extracted_text:
Цæгат ИрыстонАланийы ахуырады кусджыты зонындзинæдтæ
уæлдæргæнæн институт
Дæнцæгон ахуырадон программæ
Бесолты Ларисæ æмæ Будайты Милусяйы 2æм къласы кæсыны чиныгæй
чи кусдзæн, уыдонæн
Программæ арæзт æрцыд ног Федералон Паддзахадон Ахуырадон
Стандарты (ФПАСы) домæнтæм гæсгæ 2æм кълæсты ахуыргæнджытæн
æххуысæн (къуыри 2 сахаты).
Программæйæ чи пайда кæндзæн, уымæн йæ бон у ивддзинæдтæ
бахæссын, куыд сахæтты дих, афтæ йæ мидисмæ дæр.
Программа сарæзта АЗУРИйы ирон
æвзаг æмæ литературæйы
кафедрæйы ахуыргæнæг
 Дзытиаты Эммæ æмæ фидаргонд
æрцыд кафедрæйы æмбырды
 (Протокол №4, 12.04.2011 аз) Дзæуджыхъæу 2012 аз
Ахуырадон программæ
Ирон литературон кæсынадæй
2 кълас
Ирæттæ   сæ   рæвзæрдæй   фæстæмæ   аудынц   сæ   мадæлон   æвзагыл,
уымæн æмæ æмбарынц: цалынмæ æвзаг цæра, уæдмæ фидар уыдзæн национ
культурæ, национ хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы
цæрæг алы адæмæн дæр йе  взаджы кад се  хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа,
цæхгæр фæхуыздæр уа йæ ахуыр кæныны хъуыддаг. Уыцы хæстæ та æххæст
кæны райдайæн скъола.
΄
΄
Райдайæн скъолайы бындур æвæрд æрцæуы сывæллæтты алывæрсыг
рæзтæн.
Уымæ гæсгæ ирон æвзаг ахуыр кæныны хъуыддаг арæзт у ахæм нысан
æмæ хæстæ сæххæст кæнынмæ:
 хъуамæ сывæллæттæ сæ кæрæдзимæ иронау дзурын сахуыр уой. Уый
тыххæй   та   хъæуы   фидар   фæлтæрддзинад   кæсын,   фыссын   æмæ   хъуыды
кæнынæй;
   иумæйаг   ахуырадон   зонындзинæдтæ   бæрзонддæр   кæнын;   ныхасы
рæзтыл   кусын;   фылдæр   базонынмæ   æмæ   интеллект   уæрæхдæр   кæнынмæ
тырнын;
 мадæлон æвзаджы фæрцы сывæллоны алывæрсыгæй хъомыл кæнын;
 хъазты хуызы сывæллæтты эмоционалон уавæр рæзын кæнын;
 зонындзинæдтæ фылдæр кæнынмæ тырнындзинад рæзын кæнын.
Куыд   зонæм,   афтæмæй   æппæтæй   хуыздæр   фадат   уыцы   нысантæ
сæххæст кæнынæн ис кæсыны урокты.
Кæсыны   урокты   хъæздыгдæр   æмæ   рæсугъддæр   кæнынц   сабиты
миддуне,   ахъаз   сын   сты   сæ   эстетикон   рæзтæн,   æвзæрын   сæм   кæнынц
алыхуызон   бæллицаг   æнкъарæнтæ.   Ахуыр   сæ   кæнынц   Райгуырæн   бæстæ
уарзын, æрдзы рæсугъддзинад æмбарын, хистæрæн, ныййарæгæн кад кæнын, фæллой   уарзын   æмæ   а.д.   Иудзырдæй   сæ   алывæрсыгæй   хъомыл   кæнынц.
Хъомыл   кæнын   та,   В.Г.   Белинскийы   загъдау,   цытджын   хъуыддаг   у,
адæймаджы хъысмæт уымæй аразгæ у.
Литературон кæсынад сабитæн æнкъарын кæны нывæфтыд ныхасы ад,
йæ   аивдзинад,   амоны   йын     ныв   æмæ   фæлгонц   уынын.   Райдайæн   кълæсты
литературон кæсынадæн йæ сæйраг нысан у скъоладзауты раст æмæ æмбаргæ
кæсыныл сахуыр кæнын.
Программæ домы, цæмæй скъоладзаутæ базоной тексты сæйрагдæр цы
у,   уый   рахицæн   кæнын,   уацмысы   мидис   хи   ныхæстæй   радзурын,   дзырдты
нысаниуæг зонын, текстæн йæ аивадон æууæлтæ рахатын, сахуыр уой хъуыды
кæнын, рæза сæ аивадон æнкъарынад, цымыдис æмæ разæнгард кæной чиныг
кæсынмæ.
1 модуль. Сæрды мисынæгтæ.
1 темæ. Æрдзы диссæгтæ. Чеджемты Г.
2 темæ. Базары. Фидараты Д.
3 темæ. Хъæды чиныг. Гаглойты В.
4 темæ. Худæй ахстон. Техты А.
5 темæ. Кæм бамбæхсы сæрд. Б. Сергуненков
6 темæ. Дидинæг. Æрнигон И.
7 темæ. Хъæбатыр Габо. Коцойты А.
8 темæ. Кæсагахсæг. Уырымты П.
9 темæ. Къæвда. Цъæрукъаты В.
2 модуль. Тагъддæр уайут уе скъоламæ!
1 темæ. Лæгау. Хетæгкаты Къ.
2 темæ. Алæмæты диссæгтæ. Л. Даскалова
3 темæ. Партæйы бын. В. Голявкин
3 модуль. Уарзын дæ, сызгъæрин фæззæг!
1 темæ. Буркуырæтджын. Чеджемты Г. 2 темæ. Фæззæг  къæсæрыл. Н. Сладков
3 темæ. Мыст æмæ сырддонцъиуы аргъау. Быгъуылты Ч.
4 темæ. Сырддонцъиу. Ситохаты С.
5 темæ. Булæмæргъы фæззыгон зарæг. Асаты А.
6 темæ. Æрæгвæззæг. Чеджемты Г.
4 модуль. Хорзæй хорз зæгъын хъæуы, æвзæрæй та  æвзæр.
1 темæ. Æххуысгæнджытæ. Дзесты К.
2 темæ. Хивæнд лæппу. Техты А.
3 темæ. Сайын нæ хъæуы. М. Зощенко
4 темæ. Тæргайгæнаг. Плиты И.
5 темæ. Хæларзæрдæ чызг. В. Осеева
6 темæ. Аслæнбег. Хъантемыраты К.
7 темæ. Æнæрхъуыды чызг. Джиоты К.
8 темæ. Трамвайы. Сечъынаты Л.
9 темæ. Урс уарди. Б. Юнгер
10 темæ. Сæныччы фыццаг балц хъæдмæ. Чеджемты Г.
11 темæ. Мызыхъхъы æмбисонд. Астемыраты И.
5 модуль. Скодта Митын Лæг йæ урс кæрц.
1 темæ. Зымæг. Хъайтыхъты. Г.
2 темæ. Тудзи æмæ сырддонцъиу. Ситохаты Б.
3 темæ. Зымæгон уазал бон. Асаты А.
4 темæ. Зымæгон аргъау. Н. Павлова
5 темæ. Заз. Цæрукъаты В.
6 темæ. Ног бон. Кадзаты С. 7 темæ. Зæронд Ног азы æхсæв. Будайты М.
8 темæ. Залты мит. Кадзаты С.
9 темæ. Зымæгон райсом. Кадзаты С.
6 модуль. Æнæзивæг куы уай – хуыздæр бынат дæ бар!
1 темæ. Скъоламæ. Æмбалты Ц.
2 темæ. Дыууæ гутоны. К. Ушинский
3 темæ. Хъæбулы зæрдæ. Баситы М.
4 темæ. Хæдзармæ куыст. Джиоты К.
5 темæ. Филя. Е. Пермяк
6 темæ. Мæ бандон. Баситы М.
7 темæ. Æгънæг. Тъæхты А.
8 темæ. Дыууæ адджын гуылы. Ю. Ермолаев
9 темæ. Кæсаг, хæфс æмæ цъиусур. Гæдиаты С.
10 темæ. Йæ зивæджы – йæ мæлæт. Гæззаты И.
11 темæ. Хъазтæ. К. Ушинский.
12 темæ. Цыргъзонд æфсымæртæ. (Аргъау)
7 модуль. Мæргътæ æмæ цæрæгойты дунейы.
1 темæ. Сырдты бæрæгбон. Асаты А.
2 темæ. Хъæбатыр тæрхъус. Дзесты К.
3 темæ. Æртæ лæппын мысты. Дзесты К.
4 темæ. Гидус. Астемыраты И.
5 темæ. Сидзæр. Хъайтмазты А.
6 темæ. Зараг цъиу. В Бианки
7 темæ. Додæ æмæ хъазтæ. Хъайтыхъты А. 8 темæ. Цæуыл куыдта Сослан? Хъайтыхъты А.
9 темæ. Асайдта нанайы. Хъантемыраты К.
10 темæ. Рувас, уасæг æмæ лæг. Хаджеты Т.
11 темæ. Рувас æмæ зыгъарæг.
8 модуль. Æгас цæуай, уалдзæг!
1 темæ. Сабиты зарæг. Нигер.
2 темæ. Мыдыбындзытæ. К. Ушинский.
3 темæ. Зæрватыкк. Хетæгкаты К.
4 темæ. Уалдзыгон хур хъазыди. Токкаты А.
5 темæ. Мыст æмæ нартхоры нæмыг. Уырымты П.
6 темæ. Уалдзыгон нывтæ. Хъозаты Æ.
7 темæ. Хур æмæ мигъ. Дж. Родари
9 модуль. Кæм райгуырдтæн, мæхи кæм базыдтон.
1 темæ. Цин. Ходы К.
2 темæ. Уызыны хæдзар. Джыккайты Ш.
3 темæ. Дзурын къæбысмæ…Дзуццаты Х.М.
4 темæ. Бæрзонд æфцæгыл. Джыккайты Ш.
5 темæ. Мæсгуыты хабар. Джыккайты Ш.
6 темæ. Баба, уæлахиз мæ хъæуы. Хъайтыхъты А.
7 темæ. Райгуырæн бæстæ. Хозиты П.
8 темæ. Уæлæмхасæн æрмæг. Ныхасы
темæ
Разныхас
Сахæ
тты
дих
1
Текст
сæргонд
1) «Мæ чиныг»
(Айларты Изм.)
Æнцойгæнæн
дзырдтæ æмæ
дзырдбæстытæ
Чиныг, диссаджы
фыстытæ, чиныг ме'
мбал
№
1.
2.
5
Ралууыди
сæрд
байдзаг
цинæй
кæрт
Хъомыладон
куыст
Чиныджы
хъомыладон æмæ
ахуырадон
нысаниуæг
Æрдзы
миниуджытæ
сæрдыгон,
зымæгмæ хи цæттæ
кæнын
2) «Сæрд».
Дзасохты М.
«Сæрдыгон
райсом»
Коцойты А.
3) «Цъиу».
Хъодзаты
Æхсар
4) Уæртджын
хæфс æмæ
тасмакъа
(Аргъæу)
5) «Чи цы
кусы» Уалыты
Л.
6) «Сæрды»
Хетæгкаты Д.
«Сæрды
фæстаг мæй»
Калоты П.
7) «Сæбитæ
æмæ фæззæг»
Хозиты Я.
Ралæууыд сæрд, цины
къори зæхх.
Сæрдыгон райсом,
бæлæсты сыфтæртæ,
мæргъты алыхуызон
зарджытæ, уасджытæ
Сауцъиу, зард, æхсиды. Цъиуты пайда
Уæртджынхæфс,
тасмакъа, æрдхорд,
æрдхорд æфсымæртæ
æрдзæн,
адæймагæн
Хæлардзинады
ахадындзинад
царды
Сæрд, ахуырдзаутæ,
фæллад уадзы хохы,
мæнæргъы тоны къохы.
Фæззæг, фæстаг
сæрдыгон мæй,
булæмæргъ, мыд.
Улæфты бонтæ
дæр æнæпайда ма
уой.
Зымæгмæ сæрды
хи цæттæ кæнын
хъæуы
Бæркадджын, бурзагъе
фæззæг, цардыхос
хæссæг, халсартæ,
дыргътæ, скъола.
Цæмæн хонæм
фæззæг
бæркадджын?
8) «Мыртгæ»
Калоты П.
Мыртгæ, æвдадзы хос,
хъуырниз дзæбæх кæны
Гагадыргъты пайда
рынчыны рæстæг
9)  «Фæззæг».
Мамсыраты Д.
«Буркуырæтдж
ын» Чеджемты
Хур фæззыгон тавд
кодта, сыфтæртæ,
хъæды бæлæстæ
Æрæгвæззæджы
миниуджытæ,
æрдзы
рæсугъддзинад
3. Байрайай,
5
бæркадд
жын
бурзагъе
фæззæг! Г.
10) «Фæззыгон
хъæды»
Хъуппеты М.
«Æхсæртæ»
Дарчиты Д.
Фæллой, бæрз бæлæсты
сыфтæртæ, мæргътæ,
хъарм бæстæ, фæззæг
11) «Сырддонц
ъиу» Ситохаты
С.
Сырддонцъиу, къуырцц
къуырцц, æхсынæнтæ
дзулы муртæ
4. Ды дæ мæ
5
цин,мæ
цардам…
12) «Ирыстон».
Дзасохты М.
13) Кæцы
горæтмæ.
Саламты А.
Фыдыбæстæмад,
кадджын, дæлвæз
бæрзонд Ирыстон
Цæгат Ирыстон,
республикæ.
14) «Фыдыбæст
æ»
Райгуырæн бæстæ æз
мæ мад куы хонын,
амонды фæндаг.
15) «Уазæгуаты
ивгъуыдмæ.
Дон». Болатты
Хъ.
16) «Цин»
Ходы К.
17) «Лæгау».
Хетæгкаты
Къоста «Чи
фылдæр уарзы
йæ мады».
18) «Æгъдау»
Агънаты Æ.
5. æгад
5
митæ дæ
сæрмæ ма
хæсс…
Донхорыг, хохаг дон,
чындзы донмæ хонын.
Райдзаст у нæ бæстæ,
æнæкæронйæ фæз,
зæхх,бæркад
Хызын, зондамонæг,
æнæзивæг, мадæлты
кой, уарзы йæ мады.
Бæрз бæласы
рæсугъддзинад,
мæргътæ хъарм
бæстæм тæхыны
размæ. Фæззыгон
хъæды хуыз.
Радзырды диссаг
сырддонцъиуы
зонд, цъиутæн
æххуыс кæнын.
Райгуырæн
бæстæмæ
уæрзондзинад
Ирыстоны истории,
йæ горæттæ,
хъæуты
рæсугъдзинад
Цæмæн у
фыдыбæстæ мад,
хо, æфсымæр, фыд
Доны стыр
нысаниуæг
адæймаджы царды,
донимæ баст ирон
æгъдæу.
Райгуырæн
бæстæйы
рæсугъдзинад,
поэты зæрдæйы
цин.
Æнæзивæг уæвын:
хистæртæн,
ныййарджытæн
аргъ кæнын.
Алцæмæндæр æгъдау
ис. Æххормагæй
Хатыр курын
æрмæст йæ рæдыд Хъант.К«Асл.»
Тыдж.Ю.
«æхсарбег»
19) Æххуысгæн
джытæ (Дзесты
К.)
схуыссын, зынаргъ вазæ,
хатыр курын. Ахуыры
фæзминаг, коммæгæс,
фæзминаг
Къаннæг хъуывгъан,
æнæзонд,
æххуысгæнджытæ.
чи бамбары, уый
зоны. Æгъдау алы
ран дæр хъæуы
Æххуыс дзыхы
ныхæстæй нæу,
фæлæ хъуыддагæй
20) «Хорз
чызг»
(Гуыцмæзты
А.).
«Трамвæйы»
Сегъынаты Л.
21) Коцойты
Арсен
«Хъæддзау»
22) «Хъулон»
уарзт.
Мамсыраты Д.
23) Æз дæн…
(Таурæгъ)
24) «Зыдыкатæ
» Мамсыраты
М.
Кондджын, зондджын
Æвзæр боныгуырд,
зæронд лæг
æндыснæгæй къæдзтæ
æнæгъдау, зивæггæнаг
Хъазæн фæрæт,
хъæддзау, æцæг
хъæддзауы хуызæн,
бæлæсты хуыздæр,
сгуыхт хъуыддæг, гæды
ныхас ма зæгъон, сахъ
лæг.
Сæрдыгон хизæнтæ,
фыййау, фидар уæнгтæ,
ирвæзынгæнæг
Цы у хорз æмæ
æвзæр, хи уарзыны
æгъдæуттыл ныхас.
Хистæрæн кад
кæнын трамвайы
йын бынат дæттын
æмæ а.д.
Æнæбары æвзæр
хъуыддаг
бакæнгæйæ йæ
радыд чи бамбары,
уымæн хатыр
кæнын хъæуы.
Хъулон уарзт фосы
дæр нæ хъæуы!
Уæлдзæг, мæргътæ
хъарм бæстæй куы
æртæхынц, хуссар
бæстæ
Фæлладуадзæн парк,
арс Машæ, арсы
лæппынтæ, зыдыка
Хиуыл феввæрсын
иуæй иу хатт
фыдбылыз хæссы!
Ӕрдзы диссæгтæ
æнæкæрон сты!
25) «Сæныкк
фæтæргай»
Сæныкк, баззади
сидзæрæй, урс æхсыр
Цæрæгойтæ
æнæхин стысайæн
Нæ хæлар
цæрæгойт
æй чи
куыд
цæры Баситы М.
Сидзæр.
Хъайтмазты А.
26) Зæрватыкк
(Барахъты Г.)
27) «Хъæбатыр
тæрхъус»
Дзесты
Куыдзæг
мондагæй, марди
æххормагæй
Зæрватыкк, кæимæ
хъазон, уый мын нæй,
хъынцъым кæнын,
тыргъмæ зæрватыкк
æрбатахт
Хъæбатыр тæрхъус,
цæргæс, фæныфсджын,
хуыкком
сæ нæй! Æрдз у
рæсугъд æмæ
хъæздыг!
Саби æрхæндæг
хъуамæ макуы уа!
Лæгæй –лæгмæ
тохы хъæбатыр
уæвын зын у,
фæсвæдмæ та
æнцон Азы кæронмæ скъоладзаутæ хъуамæ базоной:
 æмбаргæ, аив æмæ раст кæсын;
 хъæлæсы уаг раст аразын;
 чысыл текст хинымæр кæсын;
 цы уацмыс бакастысты, уый мидисæй фæрстытæн раст дзуæппытæ
дæттын;
 сæ хъуыдымæ гæсгæ кæрæдзимæ хæстæг дзырдтæ иртасын;
 радзырд, аргъау,æмдзæвгæ кæрæдзийæ иртасын;
 зындгонд фысджыты нæмттæ зонын, сæ уацмыстæ сын ранымайын. Литературæ:
1. Дзапарты З.Кæсыны чиныг 2 къласæн. Дзæудж. 201110
2. Моурауты   М.   Дидактикон   æрмæг   ныхасы   рæзтыл   кусынæн.
Дзæудж. 2011
3. Моурауты М. æмбисæндтæ æмæ уыциуыцитæ. Дзæудж. 2011
4. Моурауты   М   Дидактикон   хъæзтытæ   æмæ   улæфты   минуттæ.
Дзæудж. 20111012
5. Уалыты Т.,Джусойты К., Дзытиаты Э. Сывæллæттæ литературæйæ
хæслæвæрдтæ 2 къл. Ирон æвзаг æмæ кæсыны уроктæм. Дзæудж.
2005
6. Уалыты Т. Цалдæр ныстуаны æрыгон ахуыргæнæгæн. Дзæудж. 2005
7. Бзарты  Р.  Нæ Райгуырæн  бæстæйы  истории. Алан  æмæ Уæрæсе
рагзаманты.
8. Ирон. æвзаг æмæ литературæйы программæтæ 111 къл. Дзæудж.
2005
9. Пагæты З. 14 къл. Ахуыргæнинæгтæ кæсын фыссын куыд зонынц,
  Дзæудж.
уымæн   бæрæггæнæнтæ   æвæрыны   бæрцбарæнтæ.
«Иристон» 2003
10.Ӕлдаттаты   В.   Нæ   алыварсы   дуне   нывты   хуызы.   Дзæудж.
«Ирыстон» 2003

file_name: 2 класс чтение.doc

intro:
программа по осет языку Ирæттæ сæ рæвзæрдæй фæстæмæ аудынц сæ мадæлон æвзагыл, уымæн æмæ æмбарынц: цалынмæ æвзаг цæра, уæдмæ фидар уыдзæн национ культурæ, национ хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы цæрæг алы адæмæн дæр йе ΄взаджы кад се ΄хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа, цæхгæр фæхуыздæр уа йæ ахуыр кæныны хъуыддаг. Уыцы хæстæ та æххæст кæны райдайæн скъола.Райдайæн скъолайы бындур æвæрд æрцæуы сывæллæтты алывæрсыг рæзтæн.

title: 2 класс чтение


extracted_text:
Темэр. Макъ дэк1уашэхэр.
  Мурадыр. Макъ дэк1уашэхэр жьгъыжьгъхэмрэ дэгухэмрэ, гуэгъу зи1э макъ
дэк1уашэхэмрэ зимы1эмрэ зэхагъэк1ыфын. Бжьыхьэ лэжьыгъэхэм
хащ1ык1ыу, ф1ыуэ ялъагъуу къэгъэтэджын. Псалъэжьу ящ1эм хэгъэхъуэн, абы
щ1агъыбзэ зэрыщ1элъыр къагурыгъэ1уэн.
    Урокым къэдгъэсэбэпыпхъэхэр. «Макъ дэк1уашэхэр», « Макъ дэк1уашэ
жьгъыжьгъхэмрэ дэгухэмрэ» таблицэхэр, (Т. С.) Адыгэбзэ тхылъым
зэрелэжьын тетрадь, (С. Л.) тест лэжьыгъэхэр, интерактивнэ доска.
                            Урокыр зэрек1уэк1ынур
1. Урокым зыхуэгъэхьэзырын.
2. Къабзэрытхэмк1э лэжьыгъэ.
  Лл Лъ лъ Л1 л1 алъ ал1 лъу л1у л1ыжь Лъостэн Л1эужь лъэрыжэ
Лъостэн дадэ л1ыжь губзыгъэщ.
   а) Мы тхыгъэр сыт хуэдэу бгуэш хъуну? ( хьэрф, пычыгъуэ, псалъэ,
псалъэуха).
   б)Л, лъ, л1 хьэрфхэм сыт хужыф1эфын? (Л – хьэрф дэк1уашэ жьгъыжьгъ
гуэгъу зи1э, ллъ;  лъ – хьэрф дэк1уашэдэгу гуэгъу зи1э, л –лъ; л1 – хьэрф
дэк1уашэ дэгу п1ыт1а гуэгъу зимы1э).
  б) Лъостэн, Л1эужь псалъэхэр хьэрфышхуэк1э къыщ1егъэжьар къыжыф1э.
Иджыри сыт хуэдэ псалъэхэр хьэрфышхуэк1э къегъэжьауэ ятхыу фщ1эрэ?
   в) Сыту п1эрэ Лъостэн дадэ губзыгъэу къыщ1алъытэр? (!ущагъ куэд
бгъэдэлъщи).
3. Темэм елэжьын.
    Лэжь. 28. а)Тхыгъэм фыкъеджи къи1уатэр къыжыф1эж.
    б) Уэ фи унагъуэр насыпыф1эу къэплъытэрэ? Сыт апхуэдэу
къыщ1эплъытэр? в) « Жьым еубзи, щ1эр къащтэ» псалъэжьыр дауэ къыбгуры1уэрэ?
Псалъэжьыр гук1э зэгъащ1э, уигу иубыдэ.
    г) Къыхэгъэща псалъэхэр къифтхык1и хьэрф дэк1уашэхэр екъуаитк1э
щ1эфтхъэ.(Зэбгъэдэсхэм зым ейр адрейм къепщытэж).
 Хьэрф дэк1уашэ жьгъыжьгъхэмрэ дэгухэмрэ къыдопщытэж. (таблицэ)
  Лэжь. 29. а) Псалъэхэр къэвгъэсэбэпурэ псалъэухахэр нэфтхысыж. Точкэхэм
я п1эк1э щытын хуей хьэрфхэр псалъалъэмк1э къафщ1э.
      Щ1ыдагъэм къыхащ1ык1: фэтыджэн,бензин.
      Хадэхэк1 къэк1ыгъэхэщ: балыджэ, к1эрт1оф,хъэуан, джэш.
      Жыг лъэпкъхэщ: балией, бзиху, тхуей.
      Щыгъын л1эужьыгъуэхэщ: бащлъыкъ,къэптал, бостей, бэлътоку.
   б) Хадэхэк1 псалъэм щыдгъэ1у япэ макъзешэ э  р хьэрфзешэ а –к1э
къыщ1эгъэлъэгъуар къыжыф1э. (Хадэхэк1 – къызэрапщытэж псалъэр хадэ).
   в) Къыхэгъэщхьэхук1а псалъэхэм щыдгъэ1у макъ дэк1уашэхэм
жьгъыжьгъхэмрэ дэгухэмрэ къыщывгъэлъагъуэ, упщ1э яхуэвгъэув. (Сыт?
бэлагъ, портфель, къэптал, бдзапц1э, тхуей.) Сыт? упщ1эр зыхуэувыр сыт
хуэдэ псалъэхэра?
    Лэжь. 30. а) Псалъэ зэдзыл1аит1 къэс хьэрф дэк1уашэхэмк1э
къэгъэлъэгъуа макъ дэк1уашэхэр зэфлъыт.
     1)  Бо         ирегъавэ        лъагэ        щхьэку       бгъэ       гъуахъуэ
          По         ирегъафэ       лъахэ        щхьэгу       пхъэ       хъуахъуэ

      2) данэ       джын       Дзадзу       къэж       ежьэ
          Танэ       чын         Цацу          къэш        ещэ
     б) Хэт? упщ1эр зыхуэув псалъэхэр къэвгъуэт.(Дзадзу, Цацу)
    Лэжь. 31. а) Псалъэжьхэм фыкъеджэ. Сытым дыхуаущийрэ псалъэжьхэм?
(Нэмыс тхэлъу дыкъэтэджыным дыхуеущий). б) Къыхэгъэбелджылык1а псалъэхэр зэрехьэк1ын хуейм хуэдэу зэпывуд.
( Нэ –мыс, нэ–хъыжьыр, щхьэ, улажьэмэ, пшхынщ, плъагъумэ,
бжьыхьэщи).
    в) Макъ дэк1уашэ жьгъыжьгъ къызэрагъэлъагъуэ хьэрф дэк1уашэхэм я
гуэгъухэр къэвгъэлъагъуэ (интерактивнэ доска).
          Гъ           гъу            д         дж         дз          жь
          Хъ           хъу           т         ч            ц            щ
4. Адыгэбзэ тхылъым зэрелэжьын тетрадь.
    Лэжь. 1, 2.  Вариантк1э ягъэзащ1эри зэбгъэдэсхэм зым ейр адрейм
къепщытэж.
   Лэжь. 4. Усэ едзыгъуэм фыкъеджи макъ дэк1уашэ жьгъыжьгъ
къэзыгъэлъагъуэ хьэрфхэу 41 хэтщи къыхэвгъуатэ.
    Лэжь. 5. Сыт хуэдэ хадэхэк1хэр фи хадэм къифхыжа?
 5. Лэжь. 3мк1э яджар идогъэбыдыл1эж.
      Макъ дэк1уашэ жьгъыжьгъ къэзыгъэлъагъуэхэр зы екъуак1э, дэгу
къэзыгъэлъагъуэхэр нэшэкъашэк1э щ1этхъэ.
       Бжэ – пшэ, бжьэ – пщэ, вагъуэ – фагъуэ, егъэгъу – егъэхъу, елэ – елъэ,
дехьэ – техьэ, лъагэ – лъахэ, мэж – мэш, жьак1уэ – щак1уэ.
6. Унэ лэжьыгъэ.
    Лэжь. 33. Фыкъеджи къифтхык1. Точкэхэм я п1эк1э щытын хуей
псалъэхэмрэ  хьэрфхэмрэ хэвгъэувэж. Псалъэухахэм хуэфэщэну нагъыщэхэр
вгъэувыж. Макъ дэк1уашэ дэгу къэзыгъэлъагъуэ хьэрфхэр щ1эфтхъэ.

file_name: Макъ дэк1уашэхэр (2).docx

intro: Выбранные нами методы соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию учебного материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся. Так, были  использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, демонстрация слайдов; практические; частично-поисковый, методы стимулирования мотивов интереса к учению: познавательные задания.Конспект урока по кабардинскому языку по теме "Макъ дэк1уашэхэр" 2-урок  (3 класс)

русский язык

group: Дисциплины


extracted_text:
Темэр.  Макъ дэк1уашэ п1ыт1ахэр.
  Мурадыр.  Хьэрф п1ыт1ам и пэк1э, п1, т1 къак1уэмэ. п, т зэратхыр, макъ
дэк1уашэ п1ыт1ахэр  псори   макъ дэк1уашэ  дэгуу зэрыщытыр ящ1эн. Я
бзэм, тхыбзэм зегъэужьын. Щ1эныгъэ зрагъэгъуэтыным хуэпабгъэу
къэгъэтэджын.
  Урокым къагъэсэбэпыпхъэхэр. « Хьэрф дэк1уашэ п1ыт1ахэр» таб. (Т. С.),
«Адыгэбзэ тхылъым зэрелэжьын тетрадь» (С. Л.), тест лэжьыгъэхэр,
интерактивнэ доска.
                      Урокыр зэрек1уэк1ынур
1. Урокым зыхуэгъэхьэзырын.
2. Къабзэрытхэ лэжьыгъэ.
    Аа Пп П1 Сс Тт Т1 Зз Ее Лл Шш Жж
Щ1эныгъэр, гъуэгу гъуэмылэщ.
    а) Хьэрф  фтхахэр сыт хуэдэу бгуэш хъуну? (макъзешэ къэзыгъэлъагъуэ
хьэрфрэ макъ  дэк1уашэ къэзыгъэлъагъуэ хьэрфрэ: а,емакъзешэ
къэзыгъэлъагъуэ хьэрфхэщ,   адрейхэр макъ дэк1уашэ къэзыгъэлъагъуэ
хьэрфхэщ.)
   б) «Щ1эныгъэр, гъуэгу гъуэмылэщ» псалъэжьым къик1ыр
къазэрыгурыгуры1уэр къэхутэн.  Щ1эныгъэ зи1эм сытым дежи гъуэгу
зэригъуэтыныр хьэкъыу япхыгъэк1ын.
3. Темэщ1эм елэжьын.
   Правилэм къегъэджэн, ягу ирегъэубыдэн. Макъ дэк1уашэ п1ыт1ахэр
макъ дэк1уашэ дэгуу къызэрык1уэр ящ1эн.
    Лэжь. 34. а)Точкэхэм я п1эк1э щытын хуей хьэрфхэр псалъалъэмк1э
къафщ1э. Фыкъеджэ. Макъ п1ыт1ахэр къызэрагъэлъагъуэ хьэрфхэр
къэвгъуэт.
    б) Къэк1ыгъэ къызэрык1 псалъэхэр хэту псалъэуха зэхэфлъхьэ. (К1эрт1оф, жэгундэ, пхъыхэр бжьыхьэм къат1ыж.) Сыт хуэдэ упщ1э
яхуэдгъэуврэ а псалъэхэм? (Сыт?упщ1эр, ц1ыхухэм инэмыщ1а адрей псоми
 яхудогъэув.)
    в) Сытым щхьэк1э жыт1э хъуну тк1ыбжь?( Тк1ыбжь жа1э дыдж
дыджу щытым щхьэк1э. Дагъэ тк1ыбжь).
    г) Сыту п1эрэ щак1уэм щак1уэк1э щ1еджэр?  (Къиубыдыну, къиук1ыну
зыгуэрым ещэу мэзым щ1этыр щак1уэщ.)
   д) Къэнжал – гъущ1 п1ащ1э.
   Лэжь. 35. а) Точкэхэм я п1эк1э зыхуеину псалъэхэр хэвгъэувэурэ
фыкъеджи къифтхык1.
   1. Щ1эныгъэ куу бгъуэтын папщ1э, еджэныгъэм ерыщу упэщ1этын
хуейщ.
2. Укъызыхэк1а уи лъэпкъыр ф1ыуэ лъагъу ик1и гъэпэж. 3. Мамырыгъэм и
телъхьэ псори дэ къыткъуэтщ. 4. Уи псалъэм зэи уемыпц1ыж.
   б) Макъхэу п1, т1 къызэрыгъэлъэгъуа хьэрфхэр щ1эфтхъэ. Гу лъыдогъатэ
ик1и ягу ирыдогъэубыдэ хьэрф п1ыт1ахэм япэ п1, т1 къак1уэмэ 1р
зэрыгуэхур, п, туэ зэратхыр.
    в) Ерыщу, уемыпц1ыж псалъэхэм мыхьэнэк1э гъунэгъу къахуэхъу
псалъэхэр къэфхь. (Ерыщу – зи мурадым зи 1эр лъэзыгъэ1эс;  ерыщ –
нэрыгъ, уемыпц1ыжгъэпэж).
    г) Тхыгъэм чэнджэщ къыдитым къыдогъэджэжри идогъэгупсыс, 1эмал
имы1эу ахэр гъэзэщ1эн зэрыхуейр къагурыдогъа1уэ.
  Правилэм къыдогъаджэри ягу ирыдогъэубыдэ.
    Лэжь. 36, 37 зыхуэмыдэ лэжьыгъэхэу гъэзэщ1эн.
      а) Лэжь. 36. Псалъэжьхэм точкэхэм я п1эк1э зыхуену псалъэхэр
дэгъэувэжурэ тхын, п1, т1 къэзыгъэлъагъуэ хьэрфхэр щ1этхъэн.
     б) Лэжь. 37. Къитхык1ын. Къыхэгъэщхьэхук1а псалъэхэм макъ п1,т1
къэзыгъэлъагъуэ хьэрфхэр щ1этхъэн. Лэжь. 38. а) Точкэхэм я п1эк1э, щытын хуеймэ, езэгъыну хьэрфхэр
дэвгъэувэжурэ фыкъеджэ.
     б) Псалъэжьхэр къызэрывгуры1уэр къыжыф1э.
4. Адыгэбзэ тхылъым зэрелэжьын тетрадь.
    Лэжь. 2. а) Къыхэгъэща хьэрфхэр я гуэгъу п1ыт1ахэмк1э зэпхъуэк1ыурэ
псалъэхэр тхы.
   (  Пащэ –п1ащ1э, лыгъэ – л1ыгъэ, кърет – кърет1, щитам – щ1ит1ам,
лъэщ – лъэщ1, плъэ –пл1э.)
    б) Лъэщ псалъэм мыхьэнэк1э пэгъунэгъу псалъэ къыхуэхь, ахэр хэту
жьэры1уатэу псалъэуха зэхэлъхьэ. ( Лъэщ – къарууф1э. Ди пелуанхэм
лъэщу
зыкъагъэлъэгъуащ. Ахэр къарууф1эщ.)
   Лэжь. 3. а) Хьэрф дэгъэхуахэр дэгъэувэж, псалъэухахэр нагъыщэк1э
зэпэщ1эх ик1и нэгъэсыж.
   (Бжьыхьэ хадэр къулейщ. Абы пхъэщхьэмыщхьэ п1ащэ щыкуэдщ. Мэзми
щы1эщ къущхьэмышх, мы, дэ ц1ык1у, кхъужь ц1ык1у.
   Хадэр си адэмрэ сэрэ къетхьэл1эжащ. Пщ1ащэхэр зэхуэттхъусри дадэ
игъэсащ. Си къуэшым хадэр къит1ащ).
    б) Макъ дэк1уашэ п1ыт1а къызэрагъэлъагъуэ хьэрф дэк1уашэ п1ыт1ауэ
хэтыр щ1эфтхъэ.
    в) Фи унагъуэм уэ сытк1э сэбэп ущыхъурэ?
  Лэжь. 4. Словарнэ псалъэхэм я тхык1эр уигу иубыдэ, ахэр хэту псалъэуха
зэхэлъхьэ.
    ( Тыкуэным щ1элъ дагъэр тк1ыбжь хъуащ. Къэрал гъунапкъэр быдэу
фхъумэ! Маф1э лыгъэр гъэунк1ыф1ын хуейщ. Си къэухьым
къызэрихьымк1э а 1уэхур тэмэму къэблэжьауэ къызолъытэ. Хъыджэбз ц1ык1ум щэк1
нэзыр дахэу щ1идащ. Дадэ мэкъур к1ап1ынэурэ зэтрилъхьащ.)
5. Яджар егъэбыдыл1эн.
    Тест лэжьыгъэхэр.
    1) Зи тхык1э тэмэм псалъэхэр:
а) п1к1э;                 б) пл1ы;                в) п1ц1ащхъуэ;
г) тк1ыбжь;          д) п1ц1ы;              е) тк1уэпс.
    2) П1, т1 – хэм  1 – р щыгуэхур:
 а) 1упэр хъурей хъууэ къапсэлъ макъхэм я пэк1э къыщык1уэм;
 б) хьэрф п1ыт1ахэм я пэк1э къыщык1уэм;
 в) Хьэрф п1ыт1ахэм я ужьк1э къыщык1уэм.
6. Унэ лэжьыгъэ.
    Лэжь. 39.а) Фыкъеджэ. Макъ дэк1уашэ п1ыт1а къэзыгъэлъагъуэ хьэрф
зыхэт псалъэхэр къыхэфтхык1. Сыт хуэдэ хадэхэк1 иджыри фщ1эрэ? Дэтхэнэ
хадэхэк1ыр дауэ яупщэф1рэ?
     б) Упщ1эхэмрэ лэжьыгъэхэмрэ. Жьэры1уатэу упщ1эхэм жэуап етын.

file_name: Макъ дэк1уашэ п1ыт1ахэр.docx

intro: Выбранные нами методы соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию учебного материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся. Так, были  использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, демонстрация слайдов; практические; частично-поисковый, методы стимулирования мотивов интереса к учению: познавательные задания.Конспект урока по кабардинскому языку по теме "Макъ дэк1уашэ п1ыт1ахэр"   (3 класс)


intro: Портфолио-бұл білім беру мекемесінің ақпараттық кеңістікте компьютерді пайдалану арқылы мұғалімнің жұмыс орнының ұйымдастырылуы. Білім беру мекемесінің ақпараттық кеңістігін құру қазіргі таңда басты міндет болып табылады және осы арқылы ақпараттық технологияларды білім берудің барлық сатыларында енгізуді анықтайды. Мектеп өзінің ақпараттандыру және ақпараттық кеңістігінің аймақтық ақпараттық кеңістікте жеке моделін құруы керек, яғни ақпараттық мәдениет пен ақпараттық технологияны меңгерген ұжым болуы қажет.Портфолио-бұл білім беру мекемесінің ақпараттық кеңістікте компьютерді пайдалану арқылы мұғалімнің жұмыс орнының ұйымдастырылуы. Білім беру мекемесінің ақпараттық кеңістігін құру қазіргі таңда басты міндет болып табылады және осы арқылы ақпараттық технологияларды білім берудің барлық сатыларында енгізуді анықтайды. Мектеп өзінің ақпараттандыру және ақпараттық кеңістігінің аймақтық ақпараттық кеңістікте жеке моделін құруы керек, яғни ақпараттық мәдениет пен ақпараттық технологияны меңгерген ұжым болуы қажет.

администрации

group: Педагогика

title: Педагог портфолиосы туралы


extracted_text:
Темэр. Бзэм зегъэужьын. « Бжьыхьэ дыщафэ» сочиненэ.
   Мурадыр.  Бзэм зегъэужьын. Планым тету сурэтымк1э гъэм и зэманым
тепсэлъыхьыфын, ятхыжыфын.
Урокым къэдгъэсэбэпыпхъэр.  «Бжьыхьэ дыщафэ» сурэт, интернетым
къыщыдгъуэта бжьыхьэ сурэтхэмрэ интерактивнэ доскамрэ.

                        Урокыр зэрек1уэк1ынур.
  1. Урокым зыхуэгъэхьэзырын.
  2. Темэм хэзышэ беседэ.
     1) Упщ1эхэм жэуап кърегъэтын.
        а) Илъэсыр мазэ дапщэ хъурэ? Къысхуевбжэк1ыт. (Илъэсыр мазэ
пщык1ут1 мэхъу: январь, февраль, март, апрель ,май, июнь, июль,
август,сентябрь, октябрь, ноябрь, декабрь).
        б) Илъэсым зэману дапщэ и1э? (Илъэсым зэману пл1ы и1эщ: гъатхэ,
гъэмахуэ, бжьыхьэ, щ1ымахуэ.)
       в) Гъэм и зэманхэм хиубыдэ мазэхэр къысхуевбжэк1ыт.
(Гъатхэ мазэхэр: март, апрель, май. Гъэмахуэ мазэхэр: июнь, июль,
август.
Бжьыхьэ мазэхэр: сентябрь, октябрь, ноябрь. Щ1ымахуэ мазэхэр:
декабрь,
Январь, февраль.)
      г) Иджыпсту сыт хуэдэ мазэ, сыт хуэдэ зэманым хиубыдэрэ ар?
(Иджыпсту сентябрь мазэщ, бжьыхьэщ.
3. Сурэтхэмк1э догъэлажьэ.
    1) Сурэтым сыт хуэдэ зэман къищыр? Сытк1э ар къызэрыфщ1ар?
    2) Интернетым къитхыу интеративнэ доскам къредгъэдза бжьыхьэ
сурэтхэм идогъэплъ, зырыдогъэлъыт. 3) Ялъэгъуа сурэтхэм ипкъ итк1э план зэгъусэу зэхыдогъэувэ.
4.Планым тету бжьыхьэм тыдогъэпсэлъыхь.
              а) Бжьыхьэм и фащэр.
              б) Къэк1ыгъэхэр.
              в)Къуалэбзухэр.
              г) Дунейм и щытык1эр.
5. Сочиненэр идогъэтх.
     Къагъэсэбэпыпхъэ псалъэхэр:  дыщафэ, гъуэжь хъуащ, губгъуэхэр,
тафэхэр, къуалэбзухэр, языныкъуэхэр, щ1ып1э хуабэхэм, пшэ телъщ,
уэлбанэ рилэ.
6. Сочиненэ ятхахэм къыдогъэджэж.
7. Унэ лэжьыгъэ.
       Дыкъэзухъуреихь дунейм бжьыхьэм зэхъуэк1ыныгъэ къыхилъхьахэм
набдзэгубдзаплъэу к1элъыплъын.

file_name: Сочиненэ.docx

intro: Выбранные нами методы соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию учебного материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся. Так, были  использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, демонстрация слайдов; практические; частично-поисковый, методы стимулирования мотивов интереса к учению: познавательные задания.Конспект урока по кабардинскому языку по теме "Сочиненэ"   (3 класс)


extracted_text:
Ахуырадон программæ
Ирон литературон кæсынадæй
3 кълас
Ирæттæ   сæ   рæвзæрдæй   фæстæмæ   аудынц   сæ   мадæлон   æвзагыл,   уымæн   æмæ
æмбарынц:   цалынмæ   æвзаг   цæра,   уæдмæ   фидар   уыдзæн   национ   культурæ,   национ
хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы цæрæг алы
адæмæн дæр йе  взаджы кад се  хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа, цæхгæр фæхуыздæр уа йæ
ахуыр кæныны хъуыддаг. Уыцы хæстæ та æххæст кæны райдайæн скъола.
΄
΄
Райдайæн скъолайы бындур æвæрд æрцæуы сывæллæтты алывæрсыг рæзтæн.
Уымæ гæсгæ ирон æвзаг ахуыр кæныны хъуыддаг арæзт у ахæм нысан æмæ хæстæ
сæххæст кæнынмæ:
 хъуамæ сывæллæттæ сæ кæрæдзимæ иронау дзурын сахуыр уой. Уый тыххæй та
хъæуы фидар фæлтæрддзинад кæсын, фыссын æмæ хъуыды кæнынæй;
 иумæйаг ахуырадон зонындзинæдтæ бæрзонддæр кæнын; ныхасы рæзтыл кусын;
фылдæр базонынмæ æмæ интеллект уæрæхдæр кæнынмæ тырнын;
 мадæлон æвзаджы фæрцы сывæллоны алывæрсыгæй хъомыл кæнын;
 хъазты хуызы сывæллæтты эмоционалон уавæр рæзын кæнын;
 зонындзинæдтæ фылдæр кæнынмæ тырнындзинад рæзын кæнын.
Куыд   зонæм,   афтæмæй   æппæтæй   хуыздæр   фадат   уыцы   нысантæ   сæххæст
кæнынæн ис кæсыны урокты.
Кæсыны урокты хъæздыгдæр æмæ рæсугъддæр кæнынц сабиты миддуне, ахъаз сын
сты сæ эстетикон рæзтæн, æвзæрын сæм кæнынц алыхуызон бæллицаг æнкъарæнтæ. Ахуыр
сæ   кæнынц   Райгуырæн   бæстæ   уарзын,   æрдзы   рæсугъддзинад   æмбарын,   хистæрæн,
ныййарæгæн кад кæнын, фæллой уарзын æмæ а.д. Иудзырдæй сæ алывæрсыгæй хъомыл
кæнынц. Хъомыл кæнын та, В.Г. Белинскийы загъдау, цытджын хъуыддаг у, адæймаджы
хъысмæт уымæй аразгæ у.
Литературон   кæсынад   сабитæн   æнкъарын   кæны   нывæфтыд   ныхасы   ад,   йæ
аивдзинад,   амоны   йын     ныв   æмæ   фæлгонц   уынын.   Райдайæн   кълæсты   литературон
кæсынадæн йæ сæйраг нысан у скъоладзауты раст æмæ æмбаргæ кæсыныл сахуыр кæнын.
Программæ   домы,   цæмæй   скъоладзаутæ   базоной   тексты   сæйрагдæр   цы   у,   уый
рахицæн   кæнын,   уацмысы   мидис   хи   ныхæстæй   радзурын,   дзырдты   нысаниуæг   зонын,
текстæн   йæ   аивадон   æууæлтæ   рахатын,   сахуыр   уой   хъуыды   кæнын,   рæза   сæ   аивадон
æнкъарынад, цымыдис æмæ разæнгард кæной чиныг кæсынмæ.
1 модуль. Адæмон сфавлдыстад.
1 темæ. Адæмон сфæлдыстад
2 темæ. Нарты равзæрд
3 темæ. Нарты Батрадз æмæ хъулонзачъе уæйыг
4 темæ. Батрадз æмæ æлдар
5 темæ. Батрадз Нарты гуыппырсарты куыд фервæзын кодта
6 темæ. Сырдон та Нарты асайдта
7 темæ. Теуа йе 'нæзондæй куыд фесæфт. Аргъау 8 темæ. Рувасхадзы. Аргъау
9 темæ. Диалог æмæ монолог
10 темæ. Уызын æмæ паддзах. Аргъау
11 темæ. Мады хох. Таурæгъ
12 темæ. Хур æмæ Мæй. Таурæгъ
13 темæ. Авд хойы. Таурæгъ
14 темæ. Æмбисæндтæ
2 модуль. Райгуырæн бæстæ.
1 темæ. Ирыстоны тырыса. Гасынты Ж.
2 темæ. Ды дæ уый, ды, мæ Ирыстон! Цырыхаты М.
3 темæ. Дзæуджыхъæу. Айларты Измаил
4 темæ. Дзæуджыхъæуы герб. Хуыгаты Сергей
5 темæ. Нæ хæхбæсты тых. Уырымты Петя
6 темæ. Ирыстоны хæхты. ( Н ы в м æ  г æ с г æ  к у ы с т )
7 темæ. Абайты Васо
8 темæ. Тæбæхсауты Бало. Темыраты Дауыт
9 темæ. Гергиты Валерий
10 темæ. Андиаты Сослан. Дзасохты Музафер
11 темæ. Хъантемыраты Алибек. Виктор Маръяновскиймæ гæсгæ
12 темæ. Едзиты Сослæмбег. Дзантиаты Анатолий
13 темæ. Ирыстон. Уалыты Лаврент
3 модуль. Ивгъуыд царды нывтæй.
1 темæ. Хетæгкаты Къоста. Нигер
2 темæ. Рагон ирон хæдзар æмæ хæдзары дзаумæттæ.
3 темæ. Къоста. «Особа»йæ
4 темæ. Дурсæтджытæ. ( Н ы в м æ  г æ с г æ  к у ы с т )
5 темæ. Æмбæлттæ. Барахъты Гино
6 темæ. Хохæгтæ  лигъдæттæ. Хъаныхъуаты Инал
7 темæ. Мæ рыст дæуæн дзурын, Ирыстон. Æлбегаты Азæмæт
8 темæ. Хъæбатыры мæлæт. Дзаттиаты Тотырбег
9 темæ. Æвддæс мин цæрынхъуаг адæймаджы. Дзесты Куыдзæг 4 модуль. Сыгъзæрин фæззæг.
1 темæ. Зæрдылдаринаг
2 темæ. Фæззыгон хъæды нывтæ. Токаты Асæх
3 темæ. Сыгъзæрин фæззæг. Беруаты Барис
4 темæ. Фæззыгон. Челæхсаты Михал
5 темæ. Базонбазон. Хозиты Макар.
6 темæ. Мыстулæг. Гуацъветы Юрий
7 темæ. Скъолайы фæлварæн зæххы хай. (
8 темæ. Арвæй æнгуз æрхауд. Ситохаты Саламджери
9 темæ. Æнувыддзинад. Гуырдзыбеты Барис
10 темæ. Базонбазон. Гаглойты Григол
11 темæ. Уыциуыци. Тохты Иван
12 темæ. Фæззыгон нывт. Хæмыцаты Албег
5 модуль. Урсзачъе зымæг.
1 темæ. Зæрдылдаринаг
2 темæ. Дзæбидыртæ. Ситохаты Саламджери
3 темæ. Зымæгон. Дарчиты Дауыт
4 темæ. Зымæгон хъæзтытæ. ( Н ы в м æ  г æ с г æ  к у ы с т )
5 темæ. Ногбоны арт. Мыртазты Барис
6 темæ. Уыциуыци. Къадзаты Станислав
7 темæ. Мæргъты фæдтæ митыл. Калоты Петр
8 темæ. Зымæг æмæ магуса. Тохты Иван
9 темæ. Зымæг хæхты. Кокайты Тотрадз
10 темæ. Æфцæджы сæрты. Дзасохты Музафер
11 темæ. Зымæджы лæвæрттæ. Цæгæраты Гиго
12 темæ. Зымæгон цъырцъырæгтæ. Тедеты Георгий
6 модуль. Æрвхуыз уалдзæг.
1 темæ. Зæрдылдаринаг
2 темæ. Уалдзæг. Уырымты Петя
3 темæ. Æгас цæуай, уалдзæг. Беруаты Барис
4 темæ. Базонутма, уый кæд вæййы? Абайты Амырхан
5 темæ. иу. ( Н ы в м æ  г æ с г æ  к у ы с т ) 6 темæ. Рагуалдзæг. Плиты Харитон
7 темæ. Уалдзæг. Айларты Измаил
8 темæ. Базонбазон. Гаглойты Григол
9 темæ. Къæвда. Калоты Хазби
10 темæ. Куадзæн. Къарджиаты Бекызæ
11 темæ. Иумæйаг у зæхх. Айларты Измаил
7 модуль. Тæмæнтæкалгкæ сæрд.
1 темæ. Зæрдылдаринаг
2 темæ. Дæу фæнды. Куыдæгты Валодя
3 темæ. Хъæддаг халсартæ æмæ гагадыргътæ. Айларты Измаил...
4 темæ. Быдыры. Плиты Харитон
5 темæ. Аланы къæбыла. Гæззаты Иван
6 темæ. Уарын. Кокайты Тотрадз
7 темæ. Базонбазон, уый та циу? Айларты Чермен
8 темæ. Базонбазон. Гуыбаты Чермен
9 темæ. Дыргъдонгæс Вано. Мамсыраты Деебе
8 модуль. Æрдз  нæ дарæг.
1 темæ. Хъæдхой. Быгъуылты Чермен
2 темæ. Тымыгъ. Хостыхъоты Зинæ
3 темæ. Уыциуыци. Богъаты Таймураз
4 темæ. Хъæддаг цæрæгойтæ æмæ хæдзарон фос. (Нывмæ
г æ с г æ  к у ы с т )
5 темæ. Судзинты уызын. Айларты Чермен
6 темæ. Хæлынбыттыр. Уырыссаг æвзагæй Мамсыраты Мураты тæлмац
7 темæ. Базонбазон, уый та циу? Икъаты Владимир
8 темæ. Æдзæсгом фыр. Дзесты Куыдзæг
9 темæ. Дзæгъындзæг. Хъуппеты Мысост
10 темæ. Зæрватыкк. Хъайтыхъты Азæмæт
9 модуль. Адæймаг æгъдауæй фидауы.
1 темæ. Хистæр æмæ кæстæр. Дзасохты Музафер
2 темæ. Уæртджынхæфс æмæ йæ сыхæгтæ. Чеджемты Геор 3 темæ. Лæвар. Уалыты Лаврент
4 темæ. Тæргайгæнаг. Гуыцмæзты Михал
5 темæ. Хъохъо. Джыккайты Шамил
6 темæ. Хазби. Цæрукъаты Владимир
7 темæ. Сæрæнгуырд. Уалыты Лаврент
8 темæ. Йæхиуыл æрхудт. Цгъойты Хазби
9 темæ. Дада æмæ Андрейкæ. Сухомлинский В. А
10 темæ. Музыкæ. Гæдиаты Цомахъ
10 модуль. Фæллой  царды бындур.
1 темæ. Сабиты уарзон фыссæг
2 темæ. Хосгæрдæн. Хъайтмазты Аслæмырзæ
3 темæ. Цæуыл зарыд дон? Айларты Чермен
4 темæ. «Физонæггæнæг». Хъуппеты Мысост
5 темæ. Фæллойы урочы. (Нывмæ гæсгæ к у ы с т )
6 темæ. Хъарманы сабиты зараэг. Цæрукъаты Алыксандр
7 темæ. Кæрчытæ, рувас æмæ Мила. А р г ъ а у .  Гуыцмæзты Алеш.
8 темæ. Арс æмæ хуытæ. Барахъты Гино
9 темæ. Арвы калм. Быгъуылты Чермен
10 темæ. Тъæпкъах. Хъуппеты Мысост
11 модуль. Фыдыбæстæ хъахъхъæнын.
1 темæ. Цом, фæцæуæм! Плиты Грис
2 темæ. Дзотты Лазыр. Мæхæмæтты Ахуырбеджы уацау.
«Адæм, уæ фырт уæм дзуры»йæ
3 темæ. Цæргæйæ баззадысты не 'хсæн. Гокъоты ХадзыМурат
4 темæ. Федтон аэз мæхи цæстытæй. Цæгæраты Гиго
5 темæ. Мæ хистæр æфсымæр. Черчесты Хъасболат
6 темæ. Æгъуыстаджы кадæг. Кадзаты Станислав
Афæдзы кæронмæ сывæллæттæ хъуамæ зоной:
æмбаргæ,аив æмæраст кæсын;
ахуыргæнæджы   æххуысæй   тексты   архайджыты   характеристикæ   дæттæг   дзырдтæ
æмæ хъуыдыйæдтæ ссарын; тексты сæйраг хъуыды  æвдисæг бынæттæ ссарын;
ахуыргæнæджы   разамындæй   хи   цæстдарæнтæм   гæсгæ   афæдзы   афонты,
æрдзы,боныхъæды æмæ хъазæнты тыххæй радзурын;
амынд тексттæ наизусть дзурын;
хæдзары цы чингуытæ кæсынц, уыдоны тыххæй радзурын.
.. Ныхасы
темæ
Сахæт
ты дих
№
Тексты
сæргонд
Æнцойгæнæн  дзырдтæ
æмæ дзырдбæстытæ
Хъомыладон куыст
Практикон куысты хуызтæ
Уæлæмхасæн
æрмæг, хибарæй
куыст
1
12
Адæмон
сфæлдыста
д
1.Мыртазты
Б.»Мæ чиныг.
Худгæ хурау. Цинæйдзаг
хъæлæс. Царды рухсмæ
Адæмон
сфæлдыстад.
Нарты равзæрд.
34.«Нарты
Батрадз æмæ
хъулон зачъе
уæйыг»
56.«Батрадз
Нарты
гуыппырсарты
куыд фервæзын
кодта»
7.«Сырдон та
Нарты асайдта»
8.Аргъау «Теуа йе
̕нæзондæй куыд
фесæфт»
сидæг.
Гуымирытæ. Уæйгуытæ.
Тыхджын æмæ ныфсджын
адæм Нарт. Æрдзы фарн.
Нарты хистæртæ
бауынаффæ кодтой.
Батрадз кувæггаг райста.
Батрадзы хъæзтытæ.
Гуыппырсартæ. Номдзыд
хотыхтæ. Болат Батрадз.
Уæларвмæ сфардæг.
Æнæбын цад. Нарт дисæй
амардысты. Сайдæй
рацæуын.
Рувасы ныхæстæ.
Физонæггæнинæгтæ.
Ныджджыгъгъытт кодта.
9.Аргъау«Уызын
æмæ паддзах».
Диалог æмæ
монолог.
10)Таурæгъ
«Мады хох».
Уызын .Паддзах.
Зæрдæлхæнæн. Лæф
лæфгæнгæ. Зондджын
дзуапп.
Залым. Мады хох.
Бæстырæсугъд. Сæнайы
Чиныджы хъомыладон
æмæ ахуырадон
нысаниуæг
Хуыцау цы адæмы
ныууагъта, уыдоны
сæйраг миниуджытæ.
Адæмы сæрыл
тохгæнджыты нæмттæ
мыггагмæ цæрынц.
Батрадз Нарты сæрыл
кæддæриддæр цæттæ
у тохмæ.
Сайын нæ хъæуы.
Хинтæ хи сæрыл
цæуынц.
Зымæгмæ сæрды хи
цæттæ кæнын
хъæуы,цæмæй фондз
æмбалы æмбисонд
макæуыл æрцæуа.
Рæстдзинад хорз у,
фæлæ иуæйиу хатт
йæ дзурæгæн хæрзмæ
нæ фæвæййы.
Бирæ адæмы сæрыл хи
цард раттын
Æмдзæвгæ аив кæсын,
зæрдывæрдæй йæ ахуыр кæнын.
Нарты æртæ мыггаджы
миниуджытимæ базонгæ кæнын.
Æнцойгæнæг дзырдтимæ куыст.
Таурæгъ бакæсын æмæ йын йæ
сæйраг хъуыды æмбарын кæнын.
Ǽ
æмбарын кæнын
Таурæгъ кæсын, зынæмбарæн
дзырдтæ æмбарын кæнын.
нцойгæнæн дзырдты мидис
Таурæгъ кæсын, зынæмбарæн
æмæ æнцойгæнæн дзырдтыл
куыст
Аргъау кæсын. Хи ныхæстæй йæ
дзурын
Дзургæ сочинени
Сæрды
мысинæгтыл
радзырд
Аргъау бакæсын, йæ сæйраг
хъуыды йын зæрдыл бадарын
Таурæгъ кæсын. Зæринæйы
сгуыхтдзинад цæй мидæг ис, хох.
«Фæззыгон
хъæды» Хъуппеты
М. «Æхсæртæ»
Дарчиты Д.
Фæллой, бæрз бæлæсты
сыфтæртæ, мæргътæ, хъарм
бæстæ, фæззæг
1) «Сырддонцъи
у» Ситохаты С.
Сырддонцъиу, къуырцц
къуырцц, æхсынæнтæ дзулы
муртæ
2) Кæцы
горæтмæ.
Саламты А.
3) «Фыдыбæстæ
»
4) «Уазæгуаты
ивгъуыдмæ. Дон».
Болатты Хъ.
5) «Цин» Ходы
К.
Цæгат Ирыстон,
республикæ.
Райгуырæн бæстæ æз мæ
мад куы хонын, амонды
фæндаг.
Донхорыг, хохаг дон,
чындзы донмæ хонын.
Райдзаст у нæ бæстæ,
æнæкæронйæ фæз,
зæхх,бæркад
фæрнæйдзаг хъуыддаг
у.
Бæрз бæласы
рæсугъддзинад,
мæргътæ хъарм
бæстæм тæхыны
размæ. Фæззыгон
хъæды хуыз.
Радзырды диссаг
сырддонцъиуы зонд,
цъиутæн æххуыс
кæнын.
Ирыстоны истории, йæ
горæттæ, хъæуты
рæсугъдзинад
Цæмæн у фыдыбæстæ
мад, хо, æфсымæр,
фыд
Доны стыр нысаниуæг
адæймаджы царды,
донимæ баст ирон
æгъдæу.
Райгуырæн бæстæйы
рæсугъдзинад, поэты
зæрдæйы цин.
уый бамбарын кæнын. Сæна
æмæ Мады хох кæм сты, уый
бацамонын.
Æмдзæвгæ æмæ радзырды
иудзинад, аив сæ бакæсын,
дзырдуатон куыст бакæнын
Радзырд хайгай кæсын, йæ
сæйраг хъуыды йын сбæрæг
кæнын.
Радзырд кæсын, зæронд усы
дзуаппы фæдыл зондамонæн
беседæ саразын.
Æмдзæвгæ кæсын, йæ сæйраг
хъуыды йын бацамонын. Наиз.
ахуыр кæнынмæ йæ бацæттæ
кæнын.
Радзырд бакæсын, ног дзырдтыл
бакусын, æмбисæндтыл куыст.
Æндæр тæхгæ
цъиуты
миниуджыты
тыххæй радзурын.
Радзырд
«Горæтты
рæсугъддæр»
Æнцойгæнæг дзырдбæстытыл
куыст, уыциуыцитæ, нывтимæ
куыст.
Сочинении
(фысгæ кæнæ
дзургæ) «Ис нæ
хъæуы»
«Æгъдау»
6)
Агънаты Æ.
Хъант.К«Асл.»
Алцæмæндæр æгъдау ис.
Æххормагæй схуыссын,
зынаргъ вазæ, хатыр курын.
Хатыр курын æрмæст
йæ рæдыд чи бамбары,
уый зоны. Æгъдау алы
Радзырды æртæ хайы дæр
бакæсын, Аслæнбег дзы йæхи
куыд дардта, уый равдисын. Тыдж.Ю.
«æхсарбег»
7) Æххуысгæнд
жытæ (Дзесты К.)
Ахуыры фæзминаг,
коммæгæс, фæзминаг
Къаннæг хъуывгъан,
æнæзонд,
æххуысгæнджытæ.
ран дæр хъæуы
Æххуыс дзыхы
ныхæстæй нæу, фæлæ
хъуыддагæй
8) «Хорз чызг»
(Гуыцмæзты А.).
«Трамвæйы»
Сегъынаты Л.
Кондджын, зондджын
Æвзæр боныгуырд, зæронд
лæг æндыснæгæй къæдзтæ
æнæгъдау, зивæггæнаг
9) Коцойты
Арсен
«Хъæддзау»
10) «Хъулон»
уарзт. Мамсыраты
Д.
11) Æз дæн…
(Таурæгъ)
12) «Зыдыкатæ»
Мамсыраты М.
Хъазæн фæрæт, хъæддзау,
æцæг хъæддзауы хуызæн,
бæлæсты хуыздæр, сгуыхт
хъуыддæг, гæды ныхас ма
зæгъон, сахъ лæг.
Сæрдыгон хизæнтæ,
фыййау, фидар уæнгтæ,
ирвæзынгæнæг
Уæлдзæг, мæргътæ хъарм
бæстæй куы æртæхынц,
хуссар бæстæ
Фæлладуадзæн парк, арс
Машæ, арсы лæппынтæ,
зыдыка
Цы у хорз æмæ æвзæр,
хи уарзыны
æгъдæуттыл ныхас.
Хистæрæн кад кæнын
трамвайы йын бынат
дæттын æмæ а.д.
Æнæбары æвзæр
хъуыддаг бакæнгæйæ
йæ радыд чи бамбары,
уымæн хатыр кæнын
хъæуы.
Хъулон уарзт фосы
дæр нæ хъæуы!
Хиуыл феввæрсын
иуæй иу хатт
фыдбылыз хæссы!
Ӕрдзы диссæгтæ
æнæкæрон сты!
13) «Сæныкк
фæтæргай»
Сæныкк, баззади сидзæрæй,
урс æхсыр мондагæй, марди
Цæрæгойтæ æнæхин
стысайæн сæ нæй!
Аслæнбег йæ рæдыд цæй фæрцы
бамбæрста, ууыл адзурын.
1. Радзырды 1 хайæн анализ
скæнын, лæппутæй йæхи чи
куыд равдыста, ууыл æрдзурын.
2.  Биттуйы архайд сын сæ
ныхмæ æрæвæрын. Нывимæ
куыст.
Æмдзæвгæ зæрдывæрдæй
сахуыр кæнын.
Радзырды алгоритм ссарын,
ныхмæвæрддзы цы дыууæ
лæппуйы миниуджытæ ис, уый
бамбарын кæнын.
Радзырд кæсын, йæ сæйраг
хъуыды йын бамбарын кæнын.
Хорз æмæ æвзæр хъуыддæгыл
æрныхас кæнын.
Радзырд кæсын, йæ сæйраг
хъуыдыйыл аив беседæ саразын,
æнцойгæнæг дзырдтæй иуыл
бакусын.
Аив бакæсын, йæ сæйраг
хъуыды йын бамбарын кæнын
Дзæуджыхъæуы, сырддоны
тыххæй радзурын Арсы
лæппынтæ кæцæй
æрбафтыдысты,уыдоны тыххæй
беседæ саразын (Дуровты цирк)
Радзырд кæсын æвзарын.
Хæдзарон фосы миниуджыты
Дзесты К.
«Рынчынфæрсæг»
Хуыгаты С.
«Бæтæ æмæ
Дзодзæ»
«Изæрæй»
Епхиты Т.
«Дзæбидыр»
Бекмæрзты А.
Нæ хæлар
цæрæгойтæ
й чи куыд
цæры Баситы М.
Сидзæр.
Хъайтмазты А.
14) Зæрватыкк
(Барахъты Г.)
15) «Хъæбатыр
тæрхъус» Дзесты
Куыдзæг
«Мæ
16)
чиныг» (Мыртазты
Б.)
17)Адæмон
сфæлдыстад.
«Нарты равзæрд»
æххормагæй
Зæрватыкк, кæимæ хъазон,
уый мын нæй, хъынцъым
кæнын, тыргъмæ зæрватыкк
æрбатахт
Хъæбатыр тæрхъус,
цæргæс, фæныфсджын,
хуыкком
Чиныг, царды рухсмæ
сидæг,дисæгтæ мæнæн
арæхстгай фæдзырдта.
Хуыцау дунейы сфæлдыста.
Хуыцауы уынаффæ.
Гуымирытæ. Ног адæм.
Æртæ Нарты.
18)
Аргъау
«Рувас –хадзы»
Рувас. Хадзы. Чабæмæ
кувынмæ цæуын. Удыбæстæ
балхæнын.
19) «Ирыстон».
Дзасохты М.
Фыдыбæстæмад, кадджын,
дæлвæз бæрзонд Ирыстон
20) «Лæгау».
Хетæгкаты Къоста
«Чи фылдæр
уарзы йæ мады».
Хызын, зондамонæг,
æнæзивæг, мадæлты кой,
уарзы йæ мады.
Æрдз у рæсугъд æмæ
хъæздыг!
Саби æрхæндæг
хъуамæ макуы уа!
Лæгæй –лæгмæ тохы
хъæбатыр уæвын зын
у, фæсвæдмæ та
æнцон
Чиныджы хъомыладон
æмæ ахуырадон
нысаниуæг
Нæртон адæмы
тых,намыс æмæ
хъæбатырдзинады
тыххæй таурæгътæ.
Сайын хорз нæу.
Хинæйдзагæн йæ
хинтæ йæхиуыл
цæуынц.
Райгуырæн бæстæмæ
уæрзондзинад
Æнæзивæг уæвын:
хистæртæн,
ныййарджытæн аргъ
кæнын.
тыххæй беседæ. Æмдз. наиз.
(кæсын)
Радзырд бакæсын; равзарын æй,
раст фæрстыты фæрцы, зын
дзырдтыл бакусын
Уыциуыцитæ
Радзырды сæйраг хъуыды
бамбарын кæнын
«Саг» Томаты
Володя
Æмдзæвгæ кæсын,
зæрдывæрдæй йæ ахуыр кæнын.
Æнцойгæнæн дзырдтыл куыст.
Хуыцау цы адæмыхæттытæ
сфæлдыста,уыдоны
миниуджытæ. ртæ Нарты.
Æнцæйгæнæн дзырдтыл куыст
Ǽ
Аргъау бакæсын. Йæ сæйраг
хъуыды йын бамбарын кæнын.
Æнцойгæнæн дзырдтыл кусын.
Нывимæ куыст (ф.30),
æмдзæвгæ кæсын, йæ сæйраг
хъуыды йын сбæрæг кæнын.
Æмдзæвгæйы мидис, радзырдæн
анализ кæнын, мадмæ
уарзондзинад дзыхы ныхастæй
кæй нæу, уый текстыл
равдисын.
Улæфты бонты
тыххæй радзырд
Алчи йæхи мады
тыххæй радзырд
саразæд
1.
2.
3.
4.
5.
Разныхас
Адæмон
сфæлдыста
дадæмы
хæзна
Ды дæ мæ
цин,мæ
цардам…
æгад митæ
дæ сæрмæ
ма хæсс…
1
12
5
5
5  Азы кæронмæ скъолаладзаутæ хъуамæ базоной:
 æмбаргæ, аив æмæ раст кæсын;
 хъæлæсы уаг раст аразын;
 чысыл текст хинымæр кæсын;
 цы уацмыс бакастысты, уый мидисæй фæрстытæн раст дзуæппытæ дæттын;
 сæ хъуыдымæ гæсгæ кæрæдзимæ хæстæг дзырдтæ иртасын;
 радзырд, аргъау,æмдзæвгæ кæрæдзийæ иртасын;
 зындгонд фысджыты нæмттæ зонын, сæ уацмыстæ сын ранымайын. 1. Дзапарты З.Кæсыны чиныг 2 къласæн. Дзæудж. 201110
Литературæ:
2. Моурауты М. Дидактикон æрмæг ныхасы рæзтыл кусынæн. Дзæудж. 2011
3. Моурауты М. æмбисæндтæ æмæ уыциуыцитæ. Дзæудж. 2011
4. Моурауты М Дидактикон хъæзтытæ æмæ улæфты минуттæ. Дзæудж. 201110
12
5. Уалыты   Т.,Джусойты   К.,   Дзытиаты   Э.   Сывæллæттæ   литературæйæ
хæслæвæрдтæ 2 къл. Ирон æвзаг æмæ кæсыны уроктæм. Дзæудж. 2005
6. Уалыты Т. Цалдæр ныстуаны æрыгон ахуыргæнæгæн. Дзæудж. 2005
7. Бзарты Р. Нæ Райгуырæн бæстæйы истории. Алан æмæ Уæрæсе рагзаманты.
8. Ирон. æвзаг æмæ литературæйы программæтæ 111 къл. Дзæудж. 2005
9. Пагæты З. 14 къл. Ахуыргæнинæгтæ кæсын фыссын куыд зонынц, уымæн
бæрæггæнæнтæ æвæрыны бæрцбарæнтæ. Дзæудж. «Иристон» 2003
10. Ӕлдаттаты В. Нæ алыварсы дуне нывты хуызы. Дзæудж. «Ирыстон» 2003
ы Р.Кæсыны чиныг 3 къл. Дзæудж. 2005

file_name: 3 класс чтение.doc

intro:
Ирæттæ сæ рæвзæрдæй фæстæмæ аудынц сæ мадæлон æвзагыл, уымæн æмæ æмбарынц: цалынмæ æвзаг цæра, уæдмæ фидар уыдзæн национ культурæ, национ хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы цæрæг алы адæмæн дæр йе ΄взаджы кад се ΄хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа, цæхгæр фæхуыздæр уа йæ ахуыр кæныны хъуыддаг.Ирæттæ сæ рæвзæрдæй фæстæмæ аудынц сæ мадæлон æвзагыл, уымæн æмæ æмбарынц: цалынмæ æвзаг цæра, уæдмæ фидар уыдзæн национ культурæ, национ хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы цæрæг алы адæмæн дæр йе ΄взаджы кад се ΄хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа, цæхгæр фæхуыздæр уа йæ ахуыр кæныны хъуыддаг.

title: рабочая программа по осет яз 3 класс


extracted_text:
«АКЦИОНЕРНОЕ ОБЩЕСТВО»
(Праздничная линейка)
ДЕЙСТВУЮЩИЕ ЛИЦА
Скрудж Магдак.
Его племянники.
Зигзаг.
Скрудж.
Оо! Кого тут вижу я!
Добрый день, мои друзья!
Рад, что вас, как и меня, манит
Акционерное общество «Зенит».
Вход акционерных компаний.
Скрудж.
Я очень богат и этим горжусь,
И вы должны выучить наизусть:
«Умелое ведение хозяйства –
Залог к успеху и богатству!»
Попрошу, любители драхмы и лиры,
Объявите свои командыфирмы!
Чтение докладов о готовности, представление фирм.
Скрудж.
Есть в России акционерный городок,
От других он не очень далек.
Но зато в АО там и тут
Лишь одни акционеры живут!
Фирмачи мои, предприниматели,
Рынка нашего завоеватели.
Вы напористы и очень способны,
Фирмы ваши крепки и доходны.
Ни доллар, ни рубль, ни фунты –
Знакомьтесь: скруджики – наша валюта!
Почет и хвала тому будет,
Кто больше акций за смену добудет!
Скрудж   знакомит   с   новой   валютой   АО,   акциями,   условиями
соревнования между отрядамифирмами в течение смены.
Скрудж.
А сейчас мы позаседаем, О наших правилах подробнее узнаем!
1й племянник.
ЗАКОН ЗЕЛЕНЫХ НАСАЖДЕНИЙ мы будем строго насаждать.
ЗАКОН ЗЕЛЕНЫХ НАСАЖДЕНИЙ ты должен строго исполнять.
Всю зелень, что вокруг ты видишь, не надо рвать, крушить, ломать.
И муравья ты не обидишь и гнезд не будешь разорять.
2й племянник.
Еще один закон послушай и выполнять его изволь,
Вожатские не мучай души. То точности ЗАКОН – НОЛЬ, НОЛЬ.
Гласит он то, что все должны вы быть в нужном месте в нужный час,
Чтоб не гадать о том, вы живы ль, и не тревожиться о вас.
А то, пока вас ожидают, не зная, где вы все сейчас,
Лекарства взрослые глотают... Они ведь любят, братцы, вас!
3й племянник.
И об одном еще условии мы вас хотим предупредить:
Что за пределы территории нельзя без спроса выходить.
Чтобы в лесу не потеряться и чтоб без вести не пропасть,
Должны вы очень постараться закон сей строго выполнять.
А если жаждой приключений томитесь вы и день и ночь,
То и без лишних огорчений мы в этом сможем вам помочь.
Поверьте – будут приключенья! От страха будете дрожать!
У вас зуб на зуб от волнения уже не будет попадать...
И будут тайны, страхи, схватки, и детективы, и война...
Но со здоровьем все в порядке, и жизнь вам будет спасена.
Зигзаг.
Еще ЗАКОН ВОДЫ, ребята, вам всем придется выполнять,
Иначе вас любой вожатый откажется потом купать.
Закон гласит, что вам без взрослых нельзя к воде и подходить!
А уж купаться и подавно... О чем хотим предупредить!
Скрудж.
Поверьте, нет приятней, полезней и интересней
ЗАКОНА ДОБРОСОВЕСТНОГО ОТНОШЕНИЯ К ИГРЕ!
Коль в Акционерное общество захотели вы сыграть –
Нельзя на самом деле игру вам прерывать!
Отряды подписывают договор о выполнении указанных законов.
Скрудж.
Продолжаем дальше заседать,
Совет директоров пора узнавать.
Вот она, директор нашего общества – Наиля Фатыховна!
Приветствие начальнику лагеря.
А вот акционерный министр морской,
Он верный друг и спутник мой.
Всех, кто не слушается моего закона,
Купает в бурных морских водах!
Приветствие плавруку.
Заместитель в АО есть,
все, что знает, вам не счесть.
Она серьезна и строга –
Мария Ивановна!
Приветствие педагогуорганизатору.
А вот наш физрук деловой,
Очень длинный и худой.
Всем бежать бросает клич
Александр Леонидович!
Приветствие физруку.
Наш акционерный музыкант,
на таланты он гигант,
Любит кашу и кисель,
А зовут его Марсель!
Приветствие музруку.
В нашем Акционерном обществе
Есть и грешники,
Которые заставляют
Пить пилюли от печенки,
Ранки смазывать зеленкой.
Приветствие медперсоналу.
А кто нас кормит манной кашей,
Чтобы Пети, Коли, Маши
Поправлялись, поправлялись
И здоровьем наливались?
Ну, конечно, повара!
Приветствие поварам.
Загляните в корпуса –
Всюду блеск и чистота!
Сколько вложено труда Сотрудниками общества!
Приветствие всем сотрудникам.
Ответ от всего персонала.
Скрудж.
Среди сосен, на полянке
Будем АО мы управлять,
Чтобы спозаранку
Акционерам работать, а также отдыхать!
Пора дать напутствие, друзья,
Собрались сегодня не зря.
В дальнейшей жизни, честная компания,
Всегда пригодятся ваши знания.
Ум и находчивость вы проявляйте
и на весь мир о себе заявляйте!
Поднимается   флаг   АО –   символ   открытия   тематической   смены
«Акционерное общество».
Скрудж.
А слова о дружбе и труде
В делах помогут вам всегда, везде.
Главнее в жизни – друг. Не забывайте,
На деньги его не променяйте!

file_name: акционерное общество.docx

intro: Праздники на каждый день в лагере – это важная воспитательная составляющая в работе воспитателя или вожатого.  Составление мероприятий разноплановых, интересных на каждый день работы в лагере – достаточно кропотливая и непростая работа. Предлагаемая методическая  разработка может  быть использована для проведения одного из тематических дней в лагерной смене. Может быть адаптирована для любого возраста детей.

title: Праздничная линейка "Акционерное общество"


extracted_text:
В ЛАГЕРЕ – КАРНАВАЛ!!!
С   давних   времен   считается,   что   пятое   время   года –   это   карнавалы.   У
понятия  «карнавал»   много   толкований. «Карне,  вале»  понемецки – «прощай,
мясо».   Это   был   праздник   кельнцев   перед   постом.   Карнавалом   называлась
колесница богини Изи, с приходом которой в реках начиналась подвижка льдов.
Это слово в переводе с греческого означает «корабельная колесница». Такое
название   вполне   сухопутный   обряд   получил   потому,   что   в   праздничной
процессии   в   честь   бога   Дионисия   по   улицам   древнегреческих   городов
обязательно провозили корабль на колесах, в котором восседал наряженный бог:
ведь, по легенде, Дионис много путешествовал, он научил людей выращивать
виноград.   В   России   первое   карнавальное   маскарадное   шествие   по   улицам
Москвы в конце января 1763 года организовал великий актер Федор Волков.
И   всетаки   карнавал   чаще   всего   связывают   со   святками,   с   новогодними
праздниками.  А   разве   он   не   может   быть   проведен   летом   в   лагере?   Конечно,
может.  В  лагерях  чаще всего  проходят  лесные карнавалы,  карнавалы  цветов,
героев сказок, лесных персонажей, индейцев. Бывают литературные карнавалы и
маскарады. И тогда у ребят появляется шанс стать кемто на несколько часов:
мушкетером,   разбойником,   королевой,   Красной   Шапочкой,   чертом   или
поросенком.   Придумать   себе   костюм   и   сделать   его –   это   побывать   в   стране
фантазии, на острове Мечты. А что если сделать так: подготовить в лагере вечер
отдыха, входным билетом на который будет карнавальный костюм для ребят и
вожатых,   для   всех   гостей.   А   содержание   карнавала   может   быть   самым
фантастическим. Пусть пройдет парад масок и «суд» над угрюмыми лицами, на
котором симпатичные принцессы будут поливать из леек всех, кто пришел без
маскарадных   костюмов.   Пусть   пройдут   «митинги»   против   «зверской
серьезности»,   пусть   авторов   самых   смешных   костюмов   наградят   «орденами»
Улыбки, Веселой рожицы, «32 зуба» и т. п. Смехом спасают и спасаются. На
карнавале   имеет   право   быть   минидискуссия   на   тему   «Жизнь   хороша,   как
скумбрия в томате». Здесь же можно «позволить» собраться вместе ребятам,
которые уже носят звания: кузен, кузина, зять, свояченица, сноха. На карнавале
полезно   устроить   конкурс   веселых   лозунгов   типа   «Ударим   макаронами   по
кастрюле!».   Именно   на   карнавале   пройдет   смехотека   вместо   дискотеки,
откроется «Музей смеха», «Юмориал» имени Паниковского, выставка карикатур
и шаржей. А еще будет состязание рыбаков, поиск своей обуви в общей куче и
другие веселые конкурсы, где будут участвовать все дети.
Вниманию   читателей   предлагаю   вариант   одного   из   таких   карнавалов   в
оздоровительном лагере. Летняя   эстрада   оформлена   в   стиле   настоящего   аргентинского   или
бразильского   карнавала.   Кругом   цветы,   воздушные   шары,   атласные
ленточки, цветные картинки. Входит зажигательный ведущий, празднично,
покарнавальному одетый.
Ведущий. Мы начинаем наше представление,
любой из нас участвовать в нем рад.
Мы показать хотим на этой сцене
наш лагерный веселый карнавал!
Коль вам по вкусу наше предложение,
здесь номеров показан будет ряд.
Итак, друзья, примите приглашенье
на лагерный веселый карнавал!
И не беда, что маски скрыли лица, –
у всех глаза приветливо горят.
Так пусть же в ритмах танца закружится
наш лагерный веселый карнавал!!!
Под музыку из кинофильма «Дикий ангел» в исполнении Натальи Орейро
входит   танцевальная   группа,   следом   за   которой   собираются   отряды.   У
каждого их них – свой оригинальный наряд в едином стиле. Здесь можно
увидеть   и   тропиканок,   и   жарптиц,   и   отряд   бабочек –   пауков.   Костюмы
ребята сделали из имеющихся подручных средств (поролона, цветной бумаги,
пакетов и пр.), но со вкусом!
Каждый из отрядов подготовил: карнавальную кричалку, танец, защиту
карнавального и пляжного костюмов и другие номера программы.
Когда   все   отряды   наконец   собираются   на   представление,   раздаются
звуки фанфар, выходит Милагрес, героиня кинофильма «Дикий ангел».
Милагрес. Привет, девчонки, а также пацаны!
Сегодня мы представим программу на улет!
Итак, мы начинаем, поехали, вперед!
Компашки закрутились, давайте танцевать!
Вы будете смеяться, вы будете кружиться...
Кружиться и влюбляться,
А я вас буду сегодня развлекать!
Наш карнавал – это просто чума!
На карнавале кружится голова!
Забытый антиквар и клевые новинки,
Крутые видеоклипы, а также все пластинки. Ведущий.
8й отряд.
Все это вам поможет немного поразмяться,
Просто «поторчать» или на комто «оторваться»!
А если ты не знаешь, как надо танцевать,
Попробуй все движенья за мною повторять!
Уверена, все получится, ждет тебя успех,
Ты удивишь друзей и будешь лучше всех!
Все это очень просто – никаких проблем:
Сегодня КАРНАВАЛ, и он нам нужен всем!
Смотри, кто идет:
Наш младший отряд!
Он карнавал
Начинать будет рад!
Здравствуйте, дяди и тети,
Малыши и малышки!
Мы любим конфеты и детские книжки.
Хоть мы ростом и с вершок,
Но не нужен нам горшок.
Можем прыгать и скакать,
Песни петь и танцевать.
Давайте зря время не терять,
Наш карнавал пора начать.
Весь   8й   отряд   начинает   танцевать   под   мелодию   песни   «Топтоп,
топает малыш», а остальные отряды включаются в карнавальное шествие.
7й отряд.
Э, гегегегей!
Собирайся поскорей!
Будем вместе отдыхать,
Песни петь и танцевать.
Эй, ребята, шире круг,
Здесь танцуют все вокруг.
Вы танцуйте лучше нас.
Карнавал наш – просто класс!
7й отряд исполняет ламбаду.
Ведущий.
Любой из нас сегодня рад
К нам позвать на маскарад
Персонаж из детской сказки.
Но кого? Мы ждем подсказки.
Хэй, привет! Как дела?
6й отряд. Классная компания «Пупсята»
В гости к вам пришла.
Мы – новое поколение,
Мы на сцену к вам пришли,
Немного пошутим и все – кореши.
Когда на свете не было меня,
Ее, его,
То было скучно очень
Вселенной и вам, господа.
Когда ж мы появились,
То стаял везде снег.
И солнце засветилось,
Ведь Пупсы – лучше всех!
6й отряд исполняет танцевальную композицию на песню «Куклы» из
репертуара «Иванушек Интернейшенл».
5й отряд.
Эй, ребята, детвора,
Собирайтеська сюда.
Раз, два, три, четыре, пять,
Начинаем танцевать.
– Делай со мной! Да!
– Делай, как я! Да!
Делай лучше меня! Да!
Танцуем все вместе,
Танцуем все дружно,
Танцуем с сердцем, горящим в груди.
Нам отстающих не нужно? Не нужно!
Танцуем всегда впереди!
Этот отряд исполняет танцевальную композицию «Хаванана».
Ведущий.  А   сейчас   настало   время   оценить   подготовленные   каждым
отрядом костюмы.
Под   композицию   «Красотка»   из   голливудского   одноименного   фильма
выходят   «Ричард   Гир»   и   «Джулия   Робертс»   и   начинают   красочную
церемонию.   После   показа   карнавальных   костюмов   программа   карнавала
продолжается.
4й отряд.
Солнечный день,
Я на прогулку выхожу.
Я испытываю кайф, Я за имиджем слежу.
И вожатая моя
Громче всех затянет песню,
И в лагере мы
Потусуемся все вместе.
Исполняется попурри на тему еврейской музыки.
3й отряд.
Хипхоп, лалалэй,
Карнавал, наш карнавал!
Хипхоп, лалалэй,
Закружил, околдовал!
Хипхоп, лалалэй,
Праздник красок и огней,
Хипхоп, лалалэй,
И судьбы моей!
Хипхоп, лалалэй,
Карнавал, наш карнавал!
Хипхоп, лалалэй,
Словно в тысячах зеркал,
Хипхоп, лалалэй,
Отразился лагерь мой,
Хипхоп, лалалэй,
«Солнечный» со мной!
Исполняется   танцевальная   композиция   на   зажигательные
аргентинские ритмы из к/ф «Дикий ангел».
2й отряд.
– Ктонибудь хочет?
– Я хочу!
– Еще ктото хочет?
– Мы хотим!
– Давайте вместе с нами
Потопаем ногами,
Похлопаем в ладоши,
Сегодня день хороший.
Эй, не стой и не зевай,
«Макарено» повторяй!
Следом   за   вторым   отрядом   весь   лагерь   начинает   танцевать
«Макарено».
1й отряд.
Хохохо, хохохо! Нам без танца тяжело!
Хохохо, хохохо!
Мы танцуем ничего,
Танцуйте вместе с нами
На нашем карнавале!
Хехехе, хехехе!
Давайте веселей,
Да ног не жалей!
Хопхэй, хопхэй,
Пусть настроенье будет о’ кей!
Звучит оркестр и слышен смех,
Мы приглашаем на танец всех!!!
Исполняется композиция «Гуляли всю ночь до утра!».
Ведущий.
Этот танец, словно спорт,
В нем огонь, и страсть, и скорость.
Чтобы самбу танцевать,
Нужно сильным быть и ловким.
Песня с музыкой дружны,
В этом танце – ритм и ветер,
И когда танцуешь самбу,
Забываешь все на свете!
Дается команда для всех ребят: танцевать самбу!
Милагрес. Пусть музыка звучит, волнуя наши души,
Ведь танго звучит, хватая за сердца.
Здесь музыка и ритм сплелись в едином звуке,
И увлекают нас с собою без конца.
Все  вожатые  танцуют  танго,  ребята  подхватывают их инициативу.
Ведущий.  На   нашем   карнавале   звучит   французская   песенкатанец   о
маленьких утятах, давайте танцевать!
Исполняется «Танец маленьких утят».
Милагрес.  А сейчас я предлагаю записи разных по жанру мелодий, а вы,
танцующие   команды,   должны   быстро   отреагировать   и   показать   оригинальные
танцевальные   движения,   собранность   отряда,   синхронность   исполнения   и
соответствие жанру. Друг  за  другом  звучат:  «Кукарача», кантри,  чарльстон,  твист,  «Рио
ритта», «ЛеткаЕнка», лезгинка, чардаш, рокнролл, «Пасадена», «Барыня»,
«Собачий вальс», сиртаки и др.
Ведущий.
Пришла пора закончить представление,
И каждый в нем участвовать был рад.
В прощальном танце кружится на сцене
Наш лагерный веселый карнавал!
Милагрес. И вы, как друга, каждого узнайте,
Знакомы вам и маска, и наряд
И, если можно, чаще вспоминайте
Наш лагерный веселый маскарад!
Карнавал   завершается   всеобщим   исполнением   песенки   Красной
Шапочки, где меняются слова на «В «Солнечном» рéки…».

file_name: в лагере-карнавал.docx

title: В нашем лагере - карнавал!


extracted_text:
Темэр.  Къызэрапщытэ диктант.
  Мурадыр. Ц1э унейхэр, къызэрапщытэ псалъэхэр къагъуэтыныр,
зэпэщ1эзых ыр щатхымрэ щамытхымрэ къазэрыгуры1уар къэхутэн.
   Урокым къэгъэсэбэпыпхъэр.  Диктантхэр зэрыт сборник, интер. доска.

                                     Урокыр зэрек1уэк1ынур
1. Урокым зыхуэгъэхьэзырын.
2. Диктантыр егъэтхын.
                             Лэжьэнк1э ерыщ
Сэлисэт зэрыц1ык1урэ 1эщхэр ф1ыуэ елъагъу. Школыр къызэриухыу, ар
фермэм щылэжьэну к1уащ. Жэмхэр Сэлисэт къесатэкъым. Ар абыхэм
къахэмык1ыу яхэтурэ ик1и едэхащ1эурэ зригъэсащ. Шэуэ къащ1эк1ыу
щытам къыщ1ригъэгъуащ. Ар лэжьэным ерыщу пэщ1этщ. Сэлисэт иджы
куэдым яф1эк1ыу мэлажьэ. Лэжьак1уэ ерыщым куэд хузэф1ок1.
   Зи тхык1эм щхьэхуэу щыгъуэзапхъэр: къыщ1ригъэгъуащ.
3. Грамматическэ лэжьыгъэхэр. (интер. доска)
    1) Зыхуеину хьэрфхэр дэфтхэ.
 (М,м)ухьэмэд, хьэ (П,п)арий, (Н,н)алшык, (У,у)рыху.
    2) Къызэрапщытэж псалъэхэр къэвгъуэти хьэрф дэгъэхуахэр дэфтхэж.
 Х.дэшхуэ, дж.нэщ1э, х.бзэф1, лъ.псэжь.
    3) Зэпэщ1эзых ыр здыхуейм деж дэвгъэувэж.
Щэк1.у, псалъэжь.у, балигъ.у, егугъу.у

file_name: Диктант.docx

intro: Выбранные нами методы соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию учебного материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся. Так, были  использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, демонстрация слайдов; практические; частично-поисковый, методы стимулирования мотивов интереса к учению: познавательные задания.Конспект урока по кабардинскому языку по теме "Диктант"   (3 класс)


extracted_text:
ДЕНЬ ИМЕНИННИКА
Зал празднично украшен.
Все   дети   (кроме   именинников)   –   в   зале,   они   ждут,   когда   войдут
«виновники» торжества.
Звучит музыка «Песенки крокодила Гены», и именинники входят в зал,
занимают специально приготовленные для них места.
Музыка стихает.
Все присутствующие встают и исполняют для именинников на мотив
«Нарру Вiгthdау»:
С днем рождения вас,
С днём рождения вас,
С днём рождения вас
Поздравляет наш класс.
Ведущий:  Сегодня замечательный праздник. Мы отмечаем дни рождения
наших одноклассников, наших друзей.
День рождения – один из самых главных праздников каждого человека, ведь
в этот день на свет появляется новый человек, новая жизнь.
Все знают, это не секрет,
Что праздник – каждый день рожденья,
Так принимайте поздравленья.
Дети вручают сделанные своими руками открытки с пожеланиями и
поздравлениями; каждая группа (команда) детей читает стихотворение или
поёт песенку о дне рождения. (Это задание дети готовят заранее.)
Затем   ведущий   с   помощниками   вручают   именинникам   подарки,
высказывают свои пожелания.
Детиименинники благодарят за подарки.
Ведущий: А теперь мы отправляемся в гости к нашим именинникам.
(Все дети класса делятся заранее на 3 команды, в каждой команде есть
и детиименинники. В дальнейшем все задания, конкурсы выполняются или
всей командой, или теми или иными участниками команды.)
1е   задание.   Вы   ждёте   гостей.   С   чего   вы   начнёте?  (Нужно   убрать,
украсить квартиру.) Каждой команде выделяется своя часть класса, которую нужно красочно
оформить.
2е задание. А теперь нужно приготовить бутерброды к столу.
Ребята выбирают необходимые продукты и готовят бутерброды.
3е   задание.   Сделать   сок   из   апельсинов,   которые   должны   быть   заранее
очищены.
4е задание. Пора накрывать стол. Дети сервируют столы, расставляют на
них всё необходимое.
5е задание. Всё готово. Но почему же не идут гости?
Вы не забыли их пригласить, назначить время?
Как это можно сделать?
(Послать приглашение, позвонить по телефону, пригласить лично, но все это
надо делать заранее.)
Разыгрывание ситуаций.
Команды вытягивают своё задание и готовят его.
6е   задание.   Пока   ждём   гостей,   надо   и   самим   одеться   понаряднее   и
пооригинальнее.
Члены команды наряжают именинников своей команды.
7е задание.  Вот  и  гости.  Их надо встретить, проводить на свои места.
(В качестве гостей выступают родители, члены жюри.
«Хозяева» угощают «гостей».)
8е   задание.   День   рождения   был   бы,   наверное,   не   столь   интересен   и
радостен, если бы на нём не было игр, развлечений.
Вот и поиграйте с нами.
(Каждая   команда   показывает   1–2 игры   или   загадывает загадки и
т. д.  Данное задание может быть подготовлено детьми заранее.)
9е задание. А теперь на какоето время мы оставим вас без именинников.
Хотите, чтобы они вернулись к вам в команду? Тогда вам нужно выполнить одно
совсем нетрудное задание. Я надеюсь, что вы помните, как зовут ваших друзей.
Значит, вы легко справитесь с заданием. Я называю вам имя, и, если это член
вашей команды, вы поднимаете руку.
Его имя в переводе с греческого означает защитник (Алексей).
А это имя римское — малыш (Павел).
Её   имя   пришло   к   нам   из   Скандинавии   и   значит священная, святая
(Ольга).
Александр (греч.) – защитник людей. Анастасия (греч.) – воскресение.
Андрей (греч.) – храбрец.
Анна (евр.) – благодать.
Валерий (рим.) – здоровый, сильный.
Дарья (перс.) – победительница.
Евгений (греч.) – благородный.
Екатерина (греч.) – непорочная, чистая.
Елена (догреч.) – светлая.
Игорь (сканд.) – сила.
Ирина (греч.) – мир.
Константин (рим.) – постоянный.
Ксения (греч.) – гостеприимная.
Людмила (слав.) – милая людям.
Максим (рим.) – величайший.
Марина (рим.) – морская.
Мария (евр.) – превосходство.
Наталия (рим.) – родная.
Никита (греч.) – победитель.
Сергей (рим.) – высокочтимый.
Татьяна (греч.) – устроительница.
(Лев Успенский. Ты и твоё имя.)
Если детям трудно будет узнать своих друзей таким образом, то можно
изменить задание: описать какиелибо положительные качества ребенка, чтобы
команда его узнала.
Учитель: Молодцы, вы справились с заданием, и ваши друзья опять с вами.
А   какие   они?   Подберите   самые   лучшие   слова,   которые   вы   можете   про   них
сказать.
Да, вот такие замечательные наши именинники, но и вы тоже, ведь без вас,
без вашей поддержки им было бы трудно и, наверное, не очень весело.
Давайте всегда помнить о том, какие мы, стараться не обижать друг друга,
помогать друг другу, как сегодня.
В   заключение   дети   поют   песню   Крокодила   Гены.   Заканчивается
праздник чаепитием.

file_name: день именинника 2.docx

title: "День именинника (вариант 2)"


extracted_text:
3 кълас
Ирон æвзаг
ÆМБАРЫНГÆНÆН ФЫСТÆГ
Программæ  арæзт   у   Республикæ   Цæгат   Ирыстон  –  Аланийы   иумæйаг
æмæ профессионалон ахуырады Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæйы
бындурыл.
Ирон æвзаг  – нæ республикæйы  паддзахадон  æвзæгтæй  иу, ирæтты
мадæлон   æвзаг.   Ирæттæ   –   Республикæ   Цæгат   ИрыстонАланийы   титулон
наци. Куыд уырыссаг æвзаг, афтæ ирон æвзаг у филологон циклы иу хай æмæ
рæзын  кæны скъоладзауы  коммуникативон  культурæ, æххуыс  ын  кæны йæ
ныхасы   рæзтæн,   уæрæх   ын   кæны   йæ   дунеæмбарынад   æмæ   хъомыл   кæны
ирæтты хуыздæр традицитæ æмæ æгъдæуттыл.
Ирæттæ   сæ   рæвзæрдæй   фæстæмæ   аудынц   сæ   мадæлон   æвзагыл,
уымæн æмæ æмбарынц: цалынмæ æвзаг цæра, уæдмæ фидар уыдзæн национ
культурæ, национ хиæмбарынад.
Ног (дыккаг фæлтæры) стандартты домæнтæ сты, цæмæй Уæрæсейы
цæрæг алы адæмæн дæр йе  взаджы кад се  хсæн бæрзонддæр ист æрцæуа,
цæхгæр фæхуыздæр уа йæ ахуыр кæныны хъуыддаг. Уыцы хæстæ та æххæст
кæны райдайæн скъола.
΄
΄
Райдайæн скъолайы бындур æвæрд æрцæуы сывæллæтты алывæрсыг
рæзтæн. Уымæ гæсгæ ирон æвзаг ахуыр кæныны хъуыддаг арæзт у ахæм нысан
æмæ хæстæ сæххæст кæнынмæ:
 хъуамæ сывæллæттæ сæ кæрæдзимæ иронау дзурын сахуыр уой. Уый
тыххæй   та   хъæуы   фидар   фæлтæрддзинад   кæсын,   фыссын   æмæ   хъуыды
кæнынæй;
 сывæллæттæ зоной: æхсæнады адæмты  хсæн ног ахастытæ к й ис,
иннæ æдæмы хæттыты сывæллæттæ дæр ирон æвзаг кæй ахуыр кæнынц, æмæ
сæ уый кæрæдзийыл фидардæр к й   б тты; сæ алыварс цæрæг адæмтимæ
хæларæй цæрын к й хъ уы,уый;
ǽ ǽ
ǽ ǽ
   иумæйаг   ахуырадон   зонындзинæдтæ   бæрзонддæр   кæнын;   ныхасы
рæзтыл   кусын;   фылдæр   базонынмæ   æмæ   интеллект   уæрæхдæр   кæнынмæ
тырнын;
 мадæлон æвзаджы фæрцы сывæллоны алывæрсыгæй хъомыл кæнын;
   райдайæн   скъолайы   сывæллæтты   лингвистикон   зонындзинæдтæ
рæзын кæнын хуымæтæг хуызы, цæмæй кæсын фыссын базоной;
 адæймаджы хъуыздæр миниуджытыл хъомыл кæнын.
΄
ǽ  хъазты хуызы сывæллæтты эмоционалон уавæр рæзын кæнын;
   зонындзинæдтæ   фылдæр   кæнынмæ   тырнындзинад   рæзын   кæнын.
Чингуытæм,   иннæ   ахуырадон   предметтæм   сæм   аудыны   цæстæнгас     рæзын
кæнын.
Скъолайы иннæ ахуырадон предметты  хсæн ирон æвзаджы нысан у
ирон   æвзагæй   зонындзинæдтæ   фылдæр   кæнын   æмæ   сывæллæтты   æхсæны
культурæ бæрзондæр кæнын:
′
1аг нысан –  зонындзинæдтæ фылдæр  кæнын.  Ам скъоладзаутæн
æмбарын   кæнын   хъæуы   æппæтдунеон   наукæйы   иу   къабаз   кæй   у,   йæ
сæйрагдæр хæйтты йын зонын кæй хъæуы; уыцы зонындзинæдты бындурыл та
аразын логикон хъуыдыкæнынад.
2аг   нысан   –  æхсæны   культурæ   бæрзонддæр   кæнынмæ  хауы
скъоладзауты коммуникативон арæхстдзинад, ома дзургæ æмæ фысгæ ныхасы
рæзт,   монологон   æмæ   диалогон   ныхас,   раст   æмæ   æнæрæдыдæй   фыссын.
Уыдон иумæ сты адæймаджы иумæйаг культурæйы бæрæггæнæнтæ.
Мыртæ æмæ дамгъæтæ. Æмкъай зылангонтæ æмæ æзылангонтæ (вф, гк,
дзц, гъх, зс) кæрæдзийæ иртасын.
Æмхъæлæсонтæ гк, (кк), къйы ивынад, джч, (чч), чъмæ хъæлæсон
ыйы разæй (уынгуынджы, карккарчы æмæ а.д.).
Дæргъвæтин æмхъæлæсонтæ раст дзурын æмæ фыссын (фæллой,
лæппу æмæ а.д.).
Дзырд. Дзырды хæйттæ. Кæрон. Уидаг. Æмуидагон дзырдтæ. Уидаг
фæсæфтуантимæ. Фæсæфтуанты руаджы дзырдтæ аразын æмæ раст фыссын.
Уидаг æмæ разæфтуан. Рæзæфтуантæ æнæ, æм, а æмæ а.д.
Лексикон фæлтæрæнтæ. Разæфтуантæ æмæ фæсæфтуанты руаджы
ног дзырдтæ аразын, сæ нысаниуæг куыд аивы, уый бæлвырд кæнын.
Иумæйаг æмбарынад ныхасы хæйтты тыххæй:
номдар, миногон, мивдисæг
Номдар. Номдарты нысаниуæг. Номдарты нымæцтæ. Удджын æмæ
æнæуд предметтæ æвдисæг номдартæ. Сæрмагонд æмæ иумæйаг номдартæ. Сæрмагонд номдарты растфыссынад. Номдарты кæрæтты ивынад æндæр
дзырдтимæ бастæй.
Миногон. Миногоны нысаниуæг. Миногоны фæрстытæ. Миногонты
дих æууæлтæм гæсгæ.
Мивдисæг. Мивдисæджы нысаниуæг, цавæр фæрстытæн дзуапп
дæтты.мивдисæджы æбæлвырд формæ фæсæфтуан – æнимæ, мивдисæджы
афонтæ (нырыккон, ивгъуыд, суинаг).
Ныхасы хæйттæ нысаниуæг æмæ фæрстытæм гæсгæ кæрæдзийæ
иртасын.
Дзырдуатон куыст. Ныхасы хæйттæй алкæмæн дæр сæ хъуыдымæ
гæсгæ хæстæг æмæ ныхмæвæрд дзырдтæ агурын; фæлтæрæнты
бирæнысаниуæгон дзырдтæ агурын æмæ сæ кæрæдзиуыл барын, семæ
дзырдбæстытæ æмæ хъуыдыйæдтæ аразын.
Хъуыдыйад. Таурæгъон, фарстон æмæ хъæрон хъуыдыйæдтæ.
Хъуыдыйæдтæ раст хъæлæсы уагæй кæсын зонын. Хъуыдыйады сæйраг
уæнгтæ: сæйрат æмæ зæгъинаг. Хъуыдыйады фæрсаг уæнгтæ. Хъуыдыйады
мидæг дзырдты кæрæдзиуыл бастдзинад. Цыбыр хъуыдыйæдтæ даргъдæр
кæнын.
Ныхасы рæзтыл куыст. Ахуыргæнæджы æххуысæй цыбыр текстæн
пълан аразын. Чысыл текст скъоладзаутимæ иумæ арæзт пъланмæ гæсгæ хи
ныхæстæй дзурын æмæ фыссын. Мидисджын нывтæм гæсгæ дзырдтæ се
ууæлтæм, архæйдтытæм гæсгæ къордтæ кæнын; предметы нæмттæ æмæ се
ууæлтæ æвдисæг дзырдтæй дзырдбæстытæ кæнæ хъуыдыйæдтæ аразын.
Нывмæ гæсгæ цыбыр радзырд æрхъуыды кæнын æмæ ныффыссын.
Сывæллæттæн сæхи цардæй ист цаутыл цыбыр радзырд æрхъуыды кæнын
æмæ ныффыссын. Хибарæй чысыл радзырдтæ æрхъуыды кæнын æмæ
ныффыссын.
Сыгъдæгфыссынад. Фыссыны æгъдæуттæ фидар кæныныл архайын.
Сывæллæтты цæттæ кæнын иухаххон тетрæдты фыссыныл рахизынмæ.
Зынфыссæн стыр кæнæ гыццыл дамгъæтæ фыссын.
Æртыккаг къласы кæронмæ скъоладзау хъуамæ зона:
æмкъай зылангон æмæ æзылангон æмхъæлæсонтæ; дзырды хæйттæ;
ныхасы хæйттæ;
хъуыдыйады сæйраг уæнгтæ;
æмæ арæхса:
дзырдтæ сæ арæзтмæ гæсгæ æвзарынмæ;
ныхасы хæйттæ кæрæдзийæ иртасынмæ æмæ сын сæ грамматикон
æууæлтæ зонынмæ;
хъуыдыйады мидæг дзырдты бастдзинæдты хуызтæ бæрæг кæнынмæ;
предметты нæмттæ æмæ сæ æууæлæвдисæг дзырдтæй дзырдбæстытæ
аразынмæ;
иумæйаг пъланмæ гæсгæ сочиненитæ æмæ изложенитæ фыссынмæ
(6070 дзырды онг).
Литературæ
1. Никандров Н.Д., Рыжаков М.В., Кондаков Л.М. Примерные программы
начального общего образования.ч.1. М. «Просвещение» 2009.
2. Багаты Л. Ирон. æвзаджы чиныг. 3къл. Дзæудж. 2007
3.
Гуыриаты М.., Райдайæн кълæсты мадæлон æвзаджы методикæ. Ордж.,
1978
4. Моурауты М. Дидактикон æрмæг ныхасы рæзтыл кусынæн. Дзæудж, 2010
5. Моурауты М. æмбисæндтæ æмæ уыциуыцитæ. Джæудж., 2010
6. Моурауты М. дидактикон хъæзтытæ æмæ улæфты минуттæ. Джæудж.,
2010
7. Майрæмыхъуаты   Ф.   Дидактикон   æрмæг   текст   æмæ   хъуыдыйадыл
кусынæн. 14 кълас. Дзæудж., 1997
8. Ирон. æвзаг æмæ литературæйы программæтæ. 111 къл., Дзæудж,2005
9. Пагæты З. 14 къл.ахуыргæнинæгтæ кæсын æмæ фыссын куыд зонынц,
уымæн бæрæггæнæнтæ æвæрыны бæрцбарæнтæ. Дзæудж. «Иристон» 2002
10. Æлдаттаты В. Нæ алыварс дуне. Дзæуджыхъæу: «Ирыстон» 2003.
11. Уалыты Т.Цалдæр ныстуаны æрыгон ахуыргæнæгæн. Дзæудж. 2005. 12. Уалыты Т., Джусойты К. 3æм къласы ирон æвзаг æмæ кæсыны уроктæм
хæслæвæрдтæ. Влад. 1997
13. Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæтæ 111 къл., Дзæудж. 2005 Сах.
дих
3
№
I.
Темæ
Рацыд
æрмæг
фæлхат
кæнын
Къæлиндаронтематикон пълан
Равзаринаг
фарстатæ
Дзырдты мидæг
уæнгтæ, мыртæ,
дамгъæтæ
равзарыныл
дарддæ.р кусын.
Предмет, миниуæг
æмæ
архайдæвдисæг
дзырдтæ
фæрстытæм гæсгæ
иртасын.
Практикон куыст
Ǽ
1. Текст бакæсын. Хъуыдыйæдты нымæц
нымайын. Тетрадмæ сæ фыссын.
рхæцæн
нысæнттæ æвæрын.(13)Дзургæдзурын æмæ
фысгæфыссын иу хъуыдыйад иннæмæй
цæмæй хицæн кæны (фæлт.14).
2. Фарст чи? Æмæ цы?йæн дзуапп цы
дзырдтæ домынц, уыдон иртасын. (48).
3.Фæрстытæ цавæр? цыхуызæн? æмæ цы
ми кæны? цы архайы? цы дзырдтæ домынц,
уыдон зонын(921).
II. Мыртæ æмæ
14 Мыртæ æмæ
дамгъæтæ.
III. Дзырд..
7
мкъай зылангон
дамгъæтæ.
Зылангон æмæ
æзылангон
æмхъæлæсонтæ.
Ǽ
æмæ æзылангон
æмхъæлæсонтæ.
Ǽ
мхъæлæсонтæ
г.к(кк), къйы
ивынад дж,чъйæ
хъæлæсон ы  йы
разæй. Дæргъвæтин
æмхъæлæсонтæ.
Дзырды хæйттæ.
Кæрон. Уидаг.
Уидаг
фæсæфтуанимæ.
Уидаг æмæ
разæфтуан.
1.Мыртæ фысгæйæ нысангонд цæуынц
дамгъæтæй. Мыртæ æмæ дамгъæты нымæц
куыд бæрæг кæнæм, уый зонын (фæлт.2228).
23. Дзырдтæ иу рæнхъæй иннæмæ хæссыны
æгъдау. Дыгай дамгъæтæй нысангонд
дзырдтæ. (фæлт.3042).
45. Нывмæ гæсгæ куыст. Бирæуæнгон
дзырдтæ. (4244).
6.Алфавит. (4451).
79. Зылангон æмæ æзылангон
æмхъæлæсонтæ.(5266).
1012. мкъай зылангон æмæ æзылангон
æмхъæлæсонтæ. (6786).
13. мхъæлæсонтæ
дж, ч(чч), чъйæ хъæлæсон ыйы разæй (87
95).
14. Дæргъвæтин æмхъæлæсонтæ (96115).
1. Дзырд. Дзырды хæйттæ. Кæрон.
(фæлт.116118).
2. Уидаг.  муидагон дзырдтæ. (фæлт.119
124).
34. Уидаг фæсæфтуанимæ (фæлт.125134).
56. Уидаг æмæ разæфтуан. (фæлт.135150).
г.к(кк), къйы ивынад
Ǽ
Ǽ
Ǽ IV. Ныхасы
хæйттæ.
12
V. Уырыссаг
æвзагæй
æрбайсгæ
дамгъæтæ
VI. Цавд
VII. Дамгъуат
2
2
2
VIII Дзырд
10
Ныхасы хæйттæ.
Номдар. Номдарты
нымæц. Сæрмагонд
æмæ иумæйаг
номдартæ.
Номдарты
кæрæтты ивынад
æндæр дзырдтимæ
бæтгæйæ
фæрстытæм гæсгæ.
Миногон.
Мивдисæг.
Мивдисæджы
æбæлвырд формæ.
Мивдисæджы
ивынад афонтæм
гæсгæ.
Э,Ю,Я,Е,Ж,Ш,Щ,
Ъæмæ Ь нысантæ
раст кæсын æмæ
фыссын
Цавд. Дзырдты
мидæг цавдон æмæ
æнæцавдон уæнгтæ.
Дамгъуат. Абетæ.
Дзырд. Стыр
дамгъæ нæмтты,
фыды нæмтты æмæ
мыггæгты.
7. Лексикон фæлтæрæнтæ. (фæлт.151155)
1. Фæрстытæ чи? æмæ цы?йæн дзуапп цы
дзырдтæ дæттынц, уыдон.
12. Уырыссаг æвзагæй æрбайсгæ дамгъæтæ
зæрдыл бадарын æмæ сæ дзургæйæ раст
пайда кæнын. Се 'мкъай ирон дамгъæтæй сæ
хицæн кæнын зонын(фæлт.5872).
1. Цавдон æмæ æнæцавдон уæнгтæ. Цавды
нысан. Зæрдылдаринаг Фæлтæрæнтыл куыст
2. Цавдон уæнг у хъæрдæрæй дзургæ. Цавды
бынат ирон æвзаджы(фæлт.113123).
1.Дамгъæты рæнхъæвæрд. Сæ нæмттæ.
2.Дамгъуаты рæнхъæвæрдмæ гæсгæ дзырдтæ
фыссын(фæлт.124135).
1.Цы нысан кæнынц дзырдтæ. Нывмæ гæсгæ
куыст. Фæрстытæн дзуапп
дæттын(фæлт.136139)
2.Предметты нæмттæ цы дзырдтæ нысан
кæнынц, уыдон. Дзырдтæй хъуыдыйæдтæ
аразын. Нывмæ гæсгæ куыст(фæлт.140143).
3.Стыр дамгъæ фосы нæмтты. Дзырдты
хæзнадонæй(фæлт.144148).
4.Стыр дамгъæ бæстæты, горæтты, хъæуты,
кæмтты, дæтты æмæ уынгты сæрмагонд
нæмтты(фæлт.149154). 5.Фæрстытæ чи?,цы?йæн дзуапп цы дзырдтæ
дæттынц,уыдон къордтæ кæнын(фæлт.155
169).
6.Фæрстытæ цыхуызæн?,цавæр?æн дзуапп
цы дзырдтæ дæттынц,уыдон æвзарын.
(фæлт.170186).
7.Фæрстытæ цы ми кæны?,цы кæны?йæн
дзуапп цы дзырдтæ дæттынц, уыдон
æвзарын(фæлт.187204).
89.Предмет,предметы миниуæг æмæ архайд
цы дзырдтæ æвдисынц.уыдон кæрæдзийæ
хицæн кæнын(фæлт.205214).
10.Сæ хъуыдымæ гæсгæ кæрæдзимæ хæстæг
чи лæууы кæнæ ныхæйныхмæ чи у,ахæм
дзырдтæ(фæлт.215227). Дыккæгæм къласы ахуыры кæронмæ скъоладзаутæ хъуамæ
зоной:
æппæт дамгъæты нæмттæ;
цавдон æмæ æнæцавдон уæнгтæ;
зылангон æмæ æзылангон мыртæ;
дамгъуат;
æмæ арæхсой:
дзырдтæ иу рæнхъæй иннæмæ уæнггай хæссын;
хъæлæсон у æмхъæлæсон уйæ иртасын;
дæргъвæтин æмхъæлæсонтæ раст фыссын;
дзырдтæ фæрстытæм гæсгæ иртасын;
дзырдтæ сæ нысаниуæгмæ гæсгæ хицæн кæнын;
хъуыдыйады ныхас кæуыл, кæнæ цæуыл цæуы, уый æмбарын;
æрхæцæн нысæнттæ раст æвæрын;
дзырдтæ æмæ цыбыр хъуыдыйæдтæ æвзарын æмæ фыссын. Литературæ
14. Никандров Н.Д., Рыжаков М.В., Кондаков Л.М. Примерные программы
начального общего образования.ч.1. М. «Просвещение» 2009.
15. Дзампаты Л. Ирон æвзаг 2 къл. Дзæудж., ЦИППИйы рауагъдад 2011
16. Гуыриаты М.., Райдайæн кълæсты мадæлон æвзаджы методикæ. Ордж.,
1978
17. Моурауты М. Дидактикон æрмæг ныхасы рæзтыл кусынæн. Дзæудж, 2010
18. Моурауты М. æмбисæндтæ æмæ уыциуыцитæ. Джæудж., 2010
19. Моурауты М. дидактикон хъæзтытæ æмæ улæфты минуттæ. Джæудж.,
2010
20. Майрæмыхъуаты   Ф.   Дидактикон   æрмæг   текст   æмæ   хъуыдыйадыл
кусынæн. 14 кълас. Дзæудж., 1997
21. Ирон. æвзаг æмæ литературæйы программæтæ. 111 къл., Дзæудж,2005
22. Пагæты З. 14 къл.ахуыргæнинæгтæ кæсын æмæ фыссын куыд зонынц,
уымæн бæрæггæнæнтæ æвæрыны бæрцбарæнтæ. Дзæудж. «Иристон» 2002
23. Æлдаттаты В. Нæ алыварс дуне. Дзæуджыхъæу: «Ирыстон» 2003.
24. Дзытиаты   Э.,   Гæбæраты   Р.   Диктанттæ   æмæ   сфæлдыстадон   куыстытæ
ирон æвзагæй 12 кълæстæн. Дзæуджыхъæу 2011.
25. Уалыты   Т.,   Джусойты   К.   Дзытиаты   Э.   Сывæллæтты   литературæйæ
хæслæвæрдтæ 2 къл.ирон æвзаг æмæ кæсыны уроктæм. Дзæудж.2005
26. Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæтæ 111 къл., Дзæудж. 2005

file_name: 3 класс язык.doc

intro:
Программæ арæзт у Республикæ Цæгат Ирыстон – Аланийы иумæйаг  æмæ профессионалон ахуырады Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæйы бындурыл.
Ирон æвзаг – нæ республикæйы паддзахадон æвзæгтæй иу, ирæтты мадæлон æвзаг. Ирæттæ – Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы титулон наци.Программæ арæзт у Республикæ Цæгат Ирыстон – Аланийы иумæйаг  æмæ профессионалон ахуырады Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæйы бындурыл.
Ирон æвзаг – нæ республикæйы паддзахадон æвзæгтæй иу, ирæтты мадæлон æвзаг. Ирæттæ – Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы титулон наци.Программæ арæзт у Республикæ Цæгат Ирыстон – Аланийы иумæйаг  æмæ профессионалон ахуырады Ирон æвзаг æмæ литературæйы программæйы бындурыл.
Ирон æвзаг – нæ республикæйы паддзахадон æвзæгтæй иу, ирæтты мадæлон æвзаг. Ирæттæ – Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы титулон наци.

title: рабочая программа по осет яз 3 класс


extracted_text:
ЛЕСНАЯ КЛИНИКА
Театрализованная   беседа   разработана   для   детей   младшего   школьного
возраста. В увлекательной игровой форме ребята смогут не только расширить
свой   кругозор,   но   и   проявить   артистические   задатки,   развить   способности   в
коллективном творчестве.
Беседу   о   пользе   трав   и   применении   их   в   народной   медицине   проводит
воспитатель   отряда.   Роль   лесного   доктора   может   исполнить   вожатый   или
старшеклассник. Эпизодические роли исполняют ребята младшего отряда.
Беседа   может   проводиться   где   угодно:   на   свежем   воздухе,   в   «зеленом
театре», на веранде, в помещении библиотеки.
Необходимые атрибуты для проведения: стол, два стула – для доктора и
пациента; блокнот, ручка – для выписки «рецептов» «больным»; емкости для
«лекарств» с надписями: «Настой валерианы», «Мята перечная», «Ландышевый
настой».   Понадобятся   костюмы   для   персонажей:   для   докторадятла   –   белый
халат, шапочка, к которой прикреплен длинный клюв, очки; импровизированные
(условные)   костюмы   зайца   и   зайчихи   и   бельчонка   ребята,   совместно   со
взрослыми,   придумывают   и   мастерят   сами.   В   качестве   сюрпризного   момента
можно угостить ребят морковным коктейлем («коктейлем здоровья») или просто
очищенной свежей морковью.
Действующие лица:
Доктордятел.
Помощник доктора.
Зайчиха.
Зайчонок.
Бельчонок.
Воспитатель   рассказывает   ребятам   о   том,   что   человеку   в   далекие
времена аптеку с успехом заменял лес и обычная огородная грядка. Древние
греки составляли лекарства из лука и петрушки, а огурцы использовали как
жаропонижающее   средство.   А   для   улучшения   пищеварения   и   зрения
употребляли   редьку.   Но   особо   целительным   растением   считалась…
морковь…
Появляется   дятелдоктор.   Он   приветствует   ребят   и   включается   в
беседу.
Дятел:  Здравствуйте, ребятки! Рад, очень рад видеть вас в нашей лесной
клинике. Я так понял, что разговор шел о полезности моркови, не так ли? (Дети
отвечают.) Я полностью согласен с этим утверждением… А известно ли вам, ребятки, что в древние времена морковь выращивали
исключительно   для   лечебных   целей,   то   есть   как   лекарственное   растение?
Врачеватели Древнего Рима и Греции применяли морковь для лечения болезней
почек, глаз и других серьезных заболеваний. И лишь спустя некоторого времени
люди стали морковь употреблять в пищу.
Воспитатель: Да, да! Например, в Европе в средние века морковь считалась
деликатесом.   Ее  подавали   к   столу   только   по   праздникам.  В  России   морковь
начали выращивать также в средние века.
Дятел: Русская пословица гласит: «От моркови больше крови». И не только
крови, но и жизненной энергии и здоровья…
Появляется помощник доктора и говорит, что в приемной его ожидают
пациенты. Дятел обращается к зрителям.
– Ну что ж, прервемся на время и посмотрим, чем можем помочь больному.
Помощник   приглашает   пройти   больных.   Появляется   мама–Зайчиха,
ведя   за   руку   сына–Зайчонка.   Доктор   садится   за   свой   стол   и   предлагает
присесть пациенту.
Зайчиха: Помогите, доктор милый!
Мой ребенок очень хилый
(показывает на понурого зайчонка).
День от дня теряет вес,
К жизни всякий интерес!
Дятел (потирая руки): Нука, нука… такс, посмотрим…
Хорошенечко осмотрим
(заглядывает в рот Зайчонку),
Досконально простучим…
(Простукивает   вдоль   позвоночника,
  удовлетворенно   покачивает
головой.)
Что ж, могу я дать совет,
Как поднять иммунитет…
(Выписывает рецепт, протягивает Зайчихе.)
Вот, пожалуйста, рецепт:
Утром натощак съедать морковку –
Вновь зайчонок станет ловким.
На обед – непременно винегрет,
Станет сильным, как атлет.
Ну а чтобы ты подрос (обращается к зайчонку),
Ешь на ужин ты овес.
Запасешься каротином –
Вмиг забудешь про ангину. Насморк, грипп и тонзиллит,
Стоматит и дерматит
Не пристанут никогда…
(Прощаясь, треплет Зайчонка за уши.)
Будь здоров (пожимает лапку),
Покапока!..
Зайчиха, взяв рецепт и поблагодарив доктора, уводит Зайчонка. Звучит
веселая   задорная   русская   народная   мелодия   «Трепак».   Выскакивает
Зайчонок   и   исполняет   импровизированный   танец.   После   танца   доктор
подхватывает Зайчонка и ставит его на стул, осматривает и ощупывает
бицепсы на руках.
Дятел:   Через месяц, через два
Зайца я узнал едва!
Наш больнойто как подрос,
«Пистолетом» держит хвост!..
Стал намного энергичней,
Даже вроде симпатичней…
(Крутит Зайчонка в разные стороны, тот радостно верещит.)
Зайчонок (важно): Мне морковка помогла –
  Честь и слава ей, хвала!..
(Резво спрыгивает со стула, и, махнув доктору на прощание, убегает.)
Дятел:   Морковь поистине творит чудеса! Кушайте, ребятки, морковь. В
ней  очень  много  витаминов  роста  и  молодости,  силы  и здоровья… (Вновь
появляется помощник и ведет следующего пациента – Бельчонка. Держа
«лапку»   на   весу,   тот   жалобно   стонет.   Обеспокоенный   доктор   идет   ему
навстречу.)
Бельчонок: Дядя доктор, помоги,
Моя лапка вся в крови!
Сжался я в комок от боли,
Потерял я много крови…
Дятел (усаживая бельчонка, успокаивает его):
Успокойтеська, больной.
(Обращается к помощнику.)
Валерианы где настой?
(Помощник   молча   кивает   головой,   берет   со   стола   бутылочку   с
этикеткой «Настой валерианы» и в стаканчик отсчитывает капли.)
– Ты, Бельчонок, не дрожи,
Лучше лапку покажи..
(Дятел осматривает лапку пациента, тот трясется весь от страха.) Дятел (покачивая головой):
У тебя на лапке ранки,
Выпей, братец, валерьянки…
  (Дает   Бельчонку   лекарство,   пока   тот   пьет,   доктор   идет   к
импровизированной грядке, «срывает» подорожник, приговаривая при этом.)
Подорожник я сорву,
Хорошенечко протру.
К ранке листик мы привяжем,
Бинтом лапку мы обвяжем… (Бельчонок ойкает.)
Кровь сейчас мы остановим,
Боль из лапки мы прогоним…
Полегчало, мой дружок?
Бельчонок (с благодарностью кивает головой): Ага, чуток…
Дятел (гладит больного): Лапка завтра заживет,
Успокойся, все пройдет…
(Обращается ребятам.)
Подорожнику хвала!
Бельчонок (радостно): Я здоров опять, ура!..
(Обращается к Дятлу.)
За все, за все благодарю
И песенку свою дарю…
Бельчонок     исполняет     песню     «Зеленый   мир»,   слова   Ю.   Полухина,
музыка М. Парцхаладзе.
Погляди на леса и поля,
Погляди, как прекрасна земля!
Кроны сосен и птиц голоса –
Здесь на каждом шагу чудеса!
П р и п е в:
Даже если объехать целый свет,
На земле лучше края нет.
Этот зеленый мир, этот волшебный добрый мир –
Он мне навеки мил.
На заре у опушки лесной
Умывается белка росой,
Шепчет сказки задумчивый лес…
В нем немало таится чудес! На   проигрыш   припева   выходят:   Дятел,   его   помощник,   Зайчиха   с
Зайчонком   и,   присоединившись   к   Бельчонку,   взявшись   за   руки,   допевают
песню.
Дятел:  В   нашем   лесу   много   таится   неизведанного   и   неразгаданного.   О
каждой травинке и былинке можно узнать много чего интересного, а о живых
лесных обитателях и подавно. Сколько сказок сложено русским народом о них…
Воспитатель: Доктор, я думаю, ребятам известны эти сказки …
Обращается с просьбой к детям перечислить русские народные сказки,
персонажами которых являются животные леса.
(«Медведьполовинщик»,   «Лисичкасестричка   и   волк»,   «Лиса   и   заяц»,
«Старик и волк», «Волкдурень», «Лиса и тетерев», «Зимовье зверей», «Заяц
хваста», «Мужик и медведь», «Заяц» и др.)
Дятел: А сегодня вы познакомились с Зайчонком и его мамой Зайчихой, а
также с маленьким Бельчонком. («Звери» выходят и кланяются.)
Воспитатель:  И   мы   очень   рады   их   выздоровлению…   (Обращается   к
ребятам.)  Ребята,   вспомните,   какие   лечебные   травы   и   растения   вернули
зверятам здоровье? (Дети отвечают.)
Зайчиха (в руках у нее корзина с морковью): Угощайтесь, ребята, и…
Все артисты вместе: Будьте здоровы! (Звучит веселая русская народная
мелодия, артисты угощают ребят морковью.)

file_name: лесная клиника.docx

title: "Лесная клиника"


extracted_text:
Темэр. Ударенэ.
   Мурадыр.  Ударенэр зищ1ысыр тэмэму къагуры1уэн. Ударенэ зытехуэ
пычыгъуэмрэ макъзешэмрэ тыншу къахутэфу есэн. Зы псалъэм мыхьэнэ
зыбжанэ и1эу къызэрык1уэр ящ1эн. Я бзэм, тхыбзэм зегъэужьын.
Дыкъэзухъуреихь дунейр ф1ыуэ лъагъуным я гур къыхуэгъэушын.
   Урокым къэдгъэсэбэпыпхъэр. «Адыгэбзэ тхылъым зэрелэжьын
тетрадь»(С.Л.), зыхуэмыдэ карточкэхэр, тестхэр, зэрагъэунэху диктант
(дакъ.5)
                        Урокыр зэрек1уэк1ынур.
1. Урокым зыхуэгъэхьэзырын.
2. Къабзэрытхэмк1э лэжьыгъэ.
А э у и о е ё ю я ы
Джэш к1агуэ щ1эныгъэ шыпсыранэ
   а) Сыт хуэдэ мы хьэрфхэм я макъыр? (Мы хьэрфхэр макъзешэщ: а э у и о
ы е –хэм зы макъщ ягъэ1ур,ё ю я макъзешэхэм макъит1 ягъэ1у.
   б) Псалъэхэр пычыгъуэк1э зэпывуди макъзешэ дапщэ хэтми къэфхутэ,
пычыгъуэурэ зэпывуд, вывод фщ1ы. Джэш, к1агуэ, щ1эныгъэ,
шыпсыранэ. Псалъэр хьэрфзешэу хэтым хуэдиз пычыгъуэ мэхъу.)
 3. Унэ лэжьыгъэр къэпщытэжын. Упщ1эхэм жэуап ирегъэтын.
      1) Адыгэбзэм и макъыр гуп дапщэу ягуэшрэ?
      2) Макъзешэхэр вгъэ1у.
      3) Макъзешэхэмрэ макъ дэк1уашэхэмрэ зэрызэщхьэщык1ыр къыжыф1э.
      4) Я къэпсэлъык1эк1э елъытауэ макъ дэк1уашэхэр дауэ зэщхьэщык1рэ?
      5)Хьэрф п1ыт1ахэм я пэк1э п1, т1 – уэ къапсэлъ макъ п1ыт1ахэр сыт
хуэдэ хьэрфхэмк1э къагъэлъагъуэрэ?
      6) Хьэндырабгъуэ псалъэр макъ, хьэрф ехьэл1ауэ зэрызэпкърахар
къыдопщытэж. 4. Темэщ1эм елэжьын.
   Лэжь. 40. а) Хэ1этык1ауэ бгъэ1у хъуну пычыгъуэхэм макъыр тевкъузэурэ
къэфпсэлъ.
     б) Точкэхэм я п1эк1э щытын хуей хьэрфхэр псалъалъэмк1э къафщ1э.
     в) Хадэхэк1 къызэрык1 псалъэхэр къыхэфхи упщ1э яхуэвгъэув.
(Сыт? хъэуан, хъарбыз, къэбыстэ.)
    г) Псалъэухаит1ым къыщык1уа пэры1эбэ псалъэр зэфлъыт: Нанэ
пэры1эбэ и1ыгъыу жьэгум дэсщ. Маф1эм дзасэк1э пэры1эбэ.
Пэры1эбэ – маф1эм ирихэ1эбэу гъущ1ым къыхэщ1ык1а 1эмэпсымэ.
Пэры1эбэ,пэры1эбэн– 1эр маф1эм хэшиен, и пэм щыхэ1эбэн.
     Правилэм къегъэджэн, я гум ирегъэубыдэн.
    Лэжь. 41. а) Псалъэхэр пычыгъуэурэ къэфпсэлъ. Макъзешэхэр щхьэхуэу
вгъэ1у. Дэтхэнэра нэхъ хэкъузауэ къэфпсэлъыр?
     б) Зи тхык1эр гук1э ящ1эн хуей псалъэхэм псалъалъэм фригъуазэурэ
дэгъэхуа хьэрфхэр дэфтхэж, я тхык1эр фигу ивубыдэ.
(чэзу, уэрэд, бащлъыкъ, бабыщ, емылэдж, портфель, къащыкъ, псырылъэ,
шындырхъуо, гулъытэ, угъурлы, жы1эда1уэ, чэсеипс, шыпсыранэ,
напэ1элъэщ1, хахуагъэ, чэсыргей.)
    в) Ц1ыхум и щытык1эф1 къызэрык1 псалъэхэр къыхэфх. Псалъэ къэс
къик1ым фегупсыс. (гулъытэ, угъурлы,жы1эда1уэ, хахуагъэ.) Фэ фхэлъу
п1эрэ а щытык1эф1хэм щыщ. Фызэгупсысыжыт.)
    г) Щэк1 лъэпкъыгъуэ къызэрык1 псалъэхэр къыхэфхи адэк1э къыпыфщэ.
(Чэсеипс, чэсыргей, чэсей, къэруакъ, шылэ, шухьэрцей, дарий, бумазей.)
     д) Емылыдж псалъэр, зэрехьэк1ын хуейм хуэдэу, зэпывуд. (Емы –
лыдж).
     е) Напэ1элъэщ1ым апхуэдэу щ1еджэмк1э фегупсыс. (Напэ 1э лъэщ1).
   Лэжь. 42 р зыхуэмыдэ лэжьыгъэк1э гъэзэщ1эн. 1)Пычыгъуэхэм псалъэ къыхэфщ1ык1и фтхы, ударенэ тевгъэувэ.
           а)  Сыт? упщ1э зыхуэувхэр.
           б)  Сыт хуэдэ? упщ1э зыхуэувхэр.
       2) Къыхэгъэща пычыгъуэхэм къыхэфщ1ык1а псалъэхэр хэту псалъэуха
зэхэвгъэуви фтхы.
            а) Щ1эныгъэ, дэ1эпыкъуэгъу.
            б) Жы1эщ1э, пхъашэ.
        3) Жы1эщ1э псалъэм сыту п1эрэ апхуэдэу щ1еджэр? (жы1эщ1э –
жи1эр ищ1эу, игъэзащ1эу)
5. Адыгэбзэ тхылъым зэрелэжьын тетрадь.
    Лэжь. 1. Псалъэхэм дэтхэжын хуей хьэрфхэр: ш, г, ху, о, с, а, ы, э, н.
(Бзиху, бгырыпх, бостей, уэншэку, джэш, балыджэ). Ударенэ тегъэувэ.
    Лэжь. 2. Словарнэ псалъэм и тхык1эр уигу иубыдэ, ар хэту псалъэуха
зэхэлъхьэ. (Бэлътоку. Си дэлъхум бэлътоку тыгъэ хуэсщ1ащ.)
     Лэжь. 4. 1) Сыт къарык1ыр мы псалъэжьхэм? Жьэры1уатэу къыжы1э.
Псалъэ къэс пычыгъуэк1э зэпыуд.
Уи мыш умышэс. Да1уэр мэшэсри мыда1уэр лъэсу мак1уэ.
      2) Хьэрфхэр зэхэтхык1.
         а) Хьэрфзешэхэр: и, ы, у, ы, э, а, э, э, э, и, ы, а, э, э, у, а, э.
         б) Хьэрф дэк1уашэ дэгухэр: ш, с, 1у, ш, с, 1у, лъ, с, к1у.
         в) Хьэрф дэк1уашэ жьгъыжьгъхэр: у, м, у, м, д, р, м, р, м, д, р, м.
         г) Хьэрф дэк1уашэ п1ыт1ахэр: 1у, 1у, к1у.
6. Яджар егъэбыдыл1эн.
    Тест лэжьыгъэхэр.
   1) Ударенэр ет1уанэ пычыгъуэм тохуэ а) махуэф1        б) бэлътоку          в)Налшык
          г) уэрэд              д) тхьэрыкъуэ      е) уафэ
    2) Ударенэр япэ пычыгъуэм тохуэ
       а) хадэжь         б) еджак1уэ         в) бжьыхьэ
       г) до1эпыкъу    д) мак1уэ              е) джанэщ1э
7. Унэ лэжьыгъэ.
    Лэжь. 43. Сурэтхэм къыщыгъэлъэгъуа ф1эщыгъэхэр фтхы, пычыгъуэк1э
зэпывуд, ударенэ тевгъэувэ, гупит1у зэхэвдз. Псалъэхэм упщ1э хуэвгъэув.

file_name: Ударенэ.docx

intro: Выбранные нами методы соответствовали задачам занятия, характеру и содержанию учебного материала, уровню знаний, умений и навыков учащихся. Так, были  использованы словесные методы: объяснение, вопросы; наглядные методы: изобразительная наглядность, демонстрация слайдов; практические; частично-поисковый, методы стимулирования мотивов интереса к учению: познавательные задания.Конспект урока по кабардинскому языку по теме "Ударенэ"   (3 класс)


extracted_text:
ПОСВЯЩЕНИЕ В ЧИТАТЕЛИ
Над входом в библиотеку красочная картонная арка на витых столбах.
На ней надпись «Книжкино царство – мудрое государство».
Букварь приводит детей к библиотеке. У входа их встречают герои книг:
старик Хоттабыч, Буратино, доктор Айболит, Красная Шапочка.
Старик Хоттабыч. О, многоуважаемые гости! Я три тысячи лет ждал этого
часа и очень счастлив, что Букварь привел вас в наше книжное царство – мудрое
государство. Входите, пожалуйста! Вы, наверное, уже догадались, кто я? Верно,
ребята, я – герой книжки Л. И. Лагина «Старик Хоттабыч». А это мои друзья.
Ой! Только у меня, старика, память плохая. Подскажите, у кого такой длинный
нос? (Буратино.)
О, отроки, вы отгадали. Только никогда не поступайте так, как Буратино,
который продал свою азбуку, чтобы купить билет на представление кукольного
театра.
Буратино.  Я  очень  сожалею  об  этом, ребята, ведь  азбука  научила  меня
читать. И я всегда буду благодарен за это королеве Книге.
В зале появляется Медведь, в руках у него дощечка.
Медведь.  Что   это   за   дощечка?   А   на   ней   буквы.   Интересно,   что   тут
написано? (Вертит дощечку.) Жалко, читать не умею.
Лиса. Здравствуй, Миша!
Медведь. Здравствуй!
Лиса. Что ты здесь делаешь?
Медведь. Читаю.
Лиса. Давай читать вместе (вертит дощечку).
Белка (прыгает). Здравствуйте!
Все. Здравствуй, Белка!
Белка. Что вы здесь делаете?
Все. Читаем!
Белка. Давайте читать вместе (вертит дощечку).
Лягушка. Кваква! Здравствуйте!
Все. Здравствуй, Лягушка!
Лягушка. Что вы здесь делаете?
Все. Читаем.
Лягушка. Давайте вместе читать (вертит дощечку).
Мышка. Пиии! Здравствуйте! Все. Здравствуй, Мышка!
Мышка. Что вы здесь делаете?
Все. Читаем.
Мышка. А что там написано?
Медведь. Помоему, мед!
Лиса. Помоему, курочка!
Заяц. Нет, морковка!
Белка. Что вы, орешки!
Лягушка. Кваква! Комар!
Мышка. Так много написано?
К зверятам подходит Буратино.
Буратино. Здравствуйте, звери! Меня зовут Буратино.
Все. Здравствуй, Буратино!
Мышка. Буратино, ты мог бы прочитать, что тут написано? (Протягивает
ему дощечку.)
Буратино (читает). Библиотека.
Все. Библиотека?!
Буратино.  Заходите!   Заходите!   Заходите   все   подряд!   Библиотека   –   это
книжкино царство, мудрое государство для всех ребят и всех зверят.
Звери рассаживаются вместе с ребятами.  А вы хотите встретиться с
королевой Книгой?
Все. Да.
Входит королева Книга. На ее длинном платье и накидке яркие обложки
книг. В руках у нее большой золотой ключик.
Королева   Книга.  Ну   вот,   наконец,   мы   и   встретились,   мои   маленькие
добрые   друзья.   Рада   приветствовать   вас   в   своем   царстве.   Осмотрите   мои
владения,  познакомьтесь   с его  жителями  поближе. Знайте, что  жители моего
царства   разговаривают   молча,   поэтому   здесь   всегда   стоит   тишина.   Хочу
представить вам еще одного книжного героя.
Доктор Айболит.  Я доктор, книжкин друг. Лечу не ребят, не зверят, а
книжки.   Дада,   не   удивляйтесь.   Книжки   тоже,   увы,   болеют.   Правда,   они   не
чихают,   не   кашляют.   Мои   терпеливые   пациенты   не   плачут,   не   стонут,   не
жалуются,   но   они   страдают:   както   незаметно   начинают   бледнеть,   желтеть,
сохнуть,   рассыпаться   на   листочки.   И   вот   тут   на   помощь   прихожу   я   и   мои
помощники. Мы подклеиваем книжку, расправляем ей странички, делаем новый
корешок. 1й   помощник.  Жизнь   любой   книги   начинается   в   лесу.   Рано   поутру
лесорубы шагают в лесную чащу. Жужжит в умелых руках электропила, и одно
за другим падают на землю деревья.
2й помощник. Вот по лесной дороге на помощь лесорубу спешит трактор.
Это он помогает вывозить огромные деревья через таежный бурелом.
3й помощник.  Река – самая просторная дорога для леса. Плывут по ней
бревна вниз по течению. А чтобы заторов не было, за движением  леса зорко
следят сплавщики. Это сильные, храбрые, умелые люди.
4й помощник. «Голубая дорога» приведет стволы на бумажный комбинат.
Там   деревья   распиливают,   превращают   в   опилки,   а   затем   варят   и   получают
волокнистую массу, похожую на тесто.
5й помощник. А дальше раскатывают бумажное тесто в длинные широкие
полосы, а потом из этих полос получается бумага.
6й помощник.  Но  до  книги  еще  далеко.  Писатель  должен  написать  ее,
художник нарисовать иллюстрации, а затем в типографиях все это напечатать.
У Скворцова Гришки
Жилибыли книжки –
Грязные, лохматые,
Рваные, горбатые,
Без конца и без начала,
Переплеты – как мочала,
На листах – каракули.
Книжки горько плакали.
Доктор Айболит. А чтобы книжки не были на нас в обиде, нужно запомнить
несколько правил:
1. Берите книжку чистыми руками.
2. Не перегибайте книгу – от этого выпадают страницы.
3.   Не   кладите   в   книгу   карандаши   и   другие   предметы.   От   этого   рвется
переплет.
4. Не загибайте страницы, пользуйтесь закладкой.
5. Не читайте книгу во время еды.
6. Чтобы книга и учебник дольше служили, оберните их.
Королева   Книга.  Запомнили   эти   правила,   ребята?   А   теперь,   когда   вы
знаете, как обращаться с книгой, и доказали на деле, как бережно вы храните
учебники,   я   поручаю   Буратино   вручить   вам   золотой   ключик   от   школьной
библиотеки. Королева Книга передает ключ Буратино, а он вручает его комуто из
детей.
Ученик (принимая золотой ключик). Мы обещаем любить и беречь книгу.
Под российским небосводом
Книгу любят и хранят.
Пусть же крепнет с каждым годом
Дружба книги и ребят!
Библиотекарь.  Отныне вы являетесь читателями нашей библиотеки. Мы
поздравляем вас с этим большим событием. Книги, как мудрые добрые друзья,
вводят вас в удивительный мир. Читая, вы и сами становитесь умнее, сильнее,
добрее.
А теперь давайте вспомним книжки, которые вы уже читали, и отгадаем
имена героев, о которых идет речь в стихах.
Многим долго неизвестный,
Стал он каждому дружком.
Всем по сказке интересной
Мальчиклуковка знаком.
Очень просто, хоть и длинно
Он зовется...
(Чиполлино.)
Я на балу никогда не бывала,
Чистила, мыла, варила и пряла.
Когда же случилось попасть мне на бал,
То голову принц от любви потерял,
А я башмачок потеряла тогда же.
Кто я такая? Кто тут подскажет?
(Золушка.)
В доме восемь дробь один
У заставы Ильича
Жил высокий гражданин,
По прозванью Каланча.
(Дядя Степа.)
Сегодня не все книжкины  герои смогли прийти к вам на праздник. Они
прислали телеграммы. Угадайте, от кого они? – Спасите! Нас съел серый волк...  (Козлята из сказки «Волк и семеро
козлят».)
–   Очень   расстроена.   Нечаянно   разбила   яичко...   (   Мышка   из   сказки
«Курочкаряба».)
– Прибыть на ваш праздник не могу, от меня сбежали брюки... (Грязнуля из
стихотворения «Мойдодыр» К. Чуковского.)
Пришлите, пожалуйста, капли:
Мы лягушками нынче объелись,
И у нас животы разболелись!!!
(Цапли из стихотворения «Телефон» К. Чуковского.)
А вот вам еще одно испытание. Доскажите имя литературного героя.
Кот (в сапогах, Леопольд, Матроскин)
Домовенок (Кузя)
Папа (Карло)
Дед (Мазай, Мороз)
Баба (Яга)
Старуха (Шапокляк)
Дядя (Степа, Федор)
Почтальон (Печкин)
Доктор (Айболит)
Пудель (Артемон)
Крокодил (Гена)
Винни (Пух)
Иванушка (Дурачок)
Железный (Дровосек)
Соловей (Разбойник)
Кощей (Бессмертный)
Муха (Цокотуха)
Пес (Шарик)
Черепаха (Тортила)
Красная (Шапочка)
Выходит Красная Шапочка.
Красная Шапочка. А теперь, друзья, я хочу обратиться к вам за помощью.
Шла я лесом к своей бабушке и нашла кемто потерянные вещи. Помогите мне
вернуть их в сказки. Что это у меня здесь в корзиночке лежит? Из какой сказки
эти вещи? Показывает   предметы:   золотое   яичко,   рукавичку,   аленький   цветочек,
колобок, палочку регулировщика, перчатку и т. д. Дети отгадывают, каким
героям из какой сказки они принадлежат.
Королева Книга. Молодцы, ребята. Вы хорошо знаете сказки. Примите на
память книжкималютки и закладки с приветствием:
Новый читатель пожаловал к нам.
Это хорошая весть,
Очень приятно, что может он сам
Каждую строчку прочесть.
В заключение все поют песню «Книжек праздник радостный» (слова 3.
Бычковой, музыка В. Шаповаленко).

file_name: посвящение в читатели.docx

title: "Посвящение в читатели"