extracted_text:
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Алматы қаласы Білім басқармасының
МКҚМ «Алматы мемлекеттік политехникалық колледжі»
Бекітемін
Директордың оқу ісі
жөніндегі орынбасары
___________ А. Бейсетбаев
______________ 2016 жыл
«MS EXCEL 2013 ЭЛЕКТРОНДЫҚ КЕСТЕ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК» ТАҚЫРЫБЫНДАҒЫ
АШЫҚ САБАҚТЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК ТАЛДАМАСЫ

 Информатика

                                                                                ( атауы)

 1305000

     «Ақпараттық жүйелер

(шифр, атауы)
                                   пәні
 »                                   мамандығы

 1305043 – Техник – бағдарламашы                                              біліктілігі
(шифр, атауы)
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Сапа жөніндегі басшылықтың өкілі
____________________ Р. Сазанбаева
                       (қолы)
____________________ 2016 жыл
Сапа жөніндегі сарапшы
____________________  Г.  Дүйсекова
                       (қолы)
____________________ 2016 жыл
«Ақпараттық технологиялар»  кафедра отырысында қаралды
_______________ 2016 жыл
Хаттама № ___
Кафедра меңгерушісі__________________А. Токтыманова
                                                                          (қолы)
Құрастырған
оқытушы (лар) ________________  Г. Боранбаева
                                                              (қолы)
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Пәні:
Оқытушы:
Тобы
Сабақтың өтілу күні
Сабақтың тақырыбы:
Сабақтың мақсаты:
     1. Білімділік:
    2. Дамытушылық:
     3. Тәрбиелік:
Сабақтың  түрі:
Сабақтың типі:
Оқыту технологиясы:
Оқыту әдістері:
көрнекілігі
Сабақтың
және техникалық құралы:

Пәнаралық байланыс:
№17 Сабақ жоспары
Информатика
Боранбаева Гүлжан Үсенбекқызы
ИС1А
12.11.2016 жыл
MS Excel 2013 электрондық кесте туралы жалпы түсінік.
Microsoft Excel электрондық кестесі туралы жалпы түсінік беру,
негізгі   ұғымдарымен   таныстыру,   бағдарлама   мүмкіндіктерін
қарастыру   барысындағы   білім,   білік,   дағдыларын   жетілдіру
және жүйелеу.
Зерттеу   жұмыстары   мен   аналитикалық   ойлау   қабілетін,
коммуникативтітехникалық   біліктілігін,
  пән   бойынша
білімдерін және ұсынылатын құралдарды тәжірибелік бағыттағы
мақсаттарды   шешуде   қолдана   білулерін   дамыту.
Шығармашылық ойөрістерін дамытуға машықтандыру.
Отанын   сүюге,   еңбексүйгіштікке,   өзіндік   санасезім,   ақылой
парасаттылығына,   дүниетанымдық
  өзге
студенттермен мәдени қарымқатынас жасай білуге, өз бетінше
ізденуге, ойларын ашық жеткізуге, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
дәстүрлі
аралас  сабақ
ақпараттықкоммуникациялық,   интерактивті,   сынтұрғысынан
ойлау,кейстехнологиясы, дамыта оқыту технологиялары.
түсіндірмелікиллюстративті,   репродуктивті,   эвристикалық,
тәжірибелік, зерттеу,  жеке, топтық оқыту әдістері.
  презентациялар,
Мультимедиялық   проектор,
бейнематериал,   Smart   Notebook   16.1   бағдарламасы   арқылы
интерактивтік тапсырмалар.
қазақ әдебиеті, математика, сызу
  көзқарастарын,

  компьютер,
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі: (3 мин)
Студенттермен амандасу, журнал бойынша тізімін тексеру.
Оқытушының сөзі:  Сәлеметсіздер ме! Балалар, биыл тәуелсіздігіне 25 жыл толған еліміз
әлемдік аренада ерекше орны бар іргелі елге айналғаны баршамызға белгілі. Ендігі мақсатымыз 30
дамыған   ел   қатарына   қосылып,   «Мәңгілік   Елге»   айналу.   Ол   үшін   біз   алған   білімдерімізді
шыңдауымыз керек.
Алдымен бейнероликке назар аударуларыңызды сұраймын.  (Алға мақсат қоя білу туралы
бейнеролик).
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Алған   білімімізді   шыңдау   мақсатында   алдыңғы   сабақта   «MS   Word   мәтіндік   редакторы»
тақырыбынан тапсырма берілді. Дайын болсаңыздар, үй тапсырмасын сұрауға көшейік.
2. Үй тапсырмасын тексеру: (25 мин)
   Топтан   екі   оқушы     өткен   тақырып   бойынша
дайындап   келген   жұмыстарын   тақтада   түсіндіріп
берсе.  (Оқушыларға   өткен   тақырып   бойынша
өзіндік   жұмыс   жасауға   тапсырма   берілген.
Оқушылар тақтаға шығып, презентация арқылы
материалын түсіндіріп шығады).
4 студентке тапсырмалар беремін. (MS Word
мәтіндік редакторын ашып орындау керек).
(Оқушылар   СӨЖ   бойынша   дайындалған
тапсырмаларды орындайды).
   Интерактивті   тақтада   тапсырмалар
орындау:
1. «MS Word мәтіндік редакторы» тақырыбына
байланысты сұрақтар:
Сұрақ: 1. Microsoft Word дегеніміз не? (мәтіндерді
енгізуге,
  пішімдеуге   және   басып
шығаруға мүмкіндік беретін мәтіндік процессор)
Сұрақ: 2. Microsoft Word мәтіндік редакторын іске
қосу жолы? (БастауБағдарламаларMicrosoft OfficeMicrosoft Word немесе Пуск – Қосымша
Microsoft office – Microsoft office Word)
Сұрақ: 3. Microsoft Word мәтіндік редакторын терезесінің негізгі элементтерін атаңыз? (Тақырып
жолағы, мәзір жолағы, сызғыш, тапсырмалар аймағы, айналдыру жолақтары, күй жолағы)
Сұрақ: 4. Microsoft Word редакторында құжатты қалай сақтаймыз? (Microsoft Word редакторында
құжатты Файл  –  Сохранить  как . . .  командасын
Орындап     ашылған     сұхбаттық     терезеге   құжат
атын енгізіп  Сохранить  батырмасын  басамыз)
  түзетуге,
Сұрақ:   5.  Microsoft   offise   Word   редакторында
кесте құру үшін қандай әрекеттерді орындаймыз?
(вставка  таблица вставить таблицу)
Сұрақ: 6. Файл мәзірі қандай әмірлерді қамтиды?
(Жаңа, Сақтау, Ашу, Басып шығару)
Сұрақ: 7. Пернетақтада қай пернелер тіркесімен
құжатты көшіре аламыз? (Ctrl+С)
Сұрақ: 8. Пернетақтада қай пернелер тіркесімен құжатты қырқып аламыз? (Ctrl+V)
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым 2. Сәйкес сөзді таңдау (Бір типке жататын мәзірлерді табу және оның қызметін түсіндіру).
Файлсахранить, главная – авзац, вставкатаблица, разметка страницы – параметры станицы
3. Интерактивті тест
4. Жасырын сөз (Әріптер көмегімен сұраққа жауап беру)
1. Бағандар мен жолдарда реттелген ақпарат (кесте)
2.   Тіктөртбұрышқа   ұқсайды,   Елемей   кетуге   болмайды.   Бағанменен   жолдардың   қиылысы,
Кестеде қай элементті құрайды. (Ұяшық)
     3. Ақпаратты сақтап, таратқан, жұртты өзіне қаратқан. (компьютер)
4. Кестенің бір негізгі элементі, көлденең ұяшық құру қызметі.
            Ұяшық емес, баған емес ол не екен?   Кестенің негізгі болған қызметі.  (Жол)
5. Суреттер бойынша аттарын табу
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым 6. Дұрыс  жинақтау  (Меню мен Файлға тиістілерін дұрыс анықтап, топтастыру)
3. Жаңа тақырыптың мақсаты мен міндеттері   (1 мин)
 Microsoft Excel электрондық кестесі туралы жалпы түсінік беру,
 Негізгі ұғымдарымен таныстыру,
 Бағдарлама мүмкіндіктерін көрсету.
4. Жаңа тақырып   (35 мин)
       Microsoft Office дестесінің құрамындағы MS Excel бағдарламасы – кесте ішіндегі есептеу
жұмыстарын шешуге, оларға әр түрлі диаграммалар тұрғызуға, мәліметтерді сұрыптауға,
математикалық операцияларды орындауға, сандық эксперименттерді жүзеге асыруға мүмкіндік
береді. Excel бухгалтерияда кеңінен қолданылады. Excel бағдарламасын Microsoft Windows–тың
кез келген басқа бағдарламаларын қосу үшін қолданылатын тәсілдердің бірімен іске қосуға болады.
Кеңінен тараған амалдардың бірі Бастау мәзірінен Бағдарламалар тармағын және MS Excel
тармағын таңдау. Тағы бір тәсіл Бастау мәзірінде Жегу тармағын таңдап, ашылған терезеде Excel
деп жазып, Жарайды батырмасын басамыз.
    Microsoft Excelдің қолдану аясы өте кең. Excel терезесі дайын кесте болып табылатындығының
арқасында ол көбінесе қандай да бір есептеулері жоқ, жай кесте түрінде ғана көрінетін құжаттар
жасау үшін қолданылады.
    Excel–де математика, физика пәндерінде жиі кездесетін есептерді шығарып, графиктер
тұрғызуға болады.
    Excelде сызбалар мен диаграммаларлың алуан түрлерін оңай жасауға болады. (Фармацевтикада
дәрідәрмектер жасау үшін, экономикада түрлі санақтар жүргізу үшін қолданылады).
Microsoft Excel  терезесіне шолу
     Excel құжаты .xls кеңейтіміне ие және Кітап деп аталады. Кітап парақтардан тұрады. Үнсіз
келісім бойынша олар үшеу етіп жасалады. Парақтар арасында терезенің төменгі жағындағы
«Парақ1» және т.с.с. сілтемелерді пайдаланып, ауысып жүруге болады.
     Әдепкіде  әрбір    Excel кітабындағы парақтар Парақ 1, Парақ 2 және Парақ 3 деп аталады.
Кітапқа ерекше атау беру оның не туралы екенін есте сақтап қалуға көмектесетіні сияқты,
парақтың атауын өзгерту де оның мазмұнын есіңізге салады.
Кестенің құрылымы
    Электронды кесте нөмірленген жолдар және латын әріптерімен белгіленген     бағандар
жиынтығы болып табылады.
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Баған мен жолдың қиылысқан тұсында кестенің ең кіші құрамдас бөлігі – ұяшық орналасқан. Әр
ұяшықтың баған әрпі мен жол нөмірінен құралатын айрықша мекен жайы бар (мысалы, “Al”, “B4”).
 Ұяшық мекен жайы ұяшыққа деген сілтеме болып табылады және осы ұяшықтағы деректерді
өрнекте пайдалану үшін қолданылады.  Еxcel бағдарламасындағы парақ ұяшықтары ауқымы –
кестеде тік төртбұрыш пішінді аумақты құрайтын шақпақтар жиынтығы. Кесте ауқымының дұрыс
белгіленуі А1:В2.
    Еxcel бағдарламасы кестесінде ұяшықтар ауқымын ерекшелеп алу үшін бірінші ерекшеленетін
ұяшықты шертіп,  пернесін басып тұрып, ерекшеленетін ауқымның соңғы ұяшығын шерту
қажет.
     Еxcel бағдарламасында іргелес емес ұяшықтарды ерекшелеу үшін бірінші ұяшықты шертіп,
 пернесін басып тұрып, өзге ұяшықтарды шерту керек.
     Ұяшықтардың биіктігі мен енін өзгерту үшін мына әмірлерді орындау керек: ПішімЖол Биіктік
қосымша мәзірін таңдағаннан кейін шығатын сұхбат терезесіндегі мәнді өзімізге қажетіне
ауыстырамыз. Сондайақ баған таңбашасының оң жақ шетін оңға немесе солға жылжытып, бағанның
енін ұлғайтуға болады.
  Жүгіргіні баған таңбашасының оң жақ шетіне апарғанда ол баған енін өзгертуге болатынын
көрсетіп, мөлшерді өзгертуге арналған жүгіргі кейпіне енеді. Мысалы, егер D бағанының оң жақ
шетін шертіп, таңбашаны оңға қарай сүйресе, баған кеңейе түседі. Дәл осылай, баған таңбашасын
солға қарай сүйресе, баған ені кішірейеді.

Мысалы, мына тапсырманы орындайық:
Еңбек ақы
Пенсионный
фонд 10%
Аванс
Теңгемен
беру
$
беру
2000*10
30000
Налог
5%
2000*
5
...
Р/с
Атыжөні
Есептелген
1
...
5
Аман Арман
200 000
...
Барлығы
Максимальное
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Минимальное
Среднее
значение
5. Жаңа тақырыпты бекіту   (20 мин):
2 оқушыға тапсырма берем. (MS Excel бағдарламасымен жұмыс жасау)
Анаграмма. Шариктерді қозғау арқылы жасырылған сөздерді  табу сұралады.
Бағдарламалар, ұяшықтар, MS Word, MS Excel
 «Сәйкесін тап» кезеңінде интерактивті тақтада сұрақтар беріледі, оқушылар сәйкес жауабын
тауып, белгілеп көрсетеді.
1) Электрондық кестеде құжат ашу қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+O
2) Электрондық кестеде жаңа құжат құру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+N
3) Электрондық кестеде құжатты баспаға беру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? –
Ctrl+P
4) Электрондық кестеде қиып алынған немесе көшірілген деректі қою қандай пернелер
комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+V
5) Электрондық кестеде деректі қиып алу қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+X
6) Электрондық кестеде деректі көшіру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+C
 Интерактивті техникалық диктант.
1) Excel бағдарламасы ... үшін пайдаланылады ( электрондық кестелерді әзірлеу)
2) Баған мен жолдың қиылысқан жерін ... деп атаймыз ( ұяшық)
3) Жұмыс кітабына формуланы ... белгісі арқылы енгіземіз. (=)
4) Жұмыс кітабы ... бағаннан тұрады ( 256)
5) Жұмыс кітабы ... жолдан тұрады. ( 65536)
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым 6) Excel бағдарламасында формуладағы ұяшықтардың адресін ... көрсетеді.
( ұяшықтың атауы)
7) Негізгі үш батырма ...  орналасқан ( тақырып жолына)
8) Тігінен орналасқан жолақты ... деп атаймыз ( баған)
9) Көлденең орналасқан жолақты .. деп атаймыз ( қатар)
10) Бағандар ... бас әріптерімен белгіленеді. ( латынның )
 Адасқан объектілер. (Адасқандарды табып, біріктіру).
6. Сабақты қорытындылау  (3 мин).
 Рефлексия (Студенттердің түстерді (жасыл – өте жақсы, сары – жақсы, қызыл
қанағаттанарлық) сәйкесінше таңдауы негізінде сабақтан алған әсерлерін жеткізуі).
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым Оқытушының   сөзі:  Балалар   қазақ   елінің   ұлттық   идеясы   –   Мәңгілік   Елге   айналуында
Сіздердің қосар үлестеріңіздің мол екендігіне сенемін.
7. Бағалау  (2 мин)
Журналға сабаққа белсене қатысқан студенттерді бағалау, марапаттау.
8. Үйге тапсырма  (1 мин)
1. Оқулықпен жұмыс: Е.Қ. Балапанов «Жаңа информациялық технологиялар» 293310 беттер.
2. Өз беттеріңмен есептеуге арналған тапсырма ойлап, жазып келу керек.
3. Microsoft Excel электрондық кестесі туралы google.kz, yandex.kz сайттарынан мағлұматтар іздеп
келу.
Осымен бүгінгі сабағымыз аяқталды. Сау болыңыздар!
Оқытушы ___________________
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым

file_name: Ашық сабақ 2016Ж.docx

description:
Баған мен жолдың қиылысқан тұсында кестенің ең кіші құрамдас бөлігі – ұяшық орналасқан. Әр
ұяшықтың баған әрпі мен жол нөмірінен құралатын айрықша мекен жайы бар (мысалы, “Al”, “B4”).
 Ұяшық мекен жайы ұяшыққа деген сілтеме болып табылады және осы ұяшықтағы деректерді
өрнекте пайдалану үшін қолданылады.  Еxcel бағдарламасындағы парақ ұяшықтары ауқымы –
кестеде тік төртбұрыш пішінді аумақты құрайтын шақпақтар жиынтығы. Кесте ауқымының дұрыс
белгіленуі А1:В2.
    Еxcel бағдарламасы кестесінде ұяшықтар ауқымын ерекшелеп алу үшін бірінші ерекшеленетін
ұяшықты шертіп, <Shift> пернесін басып тұрып, ерекшеленетін ауқымның соңғы ұяшығын шерту
қажет.
     Еxcel бағдарламасында іргелес емес ұяшықтарды ерекшелеу үшін бірінші ұяшықты шертіп,
<Ctrl> пернесін басып тұрып, өзге ұяшықтарды шерту керек.
     Ұяшықтардың биіктігі мен енін өзгерту үшін мына әмірлерді орындау керек: ПішімЖол Биіктік
қосымша мәзірін таңдағаннан кейін шығатын сұхбат терезесіндегі мәнді өзімізге қажетіне
ауыстырамыз. Сондайақ баған таңбашасының оң жақ шетін оңға немесе солға жылжытып, бағанның
енін ұлғайтуға болады.
  Жүгіргіні баған таңбашасының оң жақ шетіне апарғанда ол баған енін өзгертуге болатынын
көрсетіп, мөлшерді өзгертуге арналған жүгіргі кейпіне енеді. Мысалы, егер D бағанының оң жақ
шетін шертіп, таңбашаны оңға қарай сүйресе, баған кеңейе түседі. Дәл осылай, баған таңбашасын
солға қарай сүйресе, баған ені кішірейеді.

Мысалы, мына тапсырманы орындайық:
Еңбек ақы
Пенсионный
фонд 10%
Аванс
Теңгемен
беру
$
беру
2000*10
30000
Налог
5%
2000*
5
...
Р/с
Атыжөні
Есептелген
1
...
5
Аман Арман
200 000
...
Барлығы
Максимальное
Ү.31 СМЖ АМПК КСТ 11   1 Басылым

intro:
Microsoft Excel электрондық кестесі туралы жалпы түсінік беру, негізгі ұғымдарымен таныстыру, бағдарлама мүмкіндіктерін қарастыру барысындағы білім, білік, дағдыларын жетілдіру және жүйелеу.
Зерттеу жұмыстары мен аналитикалық ойлау қабілетін, коммуникативті-техникалық біліктілігін, пән бойынша білімдерін және ұсынылатын құралдарды тәжірибелік бағыттағы мақсаттарды шешуде қолдана білулерін дамыту. Шығармашылық ой-өрістерін дамытуға машықтандыру.
Отанын сүюге, еңбексүйгіштікке, өзіндік сана-сезім, ақыл-ой парасаттылығына, дүниетанымдық   көзқарастарын,  өзге студенттермен мәдени қарым-қатынас жасай білуге, өз бетінше ізденуге, ойларын ашық жеткізуге, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.Студенттермен амандасу, журнал бойынша тізімін тексеру.
Оқытушының сөзі: Сәлеметсіздер ме! Балалар, биыл тәуелсіздігіне 25 жыл толған еліміз әлемдік аренада ерекше орны бар іргелі елге айналғаны баршамызға белгілі. Ендігі мақсатымыз 30 дамыған ел қатарына қосылып, «Мәңгілік Елге» айналу. Ол үшін біз алған білімдерімізді шыңдауымыз керек.
Алдымен бейнероликке назар аударуларыңызды сұраймын. (Алға мақсат қоя білу туралы бейнеролик).
Алған білімімізді шыңдау мақсатында алдыңғы сабақта «MS Word мәтіндік редакторы» тақырыбынан тапсырма берілді. Дайын болсаңыздар, үй тапсырмасын сұрауға көшейік.
2. Үй тапсырмасын тексеру: (25 мин)
- Топтан екі оқушы  өткен тақырып бойынша дайындап келген жұмыстарын тақтада түсіндіріп берсе. (Оқушыларға өткен тақырып бойынша өзіндік жұмыс жасауға тапсырма берілген. Оқушылар тақтаға шығып, презентация арқылы материалын түсіндіріп шығады).
4 студентке тапсырмалар беремін. (MS Word мәтіндік редакторын ашып орындау керек).
(Оқушылар СӨЖ бойынша дайындалған тапсырмаларды орындайды).
- Интерактивті тақтада тапсырмалар орындау:
1. «MS Word мәтіндік редакторы» тақырыбына байланысты сұрақтар:
Сұрақ: 1. Microsoft Word дегеніміз не? (мәтіндерді енгізуге, түзетуге, пішімдеуге және басып шығаруға мүмкіндік беретін мәтіндік процессор)
Сұрақ: 2. Microsoft Word мәтіндік редакторын іске қосу жолы? (Бастау-Бағдарламалар-Microsoft Office-Microsoft Word немесе Пуск – Қосымша -  Microsoft office – Microsoft office Word)
Сұрақ: 3. Microsoft Word мәтіндік редакторын терезесінің негізгі элементтерін атаңыз? (Тақырып жолағы, мәзір жолағы, сызғыш, тапсырмалар аймағы, айналдыру жолақтары, күй жолағы)
Сұрақ: 4. Microsoft Word редакторында құжатты қалай сақтаймыз? (Microsoft Word редакторында  құжатты Файл  –  Сохранить  как . . .  командасын Орындап  ашылған  сұхбаттық  терезеге құжат атын енгізіп  Сохранить  батырмасын  басамыз)
Сұрақ: 5. Microsoft offise Word редакторында кесте құру үшін қандай әрекеттерді орындаймыз? (вставка-  таблица- вставить таблицу)
Сұрақ: 6. Файл мәзірі қандай әмірлерді қамтиды? (Жаңа, Сақтау, Ашу, Басып шығару)
Сұрақ: 7. Пернетақтада қай пернелер тіркесімен құжатты көшіре аламыз? (Ctrl+С)
Сұрақ: 8. Пернетақтада қай пернелер тіркесімен құжатты қырқып аламыз? (Ctrl+V)
2. Сәйкес сөзді таңдау (Бір типке жататын мәзірлерді табу және оның қызметін түсіндіру). Файл-сахранить, главная – авзац, вставка-таблица, разметка страницы – параметры станицы
3. Интерактивті тест
4. Жасырын сөз (Әріптер көмегімен сұраққа жауап беру)
1. Бағандар мен жолдарда реттелген ақпарат (кесте)
2. Тіктөртбұрышқа ұқсайды, Елемей кетуге болмайды. Бағанменен жолдардың қиылысы, Кестеде қай элементті құрайды. (Ұяшық)
     3. Ақпаратты сақтап, таратқан, жұртты өзіне қаратқан. (компьютер)
4.	Кестенің бір негізгі элементі, көлденең ұяшық құру қызметі.
            Ұяшық емес, баған емес ол не екен?   Кестенің негізгі болған қызметі.  (Жол)
5.	Суреттер бойынша аттарын табу
6.	Дұрыс  жинақтау  (Меню мен Файлға тиістілерін дұрыс анықтап, топтастыру)
3. Жаңа тақырыптың мақсаты мен міндеттері   (1 мин)
- Microsoft Excel электрондық кестесі туралы жалпы түсінік беру,
- Негізгі ұғымдарымен таныстыру,
- Бағдарлама мүмкіндіктерін көрсету.
4. Жаңа тақырып   (35 мин)
       Microsoft Office дестесінің құрамындағы MS Excel бағдарламасы – кесте ішіндегі есептеу жұмыстарын шешуге, оларға әр түрлі диаграммалар тұрғызуға, мәліметтерді сұрыптауға, математикалық операцияларды орындауға, сандық эксперименттерді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Excel бухгалтерияда кеңінен қолданылады. Excel бағдарламасын Microsoft Windows–тың кез келген басқа бағдарламаларын қосу үшін қолданылатын тәсілдердің бірімен іске қосуға болады. Кеңінен тараған амалдардың бірі Бастау мәзірінен Бағдарламалар тармағын және MS Excel тармағын таңдау. Тағы бір тәсіл Бастау мәзірінде Жегу тармағын таңдап, ашылған терезеде Excel деп жазып, Жарайды батырмасын басамыз.
    Microsoft Excel-дің қолдану аясы өте кең. Excel терезесі дайын кесте болып табылатындығының арқасында ол көбінесе қандай да бір есептеулері жоқ, жай кесте түрінде ғана көрінетін құжаттар жасау үшін қолданылады.
    Excel–де математика, физика пәндерінде жиі кездесетін есептерді шығарып, графиктер тұрғызуға болады.
    Excel-де сызбалар мен диаграммаларлың алуан түрлерін оңай жасауға болады. (Фармацевтикада дәрі-дәрмектер жасау үшін, экономикада түрлі санақтар жүргізу үшін қолданылады).
Microsoft Excel  терезесіне шолу
     Excel құжаты .xls кеңейтіміне ие және Кітап деп аталады. Кітап парақтардан тұрады. Үнсіз келісім бойынша олар үшеу етіп жасалады. Парақтар арасында терезенің төменгі жағындағы «Парақ1» және т.с.с. сілтемелерді пайдаланып, ауысып жүруге болады.
     Әдепкіде  әрбір    Excel кітабындағы парақтар Парақ 1, Парақ 2 және Парақ 3 деп аталады. Кітапқа ерекше атау беру оның не туралы екенін есте сақтап қалуға көмектесетіні сияқты, парақтың атауын өзгерту де оның мазмұнын есіңізге салады.
Кестенің құрылымы
    Электронды кесте нөмірленген жолдар және латын әріптерімен белгіленген     бағандар жиынтығы болып табылады.
    Баған мен жолдың қиылысқан тұсында кестенің ең кіші құрамдас бөлігі – ұяшық орналасқан. Әр ұяшықтың баған әрпі мен жол нөмірінен құралатын айрықша мекен жайы бар (мысалы, “Al”, “B4”).
 Ұяшық мекен жайы ұяшыққа деген сілтеме болып табылады және осы ұяшықтағы деректерді өрнекте пайдалану үшін қолданылады.  Еxcel бағдарламасындағы парақ ұяшықтары ауқымы – кестеде тік төртбұрыш пішінді аумақты құрайтын шақпақтар жиынтығы. Кесте ауқымының дұрыс белгіленуі А1:В2.
    Еxcel бағдарламасы кестесінде ұяшықтар ауқымын ерекшелеп алу үшін бірінші ерекшеленетін ұяшықты шертіп, <Shift> пернесін басып тұрып, ерекшеленетін ауқымның соңғы ұяшығын шерту қажет.
     Еxcel бағдарламасында іргелес емес ұяшықтарды ерекшелеу үшін бірінші ұяшықты шертіп, <Ctrl> пернесін басып тұрып, өзге ұяшықтарды шерту керек.
     Ұяшықтардың биіктігі мен енін өзгерту үшін мына әмірлерді орындау керек: Пішім-Жол Биіктік қосымша мәзірін таңдағаннан кейін шығатын сұхбат терезесіндегі мәнді өзімізге қажетіне ауыстырамыз. Сондай-ақ баған таңбашасының оң жақ шетін оңға немесе солға жылжытып, бағанның енін ұлғайтуға болады.
  Жүгіргіні баған таңбашасының оң жақ шетіне апарғанда ол баған енін өзгертуге болатынын көрсетіп, мөлшерді өзгертуге арналған жүгіргі кейпіне енеді. Мысалы, егер D бағанының оң жақ шетін шертіп, таңбашаны оңға қарай сүйресе, баған кеңейе түседі. Дәл осылай, баған таңбашасын солға қарай сүйресе, баған ені кішірейеді.
Мысалы, мына тапсырманы орындайық:
Еңбек ақы
Р/с	Аты-жөні	Есептелген	Налог 5%	Пенсионный фонд 10%	Аванс	Теңгемен беру	$ беру
1	Аман Арман	200 000	2000*5	2000*10	30000
...	...				...
5
	Барлығы
	Максимальное
	Минимальное
	Среднее значение
5. Жаңа тақырыпты бекіту   (20 мин):
2 оқушыға тапсырма берем. (MS Excel бағдарламасымен жұмыс жасау)
-Анаграмма. Шариктерді қозғау арқылы жасырылған сөздерді  табу сұралады.
Бағдарламалар, ұяшықтар, MS Word, MS Excel
-	«Сәйкесін тап» кезеңінде интерактивті тақтада сұрақтар беріледі, оқушылар сәйкес жауабын тауып, белгілеп көрсетеді.
1) Электрондық кестеде құжат ашу қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+O
2) Электрондық кестеде жаңа құжат құру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+N
3) Электрондық кестеде құжатты баспаға беру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+P
4) Электрондық кестеде қиып алынған немесе көшірілген деректі қою қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+V
5) Электрондық кестеде деректі қиып алу қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+X
6) Электрондық кестеде деректі көшіру қандай пернелер комбинациясымен жүргізіледі? – Ctrl+C
-	Интерактивті техникалық диктант.
1)	Excel бағдарламасы ... үшін пайдаланылады ( электрондық кестелерді әзірлеу)
2) Баған мен жолдың қиылысқан жерін ... деп атаймыз ( ұяшық)
3) Жұмыс кітабына формуланы ... белгісі арқылы енгіземіз. (=)
4) Жұмыс кітабы ... бағаннан тұрады ( 256)
5) Жұмыс кітабы ... жолдан тұрады. ( 65536)
6) Excel бағдарламасында формуладағы ұяшықтардың адресін ... көрсетеді.
( ұяшықтың атауы)
7) Негізгі үш батырма ...  орналасқан ( тақырып жолына)
8) Тігінен орналасқан жолақты ... деп атаймыз ( баған)
9) Көлденең орналасқан жолақты .. деп атаймыз ( қатар)
10) Бағандар ... бас әріптерімен белгіленеді. ( латынның )
-	Адасқан объектілер. (Адасқандарды табып, біріктіру).

6. Сабақты қорытындылау  (3 мин).
-	Рефлексия (Студенттердің түстерді (жасыл – өте жақсы, сары – жақсы, қызыл - қанағаттанарлық) сәйкесінше таңдауы негізінде сабақтан алған әсерлерін жеткізуі).
Оқытушының сөзі: Балалар қазақ елінің ұлттық идеясы – Мәңгілік Елге айналуында Сіздердің қосар үлестеріңіздің мол екендігіне сенемін.
7. Бағалау  (2 мин)
Журналға сабаққа белсене қатысқан студенттерді бағалау, марапаттау.

8. Үйге тапсырма  (1 мин)
1. Оқулықпен жұмыс: Е.Қ. Балапанов «Жаңа информациялық технологиялар» 293-310 беттер.
2. Өз беттеріңмен есептеуге арналған тапсырма ойлап, жазып келу керек.
3. Microsoft Excel электрондық кестесі туралы google.kz, yandex.kz сайттарынан мағлұматтар іздеп келу.
Осымен бүгінгі сабағымыз аяқталды. Сау болыңыздар!

title: MS Excel 2013- электрондык кесте туралы жалпы түсінік.


extracted_text:
Социальный педагог
Беркович Татьяна Ивановна
Тема «Я  гражданин России» /вручение паспортов/
Цель:  формирование   правовой   культуры   человека   и   воспитание
патриотических и гражданских чувств учащихся через изучение истории России.
Задачи:
1.Образовательные:
 формирование правовой культуры несовершеннолетних;
 ознакомление учащихся с историей паспортной системы России;
закрепить знания учащихся о государственной символике, об основных
документах государства и гражданина.
2. Развивающие:
 развитие познавательного интереса учащихся;
 развитие таких личностных качеств, как ответственность;
 развивать умение анализировать, делать выводы, обобщать, работать в
группах.
3. Воспитательные:
 помочь учащимся ощутить значимость события вручения паспорта;
 формирование социально одобряемых форм поведения;
 воспитание чувства патриотизма, гражданственности.
Оформление: флаг РФ, герб, плакаты.

ТСО: компьютер. м/медийная установка
Музыка: Гимн России,
Сценарий.
Ведущий:
Дорогие ребята, этот учебный год особенный для большинства учеников
нашего класса. Многие уже получили, а другие получат сегодня паспорт. Мы
собрались сегодня в этом зале. Чтобы всем  вместе понять значимость этого
события в вашей жизни.
1. /под музыку  входят дети, учащиеся 3 класса/
1. Кому нынче песню, друзья запеваем?
Что песнь наша славит?
Кого величает?
2. То юные граждане жизнь начинают,
То юность России в гражданство вступает.
3. Мы особые мальчишки ваши младшие братишки.
4 . Мы особые девчонки ваши младшие сестренки.
5.
  Нам   поздравить   поручили   вас,
  конечно,
Потому что вам сегодня,  вручают паспорта!
  неспроста. МУЗЫКАЛЬНЫЙ   НОМЕР   (Кирносенко   Родион   исполняет   песню   о
России)
Ведущий: Сергей
  Паспорт   охраняет   вашу   фамилию   и   имя   Вашу   личность   и   честь   от
посягательств.   Относитесь  к   паспорту   бережно   и  с  уважением!  Сегодня  вам
только 14 лет, но скоро будет 18 и вы будете принимать участие в выборах
страны и сможете влиять на ход исторических событий в России. Сейчас вы,
занимая активную жизненную позицию, участвуя во всех общественных делах,
будете готовить себя к будущей взрослой жизни.
(Духовой оркестр)
Начинаем церемонию вручения паспорта гражданина
Российской Федерации.
Звучит «Гимн России»
Кроме виновников торжества, в зале находятся одноклассники,
учителя и  гости:
Барабашкин Денис Александрович, тренер команды Черри»
Сердюкова Галина Николаевна, Омское казначейство, руководитель
Лактюшин Андрей Валерьевич, казначейство
Шайдулинова Гульнара Рамазановна, представитель компании «Амвей»
Оверчук Юлия Александровна, журналист  «Домашняя газета»
Никитина Светлана Николаевна, Т.К. «Воронцово»
Наугольных Юлия Олеговна, Омская таможня, инспектор
Барышников Павел Владимирович, начальник, Омская таможня
Петрова Елена Юрьевна, инспектор по связи с общественностью
Позднякова Анастасия Евгеньевна, помощник прокурора ОАО города
Омска
Дорогие ребята с напутственным словом к вам обращается:
Директор школыинтерната №5 Евгений Анатольевич Пузанов
(Выступление духового оркестра)
Для проведения церемонии вручения паспорта юным гражданам
Российской   Федерации   приглашаем   на   сцену     Начальника  отдела
УФМС   федеральной   миграционной   службы   по   Октябрьскому
округу г. Омска)
Носкову Татьяну Александровну/Вручаются паспорта учащимся/ 4. ОБРЯД ПОСВЯЩЕНИЯ ЮНЫХ ГРАЖДАН РОССИИ.
Слова КЛЯТВЫ:
Влад:
*Мы хорошо понимаем, в какой напряженный и трудный период в истории
России мы становимся её гражданами. Мы хорошо понимаем, что от нашего
поколения зависит возрождение России и её будущее.
Лера
* Принимая на себя почетное звание граждан России, мы клянемся своей
учебой,   своим   трудом   и   своими   делами   укреплять   авторитет   и   доброе   имя
нашей школы. Клянемся!
Алексей
* Мы клянемся быть достойными памяти тех людей, которые отдали свои
жизни за честь и независимость Родины Клянемся!
Андрей
* Мы клянемся все свои знания, весь свой труд и все свои силы отдать на
то, чтобы быть настоящими хозяевами земли русской и всемерно способствовать
возрождению великой России! Клянемся!
(Духовой оркестр)
5.Дорогие   ребята,   для   вас   сегодня   День   рождение   гражданина.   Вас
поздравляют ребята
Паспорт для тебя наказ
Быть хорошим – это РАЗ,
Попусту не тратить слова.
Все обдумай сперва  это ДВА.
Не со всех бери пример,
Даже в сорок не кури  это ТРИ.
А ЧЕТЫРЕ  знай всегда:
Жизнь не в радость без труда.
Старших надо уважать,
Малышей не обижать  это ПЯТЬ.
Если поручение есть,
Пронимай его за честь это ШЕСТЬ.
Будь внимателен ко всем – это СЕМЬ.
А ещё тебя мы просим,
Как весну встречай ты осень  это ВОСЕМЬ.
ДЕВЯТЬ – жить не прозябать.
ДЕСЯТЬ  петь и танцевать.
А в ОДИННАДЦАТЬ, конечно, Больше умных книг читать
Никогда не зазнаваться
Вот тебе, наш друг, ДВЕНАДЦАТЬ.
А в ТРИНАДЦАТЬ в счастье жить,
Чтоб гореть, а не коптеть.
А в ЧЕТЫРНАДЦАТЬ  уметь
Правильно решения принимать.
А в ПЯТНАДЦАТЬ – о любви уже мечтать.
А в ШЕСТНАДЦАТЬ  совет:
Про любовь рецептов нет.
О любви, друзья, для вас
Жизнь расскажет лучше нас!
Саша:
Вот вы и перешагнули ещё один рубеж в своей жизни. Вы стали взрослее.
Много ли это 14? Нет мало.
Это лишь только жизни начало.
Ты еще только стоишь у порога,
Ты еще только собрался в дорогу,
Так будь же преданным Родине сыном,
Достойным России гражданином!
1. Ведущий:
В 14 лет! Вам паспорт гражданина
Российской Федерации вручили.
И все сейчас собравшиеся в зале
Улыбки добрые вам с нежностью дарили.
И верно вспомнили, когда иначе.
Обыденно свой паспорт получали,
Поэтому обряд сердечный этот
Они для вас заботливо создали.
2.Ведущий Саша
Запомнится, друзья, вам этот вечер:
Здесь каждый в жизни вам хорошего желал.
Готовились мы тоже к этой встрече,
С волнением вошли мы в этот зал.
3. Ведущий
Мы вам желаем большого счастья,
От чистого сердца приветствуя вас,
Дается вам в руки не просто паспорт,
Дается гражданство Российской Федерации,
4.Ведущий Саша
Много ли это 14,15,16? Нет мало.
Это лишь жизни начало. И впереди у вас еще длинный путь, нелегкая дорога.
Желаем мы по ней идти без горести и бед
И чтоб не встретилось в пути сумели вы преодолеть.
В дальнейшие успехи ваши верим
Усталости желаем вам не знать, бодрость духа не терять
Во всем преуспевать
И достойными гражданами России стать.
Музыкальный номер
/ выходят все ведущие учащиеся /
СЕРГЕЙ
1. Берегите, Россию всею жизнью своей.
От заклятых врагов, от неверных друзей
2. Берегите. Россию, без неё нам не жить!
Берегите её, чтобы вечной ей быть!
Нашей правдой и силой, нашей гордой судьбой
Берегите Россию, нет России другой!
3. Быть бессмертной по силе, но надежда моя,
Если будет Россия  значит буду и я!
Ведущий:
Еще раз поздравляем вас, дорогие ребята с тем, что вы стали настоящими
гражданами   России,   получив   паспорта.   Берегите   их   и   будьте   достойными
гражданами нашей страны.
Исполняется Гимн школы.

file_name: сценарий Вручение паспортов.doc

intro:
Цель: формирование правовой культуры человека и воспитание патриотических и гражданских чувств учащихся через изучение истории России.
Задачи:
1.Образовательные:
- формирование правовой культуры несовершеннолетних;
- ознакомление учащихся с историей паспортной системы России;
-закрепить знания учащихся о государственной символике, об основных документах государства и гражданина.
2. Развивающие:
- развитие познавательного интереса учащихся;
- развитие таких личностных качеств, как ответственность;
- развивать умение анализировать, делать выводы, обобщать, работать в группах.
3. Воспитательные:
- помочь учащимся ощутить значимость события- вручения паспорта;
- формирование социально одобряемых форм поведения;
- воспитание чувства патриотизма, гражданственности.

воспитательная работа

group: Дисциплины

title: «Я - гражданин России» /вручение паспортов/