтамалық
және  басқа  әдебиетпен   жұмыс істеуді  үйренеді.  Оқушыарда  жоғары  нәтиже  көрсетуге, қосымша қиын
тапсырма   алып орындауға  қызығушылықтары пайда  болады.
  Интерактивті технологияның   ерекшеліктері:
1) Бормен тақтаға жазған кескінді   экрандағы түрлі –түсті, айқын,  ұқыпты кескінмен салыстыруға
болмайды. Тақта мен бордың  көмегімен  әр түрлі қосымшалары бар жұмысты түсіндіру қиын, әрі мүмкін
емес. Слайдтарда кемшіліктер мен қателер жіберілсе, тез арада  түзетуге болады. Сабақтың  өнімділігі
 артады. Басқа пәндермен пәнаралық байланыс  орнайды.
2) Сабақта  көрнекілікті  қолдану   деңгейі артады.
3) Оқу материалын  беру  логикасына  көп  көңіл аударады, бұл оқушылардың  білім деңгейіне  оң әсерін
тигізеді. Компьютерге  деген  қарымқатынас өзгереді.
Биология пәнінен сабақ өту барысында  интерактивті  оқыту технологиясын, яғни белсенді «Естігенді мен
ұмытпаймын»,  «Істеген ісіме жауап беремін» әдістерін қолдану  оқушыларды ісәрекеттеріне дұрыс баға
беруге  тәрбиелейді. Менің міндетімсабақта берілген материалдарды  оқушылар толық түсіну үшін, қолайлы
жағдай  туғызамын.
Жақсы білім алу үшін   қажетті  ұстанымдар:
 Оқушы білім алуға дайын;
 Білім  беруге  түрлі  әдістер мен  тәсілдер қолданамын;
 Қайталау –білімді бекіту үшін  қажетті элемент
 Қаншалықты оқу барысы шынайы  болса,  соғұрлым білім беру  тиімдірек.
Мектеп  емтихандарына  даярлау  кезіндегі   мұғалім үшін де, оқушы үшінде таптырмас  құрал.  Бүгінгі
таңда  мектеп  пәндерін  компьютер  көмегімен  оқыту  нәтижелерін  зерттеудегі  ғылыми  проблемаларды
шешу   ең  басты  орын  алады.  Бұған  себеп  оқыту  процесінде  туындайтын  компьютерлендірудің
педагогикалық – психологиялық  жаңа проблемалары әлі толық  шешілмегені.
Әрбір елдің  технологиялық  даму  дәрежесіне  оның экономикалық  қуаты  мен  халқының  тұрмыс  деңгейі
ғана  емес,  сол  елдің  әлемдік   қоғамдастықта  алатын  орны,  басқа  елдермен   экономикалық  және
саяси  ықпалдасу  мүмкіндіктері, сондайақ  ұлттық  қауіпсіздік  мәселелерін шешуіне  байланысты.
Елбасының Қазақстан халқына жолдауында «Болашақ мамандарға сапалы білім беруге, әлемдік білім
кеңестігінен» мемлекетімізге  лайықты орын  алуға білім саласындағы  қызметкерлерге  тиісті жағдай
жасауға  айрықша мән берілді. Өйткені  елімізді  көркейтетін де, өркендететін де  білікті,  білімді жастар
екені  түсінікті. Сапалы білім, саналы тәрбие беру үшін  мұғалімнің   үздіксіз ізденуі, шыңдалуы,
шығармашылықпен  айналысуы,  білімін жетілдіруі қажет.  Соның нәтижесінде  ғалымдар жаңа
технологияларды  көптеп шығаруда. Себебі, жаңа оқыту  технологияларын  енгізу заман талабына  сай білім
беру  бағыты  өзгерді,  өздігінен   білім алаалатын  логикалық  пайымдай, талдай  қорытындылай алатын
коммуникативті   тұлғаны қалыптастыру  қажет.
Электрондық байланыс жүйелері арқылы ақпарат алмасудың тиімділігі өркениетті елдердің іс
тәжірибелерінде айқын сезіледі. Республикамызда білім беру жүйесі мен білімді тексеру мақсатында
ақпараттық технологияларды енгізу басты мәселеге айналды.
Қазақстандағы барлық орта мектептердің компьютермен жоспарлы түрде жабдықталуы оның айқын дәлелі.
Заман ағымына сай күнделікті сабақка видео, аудио қондырғылары мен теледидарды, компьютерді,
интерактивті тақтаны қолдану айтарлықтай нәтижелер береді. Мұндай қондырғылар оқушылардың
қызығушылығын арттырып, зейін қойып тыңдауға және алған мәліметті нақтылауға мүмкіндік береді.
Жоғарыда айтылған  ойпікірлерімді   тұжырымдай келе, компьютерді  қолдану  негізінде  мектеп  пәндерін
оқыту  сапасын   арттырып,  білім  беруді  ақпараттандыру  жүйелі  түрде  іске  асады.
Мектептегі  ақпараттандыруға   осылай  мемлекет   тарапынан  қолдау  көрсетіліп,  оны  оқыту,  үйрету
мәселесі бүкіл  халықтық  деңгейге   көтерілсе ғана  біздің  еліміз  дүниежүзілік  бәсекеге  төтеп  беретін,
алдыңғы  қатарлы  мемлекетке  айналады. Ол  дәрежеге  жетуге  қажетті  білім  алуына    біздің  жас
ұрпақтың  қабілетінің   жететініне  сенімім  мол.

file_name: БИОЛОГИЯ САБАҚТАРЫНДА ОҚЫТУДЫҢ ИНТЕРАКТИВТІ ӘДІСТЕРІН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ ЖОЛДАРЫ.doc

intro:
БИОЛОГИЯ САБАҚТАРЫНДА ОҚЫТУДЫҢ ИНТЕРАКТИВТІ ӘДІСТЕРІН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ ЖОЛДАРЫ
«Шәкірттерін азамат қып саналы,
Ұстаз – ана дана бола алады.
Ең бастысы, ұстаз мынау өмірде
Ұлағат боп, ұлылық боп қалады.»

Заман талабына сай ғылым мен техниканың жетістіктерін білім беру саласында жүзеге асыру бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі. Жаңа заманғы білім беру жүйесі жаңа міндеттерді жүктейді. Сондықтан қазіргі білім берудің жаңа ақпараттық технологияларын игермейінше, сауатты, жан-жақты, білімді маман болу мүмкін емес.
Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің оқу-тәрбие үрдісін жүйелі ұйымдастыруына көмектеседі. Сонымен қатар мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбеттерінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Бүгінгі таңда білім ұйымдарындағы пәндерді дербес компьютер көмегімен оқыту нәтижелігін зерттеудегі ғылыми мәселелерді шешу ең басты орын алады.
Мектептегі пәндерді оқыту процесінде компьютерді қолданып сабақ өткізу мұғалім мен оқушы қарым-қатынасы жүйесін, олардың іс-әрекетінің мазмұнын, құрылымын, өзгерте отырып, олардың мотивациялык эмоциональдық ортасына, сезімінің өсуіне әсер етеді.


extracted_text:
Ішекқуыстылар типіне жататын жәндіктердің негізгі
ерекшеліктері
Сабақтың   тақырыбы:   Ішекқуыстылар   типіне   жататын   жәндіктердің   негізгі
ерекшеліктері.
Сабақтың мақсаты: а) Оқушыларға типтің ішекқуыстылар деп аталу себебін,
денесі екі қабаттан тұратындығы, олардың атқаратын қызметін, қайда тіршілік
ететіндігі, ішекқуысты жәндіктер типінің кластарға жіктелуі, олардың өкілдерін
салыстырмалы
беру.
б) Жаңа технологияларды пайдалану арқылы оқушылардың пәнге қызығуын,
белсенділігін,
арттыру.
в)   Оқушылардың   табиғат   байлықтарын   қорғай   білуге   тәрбиелеу.
өздігінен
олардың
ізденуін
түсінік
түрде

көрнекілігі:

түрі:
1.

Интерактивті

Электрондық

Түрлі

  Сұрақ

түсті
  жауап,

ауызша
Зерттеу.
оқулық.
тақта.
Флипчарт.
суреттер
баяндау

Сабақтың
Сабақ
2.
3.
4.
Сабақ

Сабақтың
Үй
1.
2.

әдісі:

Көпжасушалы
  Жануар   әлемінің   дүние
барысы:

тапсырмасын

жәндіктер

Ұйымдастыру

кезеңі.
сұрау.
не?
тармағы   нешеге   бөлінеді.
дегеніміз

сабақ
Жаңа
Ішекқуыстылар
типі
Денесі   өте   көп   жасушалардан   тұратын   жәндіктер   мен   жануарлар
көпжасушалылар   деп   аталады.   Жасушадан      мүше,   мүшеден      мүшелер
жүйесі,   мүшелер   жүйесінен      тірі   ағза   (тіршілік   иесі)   түзіледі.   Біз
көпжасушалы жәндіктер (яғни омыртқасыз жануарлар) тобына тақталамыз.
Ішекқуыстылар   типі      көпжасушалы   жәндіктердің   ең   құрылысы   қарапайым
тобы.   Бұл   тип   3   класқа   жіктеледі:   гидратәріздестер,   табақша   тәріздестер
және көпқармалауышты маржандар. Бір затқа бекініп, отырықшы қалыпта өмір
сүретін   ішекқуыстылар      көпқармалаушылар,   ал   суда   еркін   жүзетіндер
медузалар.
Ішекқуыстылардың   денесі   екі   қабаттан:   эктодерма   және   энтодермадан
тұрады. Олар жеке дара да, шоғырланып та өмір сүреді. Денесінде бір ғана
қуыс      ішек   қуысы   болғандықтан,   ішекқуыстылар   аталған.   Бұлар   сәулелі
симметриялы   жәндіктер.   Жүйке   жасушалары   жүйке   торын   түзеді.   Ішек
қуыстылардың барлығында атпа жасушалары болады. Олар  жыртқыш, суда,
көбінесе теңізде өмір сүреді. Бүршіктену арқылы  жыныссыз және жынысты
жолмен
көбейеді.

Көпқармалауышты   маржандар   дүниежүзілік   теңіздерде   кең   таралған. Олардың   әктен   түзілген   қаңқаларынан   тропиктік   теңіздерде   су   астында
үйінді   пайда   болады.   Қаңқалар   үйіндісінен   жартас      риф   және   шеңберлі
жартас  аттол түзіледі. Бұлардың үш түрі бар: тосқауыл риф, жағалық риф
және   шеңберлі   риф   немесе   атолл.   Рифтерде   түзілген   қалың   әкті   қаңқа
кемелердің   жүзуіне   кедергі   келтіреді.   Әк   алуға   көбінесе   рифтегі
көпқармалауышты
пайдаланылады.
Көпқармалауышты маржандардан түзілген рифте мұхит мақұлықтарының сан
алуан   түрлері   мекен   етеді.   Теңіздердегі   терең   суларда   ішекқуыстылардың
жарық
етеді.
Ғалымдар медузаларды дыбыс тербелісін сезгіштігін зерттеді. Соның негізінде
теңіз дауылын алдын ала болжайтын «медуза құлағы» деген аспап жасалды.
маржандардың
шығаратын

қаңқалары

түрлері
тіршілік

де

Табақшатәрізді ішекқуыстылардың құлақты медуза (аурелия) деген түрі теңіз
суында   еркін   жүзеді.   Оның   қолшатыр   пішінді   денесінің   диаметрі   25      40
сантиметрге дейін жетеді. Қолшатыр пішінді денесінің астынғы жағына ауыз
орналасады. Төрт бұрышты ауызының әр бұрышында бір  біріне төрт қалақша
бар.   Қорек   ауыздан   жұтқыншаққа,   одан   қарынға   жылжып   барады.   Ас
қарында қорытыла  бастайды. Өзекше  түтікшесі  жыбырлауық  кірпікшесі бар
жасушалармен   астарланады.   Қорек   тармақталған   өзекшелерде   қорытылып,
денеге сіңеді. Ал тармақталған өзекшемен қарындағы сұйықтық кері қайтады.
Қорытылмаған   ас   тармақталған   өзекшемен   ауызға   барып,   сыртқа
шығарылады.   Құлақты   медуза      дара   жынысты.   Аналықтың   пісіп   жетілген
жұмыртқасы   мен   аталықтың   сперматозоид   өзекшелер   жүйесіне   және
қарынға түседі. Жұмыртқа мен сперматозоид ауыз арқылы суға шығарылады.
Жұмыртқаның ұрықтануы суда жалғасын табады. Ұрықтанған жұмыртқадан
денесі   кірпікшелермен   қапталған   дернәсілі   планула   деп   аталады.   Планула
біраз уақыттан соң су түбіне батып, төсемікке бекінеді. Плануладан төсемікте
кішкене полип пайда болады. Одан әрі жыныссыз көбею басталады. Кішкене
полип   бүршіктену  арқылы   бөлініп,   бірнеше   табақшадан  тұратын   бүрлемеге
айналады. Кейінірек бүрлемеден табақша жеке бөлініп, жас медуза қалпына
келеді.

intro:
Ішекқуыстылар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері
Сабақтың тақырыбы: Ішекқуыстылар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері.
Сабақтың мақсаты: а) Оқушыларға типтің ішекқуыстылар деп аталу себебін, денесі екі қабаттан тұратындығы, олардың атқаратын қызметін, қайда тіршілік ететіндігі, ішекқуысты жәндіктер типінің кластарға жіктелуі, олардың өкілдерін салыстырмалы түрде түсінік беру.
б) Жаңа технологияларды пайдалану арқылы оқушылардың пәнге қызығуын, белсенділігін, олардың өздігінен ізденуін арттыру.
в) Оқушылардың табиғат байлықтарын қорғай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Зерттеу.
Сабақ көрнекілігі:

биология

group: Дисциплины


extracted_text:
Сыныптантысісшара «Биология әлемі»
Мақсаты: Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын артыру
Қайырлы күн құрметті ұстаздар мен оқушылар. «Биология әлеміне
саяхат» атты саыс сабағымызға қош келдіңіздер.
    Біздіңбүгінгісайысымыз ІІтоптаң, Vкезеңнентұрады.
      Ітоп «Табиғат»
     ІІтоп «Өсімдік»
Ікезең «Бәйге»
ІІкезең «Ойлыболсаң – озыпкөр»
ІІІкезең «Ойлап тап»
ІVкезең «Заттыниісінанықта»
Vкезең «Дыбыс»

Ікезең «Бәйге»
Бұлкезеңдеәртопқасұраққойылады. Сұраққа топ бойыншажауапбереді.
1.     Алғашжасушаныкөргенғалым (Роберт Гук)
2.     Микроскоптыңкөзбенкөругеарналғанбөлігі (Окуляр)
3.     Жасушаныңкөбеюінеқатысатынбөлігі (Ядро)
4.     Ұрықтандамитынтамыр (негізгітамыр)
5.     Микроскоптыңжарықтүсіретінбөлігі (Айна)
6.     Жасушаішіндегісұйықтықтыреттепотыратынбөлігі (Вакуоль)
7.     Өсімдіктіңұзарыпөсуінқамтамасызететінұлпа (Түзуші)
8.     Негізгітамырөтежақсыжетілгентамыржүйесі (Кіндіктамыржүйесі)
9.     Өркенніңбүршік, жапырақөсетінжуандаубөлігі (Буын)
10.                           Саңырауқұлақтызерттейтінғылым (Микология) 11.                           Ұшаалмайтынқұс (Пингвин)
12.                           Теріауруларынзерттейтінғылым (Дерматолог)
13.                          Заттыңтүсіңнажыратаалмайтын ауру (Дальтонизм)
14.                           Қанберушіадам (Донор)
15.                           Ересекадамданешетісболады (32)
16.                           Жүректізерттейтінғылым (Кардиология)
17.                           Еңүлкенқұс (Страус)
18.                           Тістіемдейтіндәрігер (Стоматология)
19.                           Қаназдықауруы (Анемия)
20.                           Қоянжылынанешеретбалалайды (34)
21.                           Кенгуру нешеметргесекіреалады (Он)
22.                           Біржылдаекіреттөлдейді (Ешкі)
23.                           Адамғаеңжақынжүретінжәнебіргетұратынжануарлар(ит
мысық(
24.                           Гүлдіңкөбеюгеқатысатынбөлімдері (Аталық, аналық)
25.                           Бидайдыңжемісіқалайаталады (Дәнек)
ІІкезең «Ойлыболсаң – озыпкөр»
Бұлкезеңдеәртопқажұмбақжасырылады. Егербір топ жауапбермесе, екінші
топ жауапбереді.
1.     Дәмі де жоқ, түсі де жоқ,
Пайдаланбаскісі де жоқ.        Су
Отқажанбас, суғабатпас.       Мұз
2.     Жергеқазыққақтым,
Басынаайдартақтым.        Сәбіз
 3.     Қалыңкиімұнатады,
Шешіндірсең, жылатады.    Пияз 4.     Қолы жоқ сурет салады,
Тісі жоқ тістеп алады.    Аяз

5.        Үй үстінде алтын тас,
Алайын десен табылмас.     Жұлдыз
 6.     Жылт  жылт етеді,
Жылғыдан етеді.  Су
 7.     Екі ағайынды, екеуі де бір үйде
Бірінбірі көрмейді.                    Көз
     8. Күннің нұрын сүйемін,
     Күнгебасымдыиемін.
     Моншағымжоқмойнымда,
     Үлкенқапақкиемін.         Күнбағыс
 ІІІкезең «Ойлап тап»
Бұлкезеңдеойыншыларымызжасырылғансөздітауып, солсөздіжазукерек.
 1.     2 адам шахматта 2 сағаттан ойнаса,1 адам неше сағат ойнайды.         (2
сағат)
2.     Арақішіп, .... шеккен,
Денсаулықтыңтүбінежеткен  (Темекі)
     3.  ... – улызат                                 (Есірткі)
     4.  ... – денсаулықкепілі                 (Тазалық)
     5. Денсаулы  ... негізі                     (Байлық)
IVкезең «Заттыңиісінанықта»
Бұлкезеңдеәртоптанбіроқушыданортағашығып, көзінбайлапиіссезімарқылы,
қандайжемісжидектіңекенінанықтау.
  Vкезең «Дыбыс» Бұлкезеңдеәртоптанекіоқушыортағашығады. Екіоқушығаәртоптанбір бала
көзінбайлапотырғызу. Тұрғаноқушығабанан , алма беріп, олартістепжейді.
Көздерібайланғаноқушыларненіңдыбысыекеніңбіліпайтукерек.

file_name: сыныптас тыс іс шара 8 а сынып.docx

intro:
Сыныптантысіс-шара «Биология әлемі»
Мақсаты: Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын артыру
Қайырлы күн құрметті ұстаздар мен оқушылар. «Биология әлеміне саяхат» атты саыс сабағымызға қош келдіңіздер.
    Біздіңбүгінгісайысымыз ІІ-топтаң, V-кезеңнентұрады.
      І-топ «Табиғат»
     ІІ-топ «Өсімдік»
І-кезең «Бәйге»
ІІ-кезең «Ойлыболсаң – озыпкөр»
ІІІ-кезең «Ойлап тап»
ІV-кезең «Заттыниісінанықта»
V-кезең «Дыбыс»
І-кезең «Бәйге»
Бұлкезеңдеәртопқасұраққойылады. Сұраққа топ бойыншажауапбереді.
1.     Алғашжасушаныкөргенғалым (Роберт Гук)
2.     Микроскоптыңкөзбенкөругеарналғанбөлігі (Окуляр)

title: «Биология әлемі»


extracted_text:
Тақырыбы: Тағамның маңызы, құрамы және қызметі.
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділігі: оқушыларға тағамның маңызын, құрамы мен қызметі және
тамақтанудың гигиенасы жайында білім беру.
2. Тәрбиелігі: оқушыларды дұрыс тамақтану маңызын, мезгілімен тамақтану мен
салауатты өмір салтына тәрбиелеу.
3. Дамытушылығы: оқушылардың шығармашылық, ақыл  ойын, ойлау  логикасын
тұлғалық қасиеттерін жетілдіру және қалыптастыра отырып, дамыту.
Сабақ типі (түрі): Жаңа материалды оқып үйрену сабағы.
Сабақ әдісі: Түсіндірмелі – көрнекілік, демеуші – ізденушілік және эвристикалық,
проблемалық, топтық жұмыс, ойын  жарыс.
Сабақ көрнекілігі: негізгі витаминдерге сипаттама берілген және адамның бір
тәулікте қажет ететін тағамның шамамен алғандағы мөлшері берілген кестелер.
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру (1  2 мин.).
2. Үй тапсырмасын сұрау (5  7 мин.).
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру (20  25 мин.).
4. Қорытындылау, бекіту (10  15 мин.).
5. Оқушылардың жұмысын және білімін бағалау.
6. Үй тапсырмасын беру.
1. Сәлемдесу, оқушыларды түгендеп, оқушылардың сабаққа дайындығын бақылау
(оқулық, дәптер, қажетті құралдарын).
2. Үй тапсырмасын сұрау: өткен сабақта өтілген тақырыпқа байланысты тест алу.
Тест түрі – жабық тест.
Жабық тест сұрақтары:
1. Егер адамның өкпесінің тіршілік сыйымдылығы қалыптағыдан 400 мл төмен
болса, онда өкпедегі газ алмасу:
а) төмендегені;
ә) жоғарлағаны;
б) өзгермегені;
в) ауру тудырғаны.
2. Тынысалу мүшелеріне жататын ауру:
а) сколиоз;
ә) кариес;
б) туберкулез;
в) рахит.
3. Тынысалу жүйесінің ауруын жатпайды:
а) тұмау;
ә) пневмания;
б) туберкулез;
в) цистит.
4. Адам өкпесінің орташа тіршілік сыйымдылығы: а) 1000 мл;
ә) 3500 мл;
б) 500 мл;
в) 5000 мл.
5. Тыныс алғандағы ауаның микробтар мен шаң  тозаңнан тазаруы, жылынуы:
а) ауа тамырда;
ә) мұрын қуысында;
б) өкпеде;
в) кеңірдекте.
6. Мұрынның иіс сезімталдығын төмендететін жұқпалы ауру:
а) туберкулез;
ә) бронхит;
б) тұмау;
в) трахейт.
7. Адам тыныс алуына қажетті газ:
а) азот;
ә) азот (ІІ) оксиді;
б) оттек;
в) көмірқышқыл газы.
8. Темекі шегу зардабынан болатын өкпе ауруы:
а) силикоз;
ә) плеврит;
б) СПИД;
в) пәле (рак).
Жауаптары: 1  а, 2  б, 3  в, 4  ә, 5  ә, 6  б, 7  б, 8  в.
3. Жаңа материалды түсіндіру:
Сабақтың жоспары:
Тағамның маңызы.
Тағамның құрамы.
а) нәруыздар;
ә) майлар;
б) көмірсулар;
в) витаминдер;
г) минералдық тұздар;
д) су.
3. Тағамдық заттардың қызметі.
4. Тамақтанудың гигиенасы.
1. Тағамның маңызы. Қоректену – барлық тірі ағзаларға тән қасиеттердің бірі.
Қоректену арқылы тірі ағзалар өседі, дамиды және қалыпты тіршілік әрекетін
жалғастырады. «Ас – адамның арқауы», «асты көрсең қадір тұт» деген сөздер
тағамның қасиетін айқындап тұр. Ағзаға қажетті тағамдық заттар күнделікті
пайдалынатын тағамнан алынады. Ағза қабылдаған тағам алдымен түрлі өзгерістерге ұшырап, күрделі өңдеуден өтеді. Өңделген тағамдық заттар қан
және лимфа арқылы жасушаларға, ұлпаларға таралып, қалдық заттар сыртқа
шығарылады. Тағамның құрамындағы органикалық заттар ыдыраған кезде
энергия бөлінеді. Бұл энергия жеке мүшелердің және жалпы ағзаның қызметі
үшін жұмсалады. Тағам – ағза үшін энергия көзі және құрылыс материалы.
Қазіргі кезде жер бетінде адам баласын тамақпен қамтамасыз ету өзекті
мәселелерінің бірі. ХХ ғасырдың соңында дүние жүзінде бір миллиардтан астам
адам ашаршылықты бастан кешіріп жатқаны белгілі болып отыр. Сондықтан да
адамзат баласын ашаршылықтан құтқару БҰҰ  ның негізгі он мәселесінің бірі.
Тағамның құрамы. Адам өсімдіктегі және жануартекті тағамдарды пайдаланады.
Адам күнделікті пайдалынатын тағамының құрамында күрделі органикалық
заттар (нәруыздар, майлар, көмірсулар және витаминдер) бар. Бұл заттар сол
қалпында жасуша жарғақшасы арқылы өте алмайды. Жасуша жарғақшасы
арқылы өту үшін қарапайым заттарға ыдырау керек. Тағамдық заттар алдымен
ерітінді күйге айналып, содан кейін қанға сіңіріледі. Қан арқылы ұлпалар мен
жасушаларға жеткізіледі.
Тағам құрамындағы минералдық заттар (тұздар), витаминдер және су ағзаға
тікелей сіңіріледі.
а) нәруыздар – адам пайдалынатын көптеген тағамдардың құрамында кездеседі.
Олар адам ағзасында өздігінен түзілмейді, тек тағаммен бірге қабылданады.
Адамның қалыпты өмір сүріп, дұрыс жұмыс атқаруы үщін құрамында біркүндік
нәруыз мөлшері 100  120 грамм нәруыз қажет. Нәруыз негізінен мал, құс
еттерінде, жұмыртқада, сүтте, жаңғақта, асбұршақта, балықта көп кездеседі.
Нәруыздар тек адам ағзасын қоректендіруші, құрастырушы ғана емес, сонымен
қатар ол көптеген ферменттер мен гормондарды түзуге септігін тигізеді. Адм
ағзасы үшін нәрлі нәруыз жануартекті тағамдарда көптеп кездеседі.
ә) майлар – бұларда адам ағзасы үшін қажетті заттың бірі. Майлар – жылу қоры.
Май – сүт өнімдерінің, жұмыртқаның және жануарлардың іш майында, майлы
өсімдіктердің құрамында көп болады. Басқа органикалық заттармен
салыстырғанда май ыдыраған кезде энергия екі еседей көп бөлінеді. Адам сұйық
(өсімдік) майларды көбірек пайдалануы қажет, өйткені ол ағзаға тез әрі жеңіл
сіңеді. Бір күнде адам денесінің 1 кг салмағына қажетті ас құрамындағы май
мөлшері 1  1, 25 болуға тиіс. Енді, өзімізге бір тәулікте қанша май қажет екенін
анықтайық. Орта есеппен адамға бір тәулігінен 70  100 г май пайдалану керек
екен.
б) көмірсулар – бұл да негізгі жылу қоры. Олар көбіне өсімдіктекті тағамдардың,
нанның, жарманың, картоптың құрамында көп кездеседі. Адам күнделікті
пайдаланатын көмірсулар негізінен крахмал және қант жиі пайдаланады.
Крахмал жармалардың ұнның, картоптың құрамында көп кездеседі. Ал, қант
көбіне қант қызылшасында, сәбізде мол кездеседі. Ағза үшін, негізінен,
жемістердің құрамындағы қант өте пайдалы, өйткені, ол тез сіңіреді. Мұндай
қант балдың, жеміс  жидектердің құрамында көп кездеседі. Адам денесінде
жиналған артық көмірсулар бауырда, бұлшықеттерде қор ретінде жиналады.
Адам тәулігіне 400  450 г крахмал және 100 г қант жұмсайды. Сонымен қатар,
құрамында көмірсулар болатын тағамдарды көп пайдалану адамның семіруіне
және қант ауруына әкеліп соғатынын есте сақтау қажет.
в) витаминдер немесе дәрумендер (латынша «vita»  тіршілік, «amin»  химиялық
заттар) ерекше органикалық заттар. Адам оларды өте аз мөлшерде пайдаланады. Бірақ витаминсіз біздің денеміздегі мүшелеріміздің қалыпты жұмыс істеуі мүмкін
емес. Витаминдер ағзаның тіршілік қабілеті үшін қажетті зат, ол адамның дене
және ой еңбегін арттырады, оның өсуі мен дамуын, ауруға қарсы тұруын
қамтамасыз етеді. Тағам құрамында витаминдер жеткіліксіз болса, ағзаның
жұмысы нашарлап, қатты ауруға шалдықтырады. Витаминдердің көптеген
түрлері бар, атап айтқанда: А (ретиналь), В (тиамин), В2 (рибофлавин), В6
(пиродоксин), В12 (циакобаламин), С (аскорбин қышқылы), Д (кальциферолы), Е
(токоферолы), К (филлохиноны) және т. б. жатады.
г) минералдық тұздар, адам ағзасы жеген тағам мен ішкен суы арқылы
қабылдайды. Адам пайдалынатын барлық табиғи тағамдардың құрамында
тұздар кездеседі. Күнделікті тұрмыста ас тұзын табиғи қалпында пайдаланады.
Тұзсыз астың дәмі татымайды. Адам тәулігіне 5  6 г  дай ас тұзын пайдаланса
жеткілікті. Минералды тұздар денеге жинақталады және жасушалар мен
ұлпалардың құрамына кіреді. Мысалы, темір атогмы эритроциттердегі
гемоглабиндердің құрамына кіреді және оттегі мен көмірқышқыл газын
тасымалдайды. Иод – қалқанша бездің гормонында, күкірт пен мырыш ұйқы безі
гормонының құрамына кіреді. Қан түзу барысында темір, мыс өте қажет.
Сүйектің құрамына кальций және фосфор кіреді. Және минералды тұздар адам
ағзасында жетіспесе немесе көп болған жағдайда адам әртүрлі ауруға
ұшырайды. Адам ағзасында минералды тұздар мен заттардың жалпы көлемі
шамамен 4, 5 % құрайды. Минералды тұздардың көлемі адам ағзасындағы судың
көлеміне байланысты болады.
д) су адам ағзасы үшін өте қажет. Сусыз тіршілік ету мүмкін емес. Адамның
денесіндегі күрделі физиологиялық процестердің барлығы судың қатысуымен
жүреді. Сонымен бірге суда көптеген минералды тұздар ерітінді түрінде
кездеседі. Адамның тіршілігі үшін тәулігіне 1, 5  2, 5 л су қажет. Ал, егер адам
дене еңбегімен ұзақ айналысқанда онда адамның тәуліктік су мөлшері де өседі
екен. Жалпы су адам ағзасының 70% құрайды. Су – ағзаға керексіз, улы
заттарды да сыртқа шығарады.
Ағзаның ішкі орталығын сақтауда су мен тұздың маңызы ерекше, бұл күні ыстық,
шөлді жерлерде айқын байқалады.
3. Тағамдық заттардың қызметі. Адам ағзасында тамақтық заттар көптеген
қызмет атқарады. Солардың ішінде 2 түрлі қызметін ерекше атап өткен жөн.
Біріншіден – тағамдық заттар адам ағзасындағы тіршілігін жойған жасуша
құрылымдарының орнын басады. Оны тағамның құрылыстық қызметі дейді.
Екіншіден  тағамдық заттар ағзадағы химиялық энергияның бірден  бір көзі
болып саналады. Тағам құрамындағы күрделі органикалық заттар ыдырағанда
энергия бөлінеді де, энергияның басқа түріне (жылу, механикалық және т. б.)
айналады. Мұны тағамдық заттардың энергетикалық қызметі дейді.
Қорыта айтқанда, тағамдық заттар ағзаны үнемі құрылыс материалдармен және
энергиямен қамтамасыз етіп отырады. Ас қорыту – тағам құрамындағы күрделі
органикалық қосылыстардың ыдырап, қан мен лимфаға өтуін немесе қоректік
заттардың ас қорыту мүшелерінде механикалық өңдеуден өтіп, ферменттердің
әсерінен ағза жақсы сіңіретін, химиялық ыдырауға ұшырайтын, процесті айтады.
Қоректік зат – клеткалардың өсіп  өнуі мен дамуы үшін және ағзаның тіршілік
әрекетіне қажетті энергия көзі.
4. Тамақтанудың гигиенасы. Адамның денсаулығы көбінесе оның немен және қалай тамақтануына байланысты. Дұрыс тамақтану арқылы адам өз денесіне
қажетті заттарды алып отырады.
Ас тағамдары әр түрлі болуы керек. Үнемі бір түрлі тамақ ішкенде, оның
сіңімділігі төмендеп, адамның асқа тәбеті тартпайды. Астың құрамында
өсімдіктер және жануарлар өнімі болуы қажет.
Дәмдеп ішкен ас жылдам және толық қорытылады. Асқорыту сөлінің мол бөлуіне
жеміс шырындары мен көкөністер әсер етеді.
Тамақтану мезгілі. Асқорыту жүйесінің жақсы жұмыс істеуі үщін әр уақытта бір
мезгілде тамақтану қажет. Үнемі бір мезгілде тамақтанып отырған адамның
асқорыту мүшелерінің бездерінен тамақ алдында сөл бөліне бастайды.
Сондықтан ас қарынға және ішекке түсісімен ыдырап, қорытыла береді.
Мезгілімен тамақтану – оның жылдам қорытылып және жақсы сіңуіне септігін
тигізеді.
Күніне 4 мезгіл тамақтанған жөн. Ересек адамдар күніне 3 мезгіл тамақтанады.
Күніне 4 рет тамақтанғанда асты былай мөлшерлеу дұрыс: таңертеңгі ас – 25%,
түскі ас  40%, сәскелік ас немесе түстен кейінгі ас  15%, кеші ас  20%.
Тамақтану мерзімі асқорыту жүйесі мүшелерінің қалыпты жұмысын қамтамасыз
етеді.
Естеріңде болсын!
Тамақты өте кешігіп ішу және құрғақ тағамдарды жиі қолдану қарынның ауруға
шалдығуына әкеліп соғады. Кешкілік тамақты ұйықтаудан 2 сағат бұрын ішу
керек. Бұл уақыт ішінде қарындағы ас қорытылып үлгереді. Асты ішуден бұрын
қолды мұқият сабындап жуады. Асты асықпай, жақсылап шайнау керек. Тамақ
ішіп отырғанда кітап, газет оқып, радио тыңдап, теледидар көріп, сөйлеуге
болмайды. Астың тым ыстық та, өте салқын да болмағаны жөн. Ас ішкеннен кейін
ауызды сумен шайып, тістердің астың қалдығынан тазартып отыруға әдеттену
қажет.
IV. Қорытындылау, бекіту: топ  топпен ойын – жарыс түрінде өткіземін.
Ойын – жарыс ережесі: Оқушыларды 3 топқа бөлеміз, парта бойынша. Тақтаға 3
адам бейнесі салынған сурет ілінеді. Бейненің үстінен номерленген 5 карточка
ілінеді. Карточканың артқы бетінде «адам ағзасына қажетті тағамдық заттар»
жазылған. Мысалы, нәруыздар, майлар, көмірсулар, витаминдер және
минералдық тұздар+су. Карточканың сұрақтары проблемалық сұрақтар, яғни
оқушының логикалық ойлау дәрежесін бақылау мен бағалауға негізделген. Әр
топтан 1 ғана оқушы шығып, қалаған карточканы таңдап алып, сұраққа жауап
беруі тиіс. Жауап дұрыс болған жағдайда сурет бетінен карточка алынады, ал
жауап бермеген жағдайда карточка орнында қалады, одан соң ол карточка
қайта ашылмайды. Осылайша карточкаларды ашу барысында адам бейнесі толық
ашылуы керек. Егер адам бейнесі толық ашылса, онда ол адам қалыпты, яғни
ағзасындағы тағамдық заттар өз нормасында екендігінің белгісі. Ал, адам
бейнесінде 1 немесе 2 карточка қалып қойылса, онда адам ағзасында сол
тағамдық заттардың жетіспеуінің белгісі болады.
Адам бейнесін толық ашқан топ – жеңімпаз деп есептелінеді.
Бірінші топ сұрақтары:
Адам бір тәулікте 4 мезгіл тамақтануы қажет. Неге? (себебі, біздің асқорыту
жүйеміздің жақсы жұмыс істеп, ағзамызға әр уақытта қоректік заттар барады).
Адамның қалыпты өмір сүріп, дұрыс жұмыс атқаруына бір күндік нәруыз мөлшері
100  120 грамға тең болуы қажет. Нәруыз тек адам ағзасын құрастырушы ғана емес, сонымен қатар нелерді түзуге қажет? (ферменттер мен гормондар).
Майлар әрбір жасушалардың тіршілігіне өте қажетті тағамдық заттар болып
табылады. Май өсімдік және жануарлардан алынатын тағам құрамында болады.
Май – тышқанда болама? (тышқанда болады, құмырсқада болмайды).
Адам пайдаланатын барлық табиғи тағамдардың құрамында нәруыздар,
витаминдер, көмірсулар, майлар кездеседі. Олар не күйінде кездеседі?
(минералды заттар немесе минералды тұздар күйінде).
Ас тағамдары әр түрлі болуы керек және үнемі әр түрлі тамақ ішеміз. Себебін
айт. (оның сіңімділігі төмендейді және адамның асқа тәбеті тартпайды).
Екінші топ сұрақтары:
Тамақ ішіп отырғанда кітап, газет оқып, радио тыңдап, теледидар көріп, сөйлеуге
болмайды. Не себепті? (адам тамақтан шашалып, тұншығып, кейде өліп кетуі
мүмкін).
Күн ыстықта, жол жүргенде адам суға тұз немесе қант қосып ішеді. Бұндай
сусын адам шөлін басады. Себебін түсіндір. (күн ыстықта адам терлейді, термен
адам ағзасындағы су мен минералды тұздар мен заттар шығып, олардың мөлшері
азайып кетеді. Сол себепті адамды шөл қысады. Осылардың орнын толтырады
және шөл басады).
Нәруыз негізінен мал және құс етінде, жұмыртқада, сүтте, жаңғақта, жармада
көп кездеседі. Ал, жәндіктерде кездесе ме? (кейбір жәндіктерде кездеседі,
мысалы ағаш қуысындағы жұлдыз құрттарда).
Суды дұрыс пайдалана білу керек. Ағза үшін су тапшылығы да және суды артық
пайдалану да зиян. Не себепті? (суды шектен тыс, көп пайдалану бүйрек
қызметіне күш түсіріп, зиян тигізеді. Ал су тапшылығы адам ағзасын өлтіруге
дейін барады).
Тағамның құрамындағы органикалық заттар ыдыраған кезде энергия бөлінеді.
Тағам – ағза үшін не мен ненің көзі? (энергия мен құрылыс материал).
Үшінші топ сұрақтары:
Адамның денсаулығы көбінесе оның немен және қалай тамақтануына
байланысты. Не себепті? (дұрыс тамақтану арқылы адам өз денесіне қажетті
заттарды алып отырады).
Көмірсулар – негізгі жылу қоры. Ол көбінесе өсімдікті тағамдарда, жармаларда,
ұнда, картопта, қант қызылшасында, сәбізде көп кездеседі. Ал көмірсулар жеміс
жидектерде болама? (ия).
Ағза қабылдаған тағам әр түрлі өзгерістерге ұшырап, күрделі өңдеуден өтеді.
Ағзаға түскен тағамдық заттар қалай өңделіп, қалдық заттар сыртқа шығарылып
отырады? (қан, лимфа арқылы жасушаларға, ұлпаларға таралады).
Витаминдер – химиялық тағамның құрамында болатын ағза үшін қажетті заттар.
Оларды адам тағамның құрамынан алады. Ал жануарлар мен өсімдіктерден ала
аламыз ба? (ия).
Кешкілік тамақты ұйықтаудан 2 сағат бұрын ішу керек. Неге? (бұл уақыт ішінде
қарындағы ас қорытылып үлгереді).
V. Бағалау. Оқушыларға тесттің сұрағына толық немесе 1 қатесіне «5» деген баға
қойдым, 2 қатесіне «4» деген баға қойдым, 3  4 қателеріне «3» деген баға
қойдым.
VI. Үй тапсырмасына: Тақырыпты мазмұндап оқуын келу және тақырып
соңындағы деңгейлік сұрақтарды дәптерге орындап келу.

intro:
Тақырыбы:

Сабақтың мақсаты:
1. Білімділігі: оқушыларға тағамның маңызын, құрамы мен қызметі және тамақтанудың гигиенасы жайында білім беру.
2. Тәрбиелігі: оқушыларды дұрыс тамақтану маңызын, мезгілімен тамақтану мен салауатты өмір салтына тәрбиелеу.
3. Дамытушылығы: оқушылардың шығармашылық, ақыл - ойын, ойлау - логикасын тұлғалық қасиеттерін жетілдіру және қалыптастыра отырып, дамыту.
Сабақ типі (түрі): Жаңа материалды оқып үйрену сабағы.
Сабақ әдісі: Түсіндірмелі – көрнекілік, демеуші – ізденушілік және эвристикалық, проблемалық, топтық жұмыс, ойын - жарыс.
Сабақ көрнекілігі: негізгі витаминдерге сипаттама берілген және адамның бір тәулікте қажет ететін тағамның шамамен алғандағы мөлшері берілген кестелер.

Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру (1 - 2 мин.).
2. Үй тапсырмасын сұрау (5 - 7 мин.).
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру (20 - 25 мин.).
4. Қорытындылау, бекіту (10 - 15 мин.).
5. Оқушылардың жұмысын және білімін бағалау.
6. Үй тапсырмасын беру.

title: Тағамның маңызы, құрамы және қызметі.


extracted_text:
Сабақтың тақырыбы : § 41.Тыныс алу мүшелерінің аурулары.Кох таяқшасы .
1.Сабақтың мақсаты:оқушыларға тыныс алу мүшелерінің қызметінің бұзылуы,тыныс алу
мүшелерінң әртүрлі аурулары, олардың пайда болу себебі мен оларды емдеу шаралары
туралы білім беру.
2.Тәрбиелілік жағы :тыныс мүшелерінің гигиенасын сақтау,тазалық және жеке бас
гигиенасын сақтау,ұқыптылыққа тәрбиелеу.
3. Күтілетін нәтиже : оқушылар тыныс алу мүшелерінің көптеген аурулары ,олардың
себебі ,таралу жолы туралы біледі және жеке бас гигиенасын оқыпүйренеді.
Сабақтың түрі : Жаңа сабақ
Өту әдісі :СТО әдісі.
Қажетті ресурстар: интерьактивті тақта, слайдтар, плакаттар, тыныс алу жүйесінің
мүшелер макеті ,темекі , стакан, мақта, бағалау бетшелері.
Сабақтың барысы :1.Ұйымдастыру ( сәлемдесу, топқа бөлу.3 минөт )
Сергіту сәті :   Көзімізді жұмып, ішімізден мына сөздерді қайталаймыз.Мен өз біліміме
сенемін,бүгінгі сабақта терең ойлап, нақты жауап беремін,Бәріңе де бүгінгі сабақта сәттілік
тілеймін.                                                                                ІІ. Үй
тапсырмасын сұрау :Сынып оқушылары 3 топқа бөлінеді.                                           1топ
«Мұрын»
2топ « Көмей »
3топ «Өкпе».
Үй тапсырмасын сұрау:  «Кім жылдам ?» (7 минут )
1. Тыныс алу жолдарын ата
2. Мұрын қуысында ауа қандай өзгерістерге ұшырайды ?
3.Өкпенің тіршілік сыйымдылығы деген не ?
4. Тыныс алу көлемі деген не ?
5. Тыныс алуға қажетті ауаның құрамы?
6.Сыртқа шығарылған ауаның құрамы қандай ?
7.Өкпенің тіршілік сыйымдылығын қандай құралдармен анықтайды ?
8.Ауа тамырының құрылысы қандай ?
9.Тыныс алуға және тыныс шығаруға қандай бұлшық еттер қатысады?
10. Плевра және плевра сұйықтығының маңызы қандай ?
ІІІ.Жаңа сабақ: Тыныс алу мүшелерінің аурулары. Кох таяқшасы.
3топқа бөлемін .ДЖИКСО –әдісі ( оқушыларға дайындалуға 10 минут беріледі )
1топ : «Мұрын » тобы.Сасық тұмау ,гайморит «полип, кеңсірік аурулары, оның белгілері
мен сақтану жолдары туралы дайындалады ) ( телефондары арқылы интернетке шыға алады
және мұрын аурларын емдейтін дәрігер туралы айтады )
2топ : «Көмей»тобы.Көмей және кеңірдек аурулары ,олардың таралу жолы , емдеуші
дәрігер,гигиенасы туралы дайындалады , интерьнетке шыға алады .(бронхит,
тонзилит,лорингит аурулары туралы ,оны емдеуші дәрігер туралы айтады. ).
3топ : «Өкпе»тобы :Өкпенің аурулары: (плеврит, өкпе рагы ,туберкулез аурулары,
олардың таралу жолдары мен сақтану жолы туралы дайындалып , интерьнеттен туберкулез
туралы материал алады.(санаторийлер, емдеу ауруханалары, емдеуші дәрігер , өз
жеріміздегі ауруханалар мен санаторийлер, емдеу әдістері туралы айтады ) Дайын топтар ортаға шығып басқаларға түсіндіреді, постер қорғайды (5 минөт ).
Сергіту сәті : Музыкалық үзіліс  3минут
Топ мүшелерінің дайындаған ақпараттарымен танысып болған соң мұғалім сабақты
толықтыра отырып , қорытындылайды. (5 минут )
Демонстрациялау әдісі :Тәжірибе көрсету (мұғалім көрсету болады 5 минут ) .Мұғалім
таза мақтаны алып, оның үстіне жанған темекіні салып, қақпағын жабады. Содан соң 23
минөт өткен соң мақтада қандай өзгеріс болғанын , яғни мақтаның темекі түтінінің
әсерінен ластанғанын көрсетіп , егер осы мақта біздің өкпеміз десек ,оның темек әсерінен
қаншалықты бұзылатынын байқауға болатынын түсіндіріп, темекі шегетін кісінің өкпесі
мен темекі шекпейтін кісілердің өкпесінің суретін көрсете отырып, оқушыларды жат
әдеттен аулақ болуға шақырады.
Бекіту :1.Сәйкестендіру тестісі .(5 минут )
Бағалау :Топ басшысы өз тобындағы мүшелерді бағалау бетшесіне бағалайды, мұғалім
бағалауды толықтырып, өз бағасын қояды.
Кері байланыс.
Үйге тапсырма :БАҚ пен қосымша әдебиеттерден тыныс алу мүшелерінің аурулары туралы
материалдар жинақтап, реферат жазу.

file_name: Тыныс алу мүшелерінің аурулары.docx

intro: Сабақтың тақырыбы : § 41.Тыныс алу мүшелерінің аурулары.Кох таяқшасы .                                    1.Сабақтың мақсаты:оқушыларға тыныс алу мүшелерінің қызметінің бұзылуы,тыныс алу мүшелерінң әртүрлі аурулары, олардың пайда болу себебі мен оларды емдеу шаралары туралы білім беру.                                                                                2.Тәрбиелілік жағы :тыныс мүшелерінің гигиенасын сақтау,тазалық және жеке бас гигиенасын сақтау,ұқыптылыққа тәрбиелеу.                                                                                3. Күтілетін нәтиже : оқушылар тыныс алу мүшелерінің көптеген аурулары ,олардың себебі ,таралу жолы туралы біледі және жеке бас гигиенасын оқып-үйренеді.                                                                                Сабақтың түрі : Жаңа сабақ                                                                                Өту әдісі :СТО әдісі.                                                                                Қажетті ресурстар: интерьактивті тақта, слайдтар, плакаттар, тыныс алу жүйесінің мүшелер макеті ,темекі , стакан, мақта, бағалау бетшелері.                                                          Сабақтың барысы :1.Ұйымдастыру ( сәлемдесу, топқа бөлу.3 минөт )                                                     Сергіту сәті :   Көзімізді жұмып, ішімізден мына сөздерді қайталаймыз.Мен өз біліміме сенемін,бүгінгі сабақта терең ойлап, нақты жауап беремін,Бәріңе де бүгінгі сабақта сәттілік тілеймін.


extracted_text:
Технологическая карта урока
Предмет: Информатика и ИКТ
Класс: 11
Учитель: _______________.
Дата: _______________
Тема урока: Практическая работа: использование готовых компонентов
Тип урока: комбинированный
Планируемые результаты обучения:
личностные:  формирование внимания, концентрации и самоанализа.
предметные:
единицами измерения информации.
Овладеть умением организовывать псевдослучайный перебор данных, формализовать данные. Повторить операции с
Формирование УУД: прогнозирование результатов работы алгоритма,  целеполагание действий в рамках задачи, извлечение
необходимой информации, анализ объектов, коммуникативные навыки,  инициативное сотрудничество, выражение своих мыслей.
Техники и технологии: здоровье сберегающая технология, модульнаятехнология, технология сотрудничества.
Ресурс (учебники, наглядные пособия, ИКТ): Сайт SDO.10lic.ru, среда программирования Delphi, учебник «Информатика. 11 класс»
Полякова К.Ю.
Презентации: «Псевдослучайный выбор»
Этапы урока
(время)
1.
Организационн
ый (2 мин)
Деятельность учителя
Приветствует обучающихся,
проверяет их готовность к
уроку, фиксирует
отсутствующих;
Деятельность
учащихся
Приветствуют учителя,
проверяют свою
готовность к уроку
Формируемые УУД
Личностные:
самоопределение
Регулятивные:
Самоконтроль,
организация своей
учебной
деятельности
Коммуникативные:  Познавательные:
планирование учебного
сотрудничества с
учителем и
сверстниками
Формирование
положительной
мотивации
2. Актуализа
ция знаний
Информирование учащихся
о целях урока.
Вспоминают генератор
случайных чисел,
оценивание
усваиваемого
умение планировать
последовательность
умение работать в
коллективе, обсуждать
Умение
прогнозировать
Формы
оценивания
Учитель
проверяет
готовность
класса к
уроку,
самопроверка
Беседа обсуждение какой из
способов организации
данных выбрать для
своего приложения.
материала
действий
информационный
процесс
 Выполняют задание.
Ставят цели,
формулируют(уточняю
т) тему урока.
формирование
готовности к
самообразованию
целеполагание
постановка вопросов
формулирование
познавательной цели
и проблемы
Опрос
Слушают объяснение
учителя, смотрят
презентацию.
формирование
готовности к
самообразованию
Выделение важной
информации
сотрудничество с
учителем и
сверстниками, умение
слушать
умение
структурировать
знания
самоорганизация
саморегуляция
умение слушать и
слышать

Взаимопровер
ка, контроль
учителя,
самопроверка
Взаимопровер
ка, контроль
учителя,
самопроверка
Контроль
учителя,
самопроверка
(2 мин)
4. Постановка
учебной задачи
(1 мин)
5. Изучение
нового
материала (4
мин)
6. Смена
деятельности
(2 минуты)
7. Закрепле
ние получен
ных знаний
(30 мин)
8. Домашнее
задание
(1 мин)
Анализ этапа готовности
проекта и формулирование
задачи на данный урок.
Говорит о необходимости
случайного подхода при
работе программы
тренажера

Активизирует знания
учащихся. Создает
проблемную ситуацию и
мотивирует учащихся.
Предлагает выбрать вариант
организации данных
Объясняет новый материал в
соответствии с §54
учебника, демонстрирует
презентацию
«Псевдослучайный выбор»
Предлагает ребятам пройти
к компьютерам
 Предлагает ученикам
самостоятельно
запрограммировать
организацию данных.
Работает параллельно с
учениками и смотрит работу
учащихся на их
компьютерах.
Формулирует домашнее
задание, инструктирует по
его выполнению материалу
§54 вопросы 712
Проходят к
компьютерам и
включают их.
Загружают свои
проекты и пример
презентации
Работают
индивидуально над
своим проектом,
используют данные
подготовленные к
уроку дома.
Слушают учителя и
записывают домашнее
задание.
Самоорганизация,
самоопределение,
умение
планировать
последовательност
ь действий для
достижения цели.
самоопределение
Волевая
саморегуляция,
контроль,
коррекция,
осознание того, что
усвоено, осознание
качества и уровня
усвоения.
Развитие регуляции
учебной
деятельности.
Планирование работы,
умение определять
наиболее рациональную
последовательность
действий, умение
самостоятельно
оценивать свою
деятельность
Действия
постановки и
решения проблем
(самостоятельное
создание способов
решения проблем)
Взаимодействие с
учителем
постановка и
решение проблемы
Тестирование
на сайте 10. Рефлексия
(3 мин)
Предлагает обучающимся
оценить урок с помощью
смайликов.
Оценивают урок.
степень
правдивости при
рефлексии
Саморегуляция
эмоциональных и
функциональных
состояний.
Умение формулировать
собственное мнение.
Рефлексия.
Оценка
учителя,
взаимооценка

file_name: Технологическая карта урока Использование готовых компонентов 11 класс.doc

title: Программирование псевдослучайного выбора данных


extracted_text:
Статья:
«Развитие критического
мышления младшего
школьника»
Написала учитель
английского языка:
Дмитриева Ю.М. г. Петропавловск , 2017
«Развитие критического мышления младшего школьника»
           Критическое мышление  (англ. critical thinking)  — система
суждений, которая используется для анализа вещей и событий с
формулированием обоснованных выводов и позволяет выносить обоснованные
оценки, интерпретации, а также корректно применять полученные результаты
к ситуациям и проблемам.
           Что входит в понятие «Критическое мышление».
        Набор ключевых навыков, необходимых для критического мышления,
включает в себя наблюдательность, способность к интерпретации, анализу,
выведению заключений, способность давать оценки. Критическое мышление
применяет логику, а также опирается на мета знание и широкие критерии
интеллектуальности, такие как ясность, правдоподобие, точность, значимость,
глубина, кругозор и справедливость. Эмоциональность, творческое
воображение, ценностные установки также являются составными частями
критического мышления.
      Чаще всего под критическим мышлением понимают процесс оценки
достоверности, точности или ценности чеголибо, способность оценки искать
и находить причины и альтернативные точки зрения, воспринимать ситуацию в
целом и изменить свою позицию на основе фактов и аргументов. Его еще
называют логическим или аналитическим мышлением.
       Обученные нами дети стремятся к однозначности определений,
классификаций и взглядов на одну и ту же проблему, и как важно, чтобы они
научились понимать, что отсутствие однозначности часто не является
недостатком или проблемой, а наоборот хорошей возможностью глубже
проникнуть в сущность вещей, больше узнать.
Особенности критического мышления и его отличия от других видов
мышления
             Д. Клустер предостерегает от попытки некоторых учителей
отождествлять критическое мышление с такими мыслительными процессами,
как запоминание, понимание и творческое, интуитивное мышление. При всей
значимости развития памяти запоминание не есть мышление. Развитие
интеллекта в большей мере связано не с эксплуатацией памяти, а с развитием
самостоятельного мышления. Как считает автор, не является мышлением и понимание, это лишь одно из предварительных условий критического
мышления.
            Д. Клустер выделяет четыре  аспекта, отличающих критическое
мышление от других его типов.
1. Критическое мышление есть мышление самостоятельное.
2. Информация является отправным, а отнюдь не конечным пунктом
критического мышления. Знание создает мотивировку, без которой человек не
может мыслить критически.
3. Критическое мышление начинается с постановки вопросов и уяснения
проблем, которые нужно решить. Критическое мышление стремится к
убедительной аргументации.
4. Критическое мышление есть мышление социальное.

                Современная система образования  требует применения
современных образовательных технологий, которые призваны способствовать
повышению эффективности обучения. Одной из таких технологий является
технология развития критического мышления.
Задачи критического мышления:
Создание условий для развития креативного мышления школьников путём
нестандартной организации учебновоспитательного процесса.
Поддержание стойкого интереса к изучению иностранных языков через
практическое применение полученных знаний
Способствует развитию умений:
• мыслить логично;
•
•
•
 выражать свою мысль, своё мнение  связно, четко;
запоминать и оценивать факты;
 формировать свою точку зрения, мнение, самостоятельно работая над
новым материалом;
 уметь отстаивать свою позицию
•
            Обучение иностранным языкам в современной школе предполагаем
обновление форм, методов и содержания языкового образования на основе
личностноориентированного подхода с максимальным учётом интересов
учащихся и на основе использования современных технологий.
Вот уже несколько лет я применяю в своей практике технологию развития
критического мышления при обучении учащихся,  при обучении чтению и при
обобщении изученного материала.
          Данная технология позволяет сильным учащимся развивать свои талант,
ученикам со средними способностями добиться новых положительных
результатов, а ученикам с недостаточной мотивацией к обучению побывать в
ситуации успеха.
Важно заметить, что при использовании технологии развития критического
мышления овладение новыми знаниями начинается не со знакомства с известными способами решения определенной задачи или проблемы, а с
создания условий, которые формируют потребность получить решение
именно этой задачи. Отвечая на личностно значимые вопросы, которые
возникают на пути к цели, человек быстрее и глубже может освоить новый
материал.
Технология развития критического мышления включает несколько стадий.
Первая стадия – вызов. Эта стадия позволяет актуализировать и обобщить
имеющиеся у ученика знания по данной теме или проблеме; вызвать
устойчивый интерес к изучаемой теме, мотивировать ученика к учебной
деятельности.
Вторая стадия – осмысление. Эта стадия позволяет ученику получить новую
информацию, осмыслить ее, соотнести с уже имеющимися знаниями,
проанализировать новую информацию и уже имеющиеся знания.
Третья стадия – рефлексия. Здесь основным является: целостное
осмысление, обобщение полученной информации, формирование у каждого из
учащихся собственного отношения к изучаемому материалу.
Что принципиально нового несет технология критического мышления?
Элементы новизны, помимо философских идей, содержатся в методических
приемах, которые ориентируются на создание условий для свободного
развития каждой личности. На каждой из стадий урока используются свои
методические приемы.
       Моя подготовка к уроку начинается с перемены. На доске наглядность по
теме. Тема и цели урока записаны на доске заранее. Это даёт возможность
тревожным ученикам и ученикамфлегматикам больше времени на раздумье и
возможность на уроке быть успешными. Класс заранее разделён на группы.
Так как мы часто работаем, используя технологию коллективного способа
обучения, то группы в классе можно назвать устойчивыми и постоянными.
Задаю вопрос по теме. Стараюсь сформулировать его необычно, часто
использую проблемные вопросы. Ребята работают несколько минут
индивидуально, пишут, что они знают по заданному вопросу. Далее наступает
время обсуждения вопроса в группе. Ребята выбирают самые интересные,
необычные, пусть даже противоречивые факты по теме. Собранная
информация зачитывается вслух представителями групп и записывается на
доске.
       Доска разделена на три части. Первая часть – это часть для записи всей
собранной информации. Обычно мы её называем банком данных, банком идей.
Запись произвольная, например, в виде кластера или таблицы. Если между
группами возникает разногласие по достоверности и точности информации, то
противоречивый материал записывается в банк вопросов, то есть на вторую
часть доски. Весь собранный материал ещё раз зачитывается представителями
групп. Для получения новой информации и поддержания мотивации,
обучающиеся получают карточки с заданиями. Задания на карточках могут
быть разные, например: согласись или нет с предложенными фактами, найди
лишнюю фразу, сформулируй вопросы, помогающие раскрыть тему урока.
Карточка выдаётся каждому ученику. Обучающиеся  работают в режиме:
индивидуальногруппакласс. Полученная из карточек информация
обсуждается, заносится в банк данных, а при появлении противоречий
появляются новые вопросы в банке вопросов.
      Следующий этап я считаю одним из сложных этапов. Это работа с
текстом. Здесь используется приём пометки на полях. Тексты выдаются
каждому ученику. Напоминаю обучающимся правила расстановки
маркировочных знаков. Идет работа в режиме: индивидуальногруппакласс.
Полученная из текстов информация обсуждается и снова заносится в банк
данных. Если после прочтения текста видно, что в банке данных есть
ошибочные факты, то эти факты корректируются. Если появляются
несогласия с текстом, то пополняется банк вопросов. На третью часть доски
записывается информация непонятная для учащихся, информация, требующая
дополнительных сведений. Весь собранный материал ещё раз прочитывается и
обобщается. Класс смотрит, нашёл ли он ответ на поставленный вопрос или
достаточно ли хорошо раскрыл тему? В ходе урока ученики конспектируют
запись с доски.
         Домашнее задание даётся дифференцированно. Ученик с недостаточной
мотивацией к обучению может просто пересказать собранную информацию,
используя банк данных. Ученику со средними и хорошими способностями
можно предложить ответить на вопросы из банка вопросов. Сильный и
творческий ученик может попробовать найти информацию из банка для
дополнительной информации и оформить его в форме эссе или презентации.
Приемы и стратегии для каждого из этапов, которые применяю на
уроках:
Этапы
вызов
реализация
рефлексия
Приемы
 «Мозговой штурм»
 кластеры
 Чтение текста с
маркировкой по методу
insert
 концептуальное колесо
 стратегия «Идеал»
– синквейн
 Возвращение к
ключевым словам,
верным и неверным
утверждениям
 Прогнозирование (по
портрету, картине)
 Прогнозирование по
 стратегия «фишбоун»
 зигзаг
 Достраивание кластера
из ключевых слов ключевым словам
 таблица тонких и
толстых вопросов
 Формулировка
вопросов, ответы на
которые нужно найти в
тексте
 круги по воде
 Таблица «З–Х–У»
 верные и неверные
утверждения
 Выделение ключевых
слов подчёркиванием
 поиск ответов на
поставленные в первой
части урока вопросы
чтение текста с
остановками
 Ответы на
поставленные вопросы.
 Организация устных и
письменных круглых
столов.
 Организация различных
видов дискуссий.
 Написание творческих
работ.
 Исследования по
отдельным вопросам
темы и т.д.
Разбивка на кластеры
       Кластер («гроздь») – выделение смысловых единиц текста и графическое
их оформление в определенном порядке в виде грозди. Кластеры могут стать
ведущим приемом и на стадии вызова, рефлексии, так и стратегией урока в
целом. Делая какието записи, зарисовки для памяти, мы часто интуитивно
распределяем их особым образом, компонуем по категориям. Кластер –
графический прием систематизации материала
       Правила очень простые. В центре – это наша тема, а вокруг нее крупные
смысловые единицы. Система кластеров охватывает большее количество
информации, чем мы получаем при обычной работе. Этот прием может быть
применен на стадии вызова, когда мы систематизируем информацию,
полученную до знакомства с основным источником (текстом) в виде вопросов
или заголовков смысловых блоков.
      Этот прием имеет большой потенциал и на стадии рефлексии: исправление
неверных предположений в предварительных кластерах, заполнение их на
основе новой информации. Очень важным этапом является презентация новых
кластеров. Задачей этой работы является не Толька систематизация
материала, но и установление причинноследственных связей между
«гроздями»
Концептуальное колесо
Прием «концептуальное колесо» эффективно использовать на стадии вызова.
Учащимся необходимо подобрать синонимы к слову, находящемуся в ядре
понятийного «колеса», и вписать в секторы колеса. Например: like
love
to be
fond of
enjoy
to be keen on
get pleasure with

 Круги по воде
Этот прием является универсальным средством активизировать знания
учащихся и их речевую активность на стадии вызова. Опорным словом к
этому приему может стать изучаемое понятие, явление. Оно записывается в
столбик и на каждую букву подбираются существительные (глаголы,
прилагательные, устойчивые словосочетания) к изучаемой теме. По сути это
небольшое исследование, которое может начаться в классе и иметь
продолжение дома.
 «Тонкие» и «толстые» вопросы
         Таблица «тонких» и «толстых» вопросов может быть использована на
любой из трех стадий урока. Если мы пользуемся этим приемом на стадии
вызова, то это будут вопросы, на которые наши учащиеся хотели бы получить
ответы при изучении темы. Учащимся предлагается сформулировать вопросы
к теме в форме «тонких» и «толстых» вопросов. Далее учитель записывает на
доске ряд вопросов и просит учащихся (индивидуально или в группах)
попробовать на них ответить, аргументируя свои предположения. По ходу
работы с таблицей в левую колонку записываются вопросы, требующие
простого односложного ответа.  В правой колонке записываются вопросы,
требующие подробного, развернутого ответа; либо вопросы, на которые они
сами пока не могут ответить, но хотели бы найти на них ответы. После того
как прозвучат ответы на данные вопросы, учащимся предлагается прочитать
или прослушать текст, найти подтверждения своим предположениям и ответы
на «тонкие» и «толстые» вопросы. На стадии осмысления содержания прием
служит для активной фиксации вопросов по ходу чтения, слушания; при
рефлексии – для демонстрации понимания пройденного. На стадии рефлексии
дается задание составить еще 34 «тонких» и «толстых» вопроса, занести их в
таблицу, поработать с вопросами в парах, выбрав наиболее интересные,
которые можно задать всему классу.
Who …?
What … ? When … ?
Where … ?
Was it … ?
What was the name …?
Are you agree that … ? etc.   Why … ?
Explain why … ?
Why do you think that … ?
Was his/her choice right or wrong to your mind?
What is the most important idea of the story?
What is the difference between … ?
If you were … would you … ? etc.
Фишбоун (Д. Баланка)
В «голове» этого скелета обозначена проблема, которая рассматривается в
тексте. На самом скелете есть верхние и нижние косточки. На верхних
ученики отмечают причины возникновения изучаемой проблемы (эти записи
они могут сделать и на стадии вызова, до чтения текста, в результате
актуализации своих знаний и опыта). Напротив верхних косточек
располагаются нижние, на которых ученики по ходу чтения выписывают
факты, отражающие суть, факты. Факт придает проблеме ясность и реальные
очертания, позволяют говорить не об абстрактном решении, а о конкретном
механизме. Возможно добавление верхних и нижних косточек, расширение
представленных сведений. При этом технология работы может варьироваться.
Прием «Чтение с остановками»
           Материалом для использования приема "Чтение с остановками" служит
повествовательный текст. Непременное условие для использования данного
приема  найти оптимальный момент в тексте для остановки. Эти остановки
своеобразные шторы: по одну сторону находится уже известная информация,
а по другую  совершенно неизвестная информация, которая способна
серьезно повлиять на оценку событий. Этот прием требует не только
серьезной корректировки собственного понимания, но иногда даже отказ от
прежней позиции. Но отказ не под чьимто влиянием, а в результате личной
работы с текстом, самостоятельного освоения нового. Для школьников
среднего звена такими текстами могут служить неизвестные детям сказки и
рассказы с сюжетной линией.

 Дерево предсказаний
           Этот прием помогает строить предположения по поводу развития
сюжетной линии рассказа или повествования.  Правила работы с данным
приемом таковы: возможные предположения учащихся моделируют дальнейший финал данного рассказа или повествования. Ствол дерева  тема, ветви
предположения, которые ведутся по двум основным направлениям  "возможно"
и "вероятно" ( количество "ветвей" не ограничено), и, наконец, "листья"
обоснование этих предположений, аргументы в пользу того или иного мнения.
«Дерево предсказаний» целесообразно использовать на стадии закрепления
лексики с целью анализа какой – либо проблемы, обсуждения текста,
прогнозирования событий. Поскольку данный прием строится именно на
предположении и прогнозировании, то в речи учащихся активно используются
конструкции будущего времени и сослагательного наклонения.
     Таким образом, в результате применения методов критического мышления
в процессе обучения иностранному языку актуализируется субъектная
позиция личности каждого ребенка. Данные методы способствуют
организации учебной деятельности учащихся в соответствии с механизмами
ценностной ориентации поиск – оценка – выбор – проекция.
Уроки иностранного языка способствуют развитию критического мышления
благодаря разнообразному материалу и интерактивным подходам.
Иностранный язык в данном случае является как целью, так и средством
обучения. При выполнении какоголибо задания, учащиеся должны понять
главную мысль, воссоздать логику изложения, выделить проблему,
сопоставить с тем, что уже знают в этой области, и определить, какая
дополнительная информация нам необходима, чтобы сделать вывод и
сформулировать свою точку зрения по конкретному вопросу или проблеме.
Как видим, это требует формирование определенных интеллектуальных
умений. Ученики должны уметь проанализировать собранные данные, оценить
их значимость, выбрать важную информацию, структурировать информацию,
затем синтезировать, чтобы использовать при решении проблемы,
аргументировать свою точку зрения. Все это умения критического мышления.
Используемая литература.
1. Голубева С.П. Использование компьютерных презентаций на уроках
английского языка. – Английский язык. – 1 сентября //№12, 2006.
2. Косачёва И., Косачёва Ю. Использование аутентичных видеокурсов в
обучении английскому языку. – Английский язык. – 1 сентября //№3, 2006.
3. Нестерова Н.В. Информационные технологии в обучении английскому
языку. – Иностранные языки в школе. //№8, 2005.
4. Оганджанян Н.Л. Элементы коммуникативной методики обучения
английскому языку в средней школе. – Английский язык. – 1 сентября //№6,
2005. 5. Скалкин В.Л Коммуникативные упражнения на английском языке. М.:
Просвещение, 1983
6. Eckersley Macaulay Brighter grammar. M.: Международные отношения,
1992
7 Климентенко А.Д Теоретические основы методики обучения иностранным
языкам в средней школе. М.: Педагогика, 1981

file_name: Развитие критического мышления младшего школьника.docx

intro: Современная система образования  требует применения современных образовательных технологий, которые призваны способствовать повышению эффективности обучения. Одной из таких технологий является технология развития критического мышления. В своей статье, я знакомлю с основными понятиями и идеями данной технологии, рассказываю о методах и приемах, которые применяю в своей практике.Современная система образования  требует применения современных образовательных технологий, которые призваны способствовать повышению эффективности обучения. Одной из таких технологий является технология развития критического мышления. В своей статье, я знакомлю с основными понятиями и идеями данной технологии, рассказываю о методах и приемах, которые применяю в своей практике

title: Статья "Развитие критического мышления младшего школьника"


extracted_text:
Итоговый тест по физике в 8 классе за второе полугодие ( май, 2016 – 17 уч.
год)
Вариант 1.
1 Сила тока в цепи электрической плитки равна 1,4 А. Какой электрический заряд
проходит через поперечное сечение её спирали за 20 минут?
А. 3200 Кл                                    Б. 1680 Кл                                     В. 500 Кл
2 При   прохождении   по   проводнику   электрического   заряда,   равного   6   Кл,
совершается   работа   660   Дж.   Чему   равно   напряжение   на   концах   этого
проводника?
А. 110 В                                        Б. 220 В                                         В. 330 В
3 Требуется   изготовить   ёлочную   гирлянду   из   лампочек,   рассчитанных   на
напряжение 5 В, чтобы её можно было включить в сеть напряжением 220 В.
Сколько для этого потребуется лампочек?
А. 44                                              Б. 20                                                 В. 60
4 Два   проводника   сопротивлением     R1=   15     Ом   и   R2=   10     Ом   соединены
параллельно. Вычислите их общее сопротивление.
А. 25  Ом                                      Б. 6  Ом                                            В. 5  Ом
5 Электродвигатель мощностью  100 Вт работает при напряжении 6 В. Определить
силу тока в электродвигателе.
А. 16,7 А                                     Б. 32,7 А                                            В. 40.1 А
6 Какое   количество   теплоты   выделит   за   30   минут   проволочная   спираль
сопротивлением 20  Ом, если сила тока в цеп 2 А?
А. 144000 Дж                             Б. 28800 Дж                                       В. 1440 Дж
7 Сила   тока   в   стальном   проводнике   длиной   140   см     и   площадью   поперечного
сечения 0,2 мм2 равна 250 мА. Каково напряжение на концах этого проводника?
А. 1,5 В                                       Б. 0,5 В                                              В. 0,26 В
8 Угол   между   падающим   и   отражённым   лучами   равен   200.   Каким   будет   угол
отражения, если угол падения увеличится на 50?
А. 400                                           Б. 150                                                  В. 300
9 Оптическая сила линзы равна 5 дптр. Чему равно фокусное расстояние линзы?
А. 5 м                                          Б. 0,2 м                                                В. 2 м 10 Каким   будет   изображение   предмета   в   собирающей   линзе,   если   предмет
находится между фокусом и двойным фокусным расстоянием?
                                        А. Мнимое, увеличенное, прямое.
Б. Действительное, увеличенное, перевёрнутое.
В. Действительное, уменьшенное, перевёрнутое.
Вариант 2.
1 Через нить лампочки карманного фонаря каждые 10 секунд протекает заряд, равный
2 Кл. Какова сила тока в лампочке?
А. 20 А                                       Б. 0,2 А                                            В. 2 А
2 Каково напряжение на автомобильной лампочке, если при прохождении через неё
заряда, равного 100 Кл, была совершена работа 1200 Дж.
А. 12 В                                        Б. 24 В                                            В. 100 В
3 Ёлочная гирлянда состоит из 50 лампочек, каждая из которых имеет сопротивление
0,88  Ом. Чему равно сопротивление всей гирлянды?
А. 44  Ом                                     Б. 22  Ом                                        В. 11  Ом
4 Два проводника сопротивлением  R1=150   Ом и R2= 100  Ом соединены
параллельно. Чему равно их общее сопротивление?
А. 60  Ом                                     Б. 250   Ом                                     В. 50   Ом.
5 На баллоне электрической лампочки написано « 75 Вт; 220 В.» Определите силу
тока в лампе, если её включить в сеть с напряжением, на которое она рассчитана.
А. 0,34 А                                    Б. 0,68 А                                           В. 0,5 А
6 В электрической печи  при напряжении 220 В сила тока 30 А. Какое количество
теплоты выделит печь за 10 минут?
А. 40000 Дж                               Б. 39600 Дж                                      В. 3960 Дж
7 Какова сила тока, проходящего по никелиновой проволоке длиной 25 см и сечением
0,1 мм2, если напряжение на её концах равно 6 В?
А. 2 А                                         Б. 10 А                                               В. 6 А
8 Угол между падающим и отражённым лучами равен 400. Каким будет угол падения,
если угол отражения уменьшится на 100?
А. 100                                          Б. 200                                                  В. 300 9 Фокусное расстояние собирающей линзы равно 25 см. Чему равна оптическая сила
этой линзы?
А. 25 дптр                                   Б. 4 дптр                                            В. 0,25 дптр
10 Каким будет изображение предмета в собирающей линзе, если предмет находится за
двойным фокусным расстоянием?
А. Мнимое, увеличенное, прямое
Б. Действительное, увеличенное, перевёрнутое
В. Действительное, уменьшенное, перевёрнутое.
Ответы:
1
Б
Б
Вариант
1
Вариант
2
2
А
А
3
А
А
4
Б
А
5
А
А
6
А
В
7
В
В
8
Б
А
9
Б
Б
10
В
В

file_name: Итоговый тест по физике в 8 классе за второе полугодие.docx

intro: Итоговый тест по физике в 8 классе предназначен для проверки знаний за учебный год. Включает в себя все темы, изученные в 8 классе. Учащимся предоставляются задания с выбором ответа, для решения которых потребуются вычислительные навыки, знание формул и умение применять их для каждого вопроса.

title: Итоговый тест в 8 классе по физике


extracted_text:
Конспект непрерывной
образовательной деятельности по
формированию элементарных
математических представлений в
средней группе.
Тема: Счет до 5. Геометрические
фигуры: круг, квадрат, треугольник.
Повторение пройденного материала.
Цель: формировать знания детей о геометрических фигурах, закрепить знания
в счете до 5.
Оборудование:
1. Раздаточный материал: геометрические фигуры, счетные палочки.
2. Наглядный материал: геометрические фигуры, картинки с изображением
чисел от 1 до 5, картинки с изображением геометрических фигур.
Ход занятия:
Воспитатель: Сколько пальцев на руке, И копеек в пятачке, У морской звезды
лучей, Клювов у пяти грачей, Лопастей у листьев клена, И углов у
бастиона, Про все это рассказать. Нам поможет цифра… (пять).
Воспитатель: Ребята, сегодня мы с вами будем закреплять свои знания в счете
до 5.И повторим с вами название геометрических фигур.
Воспитатель: Посмотрите все на доску. (Картинки с изображением чисел от 1
до 5)
Давайте попробуем с вами посчитать!
(Дети считают вслух совместно с воспитателем. Повторяют 3 раза)
Воспитатель: а теперь давайте мы с вами научимся считать в обратном
порядке.
(Дети считают совместно с воспитателем в обратном порядке. Повторяют 3
раза.). Какие вы молодцы!
Ой, тише, кажется, к нам ктото пришел. (Достаю игрушку: куклу)
Воспитатель: У нас в гостях кукла Маша, давайте с ней поздороваемся. Маша
мне рассказала, что сегодня, по дороге в школу, она в конверте спутала
цифры и теперь не может их поставить по порядку. Давайте ей поможем?
(Выбираю желающего ребенка, который на доске расставляет цифры по
порядку)
Воспитатель: молодец Даня, помог Маше, но это еще не все. Сегодня Маша
будет присутствовать у нас на занятии, и смотреть, кто из ребят самый
старательный и умный. (Раздаю геометрические фигуры каждому ребенку, по 5 штук)
Воспитатель: давайте с вами немного отдохнем.
Физкультминутка:
Раз, два три, четыре, пять,
Будем вместе повторять,
Один да четыре, будет пять,
Два, да три, тоже пять,
Всю пятерку изучили,
А теперь мы отдохнем,
И опять считать начнем.
Воспитатель: немного отдохнули, а теперь возьмите геометрические фигуры и
посчитайте, сколько их у вас на столе.
(Дети считают фигуры. Ответы детей)
Воспитатель: правильно их всего 5. А какие фигуры присутствуют у нас на
занятии?
(Ответы детей)
Воспитатель: теперь ребята, задача по сложнее. Я вам раздам счетные
палочки, а вы из них попробуете сделать геометрические фигуры, которые
раздала вам я. Но Маша дает вам подсказку, что не все фигуры у вас
получится сделать из палочек.
(Дети делают из счетных палочек геометрические фигуры, воспитатель
исправляет ошибки, помогает каждому ребенку в выполнении работы).
Воспитатель: какие вы молодцы, получились разные геометрические фигуры,
но какойто фигуры не хватает и не получилось ее сделать с помощью счетных
палочек, как вы думаете, какой?
(Ответы детей)
Воспитатель: правильно, не получились у нас две фигурыэто круг и овал.
Ведь из счетных палочек эти фигуры построить невозможно.
(Показываю картину с изображением 5ти геометрических фигур).
Воспитатель: ребята, давайте с вами повторим название фигур: квадрат, круг,
треугольник, прямоугольник, овал. (Повторяю вместе с детьми).
Воспитатель: Маше очень понравилось, как вы все сегодня отвечали, вы такие
умные и талантливые детишки! Она сейчас не уйдет, а останется с вами в
группе и каждый из вас с ней сможет поиграть.
Воспитатель: ребята, давайте вспомним, что мы сегодня делали ан занятии?
(Ответы детей. Воспитатель подсказывает детям, если они затрудняются
ответить)
Воспитатель: Вы сегодня были все молодцы, занятие окончено.

file_name: математика.docx

intro: Счет в пределах 5; умение считать в прямом и обратном порядке; Закрепить знание геометрических фигур (круг, овал, квадрат, треугольник, конус); умение находить геометрические фигуры в картинках и окружающих предметах.Развивать умение составлять геометрические фигуры при помощи счетных палочек и  разрезных карточек

title: Элементарные математические представления для средней группы


extracted_text:
Работа с текстом, 1 класс

Ф. ____________________
1. Прочитай внимательно текст не менее трёх раз.
Воробьи.
Пришла весна. Солнце светит ярко, даже больно глазам. С
А что за шум доносится из сквера? Да это воробьи!
крыши падает частая капель. На земле разлились большие
лужи.
Расселись по веткам, крылышки топорщат, наскакивают друг на
друга, чирикают.
гусениц и кормит ими воробьят.
В городе воробей полезен. Летом он собирает с деревьев
 2. Сколько в тексте абзацев?
 3. Аккуратно и грамотно спиши третий абзац.
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
________________________________________________
4.  Я написала слова, выделила орфограммы. Выпиши из текста
по одному слову с этими же орфограммами.
1) крыльцо,            _________________
2) лыжи,                 _________________
3) семья,                 _________________
4) морской – море,  __________________________
 5. Выполни звуковую запись (транскрипцию) подчёркнутых слов.
    Образец: солнце  [с о н ц э]

     _______________________________________ _______________________________________
     _______________________________________
 6. Я загадала несколько слов из этого текста. Найди их и
выпиши.
1) Это слово-признак, в котором звуков и букв поровну.
_________________
2) Это слово-действие начинается с мягкого согласного звука.
________________
3) Это односложное слово-предмет, в котором все согласные
звуки твёрдые.
  7. Спиши второе предложение.
    _________________________________________________________
    _________________________________________________________
    Посчитай.
   1) Сколько слов в предложении?
   2) Сколько слов – предметов (имён существительных)?
   3) Сколько звуков [о] в предложении?
   4) Сколько мягких согласных звуков?
   5) Сколько двусложных слов с ударением на второй слог?
8. Раскрась нужного  воробья.
1. Мне было очень трудно выполнять эту работу.
2. Лишь некоторые задания вызвали у меня затруднение.
3. Мне было легко и интересно.

file_name: Работа с тексто1.docx

title: Работа с текстом "Подснежник"


extracted_text:
Работа с текстом, 1 класс.
Ф. __________________
1. Прочитай внимательно текст не менее трёх раз.
                                           Подснежник.
           Ночью по полям и лугам гуляла вьюга. Белым пухом
она укрывала тёмный клочок земли.
         Однажды днём на маленьком пригорке чуть оттаяла
земля. Пробежал тёплый ветерок. Показался цветок. Это был
подснежник.
          Солнце заметило подснежник. Оно согрело его и
открыло дорогу весне.
          Здравствуй, весна!
2. Сколько в тексте абзацев?
3. Аккуратно и грамотно спиши третий  абзац.
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________
 Подчеркни главные члены первого предложения.
4. Я загадала несколько слов из этого текста. Найди их и
выпиши.
1) В этом двусложном слове из третьего абзаца 3 буквы и 4 звука.

2) Это слово – предмет  с разделительным мягким знаком является
подлежащим в первом предложении.

3) Это односложное слово из второго абзаца, в котором все
согласные звуки мягкие.
5. Выполни звуковую запись (транскрипцию) подчёркнутых слов.
    Образец: солнце  [с о н ц э] _______________________________________
     _______________________________________
     _______________________________________
6. Я написала слова, выделила орфограммы. Выпиши из текста
   по одному слову с этими же орфограммами.

1) варенье,          ___________________
2) большой,         ___________________
3) трава – травы, ___________________
4) чудо,               ___________________
7. Спиши второе предложение.

__________________________________________________________________
______________________________________

   Посчитай.
   1) Сколько слов в предложении?
   2) Сколько слов – предметов (имён существительных)?
   3) Сколько звуков [о] в предложении?
   4) Сколько мягких согласных звуков?
5) Сколько двусложных слов с ударением на второй слог?
8. Как выглядело бы второе предложение, если бы мы записали
   все слова в  алфавитном порядке? Запиши.
__________________________________________________________________________
______________________________________
9.  Ещё раз прочитай текст.  Придумай и запиши другое
название.
      _________________________________________

file_name: Работа с текстом.docx

title: Работа с текстом "Подснежник"


extracted_text:
Итоговый тест по физике в 9 класса за второе полугодие ( май, 2016 17 год)
Вариант 1.
1 При интерференции когерентных волн, если разность хода волн равна нечётному
числу полуволн, то …
А. амплитуда суммарной волны равна нулю.
Б. амплитуда суммарной волны равна удвоенной амплитуде одной из волн.
2 При переходе из одной среды в другую длина звуковой волны увеличилась в 3
раза. Как при этом изменилась высота звука?
А. Увеличилась в 3 раза.
Б. Уменьшилась в 3 раза.
В. Не изменилась.
3 Определите   скорость   распространения   волны,   если   её   длина   5   м,   а   период
колебаний 10 с.
А. 0,5 м/с                               Б. 2м/с                                                 В. 50 м/с
4 Рассчитайте глубину моря, если промежуток времени между отправлением и
приёмом сигнала эхолота 2 секунды. Скорость звука в воде 1500 м/с.
А. 3 км                                   Б. 1,5 км                                                В. 2 км
5 С какой силой действует магнитное поле индукцией 10 мТл на проводник, в
котором сила тока 50 А, если длина активной части проводника 10 см? Линии
магнитной индукции поля и направление тока взаимно перпендикулярны.
А. 20 мН                                Б. 40 мН                                                 В. 50 мН
6 Чему   равна   длина   волн,   посылаемых   радиостанцией,   работающей   на   частоте
1400кГц?
А. 2,5 м                                 Б. 214,3 м                                               В. 40 м
7 Определите, сколько протонов и нейтронов в ядре атома бериллия   4
9Be.
А. Z=9, N=4                         Б. Z=5, N=4                                             В. Z=4, N=5
8 Ядро какого химического элемента образуется при    распаде углерода?
β
14С  →  ? + 1
0е
6
А. кислорода
Б. азота
В. Фтора.
9 При
α
  –   распаде   одного   химического   элемента   образуется   другой   элемент,
который   расположен   в   периодической   таблице   химических   элементов   Д.   И.
Менделеева…
А. на две клетки ближе к её началу, чем исходный
Б. на две клетки ближе к её концу, чем исходный
                                       В. в следующей клетке за исходным. 10.  Для регистрации каких частиц в основном используется счётчик Гейгера?
А. Альфа – частиц
Б. Электронов
В. Протонов.
Вариант 2.
1 При интерференции когерентных волн, если разность хода волн равна чётному
числу полуволн, то…
А. амплитуда суммарной волны равна нулю.
Б. амплитуда суммарной волны равна  удвоенной амплитуде одной из волн.
2 Амплитуда звуковых колебаний увеличилась в 5 раз. Как изменилась высота звука
при неизменной частоте звуковых колебаний?
А. Уменьшилась в 5 раз
Б. Увеличилась в 5 раз
В. Не изменилась.
3 С какой частотой колеблется источник волн, если длина волны 4 м, а скорость её
распространения 10 м/с?
А. 2,5 Гц
Б. 0,4 Гц
В. 40 Гц
4 Через какое время человек услышит эхо, если расстояние до преграды, отражающей
звук, 68 м?  Скорость звука в воздухе 340 м/с.
А. 0,4 с                                                     Б. 0,2 с                                 В. 0,3 с
5 Какова индукция магнитного поля, в котором на проводник с длиной активной
части 5 см действует сила 50 мН? Сила тока в проводнике 25 А. Проводник
расположен перпендикулярно индукции магнитного поля.
А. 40 мТл                                                 Б. 80 мТл                              В. 60 мТл
6 На какой частоте работает радиостанция, передающая программу на волне 250 м?
А. 1,2МГц                                                Б. 12 МГц                              В. 120 МГц
7 Определите количество протонов и нейтронов в ядре атома железа 26
56Fe.
А. Z= 26, N= 56                                       Б.Z=26, N= 30                        В.Z=56, N=30
8 Ядро какого химического элемента образуется при
α
 – распаде радия?
226Ra →  ? +2
4He
                88
А. Радона
Б. Урана
В. Кальция
9 При
β
 – распаде одного химического элемента образуется другой элемент, который
расположен в периодической таблице химических элементов Д. И. Менделеева…
А. на две клетки ближе к её концу, чем исходный. Б. на две клетки ближе к её началу, чем исходный.
В. в следующей клетке за исходным.
10 В каком из  приборов для регистрации частиц  прохождение быстрой заряженной
частицы вызывает появление следа из капелек жидкости?
А. Счётчик Гейгера.
Б. Камера Вильсона.
В. Пузырьковая камера.
Ответы:
1
А
Б
Вариант
1
Вариант
2
2
В
В
3
А
А
4
Б
А
5
В
А
6
Б
А
7
В
Б
8
Б
А
9
А
В
10
Б
Б

file_name: Итоговый тест по физике в 9 класса за второе полугодие.docx

intro: Итоговый тест в 9 классе предназначен для проверки знаний за изученный курс. Учащимся предлагаются задания с выбором ответов. Для выполнения данных заданий учащимся надо будет показать умения применения формул, анализа физических процессов и явлений по данным темам. Ответы прилагаются в виде таблицы.

title: Итоговый тест в 9 классе по физике