extracted_text:
Білім беру саласы: Қатынас
Бөлімі: Вариативтік компонент
Театр әрекеті
Тақырыбы:«Менің алғашқы театрым»
Жас шамасы: 2 сәбилер Түсінік хат
Бала ерте жастан бастап шығармашылыққа ұмтылады. Сондықтан балалар
ұжымында балалардың қиялын оятуға, сезімдері мен ойларын еркін білдіруге
атмосфера   жасау   маңызды   болып   табылады.   Бұл   маңызды   рөл   қуыршақ
театрына тиесілі. Қуыршақ театры балалардың көңілкүйін көтеріп қана қоймай,
білім беруде де үлкен үлес қосады. Қиялдауға, жанашырлық танытуға, баланың
ашылуына көмектеседі  және  өзіне  деген  сенімін арттырады.  Театр сабағынан
көңілді шығармашылық процесін жасап шығару үшін, эстетикалық тәрбиесі мен
қуыршақпен ойнау дағдыларын үлестіру қажет.
Балаларды қуыршақпен ең алғаш рет  екі жасында таныстырады. Қуыршақ
театрын сәбилерге мектеп алды даярлық топтарының тәрбиеленушілері немесе
тәрбиешілер орындап көрсетеді.
Екінші   сәбилер   тобынан   бастап,   балалар   үстел   үстінде   қуыршақтарды
басқаруға үйренеді. Балалар өз беттерінше диалог құрастырып үйренуі үшін, біз
олардан   ойыншықтарға   байланысты   шағын   әңгіме   құрастыруын   өтінеміз.
Мәнерлі интонация да болу керек. Балаға әңгіме құрастыруына көмек ретінде
сұрақ   қойып   отыруға   болады.   Бұл   жерде   екінші   сәбилердің   назарлары
шашыраңқы,   тілдері   толыққанды   дамымағандықтан   үлкен   адам   маңызды   рөл
атқарады. Балалардың құрастырған әңгімелері қарапайым болса да, біз баланың
кезкелген   шығармашылығына   қуанамыз.   Әр   баланың   қуыршақпен   ойнау
құштарлығын оятуға тырысамыз. Өйткені ойдан шығарылған ертегілерді театр
арқылы   ойнату   баланың   рухани   дамуына,   өзіне   деген   сенімін   арттыруға
көмектеседі.
Театр   сабағы   мейірімге,   өзара   түсіністікке,   бір   біріне   деген   құрметке
толы   болуы   керек.   Өйткені   бала   өзіне   деген   мейірімділікті,   өзінің
құрдастарының   және   үлкендердің   құрметін   сезгенде   ғана   шығармашылығын
шығара алады.
Келесі   кезең   –   қойылымдармен   жұмыс   болып   табылады.   Бұл   кезеңде
балаларға   актерлік   шеберліктің   негізімен,   театр   қуыршақтарын   басқару
құпияларымен   танысуға   көмек   көрсетеді.   Балалар   ойын   түрінде   өздерінің
сезімдерін   білдіруге   және   өзгелердің   сезімін   түсінуге   үйренеді.   Бұл   оларға
өздерінің   құрбықұрдастарымен   және   үлкендермен   қарымқатынаста
қиындықтардың болмауына көмектеседі. Қойылымдар баланың дамуына тікелей
ықпал   етеді   және   қуыршақпен   сахналауда   қатысу   дағдыларын   дамытады.
Баланың   фантазиясын   оятып,   сахналауды   қоя   бастауға   болады.   Сахналауға
қатысу бала үшін үлкен мереке. Екінші сәбилер тобының балалары үстел үсті
қуыршақ   театрында   өздеріне   жақсы   таныс   «Шұбар   тауық»,   «Үш   аю»   т.б.
ертегілерін жақсы қоя біледі. Біз балаларға мәтінді жаттатпай, өз ойларынан
диалог   шығаруларына   мүмкіндік   беруге   тырысамыз.   Оқу   жылының   соңында екінші сәбилер тобының балалары үстел үсті қуыршақ театрын басқаруды толық
меңгеріп   шығады.   Олар   өз   серіктесін   соңына   дейін   тыңдауға,   сахналаудың
соңына дейін қуыршаққа зейін қоюға үйренеді.
Үздік   психолог   Л.Выготский   былай   деген   екен:   «Шығармашылық
процесстері   баланың   ойнау   барысында   айқын   көрінеді.   Ойын   үстіндегі   бала
шығармашылықтың нағыз шынайы түрін көрсетеді».
Қуыршақ   театры   мен   бала   шығармашылығы   бірбірімен   тығыз
байланысқан: баланың фантазиясы театр әрекеті мен тірі образдарға айналады.
Біздің   мақсатымыз   қуыршақ   театры  арқылы   тәрбиеленушінің  өмірін  қызықты
және жанжақты дамыту болып табылады.   Біз әр баланы тұнып тұрған талант
деп санаймыз. Балалардың шығармашылығын дамытуды неғұрлым ерте бастаса,
соғұрлым   нәтижелі   болып   шығады.   Қуыршақ   театрынан   алған   білімдері   мен
дағдылары балаларға күнделікті өмірінде пайдасы тиеді деп ойлаймыз.
Екінші сәбилер тобында театр сабағының ұзақтығы 1520 минут болуы
керек, аптасына 1 рет,  жылына 36 сағат.
Балаларды   айналаны   қоршаған   әлеммен,   оның   түрлі   қыр–   сырларымен,
Жоспар келесі міндеттерді қарастырады:
бейнелер, бояулар, дыбыстар арқылы таныстыру.
Балалардың   бойында   адамның   көңілкүйіне,   бет   пішінін,   қимыл
қозғалыстарын, дауыс ырғағына қарай тани білу қабілеттерін дамыту.
Балалардың   бойында   достық,
  жанашырлық
қасиеттерін тәрбиелеу. Әлемді тек ақылмен ғана емес, жүрекпен де тани білуге
үйрету.
  адалдық,
  батылдық,
«Вариативтік» білім беру саласының базалық мазмұны
Мақсаты:  Театр   әрекеті     арқылы   балалардың   тілін   дамыту,   сөйлеу
мәдениеті  мен  ой өрісін,  дүниетанымын жетілдіру.
Міндеттері:
Балалардың тілін дамыту, сөйлеу мәдениеті мен ойөрісін, дүниетанымын
жетілдіру;
Балаларды   адамгершілікке   баулу,   ойын   нақты   тапқыр   сөйлеуге,   ақылды,
салмақты ой айтуға баулу;
Баланың  қиялын,  есте  сақтауын  шығармашылық  қабілетін  дамыту, ойдан
әңгіме, ертегі шығарып айтуға дағдыландыру;
Баланың әлеуметтік және эмоционалдық дамуына жағдай жасап, әр баланың
жеке дара әртістік, шығамашылық қасиеттерін  ескере отырып, өзін қоршаған
ортаға,   адамдарға,   құрбыларына,   өзіне   деген   қарымқатынас   мәдениетін
қалыптастыру; Мазмұны:
Мектепке   дейінгі   жасөспірім   баланы   тәрбиелеу   мен   дамыту   ісіне
байланысты мақсаттарды шешуде театр ерекше рөл атқарады. Театр әр балаға
қуаныш   ұмтылмас   әсер   сыйлайды,   оның   көркемдік   талғамын,   еліктеуі   мен
қиялын дамытады. Әдетте адамның жеке басының қасиеттері бес жасқа дейін
қалыптасады.   Сондықтан   да   баланың   жанжақты   қалыптасуы   үшін   мектеп
жасына дейінгі бүлдіршіндердің бойына жақсы, жағымды қасиеттерді сіңіре білу
керек. Бала әр нәрсеге құмар, қызыққыш, ол өзінің айналасында болып жатқан
өзгерісті,  тамаша  құбылыстарды  сезінуге тырысады.  Оның  жанжақты  дамып,
жеке   тұлға   болып   тәрбиеленуіне,   тілінің   дамуын   театрландырылған   ойындар
арқылы жетілдіруге болады.
Күтілетін нәтиже:
Театр, оның түрлері туралы түсініктері болады;
Ана тіліндегі сөздік қоры молаяды;
Диалог бойынша сөйлесу арқылы тіл мәдениетін жетілдіреді. Перспективтік жоспар
№
Тақырыбы
Мақсаты
1
2
3
4
Театр   қуыршақтармен
таныстыру
Театр
қуыршақтарымен
таныстыру
Бесік жыры
Бесік жыры
5 Біз ойнаймыз
6 Біз ойнаймыз
7 Үстел үсті
қуыршақтарымен
таныстыру.
8 Үстел үсті
қуыршақтарымен
таныстыру.
Театр әрекетіне
қызығушылықтарын арттыру.
Театр әрекетіне
қызығушылықтарын арттыру.
Халық ауыз әдебиетінің
шығармалары арқылы
қуыршақты бесікке бөлеуге
үйрету.
Халық ауыз әдебиетінің
шығармалары арқылы
қуыршақты бесікке бөлеуге
үйрету.
Театр қуыршағына
қызығушылықпен зейінін
шоғындыруға,  ұқыпты қарауға
тәрбиелеу.
Театр қуыршағына
қызығушылықпен зейінін
шоғындыруға,  ұқыпты қарауға
тәрбиелеу.
Үстел   үсті
жүргізуге дағдыландыру.
  қуыршақтарын
 Үстел үсті қуыршақтарының
әрекетіндегі эмоциясын ым
ишара арқылы жеткізе білуге
дағдыландыру.
Сағат
саны
1
1
1
1
1
1
1
1 9
«Бауырсақ»  ертегісі
Ертегіні еске түсіру арқылы
балалардың тілдерін дамыту.
10 Бауырсақтың әні
11
12
«Бауырсақ,   бауырсақ
мен сені жеймін...»
«Бауырсақ»   ертегісін
сахналау.
13 Көңілді қуыршақтар
14 Өтілген өлең
тақпақтарды қайталау.
15 Қандай әсем
шыршамыз
 Өлең арқылы тілдерін
жаттықтыру.
Қуыршақтар арқылы
кейіпкерлердің рөлін таңдай
отырып, балалардың
қызығушылықтарын арттыру.
Сахналауға деген
қызығушылықтарын арттыру.
Үстел   үсті   қуыршақтарының
эмоциясын   сөйлей   отырып,  ым
ишара   арқылы   жеткізе   білуге
дағдыландыру.
 Үстел үсті қуыршақтарын
жүргізуді бекіту, өтілген өлең
тақпақтарды қайталау.
Фланелеграф арқылы
балалардың қойылымға деген
ынтасын арттыру.
16 Жаңа жыл ертеңгілігі Жаңа жыл ертеңгілігінде ата
аналар мен балабақша
қызметкерлерінің алдында
қойылымға қатысып, ән айтуға,
билеуге  деген
қызығушылықтарын  ояту
Балалардың театр әрекеті
бойынша қабылдаған
қабілеттерін бағалау (қыркүйек
желтоқсан).
Балалардың театыр әрекеті
бойынша қабылдаған
қабілеттерін бағалау (қыркүйек
желтоқсан).
Ертегіні еске түсіру арқылы
балалардың тілдерін дамыту.
Ойын арқылы кейіпкерлердің
рөлін таңдай отырып, дауыс
ырғағын келтіре білу.
Фланелеграф арқылы ертегіні
сахналау, тілдерін жаттықтыру.
17 Балалардың білім
деңгейлерін анықтау
18 Балалардың білім
деңгейлерін анықтау
19
«Үш аю» ертегісі
20
«Даусынан таны»
21
«Үш   аю»
сахналау
ертегісін
22
«Үш   аю»
ертегісін Ертегі кейіпкерлерінің
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1 сахналау
23 «Шалқан» ертегісі
эмоцияларына ене  отырып,
сахналауға үйрету.
Ертегі мазмұнымен таныстырып,
ертегіге деген қызығушылығын
арттыру.
24 Бір үйде біз нешеуміз? Фланелеграф арқылы сахналау,
25 «Осындай  үлкен
шалқан...»
26
27
28
«Шалқан»   ертегісін
сахналау
«Шалқан» ертегісін
сахналау
«Шұбар
ертегісі
тауық»

29 Алтын жұмыртқа
30
«Шұбар тауық»
ертегісін сахналау
31 Үйшік
32 Ертегі  құрастыру
33 Менің сүйікті
қуыршағым.
тілдерін жаттықтыру.
Ертегі кейіпкерлерінің
эмоцияларын үстел үсті
қуыршақтарының қимыл
қозғалысы арқылы көрсетіп,
жаңа әрекеттер жасауға
ізденісте болу.
Фланелеграф арқылы ертегіні
сахналау, тілдерін жаттықтыру.
Рөлдерге   бөлініп   ертегіні
сахналауға үйрету.
Ертегіні   еске   түсіру   арқылы
балалардың тілдерін дамыту.
Фланелеграф   арқылы   ертегіні
сахналау, тілдерін жаттықтыру.
Рөлдерге   бөлініп   ертегіні
сахналауға үйрету.
Ертегі кейіпкерлерінің
жағымды және жағымсыз
қасиеттерін ажыратып,ым мен
ымдау арқылы оны бейнелеуге
үйрету.
Тәрбиеші көмегімен балалар
үстел үсті театры қуыршақтарын
пайдаланып, ертегілерді ойдан
шығаруға ынталандыру.
Баланың ұжыммен үстел үсті
қуыршақтармен ойнауға ниетін
қолдау,  қуыршақты жүргізе
отырып  қимыл мен сөз
арасындағы байланысын
қадағалау.
34 «Мен бүгін...боламын» Бала өзі таңдаған кейіпкердің
35 Қорытынды
рөліне еніп мимикасын,
қозғалысын, күшін, дауыс
ырғағын, сөз ырғағын келтіруге
дағдыландыру.
Балалардыңтеатройын
әрекетіне талдау жасау.
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1 36 Қорытынды
Балалардыңтеатройын
әрекетіне талдау жасау.
1
Барлығы: 36 сағат
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Театр қуыршақтармен таныстыру
Мақсаты: Театр әрекетіне қызығушылықтарын арттыру .
Театр әрекетіне қызығушылығын ояту. Қуыршақтарды қозғау әрекетін
бақылау.
Көрнекіліктер: театр қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Біздерде бар қуыршақ,
Бұзау, қозы, құлыншақ.
Ойыншықтар тыңдайды,
Ақыл айтсақ, бұйырсақ.
Қуыршақтар ұйықтайды,
Айтқанымнан шықпайды.
Педагог балалармен сәлемдесіп, театр
қуыршақтарын көрсетеді.
Балаларды  театр қуыршақтарымен
таныстырады.
Міне балалар қараңдаршы, қандай
қуыршақтар.
Кәне атап беріңдерші? (қоян, түлкі, аю,
қасқыр)
Балаларды әңгімеге тарта отыра,
педагогтың сұрауы бойынша әрекеттер
жасайды. Педагог  қонжық, көжек, түлкі
қуыршақтарын сипатып, қасындағы
балаларға ұсынуды сұрайды.
Баланың әрекеті
Балалар тақпақты тыңдайды.
Балалар театр
қуыршақтарына  қызыға
қарайды.
Қуыршақтармен танысуға
құлшыныс танытады.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды. Педагог қуыршақтарды қозғап, дауыс
ырғағымен көркемдеп дауыстайды.
Балалар қуаныш сезімін
танытады.
Қорытынды
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне
қарап мақтап, мадақтайды.

Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Бесік жыры
Мақсаты: Халық ауыз әдебиетінің  шығармалары арқылы қуыршақты бесікке
бөлеуге  үйрету. Шығарма арқылы  балалардың тілін дамыту. Сөйлеу
дағдыларын жаттықтыру.
Көрнекіліктер: қуыршақ Айдана, бесік
Әрекет түрі
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Педагог балаларға қуыршақ Айдана
келгенін хабарлайды. Қуыршақты
жүргізе отырып, Айдананың ұйқысы
келгенін айтады. –Балалар, Айданы
ұйықтату үшін не істеміз?  (төсекке
жатқызамыз) – Дұрыс балалар, ал
жатқызған соң өлең айту керек.
Әлди әлди ақ бөпем,
Ақ бесікке жат, бөпем!
Жылама, бөпем, жылама
Жілік шағып берейін.
Балаларға бесік жырын айтып, қуыршақ
Айдананы ұйықтады.
Балаларды кезектеп бесікті  тербетуге
шақырып, бесік жырын қайталайды.
Балалар  қуыршаққа
қызыға қарайды.
Балалар тақпақты
тыңдайды.
Қуыршақтармен  танысуға
құлшыныс танытады.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Бесік жырын педагогпен
қайталау.
Қорытынды
Балалармен бүгін бесік жырын
жаттағынын айтып, мадақтайды.

Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Біз ойнаймыз
Мақсаты: Театр қуыршағына қызығушылықпен зейінін шоғындыру.
Қуыршақтарды  ұқыпты пайдалануға тәрбиелеу. Сөйлеу дағдыларын
жаттықтыру.
Көрнекіліктер: ат, қуыршақ, қонжық қуыршақтары. Қонжықтар бас киімі. Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Педагог топқа ат, қуыршақ, қонжық
қуыршақтарын еңгізеді. Балаларға
ойыншықтарды қарап алуға, ұстап
көруге  уақыт береді. Содан соң
балаларға ойыншықтар туралы
тақпақтарды оқып  береді. Бұзау
Тентек болма, ақ бұзау,
Еріншек болма, ақ бұзау.
Кең далада сенімен,
Жарысып мен жүгірем.
 Мысығым
Адал екен бұл мысық,
Ала мысық, сұр мысық.
Піскен сүтті кеседен,
Жалап ішіп тұр екен.
Құлыншақ.
Құлыншақ, құлыншақ,
Шапқылайсың даламен.
Дос болсайшы құлыншақ,
Мен сияқты баламен.
Тақпақтардың мазмұны бойынша
балалар әрекеттер жасайды
(құшақтайды, сипайды, аялайды)
Баланың әрекеті
Балалар  қуыршаққа  қызыға
қарайды.
Балалар тақпақты тыңдайды.
Қуыршақтармен  танысуға
құлшыныс танытады.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Бесік жырын педагогпен
қайталау.
Қонжықтар  атрибуттарын педагог
балаларға кигізіп, ауенді тыңдап билеуді
ұсынады.
Балалар қызығушылық
танытады.
Қорытынды
Балаларды мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Үстел үсті қуыршақтарымен таныстыру.
Мақсаты: Үстел үсті қуыршақтарын жүргізуге дағдыландыру. Балалардың
тілін дамыту, сөйлеу дағдыларын жаттықтыру.
Көрнекіліктер: көжектер, түлкі қуыршақтары Әрекет түрі
Мотивация
Тәрбиешінің әрекеті
Педагог кішкентай көжекті балаларға
таратып, оларды қолға ұстап қарап алып
сипайды.
Баланың әрекеті
Балалар  көжекке  қызыға
қарайды.
Ізденіс
ұйымдастыру
 –Балалар қазір ойын ойнаймыз.
Ойынның шарты: Бір балаға түлкі
қуыршағын береді, қалған балалар
көжектермен үстел үстінде жүргізеді.
Ойынды жүргізуші: ( педагог)
Көжектерім, тұршы
Беттеріңді жушы.
Ну орманға барайық,
Тамақтанып алайық.
Қоян: Жалмаңдаған қу түлкі
Келіп қапты орманнан.
Көжектерің, қайда? деп
Қуып келді соңымнан
Балалар көжектерді ән ырғағымен
секіртіп, үстел үстінде қашқанын
көрсетеді, түлкі қуыршағы оларды
қуады.Ойынды екі рет ойнатып, сөздерін
хормен қайталатады. Балаларға көңілді
әуенді қойып, көжектерді үстел үстінде
жүргізіп, билетуге шақырды.
Балалар ойынға қатысады.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Тақпақты педагогпен
қайталау.
Балалар қызығушылық
танытады.
Қорытынды
Педагог балалар  мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Бауырсақ» ертегісі
Мақсаты: Ертегіні еске түсіру арқылы балалардың тілдерін дамыту.
Балалардың ой өрісін, қиялын дамыту.Балаларды адалдыққа, достыққа, адамгершілікке, татулыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Ертегі желісі бойынша суреттер, ертегі кейіпкерлерінің
қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Балалармен амандасу.Сәлем саған
жарық күн,
Сәлем,сәлем достар.
Жұмбақ жасыру:
Қоян,аю,түлкі туралы жұмбақтар айту.
Қай ертегінің кейіпкерлері екенін еске
түсіру. «Бауырсақ» ертегісінің
мазмұнын еске түсіріп айту.  Міне
балалар, бұл ертегіде түлкі бауырсақты
жеп қояды, бауырсақ сәтсіздікке
ұшырайды. Түлкі қандай?
Бауырсақты жеп қойғаны аянышты ма?
Әрине.Қуыршақтарды үстел үстінде
жүргізіп, билетуге шақырады.
Қоян болып секірейік,
Аю болып қорбаңдайық.
Қасқыр болып ырылдайық,
Түлкі болып бұлаңдайық.
Ертегі мазмұнын сұрақ жауап арқылы
пысықтау.
Баланың әрекеті
Балалар  көжекке  қызыға
қарайды.
Балалар жұмбақтарды
шешеді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
23 бала мазмұнын айтады.
Балалар қызығушылық
танытады.
Қорытынды
Сұрақ жауап арқылы қорытындылау,
мадақтау. Педагог балалар  мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті Тақырыбы: Бауырсақтың әні
Мақсаты:Өлең арқылы тілдерін жаттықтыру. Балалардың ой өрісін, тілін
дамыту.Балаларды татулыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Ертегі желісі бойынша суреттер, ертегі кейіпкерлерінің
қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Баланың әрекеті
Балалар  суретке қарап
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Балалар  әнді  айтады.
Балалар қызығушылық
танытады.
Тәрбиешінің әрекеті
Балалармен амандасу.Ертегі желісі
бойынша суреттерді балалармен қарап,
әңгімелеу.
Қай ертегінің кейіпкерлері екенін еске
түсіру. «Бауырсақ» ертегісінің
мазмұнын еске түсіріп айту.  Педагог
«Бауырсақтың» әнін еске түсіріп, оқып
береді: Бидай ұннан иленген,
Өзін майға пісірген
Бүйрек беті қызарған
Шуақты күнге ұқсаған.
Ыстық пештен түсірген
Суысын деп бауырсақты
Терезеге түсірген,
Терезеден секіріп,
Жол бойымен жөнелген.
«Бауырсақ» қуыршақты үстел үстінде
жүргізіп, әнін айтуға шақырады.
Ертегі кеіпкерлерінің әрекеттерін
көрсету:
Қоян болып секірейік,
Аю болып қорбаңдайық.
Қасқыр болып ырылдайық,
Түлкі болып бұлаңдайық.
Ертегі мазмұнын сұрақ жауап арқылы
пысықтау.Педагог балалар  мадақтайды. Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Бауырсақ, бауырсақ  мен сені жеймін...»
Мақсаты:Қуыршақтар арқылы кейіпкерлердің рөлін таңдай отырып,
балалардың қызығушылықтарын арттыру. Бүлдіршіндердің ойлау, есте
сақтау , қиялдау, танымдық қабілеттерін дамыту. Байланыстыра сөйлеу
қабілеттерін жетілдіру, сөздік қорларын молайту.
Көрнекілігі: Ертегі желісі бойынша ертегі кейіпкерлерінің қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Балалармен амандасу.Ертегі желісі
бойынша балаларға қуыршақ таңдап
алуды сұрап, әңгімелеуге шакыру.
Бауырсаққа  ертегінің қандай
кейіпкерлері кездескен екенін еске
түсіру. Педагог «Бауырсақтың» әнін
балалармен бірге хормен қайталап, еске
түсіреді: Бидай ұннан иленген,
Өзін майға пісірген
Бүйрек беті қызарған
Шуақты күнге ұқсаған.
Ыстық пештен түсірген
Суысын деп бауырсақты
Терезеге түсірген,
Терезеден секіріп,
Жол бойымен жөнелген.
Бауырсаққа нелер кездескенін атап беру
(қоян, аю, қасқыр, түлкі).Балаларға
қойылған сұрақтарға толық жауап
беруін талап ету.
 Ертегі кейіпкерлерінің әрекеттерін
көрсету:
Қоян болып секірейік,
Аю болып қорбаңдайық.
Қасқыр болып ырылдайық,
Түлкі болып бұлаңдайық.
Баланың әрекеті
Балалар  суретке қарап
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
 Балалар  әнді  айтады.
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Балалар қызығушылық
танытып, қайталайды.
Қорытынды
 Педагог балалар  мадақтайды. Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Бауырсақ»  ертегісін  сахналау.
Мақсаты:Ертегі әлеміне қызығушылығын қалыптастыру.
Ертегі сахналау барысында кейіпкерлердің мінезқұлқын жеткізе білуге
үйрету. Ертегідегі кейіпкерлердің сөз мәнерін, қимыл қозғалысын келтіріп
ойнауға үйрету. Сөздерді анық айтуға, есте сақтау қабілетін дамыту.
Көрнекілігі: Ертегі желісі бойынша ертегі кейіпкерлерінің қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Балалармен амандасу. Сендерге жақсы сөздер
айтқанды жақсы көресіңдер ме?
(педагог балалардың алақандарын ұстап жылы
сөздерін жеткізеді.)Балалар шеңбер бойында
тұрады. Ботақандарым менің жарайсыңдар!
Балалар қане есімізге түсіріп көрейікші,
ертегілердің басы қалай басталады?Балалар:
«Ерте, ерте, ертеде, ешкі жүні бөрте де». Ал
балалар ертегі әлеміне саяхат жасайық.
Ертегілер әлеміне бару үшін қандай көлікпен
барайық?
 Пойызбен барайықшы, тез жетеміз
(пойыздың дауысы естіледі) Біз ертегі әлеміне
келдік, қане жайғасып отырайық. Сендерге
жұмбақ жасырғым келіп тұр, мына суреттерге
қарап отырып тауып алайық.
Өзі қу, жүрген жері айқай – шу. (түлкі)
Орманда жұр секендеп, керемет тым саққұлақ
(қоян) Ит сияқты пішіні, ұнатпайды ол кісіні.
(қасқыр)Қыс бойына жатады, тәтті ұйқыға
батады. (аю) Әжеміз бізге не пісіреді
(бауырсақ) Ертегі кеіпкерлерінің әрекеттерін
көрсету:Қоян болып секірейік,
Аю болып қорбаңдайық.
Қасқыр болып ырылдайық,
Түлкі болып бұлаңдайық.
«Бауырсақ» ертегісінің мазмұнын еске түсіріп
айту.  «Бауырсақ» ертегісін қуыршақ театр
арқылы қоюын ұсынады.
Балалар қуыршақтарын алып ертегіні
сахналайды.
Баланың әрекеті
Балалар  суретке қарап
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
 Балалар  әнді  айтады.
Балалар қызығушылық
танытады.
Жұмбақтарды суретке
қарап шешеді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Балалар сахналауға
қатысады. Қорытынды
 Педагог балалар  мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Көңілді қуыршақтар»
Мақсаты:Үстел үсті қуыршақтарының эмоциясын сөйлей отырып, ымишара
арқылы жеткізе білуге дағдыландыру. Кейіпкерлердің қимыл қозғалысын
келтіріп ойнауға үйрету.
Көрнекілігі: мысық, қоян, аю. т.б
Әрекет түрі
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Педагог сабаққа ойыншық мысықты еңгізеді.
Балалар қараңдаршы қандай сүйкімді
мысық.Өздерің сипап көріңдерші.Жүні қандай
екен?Ал балалар мысық қандай
жануар? Немен қоректенеді?Ал немен
ойнағанды жақсы көреді?Мысыққа қалай
қамқорылық жасауға болады? Мысық туралы
балаларға тақпақ оқып береді:
Адал екен бұл мысық,
Ала мысық, сұр мысық.
Піскен сүтті кеседен,
Жалап ішіп тұр екен.
Балалар мен сендерге бүгін көптеген
ойыншықтар алып келдім.
Дидактикалық ойыны: «Не жоқ?»
Шарты: ойыншықтарды қатарқатар қойып,
балалардың назарын ойыншықтарға аударады.
Осыдан кейін балалар көздерін жұмып
отырады. Осы кезде педагог ойыншықтардың
біреуін алып қояды. Балалар көздерін ашып,
қай ойыншықтың жоқ екенін табады. Жоқ
ойыншықты тапқаннан соң, оны ымишара
арқылы жеткізе білу.
Балалар  мысыққа  қарап
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Балалар қызығушылық
танытады.
Ойынға қатысу.
Кейіпкерлердің қимыл,
ымишара арқылы
қайталау.
Қорытынды
 Педагог балалар  мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Өтілген өлең тақпақтарды қайталау.
Мақсаты: Үстел үсті қуыршақтарын жүргізуді бекіту, өтілген өлең
тақпақтарды қайталау. Балаларды сөзді анық айтып, дұрыс сөйлей білуге
баулу, сөздік қорларын дамыту. Ойыншықтармен қалай ойнау керектігін
түсіндіріп, ұқыптылыққа, эстетикалық талғамдарын кеңейту. талдау.
әдемілікке тәрбиелеу
Көрнекіліктер: мысық, бұзау, құлыншақ, қуыршақ, мысық. Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Баланың әрекеті
Балалар
ойыншықтарға
қызыға қарайды.
Балалар тақпақты
тыңдайды.
Тәрбиешіні
тындайды, әрекеттер
жасайды.
Балалар
қызығушылық
танытады.
Тәрбиешінің әрекеті
Балалар, қараңдаршы қандай керемет әдемі
ойыншықтар бар. Олай болса кәне, балалар
ойыншықтармен сырласайық.   Сендер қандай
ойыншықтарды көріп тұрсындар айтындаршы.
Балалар: Аю, сиыр, доп, қоян, қуыршақ, мысық.
Ойыншықтар әр түрлі болады, Қатты, жұмсақ.
Көңілді, қорқынышты болады екен.Сендерде
қандай ойыншықтар бар?балалар ойыншықтар
туралы тақпақтар білесіңдер ме?
Ойыншықтарым көп менің,
Бәрін жақсы көремін.
Кешке дейін жалықпай,
Бірге ойнап жүремін.
Мынау не?
Бұзау
Тентек болма, ақ бұзау,
Еріншек болма, ақ бұзау.
Кең далада сенімен,
Жарысып мен жүгірем.
 Мысығым
Адал екен бұл мысық,
Ала мысық, сұр мысық.
Піскен сүтті кеседен,
Жалап ішіп тұр екен.
Құлыншақ.
Құлыншақ, құлыншақ,
Шапқылайсың даламен.
Дос болсайшы құлыншақ,
Мен сияқты баламен.
 Сендер ойыншықтар туралы көп нәрсе білдіңдер.
Ойыншықтар қандай болады? ойыншықтар туралы
өлең, тақпақ айтыңдар, ойын
ойнадындар.Ойыншықтарды сындырмай,ұқыпты
ойнап, ойнап болған соң жинап қою керек.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Қандай әсем шыршамыз
Мақсаты: Фланелеграф арқылы балалардың қойылымға деген ынтасын
арттыру.Балалардың тілін дамыту. Сөйлеу дағдыларын жаттықтыру.
Көрнекіліктер: шырша,ойыншықтар, фланеграф Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Балалар сендер жаңа жыл мерекесін
жақсы көресіңдер ме? Ал жаңа жыл
 шырша
 иә
мерекесінде не міндетті түрде болу
керек? Шыршаны қайдан алуға болады?
 шырша
 базардан
Балалар біз сендермен шыршаны
безендіреміз. Әр балаға әрекеттенуге
мұмкіндік беру.
Тілдік жаттығу.
Қарқаржер бетінде қар
Ша – ша –әсем шырша
Шықшықойыншық тіздік.
Балалар шырша мерекесіне кім бізге
сыйлық әкеледі?
Тақпақ дайындадыңдар ма? Балалардан
Балалар жайпақ
ойыншықтармен
безендіреді.
Жаттығуды
қайталайды.
Аязата
Балалар тақпақты
тақпақты мәнерлеп айтуды талап ету.
айтады.
Қорытынды
Педагог балалар  мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Жаңа жыл ертеңгілігі
Мақсаты: Жаңа жыл ертеңгілігінде ата аналар мен балабақша
қызметкерлерінің алдында қойылымға қатысып, ән айтуға, билеуге  деген
қызығушылықтарын  ояту. Көрнекіліктер: шырша,ойыншықтар, фланеграф
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Әсем безендірілген залға балалар кіреді.
Әуен ойналып әсем безендірілген шырша
жанады. Көңілді музыка ырғағымен балалар
ән айтады.  Балалар, Жаңа жылды қарсы
алуға бәрің дайынсыңдар ма? Олай болса,
бүгінгі Жаңа жыл мерекесіне арналған
тақпақтарымыздан шашу шашайық.
Енді балалар, бәріміз бірге қосылып
дауыстап Аяз ата мен Ақшақарды
шақырайық. Бәрі қосылып: «Аяз ата, Аяз ата!
Ақшақар, Ақшақар! Залға әуенмен Аяз ата
мен Ақшақар кіреді.Аяз ата, Ақшақармен
Балалар тақпақты
айтады.
балаларға ертегі саханалап беруді сұрайды.
«Бауырсақ» ертегісін рөлге бөліп костюмдері
Балалар қызығушылық
танытады.
арнайы дайын балаларды сахнаға шығару.
Ақшақармен қарлы қыздардың биі.
Аяз ата: Балаларым менің сыйлығыма
ризасыңдар ма? Олай болса мен жолға
шығайын. Барлықтарың өнерлі балалар
екенсіңдер! Қош сау болыңдар!
Қорытынды
Балалар сыйлыққа мәз
болады.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Балалардың білім деңгейлерін анықтау
Мақсаты: Балалардың театр әрекеті бойынша қабылдаған қабілеттерін
бағалау (қыркүйек желтоқсан). Бірінші жұмасында театр әрекетін қаншалықты меңгергендерін
анықтау. Педагог балалардың сөйлеу мәнерін, ым ишарасын, қимыл
қозғалысын, ойын ісәрекетін бағалайды.
Екінші жұмасында қуыршақ театрын қалай меңгергендігін анықтау.
Балалардың қуыршақпен қалай әрекет жасайтындығы, қуыршақ театырындағы
рөлдерді игеруін бақылау.
Балалардың білім деңгейлері келесі баағыттар бойынша бағаланады:
Әртістік шеберлігі
1.    Сөйлеу мәнері (жаңылпаштар, тіл ұстарту жаттығулары).
2.    Ым ишара (тақпақты дене қимылы (қол сермеу, қол бұлғау, бас изеу және
т.б.) арқылы көрсете білу).
3.    Ымдап түсіндіру (өз сезімдерін бет әлпетіндегі эмоциясы арқылы көрсете
білуі және қалауы бойынша өзгерте білуі).
4.    Қимыл қозғалысы (әуені бар қойлым).
Қойылымдар
1.    Қойылымдарға қатысуға ықылас білдіруі.
2.    Серіктесімен тіл табыса білуі.
3.    Кейіпкердің бейнесін сомдау үшін рөлге ене білуі.
Қуыршақтармен қойлым
1.    Қуыршақпен ойнауға ынтасының болуы.
2.    Қуыршақты жүргізе білуі.
3.    Қуыршақ арқылы жағдайға қарай суырып салма айта білуі.
Қуыршақ театры
1.    Ертегіні сахналауға ықылас білдіруі.
2.    Қуыршақтың көмегі арқылы, серіктестерімен тіл табыса білуі.
3.    Үстел  үсті қуыршақ театры арқылы бейнеге ене білуі.
Балалардың білімі, біліктері мен қабілеттерін бағалау.
Өте жақсы3, Жақсы2,
Орташа1,
Төмен0

3 баланың сөйлеу мәнері, ым ишарасы, қимыл қозғалысы, ойын ісәрекетін
өте жақсы көрсетеді. Рөлге еніп, жағдайға қарай суырып салма айта біледі,
қуыршақты басқара алады.
2 бала рөлге еніп, қуыршақты басқара алады.
1 бала өзінің сезімдерін қимылмен, ым ишарамен жеткізе білмейді.
0 баланың ынтасы жоқ.
Бала аты
жөні
1 2 3 4 5 6 7 8 9
0
1
1
1
2
1
3
1
4
1
5
1
6
1
7
1
8
1
9
1
0
2
1
2
2
2
3
2
4
2
1
2
3
4
к
і
т
с
і
т
р
Ә
і
г
і
л
р
е
б
е
ш
р 1
а
д
2
м
ы
3
л
ы
й
о
Қ
н
е
м
р
а
т
қ
а
ш
р
ы
у
Қ
м
ы
л
й
о
қ
1
2
3
1
2
3
қ
а
ш
р
ы
у
Қ
ы
р
т
а
е
т

ы
с
а
ғ
а
б
ы
д
н
ы
т
ы
р
о
Қ Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Үш аю» ертегісі
Мақсаты: Ертегіні еске түсіру арқылы балалардың тілдерін дамыту.Шығарма
арқылы  балалардың тілін дамыту. Сөйлеу дағдыларын жаттықтыру.
Көрнекіліктер: үш аю, Маша қуыршақтары.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Тәрбиешінің әрекеті
Аю отыр партада,
Екі қолы қалтада.
Апай сабақ сұраса,
Ұйықтап қапты масқара.
Педагог балалармен сәлемдесіп, балалардан
қандай жануар туралы тақпақ айтқандарын
сұрайды.
Балалардың назарын үстел үстінде тұрған
қуыршақтарға аударады.
 балалар қараңдаршы, бұл қандай ертегінің
кейіпкерлері.
Кәне атап беріңдерші?
Балалар кәне «Үш аю» ертегісін есімізге
түсіріп көрейік.
Педагог қуыршақтарды қозғап, дауыс
ырғағымен көркемдеп дауыстайды.
Қуыршақтармен өздеріне әрекет жасауға
мүмкіндік береді.
Қорытынды
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Баланың әрекеті
Балалар тақпақты
қимыл жасап айтады.
Балалар амандасады, аю
туралы деп жауап
береді.
Балалар театр
қуыршақтарына  қызыға
қарайды.
Балалар бұл үш аю
ертегісіндегі аюлар мен
Маша деп жауап береді.
Балалар ертегіні
естеріне түсіріп
мазмұндап айтып
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды
Балалар қуаныш сезімін
танытады. Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Даусынан таны»
Мақсаты: Ойын арқылы кейіпкерлердің рөлін таңдай отырып, дауыс ырғағын
келтіре білу. Сөйлеу мәнерін, тілдерін дамыту. Түрлі дауыс ырғағынан
кейіпкерлерді тани білулерін  жетілдіру.
Көрнекіліктер: қонжық, әке, ана, бала аюлардың қуыршағы.
Әрекет түрі
Мотивация
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Ізденіс
ұйымдастыру
Педагог балалармен сәлемдесіп, қонаққа
қонжық  келгенін хабарлайды.
Балалар қонжық сендермен «Дауысынан таны
» ойынынойнағысы келіп тұр.
Ойынның шарты: «үш аю» ертегісіндегі
аюлардың дауыстарын келтіру.
Балалар амандасады.
Қонжықты ұстап, сипап
көреді.
Балалардың
қызығушылықтары
артып, ойын шартымен
танысады.
 Қазір мен ойынды бастап беремін, ал
сендер жалғастырасыңдар.
Балалар ойынның
барысымен танысады.
Ширманын артында тұрған үш қуыршақтың
біреуін ұстап тұрып, жуан дауыспен: Кім
менің орындығыма отырған? деп
дауыстайды.
Балалар бұл әке
аюдыңжуан дауысы деп
табады.
Ал енді бір бірден ойнап көрейік.
Ортаға балаларды шығарып: жуан, жіңішке,
орташа дауыспен, әке аю, ана аю, балааюдың
дауыстарын келтірулерін сұрау.
Балалар кезекпе кезек
қуыршақтарды ұстап,
дауыс ырғақтарын
келтіріп дыбыстайды.
Қонжық: балалар өте тамаша ойын болд, ал
енді көріскенше сау болыңдар.
Балалар қонжықпен
қоштасады. Қорытынды
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Балалар қуаныш сезімін
танытады.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Үш аю»  ертегісін сахналау.
Мақсаты: Фланелеграф арқылы ертегіні сахналау, тілдерін
жаттықтыру.Балалардың ой өрісін дамыту. Сөйлеу дағдыларын жаттықтыру.
Көрнекіліктер:фланеграф, аюлар мен машаның, құралдардың суреттері.
Әрекет түрі
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті Мотивация
Шаттық шеңберде бір біріне амандық,
сәттілік тілеуге шақыру.
Балалар бүгін біз фланеграф арқылы «Үш
аю» ертегісін сахналаймыз.
Бұл ертегіні сахналау үшін бізге
кейіпкерлерді сомдайтын қатысушылар
керек.
Ізденіс
ұйымдастыру
Балалар
амандасады.Бірбіріне
тілектерін білдіреді.
Балалардың
қызығушылықтары
артады.
Ол үшін «Дауысынан таны» ойынын ойнайық.
Ең шапшан жауап берген балалар ертегіні
сахналайды.
Ойынның шартымен
танысады.
Ширманын артында тұрған үш қуыршақтың
біреуін ұстап тұрып, жуан дауыспен: Кім
менің орындығыма отырған? деп
дауыстайды. Балалардың ішінен суырылып
шапшаң жауап берген балаларды ертегіге
қатыстыру
Балалар бұл әке аюдың
жуан дауысы деп
табады.
Балалар рөлдерге
тағайындалып ертегіні
сахналайды.
Қорытынды
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Балалар қуаныш сезімін
танытады.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Үш аю»  ертегісін сахналау.
Мақсаты: Ертегі кейіпкерлерінің эмоцияларына ене  отырып, сахналауға
үйрету.Кейіпкерлердің қимыл қозғалысын келтіріп ойнауға үйрету.
Көрнекіліктер: аюлардың атрибуттары, машаның ккиімі,  құралдар. Әрекет түрі
Мотивация
Тәрбиешінің әрекеті
Балалармен амандасу. Бір – біріне гүл шоғын
ұсынып тілек білдіру. Өте жақсы балалар.
Балалар қане есімізге түсіріп көрейікші,
ертегілердің басы қалай басталады?
 Ал балалар ертегі әлеміне саяхат жасайық.
 Ертегілер әлеміне бару үшін қандай
көлікпен барайық?
 Пойызбен барайықшы, тез жетеміз
(пойыздың дауысы естіледі)
 Біз ертегі әлеміне келдік, қане жайғасып
отырайық.
 Сендерге жұмбақ жасырғым келіп тұр,
мына суреттерге қарап отырып тауып
алайық.
Қыс бойына жатады, тәтті ұйқыға батады.
(аю)
Ертегі кеіпкерлерінің дауысын келтіреді:
Кім менің орындығыма отырған?
Кім менің ботқамды жеп қойған?
Кім менің төсегіме мініп секірген?
«Үш аю» ертегісінің мазмұнын еске түсіріп
айту. Ертегіні қуыршақ театр арқылы қоюын
ұсынады.
Балалар қуыршақтарын алып ертегіні
сахналайды.
 Педагог балалар  мадақтайды.
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Баланың әрекеті
Балалар
амандасады.Гүл
шоқтарын ұсынып
тілектерін білдіреді.
Балалар: «Ерте, ерте,
ертеде, ешкі жүні бөрте
де».
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды.
Балалар  жұмбақты
шешеді.
Балалар дауыстарынан
танып атайды.
Балалар қызығушылық
танытады.
Балалар сахналауға
қатысады.
 Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Шалқан» ертегісі
Мақсаты: Ертегі мазмұнымен таныстырып, ертегіге деген қызығушылығын
арттыру. Суретке көңіл қойып мазмұнын түсіне білуге үйрету. Ертегідегі
кейіпкерлердің сөз мәнерін, қимыл  қозғалысын келтіріп ойнауға үйрету.
Сөздерді анық айтуға дағдыландыру, есте сақтау қабілетін дамыту.
Көрнекіліктер: суреттер, әже, ата, жануарлар  қуыршақтары. Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
Педагог балаларға «Шалқан» ертегісін
әңгімелеп береді. Тақтадағы суретке
көңілдерін аудара отырып. Балалардың
назарын үстел үстінде тұрған қуыршақтарға
аударады.  Балалар қараңдаршы, бұл қандай
ертегінің кейіпкерлері. Кәне атап
беріңдерші?  –Ертегідегі шалқанды кім екті?
Немересі көмекке нені шақырды?
Шалқан ертегісіндегі ең соңғы көмекке
келген кім?Шалқан көкөніс пе жеміс пе?
( шалқан суретін көрсетеді)
Тәрбиеші: Балалар ненің суреті шықты?
Дұрыс айтасыңдар бүгінгі біздің ертегіміз
орыс халқының ертегісі «Шалқан» деп
аталады екен.Жұмбақ шешу:
Тікірейіп құлағы
Менен бұрын тұрады
Бойын жазып керіліп
Беті қолын жуады.
(мысық)
Балалар кәне «Шалқан» ертегісін есімізге
түсіріп көрейік.
Педагог қуыршақтарды қозғап, дауыс
ырғағымен көркемдеп дауыстайды.
Қуыршақтармен өздеріне әрекет жасауға
мүмкіндік береді.
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Суреттер арқылы
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Жұмбақ шешеді.
Балалар ертегіні
естеріне түсіріп
мазмұндап айтып
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды
 Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Бір үйде біз нешеуміз?
Мақсаты: Фланелеграф арқылы сахналауға үйрету. Ертегідегі кейіпкерлердің
сөз мәнерін, қимыл  қозғалысын келтіріп ойнауға үйрету. Сөздерді анық
айтуға дағдыландыру, есте сақтау қабілетін дамыту. Көрнекіліктер: суреттер, әже, ата, жануарлар фланеграфқа арналған
қуыршақтар.
Әрекет түрі
Мотивация
Тәрбиешінің әрекеті
Педагог балалармен амандасып,отбасы
суреттерін балалардың назарына қояды.
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Ізденіс
ұйымдастыру
Педагог санамақ айтады:
Бір үйде біз нешеуміз?
Кел санайық екеуміз.
Бас бармағым  атам,
Балан үйрек  апам,
Ортан терек  әкем,
Шылдыр шүмек  анам,
Кішкентай бөбек  мен.
Біз үйде нешеуміз?
Біз үйде – бесеуміз.
Суреттер арқылы
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Балалар кәне «Шалқан» ертегісін есімізге
түсіріп көрейік. –Балалар ертегі
кейіпкерлерін  атап беріңдерші?  –Ертегідегі
шалқанды кім екті?
Немересі көмекке нені шақырды?
Шалқан ертегісіндегі ең соңғы көмекке
келген кім?Педагог балалардың алдына
фланеграфты қойып, ертегіні әңгімелейді.
Педагог жайпақ қуыршақтарды қозғап, дауыс
ырғағымен көркемдеп дауыстайды. Жайпақ
қуыршақтармен өздеріне әрекет жасауға
мүмкіндік береді.
Балалар ертегіні
естеріне түсіріп
мазмұндап айтып
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
жайпақ қуыршақтармен
әрекеттер жасайды
Қорытынды
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Осындай  үлкен шалқан...» Мақсаты: Ертегі кейіпкерлерінің эмоцияларын үстел үсті қуыршақтарының
қимыл қозғалысы арқылы көрсетіп, жаңа әрекеттер жасауға ізденісте болу.
Сөздерді анық айтуға дағдыландыру, есте сақтау қабілетін дамыту.
Көрнекіліктер: суреттер, әже, ата, жануарлар  қуыршақтары.
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Суреттер арқылы
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Балалар ертегіні
естеріне түсіріп
мазмұндап айтып
береді.
Тәрбиешіні тындайды,
жайпақ қуыршақтармен
әрекеттер жасайды
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
Балалар қандай ертегімен таныстық?
Балалар: Шалқан ертегісімен
Тәрбиеші: Ендеше балалар Шалқан
ертегісінің кейіпкерлерін
мына бақшамызда өсіп тұрған шалқаннын
қасына рет – ретімен орналастырып көрейік.
Тәрбиеші: Дұрыс балалар ертегінің мазмұнын
жақсы тындаған екенсіндер киіпкерлерді
ретімен дұрыс орналастырдыңдар.
Тәрбиеші: Шалқанды еккен кезде шалқан
қандай болды?
Балалар: Кішкентай
Тәрбиеші: Шалқан не арқылы өсті?
Балалар: Күту арқылы, күннің жылуы арқылы
Тәрбиеші: Шалқанды кім екті?
Балалар: Ата
Тәрбиеші: Шалқан қандай болып өсті?
Балалар: Үлкен болып өсті
Тәрбиеші: Шалқанды тартып алуға кімдер
көмектесті?
Балалар: Ата, әже, кыз, мысық, ит, тышқан
Тәрбиеші: Шалқанның түсі қандай екен?
Балалар: Сары түсті
Тәрбиеші: Оның пішіні қандай?
Балалар: Дөнгелек
Шалқан үлкен оны қалай бәріне жеткіземіз?
Дұрыс балалар бөлшектеп бөліп береміз.
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Шалқан» ертегісін сахналау. Мақсаты: Фланелеграф арқылы ертегіні сахналау, тілдерін
жаттықтыру.Сөздік қорларын  сөйлеу барысында қолдана білулерін
белсендіру. Балалардың айтылған ойды тыңдауға және сұраққа жауап беру
білігін  дамытуды жалғастыру.
Көрнекілігі: Мазмұнды суреттер, ертегі кейіпкерлері, бейне таспа, үн таспа
т.б.
Әрекет түрі
Мотивация
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Суреттер арқылы әңгімелейді.
Шалқан:Кім білмейді
шалқанды ?Талайлар маған таң
қалды.Бәріне сый
боламынТауып көр менен
дарханды !
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Қолды  бос  жіберіп,
тік  тұрамыз. Қолымызды
жоғары  көтеріп,жанымызға
ұстап,жамбасқа  қойып  қанат
қағамыз. Демді  ішке  тартып
«Кукареку» дейміз.
Балалар ойын ойнайды.
Тәрбиешіні тындайды, жайпақ
қуыршақтармен әрекеттер
жасайды
Амандасайық. Балалар, қарандаршы
мынау не? – Көкөністерді атап
беріңдерші? Шалқан  туралы қандай
тақпақ білеміз? Кім айтады?Балалар
қай ертегіде  шалқан туралы?Шалқан
қайда өсті?Ол қандай болды?Атайға
кімдер болысты?Міне қандай тату –
тәтті отбасы! Бір – біріне көмектесіп,
өз туысқандарына қамқорлық
көрсетеді.Ал сендар бір – бірлерімен
доссыңдарма? Ендеше дос болайық!
Тыныс  алу  жаттығуы: «Балал  әтеш
қанат  қағады»
Ізденіс
ұйымдастыру
«Кейіпкерді тап» ойынын ойнап
алайық.Шарты: Тәрбиеші балаларға
өткен ертегі куейіпкерлерінің
макеттерін, суреттерін көрсетеді. Ал
балалар қай ертегінің кейіпкері екенін
тауып айтулары керек.
Қазір мен сендерді «Шалқан» ертегісін
фланеграфты пайдалана отырып,
жайпақ қуыршақтар  арқылы
әңгімелеуге шақырамын.
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне
қарап мақтап, мадақтайды.
Қорытынды
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Шалқан» ертегісін сахналау Мақсаты: Балаларға көркем туындысын түсіндіре отырып, шығарманың
көркем мәтінін түсіндіру. Еңбек сүйгіштікке баулу, ертегі кейіпкерлерін
сахналау, ертегі мазмұның меңгерту.
Ертегіні сахналау арқылы, тіл байлығын, ойын, зейінін сөздік қорын дамыту.
Көрнекіліктер: Шалқан ертегісінін макеттері ( шалқан, ата, әже, қыз, ит,
мысық, тышқан.)
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Суреттер арқылы
әңгімелейді.
Балалар сұрақтарға жауап
береді.
Балалар ертегіні
сахналайды.
Тәрбиешіні тындайды,
әрекеттер жасайды
Балалар өлеңді бірігіп
айтады.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
Балалар, бүгін «Шалқан» ертегісін еске
түсіреміз.
Ертегіні оқып беру.
Сұрақжауап арқылы әңгімелеу.
Балалар қандай кейіпкерлерді естеріңде
сақтай алдыңдар?
Атай көмекке кімді шақырды?
Әжей кімді шақырды?
Немере қыз кімді шақырды?
Күшік кімді шақырды?
Сонымен, бәрі бірігіп не істеді?
Ендеше, балалар, осы ертегідегі
кейіпкерлердің атрибуттарын алып,
ойынды сахналаймыз.
Ертегіні сахналау. Рөлге бөлініп
сахналайды.
 Атай, Әжей, Немере қыз,
Күшік, Мысық, Тышқанның рөлін
балаларға бөліп беру.

«Жұмыла көтерген жүк жеңіл»
демекші, бірліктің арқасында шалқанды
жұлып алды.
Жақсы бала еңбекшіл
Ер азамат болады
Қиындықты жеңсе кім,
Құшағы гүлге толады.
Еңбекшіл осындай
Болайықшы, досымай

Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Шұбар тауық» ертегісі Мақсаты: Ертегіні еске түсіру арқылы балалардың тілдерін дамыту.
Балаларды ертегіні зейін қойып, аяғына дейін тыңдауға үйрету. Тәрбиешінің
сұрақтарына анық жауап беруге, бірінің  бірі жауабын тыңдауға, өз  өздеріне
сенімділікке, кейіпкерлерге деген мейірімділік, аяушылық сезімге тәрбиелеу.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс ұйымдастыру
Қорытынды

Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Бірге  алақандарын
жайып  саусақтармен
жасайды.
(Шұбар тауық)
 (Ата мен әженің
үйінде тұрды)
(Алтын жұмыртқа)
(Тышқан)
(Құйрығымен қағып
кетті)
Балалар бірге
орындайды
Тәрбиешінің әрекеті
1(Балалар шеңберге тұрады.)
Қуыр  қуыр, қуырмаш,
Балапанға бидай шаш.
Түлкі келсе есік бас,
Әжең келсе есік аш.
Бас бармақ, Балаң үйрек,
Ортан терек, Шылдыр шүмек,
Кішкене бөбек.
Қуыр  қуыр, қуырмаш.,
Тауықтарға тары шаш.
Шеп  шеп  шеп.
 Балалар, ертегі тамашалағыларың
келе ме?
(Балалардың назарын экранға аудару)
2. Ертегі: «Шұбар тауық»
3. Сөздік ойын: « Кім тез жауап
береді?»
(Ертегі желісі бойынша сұрақтар беру)
 Қандай ертегі көрдіңдер?
 Шұбар тауық кімдердің үйінде
тұрды?
 Шұбар тауық ата мен әжеге қандай
жұмыртқа туып берді?
 Жұмыртқаны не жарды?
 Тышқан жұмыртқаны қалай жарды?
4. Дидактикалық ойын: «Суретті
ретімен қойып, әңгімеле»
(«Шұбар тауық» ертегісі бойынша
бейнеленген суреттерді ретімен қойып,
әңгімелеп береді
Ән «Шөжелерім» (музыкамен)
Шеп  шеп шеп  шеп шөжелерім,
Сары алтындай балапаным.
Тез жетіңдер жем беремін,
Дәнге толы алақаным.
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне
қарап мақтап, мадақтайды. Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Алтын жұмыртқа
Мақсаты: Фланелеграф арқылы ертегіні сахналау, тілдерін жаттықтыру. Ертегі
кейіпкерлерінің іс-әрекетіне назар аудара отырып, ертегіні
түсінуге,қабылдауға,сезінуге жетелеу. Мейірімділікке, адамгершілікке
тәрбиелеу.
Әрекет түріТәрбиешінің әрекетіБаланың әрекетіМотивация
Ізденіс ұйымдастыру
Қорытынды1(Балалар шеңберге тұрады.)
- Күніміз жарық болсын!
- Аспанымыз ашық болсын!
- Деніміз сау болсын!
- Елімізде тыныштық болсын!
Балалар суреттерге назар аударындаршы?!
Не көріп тұрсындар?
Қандай  үй қустарды білесіндер?
Жарайсындар!
- Ия, тауық үй құсына жатады. Тауық не шығарады?
 Ендеше, мен сендерге "Алтын жұмыртқа" ертегісін айтып берейін.
Ертегіні Фланелеграф арқылы театры  көрсетіп отырып әңгімелеу.
- Балалар ертегі не туралы екен? - Онда тағы қандай кейіпкерлер бар?
Балалар, ендеше бір сәт балапандарға ұқсап қимыл жасайықшы.
- Балалар жұмыртқаның пішіні қандай?
- Түсі қандай?
Осы кезде тауықтың дауысы естіледі.
- Балалар, тыңдаңдаршы ненің дауысы естіледі?
Топқа қыт-қыттап тауық кіреді.
- Қыт – қыт - қыт, сәлеметсіңдер ме, балалар! Менің көп жұмыртқаларымды
тышқан жарып кетіпті, соны құрастыруға көмектесесіңдер ме?
«Бөлігін тап» ойыны. Балалар бөліктерін тауып құрастырады.
- Рахмет, сендерге балалар! Мен қуанып қалдым.Балалар тыңдайды.
Үй құстары
Қаз,үйрек,әтеш,тауық,
Құркетауық
- Жұмыртқа шығарады.
- Алтын жұмыртқа туралы.
- Ата, әже, тышқан, тауық
(«Шөжелер» әніне қимыл жасайды)
- Пішіні сопақша
- Түсі ақ.
Тауықтын - Ия, көмектесеміз.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: «Шұбар тауық» ертегісін сахналау
Мақсаты: Рөлдерге бөлініп ертегіні сахналауға үйрету. Ертегідегі
кейіпкерлердің сөз мәнерін, қимыл - қозғалысын келтіріп ойнауға
үйрету.Бірінің - бірі жауабын тыңдауға, өз - өздеріне сенімділікке,
кейіпкерлерге деген мейірімділік, аяушылық сезімге тәрбиелеу.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс ұйымдастыру
Қорытынды
Баланың әрекеті
Балалар тыңдайды.
Бірге  алақандарын
жайып  саусақтармен
жасайды.
Сахналау
 Балапан. (балалар
таңданады)
3 балапан шықты
Тәрбиешінің әрекеті
1(Балалар шеңберге тұрады.)
(Балалардың назарын экранға аудару)
2. Ертегі: «Шұбар тауық» Балалар
ертегіні естеріне түсіриікші!?
3. Дидактикалық ойын: «Суретті
ретімен қойып, әңгімеле»
(«Шұбар тауық» ертегісі бойынша
бейнеленген суреттерді ретімен қойып,
әңгімелеп береді.) Балалар енді  осы
ертегіні сахналап берейікші!?
Тәрбиеші: (жұмыртқаны қолына алып )
– Ой, балалар, мына жұмыртқадан бір
дауыс шығады – деп қолына алады.
(Ішінен шиқылдап, балапан шығады)
Шұбар тауық қыт  қыттап рахмет
айтады.
4. Дидактикалық ойын:
«Геометриялық пішіндерді ата және
сипатта»
2  ші жұмыртқа ашылып, балапан
шығады.
5. Дидактикалық ойын: «Балапанды
пішіндерден құрастыр»
3  ші жұмыртқа ашылып, балапан
шығады.
6.Дидактикалық ойын: «Неше
балапан, неше жұмыртқа»(санау)
 Шұбар тауық:  Жарайсыңдар,
балалар, жұмыртқаларымды ашуға
көмектескендеріңе рахмет!
Шұбар тауық:  Балалар, сендермен өте көңілді болды. Мен сендерге
сыйлық ала келдім (сыйлық – киндер
жұмыртқаларын балаларға таратады)
Мені атаммен әжем іздеп жүрген
болар, мен енді үйге қайтайын, сау
болыңдар балалар.
 Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Үйшік
Мақсаты: Ертегімен таныстыруды схема арқылы жалғастыру. Көрнекілік
арқылы әңгіме құрастыруға үйрету. Жануарларды атауда тіл байлықтарын
жетілдіру. Күнделікті сөз байлығына ұзын, үшкір сөздерді қосу. Құрастыру
заттары арқылы жұмыс жасауға үйрету. Балаларды сыпайлыққа,
қамқорлыққа, аяушылыққа тәрбиелеу.
Әрекет түрі
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Шаттық шеңбер.
Енді терезеге қарайықшы, не бізге күн төгіп
тұр.Осындай шуақты күні саяхатқа ертегі
әлеміне аттансақ қайтеді?
Тәрбиеші саяхаттап келе жатып, кароб тауып
алады.Балалар міне қызық, мен кароб тауып
алдым. Онда не бар екенін көрейік пе?
Бұл каробта ертегілердің суреті бар екен.
Мына суретте қандай ертегі бейнеленген?
Онда біз қай ертегіні есімізге түсіреміз?
Кароб неге ұқсайды?
Кәне есімізге түсірейікші ертегіні, үйшікте
кімдер тұрды?
Менде, балалар, сиқырлы суреттер бар. Соны
бәріміз бірге талқылайық.Үйшікте алдымен
кім тұрды? Суретте ненің бейнесі? Тышқан
қандай геометриялық пішіндерден
құрастырылған?Ал тышқанның түсі қандай?
Ал сосын кім тұрады үйшікте? Бақаның түсі
қандай? Қоян ше? Қалай біліп қойдындар?
Тағы кім тұрады? Қалай біліп қойдындар
түлкі тұратынын? Қандай геометриялық
пішіндерден түлкі құрастырылған?
Сендер қалай біліп қойдындар үйшікте
қасқыр тұратынын? Сосын кім тұрады?
 Үйшік қандай геометриялық пішіндерден
болды?Ал үйшікті кім сындырып тастап еді?
Ендеше біз бүгін үйшікті қайта жасауға
көмектесеміз.  Рахмет сендерге. Енді мына
құрастырған үйшігімізге жануарларды
орналастырайық.
Балалар шаттық шеңбер
жасайды.
Күн сәулесін төгіп тұр.
 Йә, саяхатқа барамыз.
 Йә, көрейік. “Шалқан”
ертегісі, “Бауырсақ”,
“Үйшік”
ертегісі.Үйшікке.
Тышқан, бақа, қоян,
қасқыр, түлкі, аю.
Үйшікте алдымен
тышқан тұрды.
 Тышқан үшбұрыштан
құрастырылған.
Тышқанның түсі сұр.
 Сосын бақа тұрады.
Түсі жасыл.
Өйткені қоянның
құлағы ұзын.
Түлкі.Балалар
көрсетеді мнемо
таблица
бойынша.Сопақшадан,
үшбұрыштан
құрастырылған.
 Өйткені қасқырдың тісі
өткір.
Аю, өйткені ол үлкен.
Аю домалақтан
құрастырылған.
Үйшік үшбұрыш пен
төртбұрыштан тұрады.
Үйшікті аю сындырып
тастады.Пішіндерден
үйшік жасайды.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Ертегі  құрастыру
Мақсаты: Тәрбиеші көмегімен балалар үстел үсті театры қуыршақтарын
пайдаланып, ертегілерді ойдан шығаруға ынталандыру. Балаларды құстар
және олардың балапандарымен таныстыру. Балапандар туралы білімдерін
кеңейту. Оларға қамқор болуға, күте білуге тәрбиелеу. Ойлау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру. Құрастыру сабағына деген қызығушылықтарын
арттыру.
Баланың әрекеті

көру
Жақсыларды
үшін. Елге көмек беру
үшін.
Жауларымнан
қаймықпау үшін.
Ақылкеңес
үшін.
Қимылқозғалыстарын
қайталау
тыңдау
Тауық шықты серуенге,
Жас   шөпті
  жұлып
жеуге,
Ал   оның   соңында
балапандары,Кіп
кішкене балақандары
Қытқыт,Қытқыт
Тым алысқа кетеңдер.
 Ертегіні  тыңдады.

Балапанды
құрастырады
ойынға

Балалар
қызығушылықпен
қатысты.

Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
-Екі көзің не үшін керек?
Екі қолың не үшін керек?
Жүрек деген не үшін керек?
Құлақ деген не үшін керек?
Балалар мен сендерге қазір «Тарғыл тауық»
ертегісін айтып беремін.
«Тарғыл тауық»
Ертеде   атай   мен   әжей   болыпты.   Олардың
тарғыл тауығы бар екен. Атай мен әжей оған
жем беріп, күтіп бағады.
Сергіту сәті.
Бір   күні   тарғыл   тауық   жұмыртқа   туады.
Атай алтын  жұмыртқаны қолына алып
әрі   ұрады,   бері   ұрады   сынбайды.Бір   кезде
анадай   жерде   кетіп   бара   жатқан   тышқан
жұмыртқаны   қағып   кетеді.   Сол   кезде
жұмыртқа жарылып қалады. Атай мен әжей
жарылған   жұмыртқаны   көріп   қатты
жылайды.Сонан   кейін   тарғыл   тауық   ақ   жұ
мыртқа   туады.   Оған   әжей   мен   атай   қатты
қуанады.   Осы   ақ   жұмыртқадан   сүйкімді
балапан шығады.
Балалар сендерге ертегі ұнады ма?
Ендеше   біз   қазір   сабақта   осы   балапанды
құрастырамыз.
Ойын: Балапандар мен машина.
Шарты:   Балапандар   жайылып   жүреді   де,
алдарынан   машина   шыға   келгенде,
балапандар   тауықтың   қанатының   астына
келіп тығылады.
Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы:. Менің сүйікті қуыршағым Мақсаты: Баланың ұжыммен үстел үсті  қуыршақтармен ойнауға ниетін
қолдау,  қуыршақты жүргізе отырып  қимыл мен сөз арасындағы байланысын
қадағалау.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
Шаттық шеңбер.
Біз      ұқыпты     баламыз ,
Айтқан   тілді       аламыз.
Ойыншықтарды   жинаймыз,
Үлкендерді    сыйлаймыз.
ЖҰМБАҚ  ШЕШУ ;
1.Аяғы  бар , жүрмейді ,
   Аузы   бар , күлмейді .
   Айнымайды  бөпемнен ,
   Тек   сөйлеуді   білмейді.
Балабақшада біздер не істейміз? Кім айтады
балалар?  Өте жақсы балалар.
Мына суреттерге назар аударайық, не көріп
тұрсыңдар?
Суреттерді көріп ойларын айтты, құлыншақ,
қуыршақ, қоян, машина, доп т. б
Тақпақ
Іші толы бөлменің
Ойыншығым мол менің,
Босқа тізіп қоймайық,
Келе ғой, дос, ойнайық.
Кім ойыншықтар туралы тақпақ біледі?
Балалар біз әр қуыршақ ойыншыққа дауыс
ырғағын келтіреміз мысалы : Ертегідегі
Тышқан  дауысын жіңішкеліп айтамыз пи
пипи,.сосын  онын сөздері болады.
Дидактикалық ойын: «Ненің төлі?»
Ойынның шарты: Балалардың көзін
көрсетпей кез келген дыбыс шығару. Соны
балалар есту арқылы ненің даусы екенін табу.
 Ненің даусы?
Жарайсың ендеше бізге тақпақ айтып бере
ғой.
Баланың әрекеті
Балалар ш ш өлең
жолдарын апйтады.
Жұмбақты шешеді.
( қуыршақ   )
Ойыншық ойнаймыз,
сабақ оқимыз, тамақ
ішеміз, ұйықтаймыз,
ойын ойнаймыз, далада
ойнаймыз, би билейміз
Ойыншықтарым көп
менің,
Бәрін жақсы көремін.
Кешке дейін жалықпай,
Бірге ойнап жүремін.
Алтынзер: Ойыншығым
– қуыршақ
Не берсем де жемейді.
Еркелігі соншама,
Көтермесем жүрмейді.
күшіктің даусы.
 Вариативтік бөлім
Бөлімі: Театр әрекеті Тақырыбы: «Мен бүгін...боламын»
Мақсаты: Бала өзі таңдаған кейіпкердің рөліне еніп мимикасын, қозғалысын,
күшін, дауыс ырғағын, сөз ырғағын келтіруге дағдыландыру. Есте сақтау
қабілетін дамыту.
Көрнекіліктер: түрлі қуыршақтар.
Әрекет түрі
Мотивация
Ізденіс
ұйымдастыру
Қорытынды
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Педагог балалардың назарын үстел үстінде
тұрған қуыршақтарға аударады.
  Балалар қараңдаршы, бұл қандай ертегінің
кейіпкерлері. Кәне атап беріңдерші?
 Дұрыс айтасыңдар.Балалар бұл кейіпкерлер
бірнеше ертегілерде кездеседі.
Кәне әр ертегіні есімізге түсіріп өтейік.
Педагог қуыршақтарды қозғап, дауыс
ырғағымен көркемдеп дауыстайды. Балалар
«Мен бүгін...боламын» ойынын ойнап
көрейік.
Ойынның шарты: әр кім өзіне қуыршақ
таңдап бүгін кім болатынын атайды. Сол
ертегінің кейіп керлері топтасып ертегіні
бізге сахналап береді.
Қуыршақтармен өздеріне әрекет жасауға
мүмкіндік береді.
Тәрбиеші балалардың көнілкүйлеріне қарап
мақтап, мадақтайды.
Балалар үстел үстіндегі
қуыршақтарға қызыға
қарайды.
Балалар кезекпе кезек
қуыршақтарды ұстап
қандай ертегінің
кейіпкері екенін атайды.
Балалар ертегілерді
мазмұндап береді.
Балалар сұрақтарға
жауап береді.
Балалар өздері
ұнататын кейіпкерледі
таңдап алады.
Топтасып ертегіні
сахналауға
дайындалады.
Ертегіні сахналайды.
Вариативтік бөлім Бөлімі: Театр әрекеті
Тақырыбы: Балалардың білім деңгейлерін анықтау
Мақсаты: Балалардың театр әрекетінде меңгерген қабілеттерін бағалау
(қаңтар мамыр). Түрлі театр жанырындағы әрекеттерін бақылау, бағалау.
Бірінші жұмасында театр әрекетін қаншалықты меңгергендерін
анықтау. Педагог балалардың сөйлеу мәнерін, ым ишарасын, қимыл
қозғалысын, ойын ісәрекетін бағалайды.
Екінші жұмасында қуыршақ театрын қалай меңгергендігін анықтау.
Балалардың қуыршақпен қалай әрекет жасайтындығы, қуыршақ театырындағы
рөлдерді игеруін бақылау.
Балалардың білім деңгейлері келесі баағыттар бойынша бағаланады:
Әртістік шеберлігі
1.    Сөйлеу мәнері (жаңылпаштар, тіл ұстарту жаттығулары).
2.    Ым ишара (тақпақты дене қимылы (қол сермеу, қол бұлғау, бас изеу және
т.б.) арқылы көрсете білу).
3.    Ымдап түсіндіру (өз сезімдерін бет әлпетіндегі эмоциясы арқылы көрсете
білуі және қалауы бойынша өзгерте білуі).
4.    Қимыл қозғалысы (әуені бар қойлым).
Қойылымдар
1.    Қойылымдарға қатысуға ықылас білдіруі.
2.    Серіктесімен тіл табыса білуі.
3.    Кейіпкердің бейнесін сомдау үшін рөлге ене білуі.
Қуыршақтармен қойлым
1.    Қуыршақпен ойнауға ынтасының болуы.
2.    Қуыршақты жүргізе білуі.
3.    Қуыршақ арқылы жағдайға қарай суырып салма айта білуі.
Қуыршақ театры
1.    Ертегіні сахналауға ықылас білдіруі.
2.    Қуыршақтың көмегі арқылы, серіктестерімен тіл табыса білуі.
3.    Үстел  үсті қуыршақ театры арқылы бейнеге ене білуі. Балалардың білімі, біліктері мен қабілеттерін бағалау.
Өте жақсы3,
Жақсы2,
Орташа1,
Төмен0

3 баланың сөйлеу мәнері, ым ишарасы, қимыл қозғалысы, ойын ісәрекетін
өте жақсы көрсетеді. Рөлге еніп, жағдайға қарай суырып салма айта біледі,
қуыршақты басқара алады.
2 бала рөлге еніп, қуыршақты басқара алады.
1 бала өзінің сезімдерін қимылмен, ым ишарамен жеткізе білмейді.
0 баланың ынтасы жоқ.
1 2 3 4 5 6 7 8 9
0
1
1
1
2
1
3
1
4
1
5
1
6
1
7
1
8
1
9
1
0
2
1
2
2
2
3
2
4
2
Бала аты
жөні
1
2
3
4
1
2
3
1
2
3
1
2
3
к
і
т
с
і
т
р
Ә
і
г
і
л
р
е
б
е
ш
а
д
м
ы
л
ы
й
о
Қ
р
н
е
м
р
а
т
қ
а
ш
р
ы
у
Қ
м
ы
л
й
о
қ
қ
а
ш
р
ы
у
Қ
ы
р
т
а
е
т
ы
с
а
ғ
а
б
ы
д
н
ы
т
ы
р
о
Қ Қолданылған әдебиеттер
1. Қазақ фольклоры мен халық педагогикасының мәселері. Қоңыратбаев А.С.
Алматы., 1984
2. Өмірбекова Қ, Серкебаев Қ, Балалар ертегісі Алматы 1996247 б
3. Көркем әдебиет хрестоматия Аруна, 2002
4. Қазақ ертегілеріАлматы., 1999
5. Хрестоматия «Қарлығаш» АрманПВ, 2009
6.   Қазақ   тілін   үйретуде   көркем   және   халық   ауыз   әдебиетін   қолдану   тәсілі//
Отбасы және балабақша, 2006.
7. ҚР МЖМББ стандарты Астана, 2009
8. «Зерек бала» бағдарламасы Астана, 2010

file_name: Менің алғашқы театрым.doc

intro: Бала ерте жастан бастап шығармашылыққа ұмтылады. Сондықтан балалар ұжымында балалардың қиялын оятуға, сезімдері мен ойларын еркін білдіруге атмосфера жасау маңызды болып табылады. Бұл маңызды рөл қуыршақ театрына тиесілі. Қуыршақ театры балалардың көңіл-күйін көтеріп қана қоймай, білім беруде де үлкен үлес қосады. Қиялдауға, жанашырлық танытуға, баланың ашылуына көмектеседі және өзіне деген сенімін арттырады. Театр сабағынан көңілді шығармашылық процесін жасап шығару үшін, эстетикалық тәрбиесі мен қуыршақпен ойнау дағдыларын үлестіру қажет.

title: «Менің алғашқы театрым»


extracted_text:
Говоря о культуре здоровья, мы  привыкли к тому, что этот термин,
как правило, звучит на уроках физической культуры и ОБЖ. Но  в
наше время накоплено большое количество информации по
сохранению и укреплению здоровья человека, поэтому, исходя
из требований современности, любой учитель, в том числе
учительсловесник, должен использовать такую информацию
на своих уроках как можно чаще. О культуре здоровья мы
говорим постоянно. В начале и в конце учебного года на уроках
русского языка с 5 по 9 классы проводятся сочинения по ПДД на
темы: «Япешеход», « Что дает знание ПДД?», « Зачем нужно знать
ПДД?». И надо отметить, что сочинения учеников не повторяются
из года в год, а становятся все более  развернутыми и
осмысленными. Если в 5 классе дети, как правило, пишут о сигналах
светофора и о разметке,  то к 9 классу рассуждают именно на темы
культуры здоровья, из чего можно сделать вывод о том, что в
старших классах ученики  осознанно подходят к знанию и
соблюдению ПДД. Часто можно услышать вопрос: «Почему
сочинения по ПДД проводят именно в начале и в конце учебного
года?»
Начало года  сложный адаптационный период для учащихся, время
после приятно проведенных летних каникул, время, когда ученики
еще только настраиваются на учебный процесс, и именно в это
время необходимо вспомнить об опасностях, подстерегающих на
дорогах, именно в это время необходимо напомнить об
осторожности поведения на дороге, именно в это время на уроках
сочинения по русскому языку  мы, учителя, и напоминаем о ПДД, то
есть о культуре здоровья.
Конец года не менее сложный период для учащихся. Впереди долгие
каникулы, ученики забывают обо всем, в том числе и об
осторожности, и работа над сочинением по ПДД позволяет еще раз
напомнить о правилах дорожного движения, о том, на какой свет
переходить дорогу, что делать, если нет светофора и т.д., то есть повторить перед каникулами технику безопасности и Правила
поведения на дороге.
Термин «ЗОЖ» в наше время звучит постоянно, поэтому с точки
зрения популяризации ЗОЖ и общего развития учащихся на уроках
русского языка и литературы  эффективны рубрики «Информация к
размышлению» или «Знаете ли вы?»
Знаете ли вы, что русские писатели А.П.Чехов и В. Гиляровский
основали в 1882 году «Русское гимнастическое общество»;
Л.Н.Толстой увлекался верховой ездой, коньками, гимнастикой и
велоспортом; английский поэт Д.Г. Байрон, несмотря на
хромоту, был великолепным пловцом и т.д.
Тут важен и сам подбор заданий по определенной тематике,
связанной с укреплением здоровья, спортом. Например, на уроках
развития речи при изучении темы: «Стили речи» можно детям
предложить такой текст:
 В Древней Греции огромное значение придавали силе и красоте
гармонически развитого тела. Недаром именно здесь зародились
олимпийские игры... Это было одно из наиболее почитаемых
празднеств Эллады. Победители олимпийских игр пользовались
исключительным почётом и уважением. В их честь сочинялись
хвалебные оды, им ставились памятники. Спортсмены
освобождались от налогов и пожизненно обеспечивались
питанием за счёт государства. Олимпийские игры считались
праздником мира. Во время их проведения прекращались все
военные действия между враждовавшими государствами.
Помимо того, что я являюсь учителем русского языка и литературы,
я еще и классный руководитель, и как классный руководитель
постоянно напоминаю детям  о культуре здоровья, так как
сохранение здоровья  это и есть культура.
В моем плане работы есть и лекции («Безопасность на дороге»,
«Дорожные знаки», «Правила безопасности для велосипедистов»),
и викторины:
На какой свет нужно переходить улицу?
 При каком свете двигаться нельзя?  На какой свет могут двигаться машины?
 Что называется площадью?
     Как   называется   часть   улицы,   расположенная   между
двумя перекрестками?
 Какие технические средства регулирования движения вы
знаете?
 и беседы по ПДД (« Агрессия на дорогах»,
«Внимательность на дороге при подготовке к выпускным
экзаменам», «Дорога. Навык переключения на
самоконтроль») и т.д.,
Каждый год класс участвует в конкурсе рисунков
« Дорога глазами детей», до 5 сентября я всегда проверяю
« Безопасный маршрут движения», который есть у наших
учеников в дневниках, ведь именно из участия во всех этих
мероприятиях и формируется культура здоровья.
И  в заключение хочется отметить, что здоровье
подрастающего человека – это одна из главных проблем
современной школы,  и не только социальная, но и
нравственная, и свой  посильный вклад  в сохранение
здоровья молодого поколения  может внести каждый
учитель.

file_name: Культура здоровья на уроках русского языка.docx

intro: В данном выступлении рассказывается о таких понятиях, как: культура здоровья, здоровый образ жизни, сохранение здоровья, причем данные понятия активно используются не только на уроках физической культуры и ОБЖ, но и на уроках русского языка и литературы, а также во внеклассной деятельности учителя.Материал данного файла содержит сведения об использовании культуры здоровья на уроках русского языка и во внеурочной деятельности.

русский язык

group: Дисциплины


extracted_text:
Колесник Алла Николаевна, преподаватель общественных дисциплин ,
                                           учитель высшей  квалификационной категории
                                           Россошанского филиала
                                           ГБПОУ ВО  «Губернский педагогический колледж»
                 «Активные и интерактивные формы обучения»
Современное   общество   предъявляет   всё   новые   требования   к   каждой
личности   в   связи   с   прогрессом   техники,   науки,   усложнения   социальных
  Это   вызывает   необходимость   постоянно   развивать   и
отношений.
совершенствовать подготовку каждого нового специалиста, в том числе и в
образовании.
  Сущность   процесса   профессиональной   подготовки   в   условиях
учреждения   среднего   профессионального   образования   заключается   в
постепенном   накоплении   и   обобщении   студентами   специальных   знаний,
представлений, практических умений и навыков, особых личностных качеств,
необходимых   для   успешной   работы   по   выбранной   специальности,   т.е.
формирование компетентного специалиста. Время обучения  это важнейший
этап профессионального самоопределения будущего специалиста.
  Профессиональное   самоопределение      это   процесс   формирования
отношения   личности   к   себе,   как   субъекту   будущей   профессиональной
деятельности, что в перспективе поможет адаптироваться к жизни в быстро
меняющихся   социальноэкономических   условиях.   В   этой   связи   особенно
важно, чтобы студенты активно включались в процесс овладения знаниями и
способами их освоения. В своей работе я стараюсь использовать различные
методы работы:
а)  пассивные,  где   студенты   выступают   в   роли   “объекта”   обучения,
усваивая и воспроизводя материал, который передается им преподавателем
(лекция, чтение, опрос); б) активные, где обучающиеся выполняют творческие задания,
вступают в диалог с преподавателем (различного рода творческие задания,
вопросы от студента к преподавателю, и от преподавателя  к студенту);
           в) интерактивные, позволяющие учится взаимодействовать между
собой   студентов   и   преподавателя   на   основе   не   только   учебного,   но   и
жизненного опыта (творческие задания, работа в группах, обучающие игры,
социальные проекты, конференции, дискуссии, дебаты.
    Интерактивные формы уроков являются составной частью концепции
современного   обучения.   Они   стимулируют   познавательный   интерес,
разнообразят   процесс   обучения,   раскрепощают   личность   обучающегося,
помогают   установить   тесный   контакт   между   студента   и   преподавателя.   В
связи   с   этим   последние   годы   я   внедряю   в   преподавании   общественных
дисциплин   интерактивное   обучение.
образовательного учреждения» студенты выполняют творческие задания
  в   курсе   «Экономика
  Так,
  «   Расчёт  потребности   в   дополнительных   средствах   для   оборудования
учебного   кабинета   моей   мечты»,   «   Разработка   бизнесплана   платных
образовательных и оздоровительных    услуг в учебном заведении;    в курсе
«Экономика   отрасли»     работают   над   творческим   заданием   «Расчёт
производственного цикла» (по выбору студентов); в курсе «Обществознание»
  творческие   задания:  «Моё
студенты      первокурсники   выполняют
законотворческое   предложение»,  «Что   я   сделаю   для   процветания   России,
если стану депутатом (президентом)»
Очень   эффективно,   на   мой   взгляд,   применение   при   изучении
общественных   дисциплин   такого   метода,   как   работа   в   группах.   В   курсе
«История» через работу в группах изучаем «Значение и основные положения
Маастрихского   договора   для   ускорения   интеграционных   процессов   в
Европе»;  в  курсе «Обществознание», используя  работу  в  группах,  изучаем
тему «Семейный кодекс» Интерактивное обучение – это обучение, погруженное в общение. Это
обучение как совместный процесс познания, в котором знание добывается в
совместной деятельности через диалог.
Современный преподаватель истории практически на каждом занятии,
использует   элементы   дискуссии.   Она   призвана   выявить   существующее
многообразие   точек   зрения   студентов   на   какуюлибо   проблему   и
инициировать всесторонний анализ каждой из них, а затем и формирование
собственного   взгляда   студента   на   ту   или   иную   проблему.   Дискуссионный
метод обучения основан на обмене мнений по определенной проблеме. Точка
зрения, высказывания студентов в ходе дискуссий, может отражать как его
собственное   мнение,  так   и   опираться   на  мнение   других   лиц.  Я   использую
дискуссионный   метод   обучения     в   курсах   «Обществознание»,   «История»,
«Отечественная история». Так, в курсе «Обществознание», при изучении темы
«Гражданское общество», разделив группу на три части, предлагаю студентам
на основании Конституции РФ, материалов учебника и СМИ доказать, что: а)
в  России   построено   гражданское   общество;  б)   в  России   нет   гражданского
общества; в) сформулировать особое мнение по этому поводу.
Хорошо   проведенная   дискуссия   имеет   большую   обучающую   и
развивающую ценность, учит более глубокому пониманию проблемы, умению
защищать   свою   позицию,   считаться   с   мнением   других.   На   дискуссионных
уроках   каждый   пытается   найти   свою   истину,   свое   решение   проблемы,
отстоять свою позицию, найти для этого нужные аргументы, документально
подтвердить   их.   В   ходе   дискуссии   студенты   овладевают   важнейшими
ораторскими умениями и искусством доказательной полемики, что уже само
по себе является важным приобретением для взрослой жизни.

  В   результате   внедрения   интерактивных   методов   преподавания
общественных дисциплин создаются условия для самореализации студентов,
усиливаются  эмоциональные   контакты   между   студентами,   развиваются коммуникативные     умений   и  навыков,   повышается   мотивация   к   изучению
явлений и процессов общественной жизни.

file_name: Колесник А.Н., Активные и интерактивные формы обучения.docx

intro: В статье "Активные и интерактивные формы обучения" автор делится своим опытом работы по внедрению активных и интерактивных форм обучения . Интерактивные формы уроков являются составной частью концепции современного обучения. Они стимулируют познавательный интерес, разнообразят процесс обучения, раскрепощают личность обучающегося, помогают установить тесный контакт между студентами и преподавателем. В связи с этим последние годы автор данной статьи внедряет в преподавании общественных дисциплин  активные и интерактивные формы обучения. В результате внедрения интерактивных методов преподавания общественных дисциплин создаются условия для самореализации студентов, усиливаются эмоциональные контакты между студентами и преподавателем, развиваются коммуникативные  умений и навыков, повышается мотивация к изучению явлений и процессов общественной жизни.В данной статье автор делится своим опытом по внедрению активных и интерактивных форм работы. В результате внедрения интерактивных методов преподавания общественных дисциплин создаются условия для самореализации студентов, усиливаются эмоциональные контакты между студентами, развиваются коммуникативные  умений и навыков, повышается мотивация к изучению явлений и процессов общественной жизни.

title: статья "Активные и интерактивные формы обучения"


extracted_text:
«Дойбы ойынының бастапқы жүрістері»
атты жобаның мектеп жасына дейінгі
балаларды оқытуға арналған  бағдарлама Құрастырған: 1 санатты
тәрбиеші
Тулкина Г.Е.
Мектеп жасына дейінгі балаларды оқытуға арналған
«Дойбы ойынының бастапқы жүрістері» атты
2015 жыл
бағдарламасы
Түсінік хат
  туындады.
Дойбы   ойынының   біздің   елімізде   әйгілі,   әрі   ойын   шарттарының   оңай
және  кең   қолданысқа  ие  болуына  байланысты  бұл бағдарламаны  дайындау
және   білім   үрдісіне   енгізу   қажеттілігі
  Балабақша
тәрбиеленушілерінің   атааналары   балаларының   дойбы   ойынын   ойнауға
үйретуде   қызығушылықтарының   болғанымен,   алайда   ойынға   деген   бос
уақыттары табыла бермейді. Мектеп жасына дейінгі балаларды дойбы ойынын
үйретуге   арналған   оқулықтар   саны   аз.   Педагогтар   мен   атааналардың
балаларды   дойбы   ойынына   үйретуде   бірдей   қателіктер   кетіреді.   Бірінші
ойыннанақ   дойбы   тастарын   дұрыс   қоюды   және   жүрістерді   көрсетеді.
Қорытындысында, балалар ойынның бастапқы шарттар: жүрістерін және би
(төрге   шыққан   дойбы   тасы),   бір   немесе   бірнеше   дойбы   тастарының
қақтығысын   меңгереді,   бірақ   жүрістерді   алдынала   жоспарлауды   дұрыс
бағыттауды, ойындағы жүрістерді қиыстыруды санауды білмейді. Облыс, қала
білім   ордаларында   дойбы   ойынымен   айналысу   бір   реттік   сипатқа   (топтық жарыс,   балабақшалардағы   жарыстар)   ие.   Сондықтан   дойбы   ойынын
ойнаудағы   шеберлік   бастамаларын   жоспармен   және   ретретімен   жүргізу
мақсатында   оқыту   кезеңін   белгілеу   үшін   арнайы   бағдарлама   қажеттігі
туындады.
«Дойбы ойынының  бастапқы  жүрістері» атты  бағдарламасы  мектепке
дейінгі   тәрбиеленушілердің   ойынға   деген   ынталарын   арттыру   негізінде,
оқытудағы   ойынның   әдістемесін   қолдануды   жоспарлайды.   Біріншіден,
оқытуға   балалардың   қызығушылықтарын   арттыру   мақсатында   ертегі
кейіпкерлері қатысады. Екіншіден, дойбы тақтасымен танысу үшін бірнеше
рет оқыту (көрсету, қарастыру, тақтаны бояу, тақтайшаның төрт бұрышты
сызықтардан   құрастыру,   дойбы   тақтасының   тік   және   көлденең   шеттерін
белгілеу) ұйымдастырылады. Үшіншіден, оқыту дойбының 1 тасын қолдану
арқылы   басталып,   шешімі   қажет   сұрақтарға   жауап   іздеуге   (биге   шығу
жолдары   және   қарсыластың   тасымен   кездесудің   жолары   қандай?)
бағытталады. Біртебірте 12 тастан қосыла түрлі тапсырмалар беріледі. Ойын
ережесінің дұрыс сақталуы мақсатында диаграммалармен танысу өткізіледі.
Осылайша,   балалардың   танымдық   белсенділігін,   бейнелі   және   талдамалы
ойлауды,   қиялдауды,   ойөрісін   арттырады.   Ойын   барысында   бала   өзіне
қарсыласты таңдай отырып, ойын мәдениетін меңгеруге, іскерліктің танымдық
және   жеке   тұлғалық   қарымқатынасын   қолданады.   Үлкендер   мен
жасөспірімдер   ойындағы   қоршаған   ортаны   тани   отыра,   қажет   жағдайда
балалық   сезімдерін   және   адами   қасиеттерін   (өзінөзі   ұстай   білу,   ойын
барысында   қажет   жүрісті   ұймдастыру)   бағытталады.   Бала   ойн   арқылы
ережелердің күнделікті өмірде сақталуы қажеттігін ұғынады. Сонымен қатар,
ойын   барысында   балалар   ұжымының   ұйымдасуы   және   отбасы   мүшелерінің
эмоционалды өзара қарымқатынасы, яғни балашамалас (жасты бала) атана
– тәрбиеші.
Бұл   бағдарламаның   ең   басты   ерекшелігі   –   мектеп   жасына   дейінгі
балаларды   дойбы   ойынын   үйренуге   бағыттау.   Бағдарлама   балалардың
мәдениеттілігін   қалыптастыруға   және   ойынға   деген   қызығушылықтарын
зияткерлік   тұрғыдан   арттыруға,   интерактивті   қасиеттерін   дамытуға,   қоғам
алдындағы   жетістікті   қамтамасыз   етуге,   оқу   ісәрекетінің   алғышарттарын
негіздеуге,   балабақша   түлегінің   мемлекеттік   талаптарға   сай   денсаулығын
сақтауға   сілтеме   жасайды.   Осы   бағдарламаның   тақырыптық   жоспары   мен
мазмұндық   байланысының   болуы   тәрбиешіге   оқутәрбие   жұмысын   жүзеге
асыруға   (білуге   деген   ынтасын   жетілдіріп,   жеке   қызығушылықтары   мен
икемділігін тануға, қоршаған ортаға бейімдеуге) көмектеседі.
Бағдарламаның мақсаты:
 дойбы ойының оқыту үрдісінде тәрбиеленушілердің зияткерлік және
жеке еріктік әлеуетін ашу;
   дойбы   ойыны   арқылы   бос   уақыттарын   дұрыс   пайдалану   мен
шығармашылық жетілдіруді ұйымдастыру. Бағдарламаның міндеттері:
Білімділік:
 дойбы ойынындағы тасты алып жүру шеберлігіне оқыту;
 балаларды жойбы ойынының теориялық жағымен таныстыру;
Дамытушылық:
мектеп   жасына   дейінгі   тәрбиеленушілердің   ойлау   ісәрекетін,   яғни
ойлаудағы   логикалық   және   адын   ала   жоспарлауды,   есте   сақтауды   ,
байқағыштық қасиеттерін жаттықтыру;
 Алғырлық қабілеттіктерін (алдағы жүрістерді санауды білу, бейнелі
және аналитикалық талдауды) жетілдіру;
 көзқарасты бағыттай білу.
Тәрбиелік:
   дойбы   ойының   шығармашылық   және   спорттық   ойын   түрі   ретінде
балалардың   қызығушылықтарын   оята   отырып,  пайдалы   әрекеттер   қатарына
жатқызуға тәрбиелеу;
   батылдыққа,   ұмтылысқа,   табандылыққа,   жеңіске   деген   сенімділігін
арттыру;
 істәжірибеден үйренген аалдарды бала бойына төселту.
Оқутәрбие жұмысында қолданылатын әдістәсілдер:
 ойын қатынасы (таным саласына деген белсенділігі артады);
   күрделі   мәселелерді   шешу   методикасы   (үлкен   нәтиже   көрсетуге
жағдай жасау);
 ойынсайыстары
 ойын саяхаты
 ойынжарыстар
зияткерлік ойындар.
Сабақтың ұйымдастырылуы
Сабақ   түрдері   –   ұжымдық,   топтық   және   жеке   дара   жұмыстары
жүргізіледі.   Балалардың   жұптсып   ойнауы,   олардың   ұжымдық   топ   мүшесін
сезіну,   ойынға   деген   белсенділіктерімен   алғырлықтарының   артуына   жұмыс
жасау.
Ұйымдастырудың ерекшелігі
Балалармен   дойбы   ойының   ұйымдастырылуы,   балалардың   мақсат
мідеттерін   ескере   отырып   бірлесіп   жасалынады.   Ойын   барысындағы   жеңіс
немесе   жеңіліс   баланың   танымдық   қабілетін   ынталандырады.   Жаіа   нәрсе
үйренуге   өзінің   көзқарасын   кеңейтеді.   Балалармен   өткізілетін   дойбы
үйірмесінде жұптасып ойнаудың, ойну кезіндегі қарымқатынастың нәтижелігі
мен ойынның басты шыңына жету жолдарын табу.
Сабақтың қорытындысы
 ойлау қабілетіне байланысты қолдан жасалған кітапшалар
 топ ішіндегі дойбы сайыстары  зиякерлік ойындарға қатысу.
Бағдарламаны игеру анықтамасы
 баланың жалпы икемділік, дамытушылық, салыстыру, болжау
нәтижелерін талдау;
 баланың өздігінен ойлау, қиялдау қабілеттері артады.
Дойбы ойынына қызығушылықты спорттық – зияттық бос уақыт ретінде
де қарастыруға болады.
Дойбы жарысының нәтижесін жүзеге асыру бағдарламасы
Әдістемелік қамтамасыз ету:
 ойынның бастапқы жүрістерінің карточкасы
 тірексызба схемасы
 компьютер
 дойбы тақтайшасы
 қара қарындаш
 сызғыш
 ақ қағаз.
Дойбы ойынына арналған тақырыптық перспективалық жоспар
№
1
2
3
45
6
78
Тақырыптар
  кейіпкерлерінің
Ертегі
қонаққа келуі
Спорт залға саяхат
Дойбының шығу тарихы
туралы ертегі
Алтын тақтайша
Дойбы жиегін бояу
Дойбы алаңына саяхат
Сағат
1
1
1
2
1
2
Мақсаты
Дойбы туралы
мәлімет
Дойбы жайлы
түсінікті кеңейту
Дойбының тарихын
талқылау
Дойбы тақтайшасы
мен тастары
Дойбы алаңы туралы
толық мәлімет беру
Дойбы алаңына
бейімделу
Ойын «көшеде
серуендеу» (а,ә,б...),
«Лифтіге көтеру»
(керек санына
қарай), «Зымыран»
(ақ пен қара түстер
бойынша тігінен,
ұзынынан жүріп
отырып, ойын
ережесін түсіндіру). 910
Дойбыны құру
11,12,1
3
Дойбы жүрістері
1415
Дойбы ойынының ережесі
16,17,1
8
Негізгі жүрістер
1920
Дойбыны қағып алу
Алаңға дойбыны
құра білу
Тастардың алаңда
қиғаш жолдармен
жүрістерді үйрету
Дойбы ойынының
ережесімен танысу
Негізгі
  жүрістерді
бекіту. Қарсы жақты
жеңу
мақсатын
ойлау.
Ойлау
қабілетін   есептеу.
Ойын
ережесіне
  Қарама
сүйену.
қарсы
көзқарас
орындарын
айырбастау.

Дойбыны   қағып   алу
ережені
әдісіне
сақтай
отырып
үйрету,   таспен   алға
артқа   жей   отырып,
қағып
алынған
дойбылар   ойыннан
алынады.

2122
Би және оның мүмкіндігі Би

дойбысымен
оның

және
мүмкіндігімен
танысу
23
Бір дүркін ойында бастау Ойынның   бастапқы
24,25,2
6
Қысқа ойын
27
«Дойбы туралы не білем»
викторинасы
2829
Жұпталған қысқа ойын

ережесімен танысу
Қысқа
дүркін
ойындар   ойнатуды
үйрету   (екі,
  үш
дойбымен)
Дойбы   ойынының
ережесін бекіту
Балаларға   өздігімен
қысқа
дүркін
ойындарды   ойната
отырып   жұптасып

2
3
2
3
2
2
1
3
1
2 30
31
32
ойнатуды дамыту
Топтық сайысқа дайындық Сайысқа   дайындық.
Алдынала   болатын
қарсыластын
болжамын сезе білу.
Топтың
қатысушысын
анықтау
Топтың   жеңімпазын
анықтау
Дойбы сайысын іріктеу
 «Алтын дойбы» атты
дойбы турнирі
1
1
1
Барлығы
32 сағат
1 қосымша
 «Балаларды дойбы ойынына үйретудегі» әдістемелік
нұсқаулықтар
Дойбы әрбір үйде бар, бірақта кішкентай балалардың санаулысы ғана
оны   сүйісіне   онайды,   ал   үлкендердің   бұған   уақыты   жоқ.   Дойбыны   ойнау
кезіндегі  қағида  ойыншының  ойлау  қабілетін  дамытады,  алғырлықты  талап етеді.   Үстел   үсті   ойындары   қазіргі   заман   технологиясы   компьютерге   жол
берген.  Комьютерге   балалар   сағаттап   уақытын   кетіреді.  Қазіргі   атааналар
балаларының күн бойына копьютер алдында отырғанын құптайды, ол дұрыс
емес.   Үстелүсті   ойнында   бала   өзіне   деген   жауапкершілікті   сезінеді,
жұптасып,   топтық   жеңіске   деген   жігерлік   сезімі   пайда   болады.   Соның   бір
дәлелі «дойбы ойыны» бқл ойын барлығына таныс бірақ та қазіргі уақытта
үлкендердің уақыт тапшылығына байланысты бұл ойынға сұраныс болмады.
Дойбы   –   зияткерлік   спорт   ойын   түрі,   баланың   логикалық   және
жоспарлау ойын дамытады. Балаға әр жүрісті дойбы тақтайшасына ойлана
отырып, жүру керек. Ойын барысында жүру маторикасы дамиды. Нәтижеге
жету үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.
 дойбы ойынына қызығушылық таныту;
 балаларды шығармашылық және спорттық ойын түріне жақындату;
 атааналарға ойын үйрету кезіндеі көмек;
   дойбы   ойынын   балабақшада   ғана   емес   үйдегі   бос   уақытта
ұйымдастыру.
Ойынды үйрету.
Бұл   ойын   сатылы   түрде   үйретіледі.   Бірінші   кезеңде,   балалардың
ойынмен танысқанда, тәрбиеші балалармен әңгіме жүргізеді. Балаларға үлкен,
кіші, магнитті фишкаларды ұсынады. Одан кейін тақтайшаларды  қарап, ақ
және   қара  түсті   жиекті   белгілейді.  Бала   өзіне   түсті,  пішінді,  материалдың
үстін қарайла отыра, тәрбиешінің таратқан фишканы ішкі және сыртқы жағын
зерттеп, қарайды. Екінші кезеңде тәрбиеші балаларға екі түрлі түсті фишка
беріп түсіндіреді. Дойбы алаңда қара түсті торлармен қозғалып кедледі. Ол
қарсыластарға   ойын   кезінде   кездесу   үшін   айтылады.   Тәрбиеші   балаларға
өздігінен фишкаларын дойб алаңының қалаған жеріне қойғызып, бірақ та қара
түсті торларға қоюын қадағалу қажет.
Балалар   дойбыны   бақылап   болғаннан   кейін   орындарына
орналастырылады. Тәрбиеші балаларға екі түрлі фишкалардың тақтайшаның
екі   жағында   орналасатының   түсіндіреді.   Добы   тақтайшасының   ортасы   бос
болып,   ойын   басталатын   алаң   болып   есептеледі.   Дойбыларды   дойбы
тақтайшасына   3   қатар,   қара   төркөздерге   орналстырамыз.   Екі   балаға   12
фишкадан   бөліп   төркөздерге   қоямыз.   Мектепке   дейінгі   балалардың   дойбы
ойынына   бірден   сұранысы   болмайды,   ол   біртіндеп   жеке   дара   жұптасып,
топтық жұмыс болып дамиды. Ойынды үйрету, ойын үстінде тәжірибе ретінде
көрсетіледі. Басында ойынға қызығушылығы артпаған баланың ойынға деген
сезімі   екінші   кезеңде   оянады.  Тәрбиеші   өткен   сабақтарды   қайтала   отырып
үйренеді.   Үйренген   балалар   келесі   балаларды   үйретеді.   Ойын   шартының
мазмұны:   қарсыластың   дойбысын   жою,   дойбыны   алға   жүреотырып,
қарсыласқа төтеп беру жәй фишка артқа жүре алмайды. Жеңілген деп дойбы
алаңында   дойбы   қалмағанда   немесе   жүрістін   алдын   алып   тастағанда
есептеледі. Дайындық ойыны з фишкалармен ойнатылады. Олардың жүрістері
ойын   кезіндегі   қиыншылықтарға   төтеп   беру.   Қарсылас   дойбылар   қиғаш тұрғанда қарсыластың атқы алаңы бос . Тәрбиешіні балаларға ойын барысында
дойбыны   жеп   қою   тәсіліндегі   дойбыны   алаңнан   алып   тастау   керектігін
түсіндіру керек. Жәй добы ол тек бір адым алға және бір адым артқа жейді.
Келесі   кезеңде   әрбір   жеңістің   өзінің   батыры   болатынын   айту   керек.   Жәй
дойбы   және   би   дойбасы   болады.  Би   дойбысы   дойба   тақтайшысының   ұзын,
көлденең қисық сызықтармен жүреді. Олар жәй дойбымен шатастырмау үшін
басқа түс қоямыз. Осы жатттығуларды аяқтағаннан кейін ойынды бастаймыз.
Ойынды үнемі ақ ойбы бастайды. Бірінші сабақтарда дойбы ойынын үйретуде
ұқсас   жұптарды   табуға   болады.   Бұл   топтық   жұмыста   екі   баланың   мықты
қарсылас болатындығына сенудеміз. Балалардың өздеріне жұп іздеуіне жол
бермеуіміз керек, себебі кейбір балалар өздерінен әлсіз балаларды қояды, бұл
дұрыс емес. Баланың ойынды үйреніп келе жатқан баламен емес өзіне сай
қарсыласпен күш сынстыруы қажет.
Шеберліктің бастапқы деңгейін анықтау
Балаларды дойбы ойынына үйрету атааналардың көмегінсіз мүмкін
емес. Сондықтан тәрбиешілердің атааналарға балаларының дойбы ойынына
қызығушылықтарын арттыру мақсатында үндеу жасап үйде балаларымен
дойбы ойнауларын сұрау. Ойын барысында тасты беріп (дойбы ойынында кім
бұрын беріп бітірсе, сол ұтады) ұтуды болдырмау үшін үлкендердің дұрыс
бағыттауларын назарына жеткізу. Бала ойын кезінде жеңіліс табуды үйренуі
қажет. Өйткені, бала шамалас немесе көптің ішінде жеңіліске қарағанда,
жақындарының алдыңдағы жеңілісті жүрегіне жақын қабылдамайды.
Атааналармен бірлесе жұмыс істеу нәтижесінде бала дойбы ойнауда
өзінің қателіктерін түсіне отырып, жеңісіне қуанады.
Мектеп жасына дейінгі балалардың дойбы ойынын ойнаудағы
шеберліктерінің қалыптасу нәтижесін талдау үшін арнайы зерттеу картасы,
тексерісті өткізу әдістемесі және нәтижені бағалау критерийлері
құрастырылды. Тәрбиеші балалардың бұл ойынды үйренуге бағыттауының
себебі, әр істі бастар алдында ойлау қабілетінің негізінде дұрыс бағытбағдар
ұстануы болып табылады. Ең бастысы тәрбиленушілердің бірбірімен қарым
қатынас жасауы арқылы өмірге деген қызығушылықтарының артуы, ойын
барысында ұтқыр ойыншы атануға белсене ат салысуы байқалды. Бұл
оқытудан өткен көптеген балаларға дойбы ойыны түсінікті, әрі
қызығушылықтарын оятатын ойын түріне айналды.
Зерттеуді жүргізудің әдістемесі
Бұл зерттеу баланың дойбы ойнаудағы қабілеттінің қалыптасқандығы
сұрақтар   қою,   тәрбиешімен   ойын   барысын   қадағалау,   атааналармен
балаларының үйде дойбы ойнауын әңгімелесу арқылы анықталады. Зерттеу картасының үлгісі
Ойын
ның
басы
Тастар
дың
жүрісі
Қарсылас
тың
тас алысы
Шешім
диаграм
ма
сы
Би
Ойынның
соңы
Тәрбиелену
шінің
атыжөні
Тақтай
ша
дағы
тастар
дың
орнала
суы
жүріс
алыс
 Кестенің тармақтарына түсіндірме:
1. Ойынды бастау үшін балаға екі түсті дойбының 24 тасын орналастыруды
тапсыру.
2. Тәрбиеші баладан: «Ойынды кім және неге бастайтының?» «Ақ тастармен
кім ойнайтынын қалай анықтауға болатынын?» сұрайды.
3. Ойынды бастауды тәрбиеші балаға жүктейді де, жүрістер бағыттарын
қадағалайды.
4. Дойбы ойнауда тәрбиеші балаға қарсыластың бір немесе бірнеше тастарын
алуға мүмкіндік береді.
5. Арнайы шарттар негізінде тәрбиеші диаграмманы шешуді ұсынады.
6. Тәрбиеші ойын барысында «би» жүрісін қалай жүргізілетінің байқайды.
7. Тексерісті үлкендер мен балалардың ойнауы кезінде жүргізеді.
8. Егер бала ойынды аяғына дейін апармаса, тәрбиеші «неліктен?» соңына
дейін ойнамау себебін анықтауы қажет. Баланың ойында жеңілгісі
келмейтіндігі, қарсыласқа деген реніші, тастардың қарсыластың ұтып алған
тастарынан аз болуы ойнауға деген ынтсының төмен екендігімен түсіндіріледі.
Бағалау нәтижесінің критерийлері
Жоғары деңгей – баланың берілген тапсырманы өзі және дұрыс
орындауы.
Орташа деңгей – баланың тапсырманы орындауы үшін бірнеше өзіндік
талпыныс немесе тәрбишінің еске түсіруі қажет.
Төмен деңгей – баланың тәрбиеші көмегінен кейін де тапсырманы
орындай алмауы. Атааналарға арналған «Отбасындағы дойбы ойыны» атты тақырыптағы
сауалнама
Сіз қандай үстел үсті ойындарын білесіз?__________________________
1.
________________________________________________________________
2. Сіз дойбы ойынымен таныссыз ба?
а) иә
ә) жоқ
б) жартылай
3. Қай жаста дойбы ойнуды үйрендіңіз?
а) 25 жас
ә) 68 жас
б) 911
в) 1215 жас
г) 1620
д) 2130
е) 340
ж) 4160 з) 60 және одан үлкен жаста.
4. Отбасымен дойбы ойнайсыз ба?
а) иә
ә) жоқ
б) кейде
5. Сіздің балаңыз қандай үстел үсті ойында ұнатады?___________________
_________________________________________________________________
6. Сіздің ойыңызша, баланы қай жастан дойбы ойнауды үйретуді бастау дұрыс
деп санайсыз?_____________________________________________
______________________________________________________________
7. Баланың жетілуі үшін дойбы ойнау қалай әсер етеді?_________________
________________________________________________________________
8. Дойбы ойыны балабақшадан үйретуді бастаса сіздің көзқарасыңыз?
________________________________________________________________
9. Сіздің балаңыз ойнай алады ма?
а) иә
ә) жоқ
б) кейде
в) қызыққан емес
10. Дойбы ойнауды қандай деңгейде білесіз?
а) өте жақсы
ә) жақсы
б) нашар ойнаймын
в)ойнай алмаймын
«Алтын дойбы» сайысының сценариі
Мақсаты: 1.Дойбы ойынының ойнау ережесін білу.
                 2.Балалардың логикалық ойларын, қиялын дамыту.
                 3.Топтықұжымдық жұмысқа тәрбиелеу.
Алдынала   жұмыс:  Дойбы   ойынын   ойнату,топтық   жеңімпаздарды
анықтау.
Қатысушылар: 56 жастағы балалар және Шахмат патшайымы
Сайыс басталды; Балалар вальс билеп отырады. Жүргізуші: Құрметті балалар,қонақтар. Бүгін біз Дойбы еліне қонаққа
келдік.
Балалар сендер қандай үстелүсті ойындарын білесіңдер?
Дойбы ойынына не керек?
Дойбы тақтайшасы қандай пішінді?
Қандай түсті тақтайша?
Бізде бүгін дойбы сайысы.бүгін ойнап дем аламыз.

Сайысымыз «Алтын дойбы» әуен ойнатылады сол мезетте

Шахмат патшайымы кіреді:

Жүргізуші:

Шахмат патшайымы:

Мында мен не істеп жүрмін,қалай тап болдым.
Сіз кімсіз,қалай келдіңіз?
Балалар   сендер   шахмат   ойынын   білесіңдер   ме?   Мен   шахмат
патшайымымын.Өз   меншігімді   қараймын   деп   адасып   кеттіппін.   Мен
қайдамын?
Құрметті ханшайым сіз дойбы әлеміндесіз.

Жүргізуші:

Шахмат патшайымы:

Қызық екен шахмат елінен басқа тағы да ел болуы мүмкін бе?
Шахмат ойыны ертеден патша кезден басталған. Ал дойбы?...
  пайда
  болған.
  Дойбыны   көп

Жүргізуші:  Тоқтаңыз   қымбатты   патшайым.   Біз   дойбы   туралы   көп
білеміз.   Ең   алғашқы   дойбы   Ежелгі   Египетте   пайда   болған.Біздің   елде   10
ғасырда
  ойнайды.
Англия,Америке,Италия,Канада   және   /тб   елдерде.   Дойбыны   төртбұрышты
тақтайшада екіге бөлінген ақ жіне қара дойбылары орналастырып ойнайды.Екі
қарсылас   ойнайды.   Біреуінді   ақ   және   екіншісінде   қара   дойбы.Ойынды   ақ
дойбы   бастайды.Кезек   жүрістерден   ойын   жалғаса   береді.Дойбы   қиғаш
сызықтар   арқылы   жүреді.Жәй   жүрістегі   дойбы   қарсыласын   жеп
отыра,қарсыластық тақтайшасының соңғы қатарына барса би болады. Би ол
барлық дойбылардың төресі.Ол дойбы тақтайшасының төрт жағынан секіріп
жүреді.
елде
Дойбыны ақылды,алғыр балалар ойнайды.
Шахмат   патшайымы:  Сендер   дойбы   ойыны   туралы   көп   білесіңдер
екен.Ендеше менің сұрағыма жауап бересіңдер ме? 1)
5   алмұрт   емен   өсіп   тұр.Балалар   келіп   2   қағып   түсірді.   Неше
алмұрт қалды? (Еменде алмұрт өспейді)
2)
3)
Көзді жабулы түрде не көресің?  (Ештеңе)
Адам   бөлмеде   қай   кезде   бассыз   болады?   (Әйнектен   басын
шығарғанда)
Кемпірқосақтың түсін ата?
4)
Жарайсыңдар   балалар   сендер   ақылдысыңдар.Менің   кеутім
керек,болашақта тағы кездесерміз.
Жүргізуші: Шахмат патшайымы сау бол!
Енді балалар сендермен сайсымызды бастаймыз. Ортаға командаларды
шақырамыз.
Қымбатты   бүлдіршіндер   бүгін   сендер   қарсылассыңдар,сендерге   тек
сәттілік тілеймін.
1сайыс «Өз түсіңдң таңдап ал»
Балалар дойбы тақтайшаларын таңдайды.
2сайыс «Кім жылдам»
Дойбыны тақтайшаға орналастыру.
3сайыс «Дойбы ойыны»
Әр   сайыс   арасында   музыкалық   әуен   ойнатылады.Әділқазы   бағасы.
Марапаттау.
Жүргізуші:  Осымен сайысымыз өз мәресіне жетті.Қатысқан балаларға
үлкен рахмет! Келесі кездескенше сау болыңыздар.
                                 Дойбышының әнұраны
1.  Аққара алаңдар
     Көк пен жердің арасы
     Тақтайша – біздің ғаламшар Уақытты босқа кетірме
     Алаңдама жанжаққа
     Сенің жүрісіңді солдттар тосып тұр алда
Қайырмасы:
Әншілер сияқты атақты
Қызықты ойыншылар
Біз дойбымыз алғырмыз
Шын шайқасқа шық алға
2. Жеңіске тек жетеді
Кім жүрісті нық қойды
Бір, екі оқыстан
Бұл тыныштық соққысы
Бұлшықетке баға жоқ
Ал жақсы баға баста ғой.
Қайырмасы сол:
Балаларға ойын ережесін жақсы есте сақтауға
арналған өлеңдер
1. Соққыны батыл соқ
Бірінші жүріс үнемі ақ дойбынікі
2. Дойбы ақырын бірақ мерген
Тек қара торкөзді аттайды
3. Дойбының жолы болмайды
Өйткені дойбы алға жүреді
4. Барлығы үлкен жасы біледі
Дойбымен алға артқа соққы береміз
Атааналарға кеңес
1. «Балаларды дойбы ойнауға үйрету» Қазіргі балалар көп уақыттарын теледидар алдында немесе пернетақта
алдында өткізеді. Атаана өз баласының бос уақытын тиімді ұйымдастыру, өз
қолдарында.   Дойбы   ойыны   кезінде   баланың   мүмкіндігі   кеңейеді,   басқа   да
ерекше қасиеттері дамиды. Осы мақсат барлығымызға бала кезімізден таныс,
дойбы   ойынын   алуға   болады.   Балаға   дойбы   ойынын   үйрете   отырып,   бала
бойына   мінсіз   қасиеттерді   қалыптастырамыз:   шыдамдылық,   алғырлық,
логикалық ойлауы дамыған бала қалыптасады.
1.   34   жастағы   балаларға   арналған   дойбы   тақтайшасы   мен   дойбы
фишкаларын   балаларға   арналған   (ұшақ,   машина   тәріздес   ойыншықтар).   Ол
балаларға қызығушылық әкеледі.
2.   Балаға   түсінікті   түрде   дойбынығң   ережесін   түсіндіру   керек.   Бұл
ойынныңең   дұрыс   таңдалған   түрі   «орыс   дойбысы».   Бұл   ойын   тақтайшада
ойнатылады. 8х8 торкөзбен өлешенеді. Әр ойыншының 12 дойбысы бар. Ойын
басында 3 қатар қойылады. Дойбыны бос қара торкөздерге қисығынан жүруге
болады. Қарсыластың дойбысын жеп жолдан алып тасталынып отырады. Бір
шеттен   екінші   шетке   жеткен   дойбы   –би   атанады.   Би   барлық   жағдайда
жолындағы   дойбыларды   жеп  қояды.  Ойын   мақсаты  –  қарсыластың   барлық
дойбысын жеп қою.
3. Балаларға ойнау ережесіне байланысты мағлұмат беру.
4.   Баланы   дойбы   ойынына   үйреткенде   алға   талпынысын   байқауға
болады. Ойын кезінде бала өзінен мықты қарсыласпен де әлсіз қарсыласпен де
ойнауы керек.
5. Бала ойын кезінде шатасып жатса, араласпау керек. Бала өздігінен
ойланып тығырықтан шыға білуі қажет.
6. Баланы міндетті түрде мақтау керек.
2. Балаларға арналған дойбы
Көптеген атааналар балаларының ойлау қабілеттері дамуына пайдалы
нәрселерді біле бермейді. Балаларға тән ойын түрі бұл – дойбы.
Балаларға   арналған   дойбы   –   баланың   есте   сақтау   логикалық   ойлау
қабілетін   дамытады.   Осымен   қатар   бала   бойына   сезімталдық,   алғырлық,
шешім   қабылдай   алатын   сияқты   қасиеттерді   бойларына   сіңіреміз.   Келесі
сұрақ   туындайды:   балаға   қалай   дойбы   ойынын   ойнатамыз.   Бір   қарағанда
қиындық туғызбайтын сияқты ойын ережесі оңай болғандықтан оны кішкентай
балаға дейін ұғынуы мүмкін. Істәжірибеде үйрету аз уақытты талап етеді.
Дойбы ойынының пайдасы болу үшін, дойбы үйірмесіне қатысу керек. Оған
баланың өзінің сұранысы, үйірмеге деген құлшынысы, сүйіспеншілігі болуы
керек. Ең басты мақсат – балаға дойбы ойынын қалай қызықты етіп үйрету.
Бұл   сұраққа   бірден   жауап   бере   алмайды.   Дойбы   ойының   кішкентай
балалармен ойнаған кезде әрбіреуіне жеке тұлға ретінде көңіл бөліп, үлкен
тәжірибе   арқасында   үйрету   керек.   Ең   басты   сәт   –   баланы   дойбыға
қызықтырғанда   өзін   бірге   қызығушылық   таныту   керек.   Балаға   қалай   ойын кезіндегі қызықты айтып қана қоймай, бірге сезіну керек. Осындай кезде бір
нәтижеге жетуге болады.
1. Дойбыға туралы әдебиет, сайттарды оқындар.
 дойбы туралы жаңалықтар;
 өздігінен жүрістерді үйрену;
 шешім қабылдай алып, жай жүріс түрлерін түсіндіру;
 дойбы ойынындағы қызық жүрістерге үйрету.
2. Дойбыны адаммен немесе компьютер арқылы ойнау керек.
3.   Балаға   дойбы   ойыны   туралы   қызықты   ертегі   кейіпкерлерін   қосып
әңгіме айту керек.
4.   Балаға   дойбы   ойынындағы   жүрістердің   үзінді   жерлерін   әрекетпен
көрсету.
5. Баланы мадақтап отыру керек.
6. Баланың жетістігін айтып отыру керек
7. Баланы қинап ойнатпай қызықтыра үйрету.
8. Асықпаңыз. Бастысы жүріс үйрену қызықты және баланы талпынысқа
жетелейтін сезім тудыруы керек.
Осы   әдістәсілдер   арқылы   баланы   дойбы   ойынына   деген
қызығушылығын артады деген сенімдеміз. Егер де балаға ойынды қызықтыра
жеткізсеңіз онда ол ойынға деген ынтасы артады. Дойбы ойынындағы терминдердің қысқаша тізімі
7 қосымша
Жәй жәй дойбы(би емес)
Бүйір дойбы тақтайшасын бүйірден түретін дойбысы
Би төрге шыққан дойбы тасы
Жүріс дойбылардың бір шетпен екінші шеттің арасындағы қозғалысы
Жәй жүріс дойбының жәй қозғалысы
Соққы жүріс қарсыластың дойбы тасын жеу жүрісі
Беру әдейі дойбыны қарсыласқа ұсыну
Бастапқы   жүріс   алғашқы   қарсыластардың   жүрістерінің   кейінгі   жүріске
дайындығы
Миттельшпиль ортаңғы сәт 712 жүрістен кейінгі соққы
Эндшпиль   аяқталар   кезеңі.   Миттельшпиль   кезеңіне   өту,   қарсыластарда
алтыдан төмен дойбы қалады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Барский Ю.П., Городецкий В.Б. Сеня, Храбрик и шашки. Правила шашек.
Книга для детей младшего возраста. М.: Владос,1998
2. Гришин В.Г. Малыши играют в шахматы. – М.: Просвещение,2007
3. М.Бодров, В.М. Высоцкий. Центральная партия.М. Валдос,1999
4. И.М. Бодров, В.М. Высоцкий. Курс шашечных окончаний. Часть 1. Две на
две. –М.Валдос,2001
5. А.А. Косенко. Избранные партиии И.А. Тимсковского и современная
теория. – М.Валдос,2001
6. Давыдова Т.Г., Атаян Г.М. Обучение детей игре в шашки. – Справочник
старшего воспитателя. №8\август 2011
7. Интернет сайт для любителей шашек
            http://www.kombinashki.ru/roditelyam.php

file_name: Дойбы бағдарлама.docx

intro: Дойбы ойынының біздің елімізде әйгілі, әрі ойын шарттарының оңай және кең қолданысқа ие болуына байланысты бұл бағдарламаны дайындау және білім үрдісіне енгізу қажеттілігі туындады. Бала-бақша тәрбиеленушілерінің ата-аналары балаларының дойбы ойынын ойнауға үйретуде қызығушылықтарының болғанымен, алайда ойынға деген бос уақыттары табыла бермейді. Мектеп жасына дейінгі балаларды дойбы ойынын үйретуге арналған оқулықтар саны аз. Педагогтар мен ата-аналардың балаларды дойбы ойынына үйретуде бірдей қателіктер кетіреді.