extracted_text:
1 Цели: развитие внимания, памяти, речи.
2 «Внимание! Развиваем внимание....»  Игры  на развитие внимания
1. Нужно  не нужно
Ведущий говорит: "Я хочу посадить огород. Капуста нужна?" Дети отвечают: "Нужна". Перечисляя
овощные растения, ведущий называет фруктовые. Кто из детей ошибся, платит фант. "Засадив" огород,
дети продолжают игру  начинают "засаживать" сад. Ведущий, перечисляя фрукты, употребляет
названия овощей. Выигрывает тот, кто ни разу не ошибся.
2. Разложи правильно картинки
В игре участвуют две команды. Учитель предлагает детям рассмотреть на картинках животных, назвать
их. Затем участники каждой команды должны разложить картинки в два ряда так, чтобы в первом ряду
были птицы, которые летают, а во втором  птицы, которые летают и плавают. Или: в первом ряду
зимующие птицы, а во втором  перелетные.
3. Местное радио
Дети сидят полукругом. Учитель смотрит на них и запоминает характерные детали одежды.
Отвернувшись от класса, объявляет: "Внимание! Внимание! Потерялась девочка с белым бантом, в
синем платье. Пусть она подойдет к "милиционеру". Дети слушают, смотрят друг на друга. Девочка,
которую ищут, встает, подходит к "милиционеру" (один из учеников), называет свое имя, фамилию,
домашний адрес.
4. Найди предмет
Задание игры. Учитель описывает внешний вид дерева  его размеры, цвет, форму листьев, наличие
семян и плодов. Учащиеся самостоятельно определяют, что это за дерево. После слов учителя: "Раз,
два, три  беги!"  все, кто назвал предмет, подбегают к нему. Можно описывать растения, которые
находятся в классе, используя слова форма, окраска и т. д. После игры отмечаются наиболее
внимательные и дисциплинированные учащиеся.
5. Зеленый, красный, желтый
Дети становятся в круг, учитель с тремя кружочками  посредине. Учитель дает команды:
"Остановились! Приготовились! Пошли!",  одновременно поднимая соответствующий кружок.
Учащиеся, которые ошиблись, выходят из игры.
6. Палочка, остановись!
Ученики становятся в круг, учитель  в центр. Игра проходит в виде эстафеты: дети называют слова и
одновременно передают палочку по кругу. О том, на какую тему будут слова, договариваются заранее:
"О чем будем рассказывать?"  "О зиме". Учитель предлагает подобрать вначале слова о погоде и дает
палочку одному из ребят; тот называет первое слово (морозная) и передает палочку следующему
участнику игры и т. д. Таким образом дети подбирают много слов (ветреная, холодная, снежная и т. п.).
Если играющий повторяет уже названное слово или долго не может подыскать нужного, учитель
говорит: "Стоп! Палочка, остановись!"  и этот ученик выходит из круга.
7. Кто это?
Ученики поочередно берут карточки у ведущего, но так, чтобы дети не видели, что там нарисовано.
Тот, кто вытянул карточку, имитирует голос и движение изображенного на ней животного, а остальные
отгадывают, что это за животное.
8. Загадка Петрушки
Учитель сообщает, что получено письмо от Петрушки с интересной загадкой. Читает письмо: "Дорогие
дети! Я сейчас живу на даче, много гуляю. Я нашел хорошего друга. Кто он  отгадайте.
Летом холодит,
Зимой греет,
Осенью кормит?
Кто же этот друг?"
По такому принципу можно подбирать загадки любого содержания.
9. Охотник
3 Игру проводят во время прогулки. На небольшом расстоянии от учеников проведена черта. Это "лес".
"Охотник"  один из играющих. Стоя на месте, он произносит такие слова: "Я иду в лес на охоту, буду
охотиться на ...". Он делает шаг вперед и говорит: "Зайца". Делая второй шаг, произносит: "Медведя".
И так при каждом шаге "охотник" называет какого  нибудь зверя. Победителем считается тот, кто
дошел до "леса", называя при каждом шаге другого зверя. Тот, кто не смог этого сделать, возвращается
"домой", а на "охоту" отправляется следующий.
10. Хлопки
Играют 812 человек.
Ход игры: Игроки становятся в круг. Каждый получает порядковый номер. Все начинают ритмично
хлопать: два раза в ладоши, два по коленям. Первый игрок на хлопки в ладоши повторяет свой номер
«одинодин», а на хлопки по коленям называют номер любого другого игрока, например, «три три».
Третий игрок, услышав свой номер, на хлопки в ладоши повторяет свой номер, а на хлопки по коленям
 номер любого другого игрока.
Условия:
Игрок, не успевший назвать свой номер, выходит из игры.
Игрок, назвавший номер того, кто уже вышел, тоже выходит.
Побеждают два последних оставшихся игрока.
11. Свисток  кругом
Играют 7 и более человек.
Инвентарь: Свисток.
Ход игры: Игроки становятся в круг и бегут друг за другом. Водящий подаёт сигналы свистком. По
сигналу все поворачиваются и двигаются в другую сторону. Если один из детей не успел развернуться,
он выходит из игры.
12. Кто летает?
Играют 5 и более человек.
Ход игры: Участники становятся в шеренгу. Водящий называет слова. Если они обозначают предметы
или животных, которые могут летать, игроки хлопают в ладоши. Игрок, который хлопнет не вовремя
или не хлопнет, когда нужно, делает шаг назад. Побеждает тот, кто остался на своём месте.
13. Горячие руки
Играют 5 и более человек.
Ход игры: Выбирается водящий. Остальные участники становятся в круг и вытягивают руки ладонями
вверх. Водящий, который находится в центре круга, неожиданно пытается хлопнуть когонибудь по
руке, тот должен успеть убрать её. Если водящему это удаётся, он остаётся на своём месте. Если же
игрок не успевает отдернуть руку, он становится водящим.
14. Кто себя узнает
Играют 5 и более человек.
Ход игры: Игроки становятся в ряд. Водящий подаёт команды, например: «Те, чьё имя кончается на «
ша», хлопните в ладоши» или « У кого есть синий цвет в одежде, повернитесь кругом». Дети, узнавшие
свои предметы, выполняют команду. Если игрок не выполнил команду вовремя или выполнил, когда не
следовало, то он делает шаг назад. Побеждают те, кто остались на своём месте.
Правило: Если игрок начал выполнять неправильные движения, то он отходит назад.
15. «Солнышко и дождик»
Дидактическая игра с движениямиЦели: удовлетворить потребность детей в движении, в общении со
взрослым; развить внимание, речь, музыкальный слух, чувство ритма.На слова «Дождик идет!» дети
бегут в свой дом, а на слова «Солнышко светит!» выходят на середину комнаты.
16. «Подними руки!»
Дети стоят в кругу. Воспитатель предупреждает детей, что когда он будет называть птиц, то нужно
поднимать руки вверх, а когда будет называть что то другое, то руки не поднимать. Кто ошибется, тот
проиграл.
17. «Огонь – вода».
4 Выбирается ведущий по желанию, либо по считалке или другим способом. Когда ведущий громко
говорит: «Огонь» – все начинают приседать, когда говорит: «Вода» – все начинают прыгать. Ведущий
старается запутать игроков, повторяя иногда подряд одно и то же слово, меняя при этом интонацию,
делая движения, соответствующие другому слову.
18. «Делаем то, что видим, а не то, что слышим».
 Упражнение. Будьте внимательны, делайте то, что видите, а не то, что слышите. Дети встают перед
педагогом. Педагог демонстрирует упражнение “Руки вверх”, а сам дает инструкцию “Руки вниз”. Дети
делают то, что показывает дефектолог, а не то, что он говорит. Упражнения общеразвивающего типа:
приседания, прыжки, наклоны, хлопки, ходьба на месте. После выполнения упражнений дети садятся на
ковер.
19. Нужно  не нужно
Ведущий говорит: "Я хочу посадить огород. Капуста нужна?" Дети отвечают: "Нужна". Перечисляя
овощные растения, ведущий называет фруктовые. Кто из детей ошибся, платит фант. "Засадив" огород,
дети продолжают игру  начинают "засаживать" сад. Ведущий, перечисляя фрукты, употребляет
названия овощей. Выигрывает тот, кто ни разу не ошибся.
20. Разложи правильно картинки
В игре участвуют две команды. Учитель предлагает детям рассмотреть на картинках животных, назвать
их. Затем участники каждой команды должны разложить картинки в два ряда так, чтобы в первом ряду
были птицы, которые летают, а во втором  птицы, которые летают и плавают. Или: в первом ряду
зимующие птицы, а во втором  перелетные.
21. Местное радио
Дети сидят полукругом. Учитель смотрит на них и запоминает характерные детали одежды.
Отвернувшись от класса, объявляет: "Внимание! Внимание! Потерялась девочка с белым бантом, в
синем платье. Пусть она подойдет к "милиционеру". Дети слушают, смотрят друг на друга. Девочка,
которую ищут, встает, подходит к "милиционеру" (один из учеников), называет свое имя, фамилию,
домашний адрес.
22. Найди предмет
Задание игры. Учитель описывает внешний вид дерева  его размеры, цвет, форму листьев, наличие
семян и плодов. Учащиеся самостоятельно определяют, что это за дерево. После слов учителя: "Раз,
два, три  беги!"  все, кто назвал предмет, подбегают к нему. Можно описывать растения, которые
находятся в классе, используя слова форма, окраска и т. д. После игры отмечаются наиболее
внимательные и дисциплинированные учащиеся.
23. Зеленый, красный, желтый
Дети становятся в круг, учитель с тремя кружочками  посредине. Учитель дает команды:
"Остановились! Приготовились! Пошли!",  одновременно поднимая соответствующий кружок.
Учащиеся, которые ошиблись, выходят из игры.
24. Палочка, остановись!
Ученики становятся в круг, учитель  в центр. Игра проходит в виде эстафеты: дети называют слова и
одновременно передают палочку по кругу. О том, на какую тему будут слова, договариваются заранее:
"О чем будем рассказывать?"  "О зиме". Учитель предлагает подобрать вначале слова о погоде и дает
палочку одному из ребят; тот называет первое слово (морозная) и передает палочку следующему
участнику игры и т. д. Таким образом дети подбирают много слов (ветреная, холодная, снежная и т. п.).
Если играющий повторяет уже названное слово или долго не может подыскать нужного, учитель
говорит: "Стоп! Палочка, остановись!"  и этот ученик выходит из круга.
25. Загадка Петрушки
Учитель сообщает, что получено письмо от Петрушки с интересной загадкой. Читает письмо: "Дорогие
дети! Я сейчас живу на даче, много гуляю. Я нашел хорошего друга. Кто он  отгадайте.
Летом холодит,
Зимой греет,
Осенью кормит?
Кто же этот друг?"
5 По такому принципу можно подбирать загадки любого содержания.
26. Охотник
Игру проводят во время прогулки. На небольшом расстоянии от учеников проведена черта. Это "лес".
"Охотник"  один из играющих. Стоя на месте, он произносит такие слова: "Я иду в лес на охоту, буду
охотиться на ...". Он делает шаг вперед и говорит: "Зайца". Делая второй шаг, произносит: "Медведя".
И так при каждом шаге "охотник" называет какого  нибудь зверя. Победителем считается тот, кто
дошел до "леса", называя при каждом шаге другого зверя. Тот, кто не смог этого сделать, возвращается
"домой", а на "охоту" отправляется следующий.
27. «Подбери словодействие»
На ветке ягоды  …. (поспели, висят, глядят)
С ветки ягоды  … .(сорвали, упали, собрали)
Дети в лесу ягоды  (нашли, увидели, собирали)
На солнце ягоды  (поспели, покраснели, созрели, налились)
Ягоды в корзинку  (собирали, складывали)
28. «Кто лишний?» Дидактическая игра
 (Рисунок)
Воспитатель:  Сейчас я хочу проверить ваши знания. Каждому из вас я раздам карточки с
изображением животных, а вы ответите мне, кто из них там лишний и почему?
Дети: На моей карточке изображены жираф, зебра, кенгуру и белый медведь. Лишний белый медведь,
потому что он живет на Севере, а остальные животные из жарких стран (аналогично с остальными
карточками)
29. «Назови сказку»
Воспитатель:  Народ всегда с уважением относился к диким зверям, он уважал их за силу и мужество.
Сочинял о них разные сказки. Назовите сказки, где главные герои – животные.
Дети: «Три медведя», «Маша и медведь», «Теремок», «Колобок». «Маугли», «Красная шапочка» и
другие.
30. «Подбери слова»
Воспитатель:  Какими словами пользовались рассказчики, когда давали характеристику лесным
жителям? Кто больше подберет слов, отвечая на вопрос.
 – Какая лиса? – Хитрая, коварная, рыжая.
– Какой волк? – Злой, хищный, серый, зубастый, клыкастый, лохматый.
– Какой медведь? – Неуклюжий,  косолапый, мохнатый, большой, добрый.
– Какой заяц? – Трусливый, косой, серый, быстрый.
– Какая мышка? – Серая, юркая, маленькая.
– Какая лягушка? – Зеленая, пучеглазая, холодная.
– В какой сказке встретились все эти герои? –Сказка называется «Теремок».
31. «Кто где живет».
Составление предложений по схеме: существительное + глагол + существительное в предложном
падеже. Дома диких животных называются поразному: нора, берлога, дупло, гнездо, логово.
Составьте предложения с данными словами: нора (Лиса живет в норе); берлога (Медведь спит в
берлоге); дупло (Белка живет в дупле); куст (Заяц спит под кустом).Выделяйте предлоги.
(Образование притяжательных прилагательных от названий животных )
Нора лисы –  лисья нора,
6 лапы лисы –  лисьи лапы,
хвост лисы – лисий хвост,
шуба из лисы – ...,
уши лисы – ...,
нос лисы – ...;
шкурка белки – беличья шкурка,
лапы белки – ...,
хвост белки – ...
уши белки – ...;
берлога медведя – медвежья берлога,
хвост медведя – ...,
уши медведя – ...,
лапы медведя – ...
32. «Кто чем питается».
Составление предложений по схеме: существительное в именительном падеже + глагол +
существительное в винительном падеже
Лось жуёт мох, кору.
Белка грызёт орехи, жёлуди,  грибы, шишки.
Заяц грызёт морковку, капусту,  кору осины.
Медведь ест малину, мёд.
Лиса ест рыбу, мышей, зайцев, ворон.
Ёжик ест букашек, жуков, лягушек, мышей.
33. Детёныши диких животных.
Употребление названий в единственном и множественном числе. Составление предложений с
предлогом «у»
У белки бельчонок, бельчата.
У зайца зайчонок, зайчата.
У медведя? (У волка? У лисы? У ежа? У лося?)
34. «Доскажи словечко».
Образование уменьшительной формы существительного
Лесные звери отправились на прогулку по лесу.
За мамой лисицей крался …лисёнок.
За мамой волчихой топал …волчонок.
За мамой медведицей шёл … медвежонок.
За мамой кабанихой бежал … поросёнок.
За мамой зайчихой скакал… зайчонок.
За мамой ежихой бежал… ежонок.
За мамой лосихой шёл …лосёнок.
За мамой белкой прыгал…бельчонок.
35. «Догадайся, кто это?»
Дополнение и воспроизведение словосочетаний
Рыжая, пушистая, хитрая... (лиса).
Злой, серый, клыкастый... (волк).
Большой, мохнатый, косолапый … (медведь).
36. «Веселые облачка».
Показывать будем не движение облаков по небу, а любую эмоцию, какую я назову.
 Облачка плывут по небу  раз,
Облачка плывут по небу  два,
Облачка плывут по небу  три,
Эмоция радости (печали, грусти…) замри.
37. «Четвёртый лишний». (Слова)
7  В каждой строчке найди слово, которое лишнее. Объясните свой ответ.
Тоскапечальгрустьвеселье.
Радостныйвесёлыйгрустныйсчастливый.
Огорчатьсяплакатьрадоватьсягрустить.
38. “Что из чего?”
Дети в мешочке на ощупь находят предмет посуды, называют его и определяют, из какого
материала изготовлен этот предмет.
Нр. Чашка из фарфора, значит она фарфоровая.
Ложка из металла –... (металлическая) ложка.
Стакан из стекла –... (стеклянный) стакан.
Кружка из пластмассы – ...(пластмассовая) кружка. И т.д.
39. «Составь новое слово».
У синицы желтая грудка, поэтому ее называют… желтогрудой.
У снегиря красная грудка, поэтому его называют… красногрудым.
У сороки белые бока, поэтому ее называют… белобокой.
У сороки длинный хвост, поэтому ее называют… длиннохвостой.
У вороны черные крылья, поэтому ее называют… чернокрылой.
У дятла длинный клюв, поэтому его называют… длинноклювым.
40. «Доскажи словечко»:
учитель читает начало предложения, дети по очереди дополняют строчку в рифму)
Трактор водит… (тракторист),
В шахте трудится … (шахтёр),
Электричку – … (машинист),
В доме свет провёл… (монтёр),
Стены выкрасил … (маляр),
В жаркой кузнице – … (кузнец),
Доску выстругал… (столяр),
Кто всё знает – молодец!
41. «Один – много»
– Яблоко (яблоки)
 – Слива (сливы)
  Груша (груши)
– Персик (Персики)
 – Банан (бананы)
– абрикос (абрикосы)
– Лимон (Лимоны)
 – Ананас (ананасы)
42.«Опасность»
– Дети, давайте встанем в круг и поиграем в игру «Опасность». У меня в руках красный мяч. Красный
цвет – цвет опасности. Я начну стихотворную строку, а тот, кому я передам мяч, должен ее закончить.
Где с огнем беспечны люди,
Там взовьется в небе шар,
Там всегда грозить нам будет
Злой … (пожар).
Красный отблеск побежал.
Кто со спичками … (играл).
Стол и шкаф сгорели разом.
Кто сушил белье над … (газом).
Дым столбом поднялся вдруг,
Кто не выключил … (утюг).
8 Дым увидел – не зевай,
И пожарных … (вызывай).
Помни каждый гражданин:
Это номер … (01)
43. “Скажи наоборот” – подбор антонимов.  (игра с мячом).
Нр. Глубокая тарелка – … (мелкая);
Чистая посуда – … (грязная);
Пустой стакан – … (полный);
Умный …(глупый);
Смелый  … (трусливый);
Добрый … (злой);
Весёлый .. (грустный)  и т.д.
44. “Угадай имя  гнома” – игра с мячом.
Воспитатель:  ребята, угадайте имена гномов, в соответствии с их характером.
Умный – умник
Глупый – Глупышка
Смелый – Смельчак
Трусливый – Трусишка
Добрый – Добряк
Злой – Злюка
Веселый – Весельчак
Грустный  Грустняшка
45. Зазеркалье.
В названии известных сказок все слова заменили на противоположные им по смыслу. Попробуйте
восстановить зашифрованные таким образом названия. Например, «Пес босиком»  «Кот в сапогах».
«Девочкакаланча» («Мальчикспальчик»)
«Синий платочек» («Красная Шапочка»)
«Железный замочек» («Золотой ключик»)
«Песочная служанка» («Снежная королева»)
«Знайка под Землей» («Незнайка на Луне»)
«Белый петух» («Черная курица»)
46. Назови сказочного героя.
Царевна…(лягушка).
Баба…(Яга).
Елена…(Прекрасная)
Петушок…(Золотой гребешок)
Курочка…(Ряба)
Лисичка…(сестричка)
47. «Чьи это вещи?»
Туфелька. (Золушка)
Широкая синяя шляпа. (Незнайка)
Красная  шапочка.  (Красная Шапочка)
Золотой ключик. (Буратино)
Красные сапоги со шпорами. (Кот в сапогах)
Пропеллер.  (Карлсон)
48. «Кто чей детеныш»
Цели: закрепить знания детей о внешнем виде животных, правильном назывании взрослых и детенышей;
развить целенаправленное внимание; активизировать словарь.
49. «Следы».
Воспитатель:   Я расскажу вам, как выглядят звериные следы, а вы постарайтесь угадать  чьи они:
9 Вот след конского копыта. Что за волшебный конь из русской народной сказки здесь побывал? (Сивка
Бурка).
А это чьи следы? Лапы большие, перепончатые, хвост длинный, змеиный. (Змея Горыныча).
Здесь уж совсем странные следы: будто вначале женщина шла. Потом ноги ее в лягушачьи лапы
превратились. (Царевна  лягушка).
А тут птичьи следы, гусиные. Не помните ли какихнибудь волшебных гусей из русской
народной сказки? (Гуси  лебеди).
Какому сказочному персонажу принадлежат соколиные следы?(Финисту  ясному соколу).
Вот следы какой  то странной птицы, а рядом с ними маленькое перышко лежит, как жар
светится. (Жар  птица).
Вот козлиное копытце. Но думаю, что оставил этот след не простой козленок. (Иванушка из
сказки «Сестрица Аленушка и братец Иванушка»).
А здесь, вероятно, лежала рыба, выброшенная на берег  на песке от хвоста след отпечатался. А
морда у этой рыбы, похоже, вытянутая и узкая. Кто это? ( Щука из сказки «По  щучьему
велению).
Вот следы куриных лап, только огромных, преогромных. Кто бы это мог здесь
пройти? (Избушка на курьих ножках).
50. «Что изменилось?» (Упражнение на внимание.)
Воспитатель: Подойдите к столу и внимательно посмотрите, что здесь лежит? (Природный материал:
желудь, шишка, ветка, лист березы, гриб, лист дуба.) Дети запоминают порядок расположения; затем
они закрывают глаза, а воспитатель перекладывает предметы или убирает один из предметов – дети
должны восстановить прежний вариант.
51. «Кто спрятался?».
Рисунок 1
Рисунок 2
Рисунок 3
Рисунок 4
На зашумленном фоне спрятано изображение бабочки (рисунок 1) . Детям необходимо найти на
картинке спрятавшееся насекомое и назвать его.
Задание 1. Найди такую же бабочку и отметь ее (рисунок 2). Детям предлагается загадка:
В красном платье с черными горошками
На листке перебирает ножками.
Ну а если ктото напугает –
То на небо сразу улетает. (Божья коровка.)
Задание 2. Обведи божью коровку, которая сидит под листом, в красный цвет, справа от листа – в
желтый цвет (рисунок 3). После выполнения этого задания, детям предлагается пояснить устно, где
находятся остальные божьи коровки.
Далее проводится беседа по вопросам:
Какова роль насекомых в природе?
Каких вы знаете полезных и вредных насекомых?
Какова роль насекомых в жизни человека?
Задание 3. Помоги пчелке найти дорогу к цветку (рисунок 4).
10 52. Цифровое поле – задание на тренировку зрительного внимания.
Перед каждым участником игровое поле. Играем парами: один выполняет задание, другой наблюдает за
правильностью его выполнения. Задание: Счёт по таблице. Считаем, дотрагиваясь до цифры указкой, и
засекаем время:
От 1 до 25 – красные.
От 25 до 1 – синие.
От 1 до 25 – нечётные – зелёные, чётные – чёрные и.т.д.
Найти 2 – красное+21 – зелёное = синее и т.д.
53. Делай то, что назову– упражнение на развитие устойчивости и распределения внимания.
Задание игрокам: делать те движения, которые называет ведущий. Перед игрой ведущий показывает те
движения, которые предстоит делать игрокам. В ходе игры ведущий и называет движение и показывает
его, иногда умышленно ошибается.
54. Упражнение на развитие распределения внимания
Участникам предлагается два бланка:
На одном по порядку расположены числа от 1 до 40 – это контрольный бланк,  на другом 25 чисел,
которые нанесены на бланк в случайном порядке и 15 чисел пропущено.
Задание: Отыскать пропущенные числа и зачеркнуть их в
контрольном бланке, исправления не допускаются, время
работы ограничено.
55. Тайнопись – упражнение на развитие
устойчивости и концентрации внимания.
Участникам предлагается, используя код, прочитать закодированную надпись.
11 56. Исправь ошибки в тексте
Задание участникам: в тексте при перепечатке было сделано 27 ошибок. Найди и исправь их.
“...Дрогнуло и побижало татарское войско не выдержав натиска руских на Куликовском Поле.
Впервые за много веков русь вздохнула свободно. Впервые поверели люди что наступает канец
манголотатарсского ига. Это было время, когда на Руси начался рассцвет искуства. В Москве
возводились белокаменные кремлевские соборы: Успенский, Благовещенский, Архангельский.
Для их украшания приглашали лучших русских греческих и итальянских художников. Жил
тогда замечательный русский художник Андрей Рублев.
Как и многие художники того времени, Рублев был монахом. Свою молодость он провел под
Москвой в ТроицеСергиевском монастыре рядом с которым раскинулся ныне город Загорск.
Там же он учился жывописи. Из ТроицеСергиевского монастыря Андрей Рублев перебрался в
Москву в Андронников монастырь. Сейчас здесь созданы музей его имени.
Дарование художника заметили. Его пригласили в Кремль для россписи благовещеннского
Собора. Здесь уже работали знаменнитый греческий художник Феофан Грек и русский мастер
Прохор с Городца. Вместе с ними начал работать и Андрей Рублев. В это время в России
существовала только церковная живопись. Весь свой таланнт художники отдавали церкви. Они
росписывали стены храмов и создывали иконы...” [ 5].
Текст без ошибок:
“...Дрогнуло и побежало татарское войско, не выдержав натиска русских на Куликовом поле.
Впервые за много веков Русь вздохнула свободно. Впервые поверили люди, что наступает конец
монголотатарского ига. Это было время, когда на Руси начался расцвет искусства. В Москве
возводились белокаменные Кремлевские соборы: Успенский, Благовещенский, Архангельский.
Для их украшения приглашали лучших русских, греческих и итальянских художников.
Жил тогда замечательный русский художник Андрей Рублев.
Как и многие художники того времени, Рублев был монахом. Свою молодость он провел под
Москвой в ТроицеСергиевском монастыре, рядом с которым раскинулся ныне город Сергиев
Посад. Там же он учился живописи. Из ТроицеСергиевского монастыря Андрей Рублев
перебрался в Москву в Андроников монастырь. Сейчас здесь создан музей его имени.
Дарование художника заметили. Его пригласили в Кремль для росписи Благовещенского собора.
Здесь уже работали знаменитый греческий художник Феофан Грек и русский мастер Прохор
Городец. Вместе с ними стал работать и Андрей Рублев. В это время в России существовала
только церковная живопись. Весь свой талант художники отдавали церкви. Они расписывали
стены храмов и создавали иконы...” .
57. Лабиринт
На рисунках 1, 2, 3 даны лабиринты. Необходимо их пройти.

58. «Компас»
На асфальте рисуют круг диаметром 2 3 м. На расстоянии примерно 3 м от круга пишут согласно
направлению буквы «С» (север), «Ю» (юг), «3» (запад), «В» (восток). Все участники становятся
спиной к центру круга и слушают команду водящего: «юг», «север», «запад», «восток». Услышав
12 команду, все должны повернуться в нужную сторону (на юг, север и т. д.). Для этого некоторым
игрокам придется повернуться на 180°, а другим достаточно сделать полоборота вправо или влево,
в зависимости от того, в каком направлении находится тот или иной игрок. Все участники должны
быть внимательными. Тот, кто повернулся не в ту сторону, выходит из круга. Так число игроков
постепенно уменьшается. Победителем считается тот, кто последним останется в кругу. Водящий
может быть один до конца игры, но по договоренности его можно менять после трехчетырех
команд. В этом случае водящим становится тот, кто чаще ошибался. Выигрывает тот, кто меньшее
количество раз был водящим.
13 ДИДАКТИЧЕСКИЕ ИГРЫ НА РАЗВИТИЕ ВОПРОСИТЕЛЬНО
ПОЗНАВАТЕЛЬНОЙ АКТИВНОСТИ ДЕТЕЙ

59. Какое время года?
Цели: совершенствовать умение детей называть характерные особенности времени года; закрепить
умение определять по основным признакам природы время года; научить собирать отдельные участки
картины в единое целое, соотносить изображенные признаки с конкретным временем года.
Педагог предлагает детям разрезанные картинки с временами года, которые следует собрать в единое
целое, выделить и назвать характерные особенности времен года. Сначала дети должны отобрать кусочки
картин каждого времени года, затем собрать общие картины. Работая, дети не мешают друг другу.
60. На охоту
Цели: научить детей классифицировать животных (птиц) на группы: хорошо известные, домашние и дикие
животные далеких стран; развивать внимательность; закрепить умение по внешнему виду узнавать
животное; называть его и относить к определенной группе; учить относить картинки с изображением
животных к определенному участку: зоопарку, лесу, дому.
Педагог рассказывает о том, что все животные решили жить вместе, посчитав, что человек не сможет
их вернуть на прежнее место обитания. Дети должны стать «охотниками», но не убивать животных, а
вернуть туда, где их можно увидеть: домашних — к человеческому жилью, диких — в лес, а
экзотических животных   в зоопарк. После того как животные расселены, дети распускают зоопарк: в
некоторых странах такие животные будут дикими или домашними. Детям следует выбрать
животное, назвать вслух, перечислить его характерные особенности.
61. Домино
Цели: закрепить знания о насекомых, формировать внимательность; научить называть знакомых
насекомых, соотносить их друг с другом.
Педагог раздает детям по шестьсемь карточек с изображением двух насекомых. Считалкой
определяется первый участник, который кладет любую из своих карточек. Следующий по очереди
участник кладет карточку, на одной половине которой должно быть насекомое, совпадающее с
насекомым на карточке первого участника. Карточки выкладываются в порядке очереди (по кругу). Не
имеющий нужной карточки может взять одну из группы оставшихся, если она не
подходит, пропускает ход. Кладущий карточку называет обоих изображенных насекомых. Насекомые
на совпадающих карточках должны быть одинаковыми.
62. Домино «Птицы, звери»
Цель: развивать умение детей относить птиц и зверей к определенной группе: дикие — домашние;
воспитывать самостоятельность; закрепить умение соотносить определенных птиц и зверей, узнавая по
внешнему виду.
Педагог раздает детям по семь карточек, считалкой выбирается первый участник. Следующие игроки
выкладывают карточки, совмещая птиц и животных, которые должны быть одинаковыми.
Вариант игры. Можно совмещать на совпадающих карточках не только одинаковых птиц (животных),
но и птиц (животных) одной группы: либо диких животных.
Выкладывание проводится в порядке очереди. Не имеющий нужной карточки может взять одну из
группы оставшихся, если она не подходит, пропускает ход. Кладущий карточку называет изображенных
птиц и животных, определяет, дикие они или домашние.
63. Загадай, мы отгадаем
Цель: описать предметы и найти их по описанию.
Дети дают описание в принятом порядке: сначала рассказывают о форме, потом об окраске, вкусе,
запахе. При этом предмет называть нельзя. На краю стола лежат овощи и фрукты так, чтоб всем детям
были хорошо видны детали их формы. Водящему надо догадаться, о чем рассказали дети и назвать. В
случае ошибки дети исправляют, или можно выбрать двух водящих.
64. Лото «Фрукты — овощи — ягоды»
14 Цели: закрепить умение детей называть знакомые фрукты, овощи, ягоды; пользоваться обобщенными
словами, отгадывать загадки; формировать внимательность; научить заполнять карту, узнав овощ
(фрукт, ягоду) по определенным характерным особенностям.
Педагог предлагает детям набор карт с изображением фруктов, овощей, ягод. Ребенок выбирает
наиболее понравившуюся. Далее водящий показывает отдельные карточки овощей (ягод, фруктов) и
загадывает о них загадку. Ответ называет только тот, у кого на листе имеется данный овощ, фрукт или
ягода. Ребенок, отгадавший загадку, получает картинку и кладет на соответствующее место на своей
карте. Побеждает тот, кто первым заполнит весь лист. В дальнейшем, при участии детей в роли
водящего, они могут сами загадывать загадки, перечислять наиболее яркие особенности
характеризуемого фрукта (овоща, ягоды).
65. Детки на ветке
Цель: научить подбирать предметы по принадлежности к одному растению.
По сигналу «Детки, найдите свои ветки» — каждый ищет свою пару, т.е. становится так, чтобы
предметы у него и товарища совпадали по принадлежности к одному и тому же растению.
Правильность выбора проверяют «волшебные ворота». Ворота закрываются, если пара
выполнила задание неверно. При повторении игры дети меняются листьями и плодами.
66. Веселый рыбак
Цели: закрепить умение классифицировать рыб (морские, речные, аквариумные) и относить их к
определенному участку карты водоема (море, река, аквариум); научить по внешнему виду узнавать
рыб, называть их и относить к определенной группе.
Педагог предлагает детям группу рыб, которых поймал веселый рыбак. Он показал их ребятам и
попросил помочь выпустить рыб назад, так как забыл, где какая живет. Дети помогают отпустить рыб в
свои водоемы. Выбрать рыбку, назвать и указать характерные особенности, по которым ее можно
узнать, и место обитания.
67. Прекрасные цветы
Цели: научить из частей собирать единое целое, совмещать изображения с особыми характерными
признаками; научить узнавать цветы по внешнему виду, их особенностям (цветы, стебель, листья).
Педагог предлагает детям украсить поляну и сад цветами. Дети должны отобрать детали картинки
одного цветка, учитывая особенности, называть цветы вслух, определять садовый он или луговой (лесной).
68. Вот какие грибы
Цели: совершенствовать навык составления единого целого из частей, учитывая характерные особенности,
развивать сообразительность; закрепить умение детей выделять характерные особенности известных
грибов, называть их, выделять съедобные и ядовитые.
Педагог предлагает детям заселить лес грибами, но их надо сначала собрать. В конце игры детям дается
проблемная ситуация: нужны ли лесу грибы ядовитые? Детям необходимо отобрать части с изображением
одного гриба, потом составить их в целую картинку. Собрав гриб, назвать — съедобный он или нет.
Дети самостоятельно приходят к выводу о необходимости всех представителей мира природы друг для
друга.
69. Чьи детки?
Цели: научить детей по листочку называть дерево; закрепить умение определять плоды и семена
знакомых деревьев; научить находить плоды и семена к знакомым деревьям, узнав их по листьям.
Педагог предлагает детям помочь леснику, который, собирая коллекцию плодов и семян, перепутал их. Дети
должны, выбрав листочек, вслух назвать дерево, которому он принадлежит и назвать плод этого
дерева, положив его точно под листком.
15 Литература:
 Коноваленко С.В. Как научиться думать быстрее и запоминать лучше.
 Коноваленко С.В.Развитие познавательной деятельности у детей 69 лет.
 Коноваленко С.В Экзамен? Нет проблем или как психологически подготовиться к экзаменам и
успешно сдать их.
 Овчарова Р.В. Практическая психология в начальной школе.
 Тейер А. Лабиринт//“Школьный психолог” № 31, 2000 г.
 Тейер А. Лабиринт//“Школьный психолог” № 22, 2001 г.
 Черемошкина Л.В. Развитие внимания детей.
16 70. Игры  на развитие координации движений
71. Сейсей горох
72. Играют 2 и более человек.
73. Инвентарь:  Горох, бутылки.
74. Ход игры: Участники делятся на две команды. Каждый получает определённое количество
горошин ( 510 штук). Перед каждой командой стоит бутылка. По очереди игроки, не нагибаясь
и держа руки на уровне груди, опускают горошины в бутылку. Побеждает команда, в бутылке у
которой оказалось больше горошин.
75. Катушки
76. Играют 2 и более человек.
77. Инвентарь:  Две деревянные катушки, 10 метров тонкой веревки, прищепка.
78. Ход игры:  К двум катушкам привязываются концы верёвки, а середина её отмечается
прищепкой. Двое игроков берут катушки и по сигналу начинают сматывать верёвку. Побеждает
тот, кто первый домотает до прищепки.
79. Кто больше
80. Играют 2 и более человек.
81. Инвентарь:  Отрезки эластичного шнура длиной около 1 м.
82. Ход игры:  Каждый участник получает шнур. По сигналу водящего все начинают завязывать
узелки. Побеждает игрок, завязавший за одну минуту больше узлов.
83. Узелковая  эстафета
84. Играют две команды по 57 человек.
85. Инвентарь: Два отрезка шнура.
86. Ход игры: Команды становятся на исходной линии . На одинаковом расстоянии перед каждой из
них лежит шнур. По сигналу водящего первый игрок каждой из команд бежит к шнуру и
завязывает на нем три узла. Потом возвращается и хлопает следующего по ладони. Тот бежит и
развязывает узлы. Следующие игроки продолжают по очереди завязывать и развязывать узлы.
Побеждает команда , последний игрок которой вернется на исходную линию раньше.
87. Фонтан
88. Играют 15 и больше человек.
89. Ход игры: Выбирается водящий. Остальные участники становятся в круг, водящий в центре. У
каждого – шар. Один дает ему шар, который он подбивает вверх, не давая упасть. Потом  другие
игроки добавляют по одному шару . Водящий должен удержать их в воздухе. Если хоть один
упадет, тот, кто, подал последний шар, становится водящим.    Побеждает тот, кто удержал в
воздухе больше шаров.
17

file_name: игры на внимание.doc

intro: Рассматриваются игры на развитие внимания, памяти, речи. Дано подробное описание правил проведения игр, указан необходимый материал. Игры можно проводить в школе на переменах, в летнем лагере, а также при проведении прогулок. Материал будет полезен учителям младших классов и воспитателям детских садов.Рассматриваются игры на развитие внимания, памяти, речи. Дано подробное описание правил проведения игр, указан необходимый материал. Игры можно проводить в школе на переменах, в летнем лагере, а также при проведении прогулок. Материал будет полезен учителям младших классов и воспитателям детских садов.


extracted_text:
Шетел тіл үйренудегі сыныптан тыс жұмыстың маңыздылығы.
Әсемгүл Тілеужанқызы Тілеужан
Ақтөбе техникалық колледжі
«Жеті   жұрттың   тілін   біл,   жеті   жұрттың   қамын   же»   деген   бабаларымыз   тілдің   құдіреттілігін
ертеден айқындап берген. Ел ертеңіне алаңдайтын саналы да білімді ұрпағымыздың қалыптасуына тілдің
әсері мол. Өнер атаулысының ішіндегі ең құдіреттісі сөз өнері, сөйлеу өнері екендігін оқушыға сезіндіре
отырып, ағылшын  тілі  сабағында  қазақ ,   орыс тілдерін      сабақтастыра  отырып, оқушының  өз тілін
қастерлеуге, өзге тілді білуге, үйренуге талпынысын артырамын. Ойы терең, сөзі өткір, өзіндік пікір
болжамы қалыптасқан жеке тұлғаны тәрбиелеуде тіл үйренудің заман талабы екені баршамызға мәлім
екені анық . Осы орайда сыныптан тыс жұмыстардың тіл үйренудегі   алатын орны ерекше.   Әсіресе
сыныптан тыс жұмыстар арасындағы байланыс оқушыларды сабақтан алған білім дағдыларын күнделікті
өмірде қолдана білуге  төселдіреді.Тек  сонда ғана оқушылардың  өз бетімен жұмыс  жасауға  ынтасын
арттырып, тілдік қатынасын, білмдік және әлеуметтік белсенділіктерін арттыра түсуге болады. Жеке
тұлғалардың   қабілеттерінің   ашылуына   жағдай   жасалынады.   Осы   белсенділіктерді   арттыруда   Сын
тұрғысынан ойлау бағдарламасының стратегияларының көп көмегі тиетініне көзіңіз жетеді.
Осы кезеңдегі оқушылардың ісәрекетіндегі төмендегідей өзгерісте байқалады:
1. Бірлесіп жұмыс жасауға, білгендерін ортаға салуға үйренеді.
2. Топтық, ұжымдық, жұмыс жасау дағдылары қалыптасады.
3. Тілді игеруге белсенділігі артады.
4. Пікір алысуда өз ойын дәлелдей алу мүмкіндігі туады.
5. Бірбіріне жүйелі сұрақ қоюға үйренеді.
6. Өзіне сенімі артады.
          Ал мұғалімнің ісәрекетіндегі өзгеріс төмендегідей байқалады.
1. Оқушымен бірлесіп жанжақты жұмыс жасауға мүмкііндік болады.
2. Оларды әр түрлі қырынан танып, мұғалім мен оқушыда тығыз қарымқатынас орнайды.
3. Жүйелі тапсырмалар беруде жеңілдіктер болады.
4. Оқушылармен еркін пікір алмасуға болады.
5. Сабақты шығармашылықпен жоспарлауға мол мүмкіндік болады.
Осының   көрінісі   ретінде   1   курс   оқушыларының   қатысуымен   үш   тілде   өткізген  «Бақытты   сәт»,
(«Счастливый   случай»,   «Happy   chance»)      деп   аталатын   сынып   сағатын   назарларыңызға   ұсынып
отырмын.  Сынып   сағатының   мақсаты:
  Алынған   лексикалық   білімді   3   тілде   толықтыру   мен
қорытындылау.
І гейм. 1 минут ішінде командаға ат қою керек. 1 минут ішінде сұрақтарға жауап беру керек.
Дұрыс   жауапқа   1   балл.   Сұрақ       3   тілде   қойылады.   Секундант   уақытты   белгілеп,   жауапты
қорытындылап, ұпайды есептеп отырады
1 командаға сұрақтар
1.
 What is the foreign language do you learn?
 (English, англиский язык, ағылшын тілі)
2. Родилась в воде, живет на земле.
(лягушка, frog, бақа)
3. Тықтық ұрып,
     Шегесін қадап.
     Мезгілді саған,
     Айтады санап. (сағат, clock, часы)
4. How many countries does the U.K. consist of? (4)
5. Қара сиыр қарап тұр, Қызыл сиыр жалап тұр
(От пен қазан, fire and bucket, огонь и кострюля )
6. Без рук, без ног, а ворота открывает.(ветер, жел, wind)
I am cold,
7.
    I am white,
    I am funny, I live in winter
    I have a head, eyes, a nose, arms but
    I am not a man. What am I? ( snowman, снеговик, қарбала)
8. Сделано из дерева, плавает по воде (лодка, қайық, boat)
9. This animal is small
      It lives in the woods
      It runs very fast
      It is afraid of  everything
      What animal is it? (It is rabbit, кролик, қоян)
10.When does the Christmas celebrate?
(25 of December, 25 декабря, 25 желтоқсан)
2 командаға сұрақтар.
1. The official name of the country which language do you study? 9
(Great Britain, Ұлыбритания, Великобритания )
2. Девочка из цветка? (Дюймовочка).
        3. Біреуден екеу шығады. (зеркало, айна, mirrow).
        4.What is the traditional food of Christmas?
(Pudding, roast turkey).
        5. Самая первая книга ученика (букварь, АВС, әліппе)
        6. Үш көзі бар қазқатар
             Кезеккезек ашады,
            Үшеуінен байқасаң,
            Үш түсті нұр шашады. (Светафор,  traffic light, бағдаршам)
        7. What is the traditional Kazakh home? (юрта, ағаш үй)
8. Что мешало спать принцессе? (горошина, pear, бұршақ).
9. Судан шығады, судан қорқады. (соль, salt, тұз).
10. I have a bushy tail
        I am grey, I am red
        I like nut. Who am I? ( squirrel, белка, тиін)
ІІ гейм. Сен білесің бе?   Do you know? Әр командаға 3 сұрақтан қойылады. Команда мүшелері
сұрақтарды кезекпен алады.
1. How many legs has a spider? (8)
2. Ол келсе орман шулайды
Толқын теңіз тулайды,
 Қуса өзін қуады,
Ешкім оны қумайды. (Жел)
3. Science about animals. (Fauna)
4. How many dogs has the queen of Great Britain? (6)
5. Тас тасқа шағылады, Одан от жағылады. (Шақпақ тас)
6. Science about plants (Flora)
ІІІ гейм Полиглот.
1.  Никогда не откладывай на завтра, то что ты можешь сделать (сегодня, today, бүгін)
2. Нет дыма без (огня, fire, от)
3. Куй железо, пока(горячо, hot, ыстық)
4. Без труда не вынешь и  из пруда (рыбку, fish, балық)
5. На вкус и  товарищей нет. (цвет, color, түс)
6. Лучше поздно, чем  (никогда, never, ешқашан)
ІҮ гейм. Темная лошадка. Dark horse. Екі командаға бірдей 3 сұрақ қойылады. Қай команда
жылдам жауап береді ұпай сол командаға беріледі.
1. What is the shortest person in the world? (Tom Thumb 102 cm tall).
2. What had the king George 4? ( bath 4.88 m long, 3,05 m wide, 1,83 m deep).
3.
 What is the hottest place in the world? ( Mali 28 0 C). Ү. Гейм. Riddles. Екі командаға бірдей 3 жұмбақ беріледі. Қай команда жылдам жауап береді ұпай
сол командаға беріледі.
1. What has a face but no head, and hands but no fingers. (a clock)
2. In what month do children talk the least (February)
3. What can fly but has no wings (time)
Ү гейм. Гонка за лидером.
І командаға сұрақтар.
Is the penguin bird or animal? (bird)
1. Царица русского леса. (береза)
2. What is the name of small fox in the steppe? (қарсақ)
3. Где у кузнечика ухо? ( усах)
4.
5. Бывает песочный, бисквитный с кремом. (торт)
6. Её получает каждый ученик (оценка)
7. Бывает вкусная, бывает и нет (еда)
8. Қырық қабат тоны бар,
Кім шешіндірсе сол жылар (пияз)
9. Разноцветное коромысло
Над рекой повисло (радуга)
ІІ командаға сұрақтар.
1. Самая маленькая птица (калибри).
2. Кто спит головой вниз? ( летучая мышь)
3. What is the bird fly highest than other? (орел)
4. Кто может пить ногой? (лягушка)
5. Who has the longest tongue? (дятел)
6. Быстрая на лошади. (езда)
7. Говорят, что он без палочки (ноль)
8. Сидит дед, в сто шуб одет, кто его раздевает, тот слезы поливает (лук)
9. Аузымен сурет салады.
    Демімен ағаш жарады. (аяз, мороз)
Қорытындыда ұпай есептеліп жеңімпаз топ марапатталады. Инновациялық технология – білім сапасын арттыру кепілі.
Мұғалім  өзінің білімін үздіксіз көтеріп
отырғанда ғана мұғалім, ал оқуды, ізденуді
тоқтатқанмен оның мұғалімдігі де жойылады.
К.Д.Ушинский.
Оқудың педагогикалық технологиялары
Жоспары
1. Оқудың педагогикалық технологиялары түсінігі
2. Оқудың педагогикалық технологияларына сипаттама
ə
ə
ə
ə
ə
Оқудың педагогикалық технологиялары түсінігі
Көптеген уақыттар желісінде «технология» түсінігі педагогикалық ұғымдар қорынан тыс
қалып келді. Шынайы м ні («шеберлік жөніндегі ілім») педагогикалық міндеттерге:
педагогикалық процесті сипаттау, түсіндіру, болжау, жобалау – сай келсе де, ол
технократиялық тіл элементі ретінде қарастырылды.
Педагогикалық  дебиеттерде қандай да педагогикалық технологиялар сипатын
айқындаушы көптеген терминдер ұшырасады, мысалы: оқуүйрену, т рбиелеу, оқыту
технологиялары, білімдендіру ж не д стүрлі технологиялар, бағдарламаластырылған
ə
ж не проблемді оқу технологиялары, авторлық технология ж не т.б.
Алғашқыда педагогтар «педагогикалық технология», «оқуоқыту технологиясы» ж неə
«т рбиелеу технологиясы»
келді. Ал бүгінде педагогикалық технология оқу ж не т рбие аймағындағы
педагогикалық міндеттердің шешілуіне байланысты орындалатын педагог іс рекеттерінің
бірізді жүйесі ретінде танылуда. Осыдан «педагогикалық технология» м ні ə «оқу
технологиясы», «т рбие технологиясы»
де ауқымдылау.
Педагогикалық технология – бұл педагогикалық  рекеттер табысына кепіл болардай
қатқыл ғылыми жоба.  рі сол жобаның д л жаңғырып іске асуы.
Педагогикалық технология кешенді, бірігімді процесс. Ол өз құрамына адамдарды,
идеяларды, құралжабдықтарды, сонымен бірге жоспарлау, қамсыздандыру, бағалау ж не ə
білім меңгерудің барша қырлары жөніндегі проблемалар шешімін басқаруды қамтиды.
 ұғымдарының өзіндік м нмағыналарына назар аудармай
 ұғымдары м ндерімен салыстырғанда тереңдеу
ə

ə
ə
ə
ə
ə
Ə
ə
ə

ə
ə 2
БІЛІМ БЕРУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ҰҒЫМЫ
Технология – қандай да бір істе, шеберлікте, өнерде қолданылатын әдістәсілдердің
жиынтығы (түсіндірме сөздігі).

Педагогикалық технология – оқытудың түрлерінің, әдістәсілдерінің арнайы құрамын
анықтайтын психологиялықпедагогикалық нұсқамалардың жиынтығы; ол педагогикалық
үрдістің ұйымдастырылған әдістемелік құралы (Б.Т.Лихачев).

Педагогикалық технология – оқу үрдісін іске асырудың мазмұнды құралы
(В.П.Беспалько).

Педагогикалық технология – оқытудың жоспарланған нәтижелерге жету үрдісінің
сипаттамасы (И.П.Волков).

Технология – өнер, шеберлік, дағды, өңдеу әдістерінің жиынтығы, күйдің өзгеруі
(В.М.Шепель).

Оқыту технологиясы – дидактикалық жүйенің құрамдас процессуалды бөлімі.
(М.Чошанов).

Педагогикалық технология – оқытушы мен оқушы үшін ыңғайлы шарттарды сөзсіз
қамтамасыз ететіндей оқу үрдісін жобалауда, ұйымдастыруда және жүргізуде бірлескен
педагогикалық ісәрекеттің барлық жағынан ойластырылған үлгісі (В.М.Монахов).

Педагогикалық технология – бүкіл оқу үрдісін бағалаудың жүйелі әдісі және білімді
адами және техникалық ресурстарды ескере отырып игеру және білім берудің ең тиімді
әдістеріне жету мақсатындағы олардың өзара ынтымақтастығы (ЮНЕСКО). Педагогикалық технология педагогикалық мақсаттарға жетуде қолданылатын барлық
 тұлғалық, аспаптық, әдіснамалық құралдардың жүйеленген жиынын және жұмыс істеу
ретін білдіреді (М.В.Кларин).

Білім беру технологиясы – оқытудың жоспарланған нәтижелерін, оқушылардың
ағымдағы жағдайына диогностика жасау құралдарын, оқытудың көптеген үлгілерін және
берілген нақты жағдайда оқытудың ыңғайлы үлгілерін таңдау белгілерін көрсететін жүйе.
3
Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз
білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық
технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді,
қонымды, тиімді болары сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы»
Заңының 8бабында «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа
технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық
коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен.
Педагогикалық технология – мұғалімнің кәсіби қызметін жаңартушы және
сатыланып жоспарланған нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін ісәрекеттер жиынтығы.
Педагогикалық технологиядағы басты міндет – оқушының оқутанымдық әрекетін
жандандыра отырып, алға қойған мақсатқа толықтай жету. Ал бұдан педагогикалық
технологияның тиімділігі шығады.
Тәуелсіз ел тірегі – білімді ұрпақ десек, жаңа дәуірдің күн тәртібінде тұрған мәселе
– білім беру, ғылымды дамыту. Өркениет біткеннің өзегі, ғылым, тәрбие екендігіне
ешкімнің таласы жоқ. Осы орайда білім ордасы – мектеп, ал мектептің жаны –
мұғалімдердің басты міндеті  өз ұлтының тарихын, мәдениетін, тілін қастерлей және оны
жалпы азаматтық деңгейдегі рухани құндылықтарға ұштастыра білетін тұлға тәрбиелеу.
 Осы орайда, «Сабақ беру – үйреншікті жай шеберлік емес, ол – үнемі жаңадан
жаңаны табатын өнер» деген, Жүсіпбек Аймауытовтың сөзін айта кету артық
болмас.
Егеменді еліміздің ең басты мақсаты өркениетті елдер қатарына көтерілу болса, ал
өркениетке жетуде жанжақты дамыған, рухани бай тұлғаның алатын орны ерекше.
Қазіргі білім берудің басты мақсаты да сол жанжақты дамыған, рухани бай жеке тұлға
қалыптастыру болып табылады.
ХХІ ғасырдың жанжақты зерделі, дарынды, талантты адамды қалыптастыруда білім
беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Осы тұрғыда мұғалімге білім  берудің
тиімді жолдарын қарастыру, таңдай білу еркіндігі тиіп отыр. Қазіргі заман талабының өзі оқушыны 1орынға қою, яғни мұғалім сабаққа бағыт
беруші болып, оқушы алдынала берілген тапсырмалар арқылы сабақ түсіндіріп, өздік,
өзіндік талдау жасап, бірінбірі бағалап, өз ойларын толық жеткізіп, білім беруші рөлін
алады. Осы заманғы білім беру ісінің өзекті мәселесіне оқушыларға түсетін ауыртпалықты
жою, олардың бойында оқуға деген қызығушылықты, белсенділік пен өз бетінше жұмыс
істеу қабілеттерін арттыру жатады.
Оқыту технологиясы
"Оқыту технологиясы ”ұғымы  педагогикада және жеке әдiстемеде әсiресе соңғы
уақытта кең таралып отыр. Байқауымызша, бұл ұғымның педагогикада пайда болуы
техногендiк өркениеттiң дамуымен байланысты және ХХ ғасырдың басындағы Еуропаның
елдерi мен АҚШ–та "технология” ұғымының өзi де, оған байланысты мәселелер де арнайы
зерттеулерге арқау бола бастаған кезге жатады. ХХ ғасырларда педология шеңберiнде
"педагогикалық технология” терминi туындады. Осы кезеңде педагогикалық техника
ұғымы да кеңiнен қолдалынады.
4
"Бiлiм берудегi технология” терминi оқытудың техникалық құралдарын (ОТҚ)
қолдаумен техникалық құралдарын қолдану әдiстемесi мәселелерiн қарастыруда оқыту
технологиясы (5060 жж.), сондайақ педагогикалық технологиялар терминi қолданыла
бастады. 60жылдары педагогикалық технология қандай да бiр әдiстеменi, мысалы,
бағдарламалық оқытуды ғылыми негiздей отырып қолданылуы тиiс деген түсiнiк
қалыптасты. 70–жылдарға қарай педагогикалық тәсiлi туындады. Педагогикалық әдiстер
технологиясы, яғни, оқу процесiн өзiн немесе оқытуды құру технологиясы пайда болды.
Осы бағыттың тұңғыш перзентi және педагогикалық технологиялардың салынатын
iргетасы бағдарламалық оқыту болды. Оған тән сипат – оқу мақсаттарын нақтылап алып,
соларға бөлiкбөлiгiмен бiрiздiлiкпен жету. Бұл сипаттамада оқыту технологиясының
арқауы мектептегi оқыту жүйелерiн құрастыру болып табылады.
70 – жылдары жүйелiлiк  тәсiлдiң дамуына байланысты педагогикада педагогикалық
технологиялар нақты  белгiленген мақсаттарға сай оқу процесiн басқаруға бағытталған
дидактикалық мiндеттердi шешуi тиiс деген идея қолданыс тапты. Бұл бағыттың мәнi
мектеп жұмысының толық басқарымдылығы  идеясында жатыр.
7080 жылдары оқыту технологиясы және оқу процесiнiң технологиясы терминi
пайда бола бастады. Кейiнiрек педагогикалық технология терминi көбiнде оқыту
технологиясы терминiмен теңестiрiлдi.
Кеңiнен қолданылатын "оқыту технологиясы”, "бiлiм беру технологисы”, "оқу
процесiнiң  технологиясы”, терминдерi ақыр аяғында оқу–тәрбие процесiн ұйымдастыру
және басқару дегенге келiп саяды.
"Педагогикалық технологиясы” терминдерiнiң өзара байланысына келсек: 1.Педагогикалық технологияда педагогикалық жүйесiнiң жобасы ретiнде
объектiлердi, процестердi және олардың өзара әрекет ету жағдайларын ажыратады, яғни,
педагогикалық технология кең мағынасында бүкiл бiлiм беру жүйесiнiң
тұжырымдамасын, стратегиясын бiлдiредi.
2.Оқу процесi технологиясының ерекшелiгi мұнда қойылған мақсаттарға жетуге
кепiлдiк бере алатын оқу процесi құрылады. Оқу процесi технологиясын  түсiнудiң бiрден
бiр кiлтi бiрiздiлiкпен айқын белгiленген мақсаттарға бағытталу болып табылады;
   Оқушының iшкi интелектуалдық, эмоционалдық, тұлғалық даму процестерi арқылы
мақсаттарды анықтау
Оқытылатын мазмұн арқылы мақсаттарды анықтау
Оқушылардың оқу қызметi арқылы мақсаттарды анықтау;
Мұғалiм қызметi арқылы мақсаттарды анықтау.
Мұндай тәсiлде "қалай оқыту керек?” сауалы бiрiншi қатарға шығып, педагог оқу
материалын емес, оқушы мен оның оқу қызметiн басты назарда ұстайды.
5
3.Оқыту технологиясы – бұл оқытушылар мен оқушылардың қызметiн құру.
Мұнда оқушылардың өнiмдi қызметiн ұйымдастыруға мүкiндiк беретiн оқыту
жағдайларына (нысандарына, әдiстерiне, тәсiлдерiне, құралдарына) басымдық берiледi.
Соңғы жылдары педагогикалық технологиялар ұғымы оқу–тәрбие жүйесiн басқару
және жобалау құралдары мен процестерiнiң: оның мақсаттары мен мiндеттерiнiң,
мазмұнының, әдiс–тәсiлдерiнiң жиынтығы ретiнде түсiнiледi.
Кең таралғандығы мен негiздiлiгiнде, бiлiм беру тарихындағы айқын белгiленген
мәнi орнына қарамастан, осы ұғымның мазмұнын ашу, оның көлемi үнемi талдану үстiнде
және бүгiнгi күнге дейiн оның бiрiңғай түсiнiктемесе жоқ. Педагогикалық сөздікте
мынадай анықтама берiлген: "Педагогикалық техника – оқу сабақтарын айқын да тиiмдi
ұйымдастыруға бағытталған тәсiлдер мен құралдар жиынтығы”.
Майкл Кларк бiлiм беруде технология жаңа нәрсе емес, ол тек оқытудың жаңа
жолдары ашылған кездерде ғана қызықтырады деп атап көрсетедi де, одан әрi
педагогикалық технологияларға "бiлiм сапасын тексеруге болатын бақылау жүйесi”,
сондайақ "бiлiм, дағдыны бағалау әдiстерiн әзiрлеу” ретiнде анықтама бередi.
П.Буга мен В.Карпов оқыту технологиясы дегенiмiз ғылыми ұйымдастырылған
бiлiмдi практикалық тапсырмаларды орындауда жүйелi түрде iс жүзiнде қолдану деп
түсiндiредi және оқыту технологияларын оқытудың әртүрлi әдiстерiн қолданудың ғылыми
негiзi ретiнде анықтайды. Жапон педагог ғылымы Т.Сакамотоның сипаттауынша, өз мәнi бойынша
педагогикалық технология барлық басқарылатын компоненттер:
  Бiлу, түсiндiру, пайдалану, бағалау, түсiну, қолдану, жасау, атап көрсету және т.б.
 Қайта құру, болжау, сауал, қою, қайта ұйымдастыру, топтастыру, жүйелеу, жеңiлдету
және т.б
 Белгiлеу, қорытынды жасау, мәнерлеп оқу, айту және т.б
Пiкiрiн айту, қолдау, ынтымақтаса қызмет ету және т.б
Оқу процесiнің мақсаттарын нақтылау (Б.Блум таксономиясы негiзiнде)
технологиясының қисынды қорытындысы педагог қызметiнiң күнтiзбелiк – тақырыптық
және күнделiктi сабақ жоспары түрiнде көрiнiс табады
6
12 жылдық білім берудегі ойын технологиясы, оқушы құзыреттілігі.
ОЙЫН ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ ОҚУШЫЛАРДЫҢ САБАҚҚА ДЕГЕН
ҚЫЗҒУШЫЛЫҒЫН ТІЛІН ЗЕЙІНІН ДАМЫТУ ҚҰРАЛЫ
Ойынның педагогикада, оқыту үрдісінде алатын орны Платон заманынан  белгілі
болған XVIII ғасырдың өзінедеақ Ж.Ж. Руссо мен И.Г. Песталоцци ойын арқылы
балаларды болашақ өмірге бейімдеу керек деп түсіндірген.
Ойынның сабақ барысында басты мақсаты – білім беруді ойынмен ұштастыру.
Баланың ойынға белсенді түрде қатысуы оның ұжымдағы басқа да әрекеттерін
айқындайды. Ойын бір қарағанда қарапайым құбылыс не әрекет сияқты болғанымен, ол
ұжымдық әрекет. Ойын арқылы оқушы неге үйренеді?
 Қисынды ойқабілетін дамытады
 Өздігінен жұмыс істеуге үйренеді
 Сөздік қоры баийды, тілі дамиды
 Зейіні қалыптасады
 Байқампаздығы артады
 Өзара сыйластыққа үйретеді  Ойынның ережесін бұзбау, яғни, тәртіптілікке баулиды
 Бірбіріне деген оқушы сенімі артады достыққа, ынтымақтастыққа
баулиды
 Сабаққа қызығушылығы артады.
Педагогикалық үрдісті жетілдіруде ойынның алар орнын қазақстандық ғалым Н.
Құлжанова да зерттеген. Ойын бала үшін еліктеу, инстинг, күнделікті негізгі әрекет және
оның жеке өмірі,   деп дәлелдеген. Н. Құлжанованың айтуы бойынша ойынды әдептілік,
тәрбиелік мақсатта пайдаланубаланың болашақ өміріне түзу жол салу, үлкендерге
еліктеуі және өмірдің талаптарына сай бейімделуі басты педагогикалық мақсаттар. Ғалым
«Бала ойында ғана тынығып», «жұмыс жасап», өсіп жетіледі. «Оның ойлау қабілеті
жетіліп, қарымқатынас жасау мүмкіндігі артады»,деп атап көрсеткен.
«Ойын – бала үшін өмірлік тәжірибе»,деп М. Жұмабаев атап көрсетсе, «Ойын
баланың рухани дамуының негізі»,деп Ж. Плаже, К. Левин, Л.С. Выгоский, Д.Б.
Эльконин өз еңбектерінде атап көрсеткен.
1. Ойынбалалр үшін күрделі әрекет те бола алады. Балалар білімді ойын
арқылы қабылдап, үлкендерден үйренеді. Сондықтан сабақтағы ойын оқушы білімін
тыңдап, ойөрісі кеңейте алады, білім алудағы қызығушылығы артады. Ойын арқылы бала
көптеген мәліметтер алады, психологиялық ерекшеліктерін қалыптастырады.
7
Баланың жас ерекшелігіне, сабақтың мақсатына сай ұжымдастырылған ойындардың берері
мол.
12 жылдық білім беру бойынша мемлекеттік стандарт жобасында оқытудың ойын
технологиясына үлкен мән берілген. «Пәндік, пәнаралық сипаттағы дидактикалық және
сюжеттік, рөлдік ойындар білім алушыға өзін танытуға, жолдастарының пікірімен
санасуға, көпшілік алдында сөйлеу қабілетін үйренуге, жанжақты білімін көрсетуге
мүмкіндік береді. Рөлдік, сюжеттік ойындардың көмегімен білім алушылардың
коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыратын оқу міндеттерін шешуге болады. Ойын
қарапайым тілдік жағдаяттарда білім алушыларды қарымқатынас мәдениетіне
тәрбиелейді», деп атап көрсетілген.
Сондайақ 12 жылдың білім беруде ұлттық ойындарға және шынайы өмірлік
әрекетпен ойналатын ойындарға мән беріледі. Ойын арқылы оқушының білімі мен бейімін, жеке тұлғалық қасиетқабілеттерін
арттыру мүмкіндіктері зерттелген. Ойындардың қажеттілігін іріктеп ала білуұстаз
шеберлігіне байланысты. Оқушының тілін дамытуда сөздік ойындарын қолдану тиімдірек.
Сондай ойындардың бірі – «Керекті сөзді тауып айт». Ойынның мақсатықажетті сөздерді
дұрыс тауып айтуға жаттықтыру, оқушы зейінін қалыптастыру. Мұғалім сол сабаққа
қатысты жалпылама сөзді атайды, оқушылар қажетті сөздерді атайды немесе жазады. Бұл
ойын оқушыларды талдау жасауға да үйретеді. Мысалы: тіл дамыту сабағында  «Заттың
атаулары» деген сөз аталса, оқушылар, бірнеше сөздер айтады және сұрақтар қояды.
Жауаптарды жазады. Сондайақ оқушы зейінін қалыптастыруда «Кім тез, шапшаң»
ойынын өткізуге болады. Бұл ойынды барлық сабақтарда қолдануға болады.
Сабақ барысында оқушылардың қызығушылығы, зейіні, тілін дамыту үшін
грамматикалық ойындардың орны ерекше. Сабақта тиімді қолданылған ойын
оқушылардың грамматиканы толық меңгеріп, сауатты жазу дағдысына мол мүмкіндік
береді. Оқушыларды өзбеттерімен жұмыс істеуге дағдыландырады, ізденімпаздыққа
баулиды. Грамматикалық ойындардың ерекшеліктері де бар. Бұл ойын әр түрлі
жағдаяттар арқылы жүзеге асады. Ойын сабақтың әр бөлігінде, әр мақсатта жекеленіп,
дараланып қолданылады. Жаңа тақырыпты түсіндіруде, өткенді қайталауда, пысықтау
сабақтарында пайдаланылады. Мұғалім ойындарды қолдану үшін жете дайындық жасап,
8
қажетті жабдықтармен қамтамасыз етеді. Олар: грамматикалық лото, грамматикалық
тренинг, грамматикалық гимнастика т.б.
Сабақ барысында оқушының тілін дамытатындай, коммуникативтік құзыреттілігін
қалыптастыратындай ойындарды қолданамын. Олар: «Синтаксистік касса», «Сөйлем
қуаласпақ», «Құсбегі», «Кедергіден өту», «Кім болам?», «Асауды ұстау»,
«Аударыспақ», «Вагондарды құрау», «Қай әріп жоғалды», «Лоторея ұту»,
«Жасырынбақ», «Атын айт», «Түсін таны» т.б. ойындар
Әр ойын сабақ мақсатына сай қолданыс табады.
«Синтаксистік касса» ойыны. Карточкада бірнеше суреттер көрсетіледі (адам,
құс, т.б.) беріледі және қойылатын сұрақтар карточкасы жасалады. Суреттің үстіне
сұрақтары айтылып қойылады. «Сөйлем қуаласпақ» ойыны. Интерактивті тақтадан мазмұнды суреттер
көрсетіледі. Топта сөйлемдер арқылы мәтін түрлері немесе хат, эссе, ойтолғау,
хабарландыру, жарнама құрастырылады (ауызша).
«Кедергіден өту» ойыны. Интерактивті тақтадан «кедергілер» көрсетіледі. Әр
кедергінің өз тапсырамасы тақтадан көрінеді. Тапсырмалар топқа беріледі. Осылайша
ойын соңында кедергілерден өтіп мәреге жеткен топ жеңіске жетеді.
«Вагон құрау» ойыны. Әр топқа бірнеше вагондар беріледі. Әр балаға 1 вагоннан.
Вагонның артындағы тапсырманы орындаған оқушы вагонды ретімен тақтаға келіп іледі.
Қай топтың вагондары алдымен құралса, сол топ жеңіске жетеді.
«Алтын айт» ойыны. Интерактивті тақтадан бірбірімен араласқан бірнеше
суреттер тұрады. Оқушылар кезекпен шығып суреттерді «белгісі» арқылы топтан себебін
түсіндіреді.
Сабақтан тыс уақытта қимыләрекет ойындарына көңіл бөлінеді. «Туған күні»,
«Ақ терек, көк терек», «Ақ тоқаш», «Айға ұшу», «Кім болам?» сияқты ойындар
ойналады. Қимылдары дамуымен қатар ойын барысында өлең, тақпақ жаттайды.
Сонымен қатар 12 жылдық білім беру және оқушы құзыреттіліктерін
дамытатындай рольдік, сюжеттік ойындарға үлкен мән беремін. Оқушылар алдына түрлі
өмірлік жағдаяттар беріліп, оқушылар лйнай отырып, сол туындаған проблеманы шешуге
дағдыланады. Ойын үстінде бала сұранысы мен мұғалім тапсырмасы өзара ұштасады.
Мысалы: «Біздің үйіміз» ойыны. Топ өздері тұрғысы келетін үйдің сұлбасын
9
сызады немесе суретін салады. Одан кейін осы үйді салу үшін материалдарды анықтап
алады. Осылайша ойын өмірмен байланыста болып, оқушы құзыреттілігін дамытуға
септігін тигізеді.
Сонымен, ойын келесі маңызды міндеттер: баланың қоғамдық қатынастарға
бейімделуі, жалпы адамзаттық мәдени құндылықтар мен әртүрлі ұлт өкілдерінің
мәдениеттерін меңгеруі: баланың шынайы адамгершілік коммуникацияға енуіне мүмкіндік
беретін коммуникативті ісәрекеттердің көрініс табуы жүзеге асырылады. Баланың әр
қырынан көрінуіне интеллектуалдық, шығармашылық, коммуникативтік жағынан және
әртүрлі қиындықтарды жеңуге жағдай жасайды. Білім саласындағы жаңа технологиялар
10
  Ақпараттық – коммуникациялық технология электрондық есептеуіш
техникасымен жұмыс істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға,
модельдеуге, электрондық оқулықтарды, интерактивті құралдарды қолдануға,
интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді.
Ақпараттық әдістемелік материалдар коммуникациялық байланыс құралдарын пайдалану арқылы білім беруді жетілдіруді көздейді.
       Ақпараттық – коммуникациялық технологияның келешек ұрпақтың жан –
жақты білім алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол, еркін дамуына жол
ашатын педагогикалық, психологиялық жағдай жасау үшін де тигізер пайдасы аса
мол.
        Қазіргі кездегі шапшаң жүріп жатқан жаһандану үрдісі әлемдік бәсекелестікті
күшейте түсуде. Елбасы Н. Ә. Назарбаев Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті
50 елдің қатарына кіру стратегиясы атты жолдауында « Білім беру реформасы –
Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін
аса маңызды құралдарының бірі » деп атап көрсетті.
       ХХІ ғасыр – бұл ақпараттық қоғам дәуірі, технологиялық мәдениет дәуірі,
айналадағы дүниеге, адамның денсаулығына, кәсіби мәдениеттілігіне мұқият
қарайтын дәуір.
        Білім беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану арқылы дамыта оқыту, дара тұлғаны бағыттап оқыту мақсаттарын
жүзеге асыра отырып, оқу – тәрбие үрдісінің барлық деңгейлерінің тиімділігі мен
сапасын жоғарлатуды көздейді.
      Біріккен ұлттар ұйымының шешімімен «ХХІ ғасыр –ақпараттандыру ғасыры»
деп аталады. Қазақстан Республикасы да ғылыми – техникалық прогрестің негізгі
белгісі – қоғамды ақпараттандыру болатын жаңа кезеңіне енді.
      Заманымызға сай қазіргі қоғамды ақпараттандыруда педагогтардың біліктілігін
ақпараттық – коммуникациялық технологияны қолдану саласы бойынша көтеру
негізгі міндеттерінің біріне айналды.
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңында : «Білім беру жүйесінің басты
11
міндеттерінің бірі  білім беру бағдарламаларын меңгеру үшін жағдайлар жасау
керек»  деп көрсетілген. Солардың бірі білім беруді ақпараттандыру барысында
дидактикалық және оқыту құралы болып компьютер саналады. Сондықтан кез
келген білім беру саласында мультимедиялық электрондық оқыту құралдары барлық пәндерді оқытуға пайдаланады. Бұл бағытта ақпараттық технологияны
оқыту үрдісіне екпінді түрде енгізу бағытында және қолданылатын жаңа
құралдардың бірі  бағдарламалық – техникалық кешен болып саналатын « Активті
экран » болып табылады.
          Ақпараттық қоғамның негізгі талабы  оқушыларға ақпараттық білім
негіздерін беру, логикалық  құрылымдық ойлау қабілеттерін дамыту, ақпараттық
технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру құралы ретінде пайдалану
дағдыларын қалыптастырып, ақпараттық қоғамға бейімдеу.
       Олай болса, ақпараттық бірліктердің білімге айналуы әлемнің жүйелік
ақпараттық бейнесін оқушылардың шығармашылық қабілеттері мен құндылық
бағдарларын дамыту арқылы қалыптастыруды көздейтін, адамның
дүниетанымының құрамдас бөлігі болып табылатын интеллектуалды дамуды
қалыптастырудың бір жолы.
        Ақпараттық бірлікті қалыптастыру: мектептің материалдық техникалық
базасына; ақпараттық қоғам саясатының мақсаты мен міндеттеріне; оқушылардың
ақпараттық мәдениетін қалыптастыру жүйесіне;
оқушылардың жас ерекшеліктері мен меңгеру қабілеттеріне, педагог мамандардың
информатикадан білім деңгейлерінің сапасы мен шеберліктеріне, оқу  тәрбие
бағытының ақпараттық қоғам бағытымен өзара байланысына тәуелді.
        Қазіргі уақытта жаратылыстану  ғылыми білім беруде сабақ барысында
интерактивті құралдарды қолдануда. Интерактивті құралдардың көмегімен
мұғалімнің , оқушының шығармашылықпен жұмыс істеуіне жол ашылып отыр.
        Білім берудегі интерактивті технология  мұндағы интерактивтісөзі inter
(бірлесу), act (әрекет жасау)ұғымын білдіреді, сабақ барысында оқушының топпен
жұмыс жасауға қатыспауы мүмкін емес, бірінбір толықтыратын, сабақ барысында
барлық оқушылардың қатысуын ұйымдастыратын оқыту барысы.
12 Интерактивті тақта  дегеніміз не?
        Интерактивті тақта – бұл компьютердің қосымша құрылғыларының бірі және
де дәріс берушіге немесе баяндамашыға екі түрлі құралдарды біріктіретін:
ақпараттың кескіні мен қарапайым маркер тақтасын біріктіретін құрал. Бүгінгі күні
бірнеше ИТ түрлері бар. Олардың ішінде білім саласында қолданып жүргендеріне
қысқаша шолу жасайық.
        ACTIVboard(Promethean компаниясы)  ACTIVstudio программасы арқылы іске
қосылады. Бұл құрылғы компьютер, мультимедиялық проектор және ақпараттарды
енгізуге арналған активті қаламнан тұрады. 13
          Активті қалам – дегеніміз не?
Aктивті қалам – бұл меңзерді басқару құрылғысы және компьютер мен тақта
арасындағы байланысты іске асырушы құрылғы.
          ACTIVwandуказкасы
Электронды ACTIVwand указкасының ұзындығы 54 см тақтаның жоғарғы
бөлігінен кішкентайларға да қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жанында орналасқан
батырма ташқанның сол жақ батырмасының қызметін атқарады. ACTIVboard –
интерактивті тақтасында жұмыс жасаушыға проектордың сәулесінен астынан
шығуға мүмкіндік береді. "Оң қол" сонмен бірге "сол қолмен" жұмыс жасауға
қолайлы құрал. 14
           ACTIVpanelpro
ACTIVpanelpro (Активпанель) үлкен аудиторияларда қолдануға өте қолайлы, онда
үлкен экранға проекцияға қолданады. ACTIVpanelpro арнайы қарындаштың
көмегімен дисплейде жазылған жазулар компьютер арқылы тақтадан көруге
мүмкіндік береді. ACTIVpanelpro (Активпанель) өте жеңіл зат, бөлмеден бөлмеге
қиындықсыз – ақ алып жүре беруге болады, ал проектор болса кескінді үлкейтіп
көрсетеді. ACTIVpanelpro ДК басқарады, сурет салады, жазу жазады – бұл
ақпаратты енгізетін құрылғыға жатады.
         ACTIVslate
Радио портты ACTIVslate панель құрылғысы топпен жүргізілетін конференцияға
қатысушылардың белсенді қатысуына мүмкіндік береді. Конференция немесе
презентация кезінде аудиторияда еркін қозғалуға болады ACTIVslateXR панель
аудиторияның кез келген жерінен тақтамен жұмыс жасай алады. ACTIVslateXR
көмегімен қатысушылар өз шешімдерін орындарынан тұрмайақ тақтада жаза
алады. 15
ACTIVtablet
ACTIVtablet планшет қарапайым тышқанның қызметін атқара алады, презентация
мен конференция материалдарын ACTIVstudio2 немесе ACTIVprimary тақтасыз
(ACTIVboard көмегенсіз) компьютерде дайындауға мүмкіндік бетерін құрылғы.
ACTIVtablet компьютерге USB порт арқылы қосылады, бағдарламаның барлық
функцияларын қолдануға болады. Арнайы батареясыз қаламмен флипчарт
беттерінде жазу жаза алады.
            ACTIVote
ACTIVote тестілеу жүйесі конференцияның барлық қатысушыларына сұрақтарға,
бірнеше берілген жауаптардың нұсқаларынан желісіз радио пульттің батырмасын
басу әдісімен жауап беруге мүмкіндік береді. Пульттың көмегімен ақпарат
ACTIVboard қабылдайды және де өңделіп конференция қатысушысының жауабын
қабылдайды. ACTIVote қарапайым тест жүргізуге өте қолайлы зат. ACTIVote 16
немесе 32 пульттан кішкене чемоданда тест жүргізу үшін қолданылады. 16
                      ACTIVote қолдана отырып:
          «Тест дайындау шеберінде» ACTIVstudio бағдарламасында флипчартта
мәтіндік немесе графиктік түрде тест сұрақтары кітапханада сақталады да, тестің
нәтижесін кесте немесе диаграмма түріндекомпьютердің жадында сақталады.
Тестің нәтижесін EXСEL немесе WORD редакторларында экспорт жасауға болады
             ACTIVstudio программасы
            ACTIVstudio PE программасы арнайы презентацияларды өткізуге және оны
сабақ барысында қолдануға негізделген программа. Бұл программа
          ACTIVboard және ACTIVpen қаламымен жұмыс жасау үшін жасақталған.
ACTIVstudio программасының мүмкіндіктері өте көп. Атап айтқанда,
презентацияларды құруға, өткізуге, материалдарға арнайы эффектілер
қосуға, негізгі кезеңдерді көрсетуге, көрсеткіштерді қосуға, қосымша ақпараттарды
енгізуге және басқа да көптеген мүмкіндіктері бар.
Флипчарт
           Флипчарт – бұл бірнеше қажетті беттерден тұратын негізгі жұмыс аймағы.
Бұл аймақта презентацияны құруға және оны көрсетуге қажетті құралдардың
барлығы көрсетіледі. Бірнеше флипчарттарды бірден ашып, бір флипчарттан келесі флипчартқа, объектілерге сілтемелер қоюға немесе объектілерді бір мезетте
келесі бетке көшіруге болады. Флипчартты басу құрылғысынан шығаруға немесе әр
түрлі форматтарда экспорттауға болады.
       «Активті экран» кешені білім үрдісінде қолданылатын ақпаратты көрсетуге
және оны компьютермен басқаруға тағайындалған әмбебап интерактивтік жүйе
болып табылады.
      «Активті экран» бағдарламалық – техникалық кешенінің дидактикалық
мақсатта пайдалану барысында олардың негізгі қызметі – жалпы ақпаратпен кәсіби
біліктілікті жетілдіру бағытында қолданып, сонымен қатар бұл құралдың
оқушылардың, ойлау және ойын қысқа және түсінікті түрде жеткізе білу қабілетін,
арттырып өз ойларын жаңа технология құралдары көмегімен жүзеге асыруын
қалыптастыруды қамтамасыз ете алатыны белгілі болды.
        Бағдарламалық  техникалық кешеннің құрамына кіретін интерактивтік
тақтаны оқытушыға сабақты қызықты және динамикалық түрде мультимедиялық
құралдар көмегімен оқушылардың қызығушылықтарын тудыратындай оқуға
мүмкіндік беретін визулды қор деп те атауға болады. Сабақты түсіндіру барысында
мұғалім тақта алдында тұрып, бір мезетте мәтіндік, аудио, бейне құжаттарды DVD,
CDROM және Интернет ресурстарын қолдана алады. Бұл кезде мұғалім
қосымшаны іске қосу, CDROM, Web түйін мазмұнын қарастыру, ақпарат сақтау,
белгі жасау тышқанды ауыстыратын арнайы қалам арқылы жазулар жазу және т. б.
әрекеттерді жеңіл орындай алады.
             Интерактивті құралдарды сабаққа пайдаланғанда дидактикалық бірнеше
мәселелерді шешуге көмектеседі :
         Пән бойынша базалық білімді меңгеру ;
         Алған білімді жүйелеу ;
        Өзін  өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру;
       Жалпы оқуға деген ынтасын арттыру
      Оқушыларға оқу материалдарымен өздігінен жұмыс істегенде әдістемелік көмек
беру. Бұл технологияны оқу материалын хабарлау және оқушылардың ақпаратты
меңгеруін ұйымдастыру арқылы, көзбен көру жадын іске қосқанда арта түсетін
қабылдау мүмкіндіктерімен қамтамасыз ететін әдіс деп қарауға болады.
Оқушылардың көпшілігі естігенінің 5 % және көргенін 20 % есте сақтайтыны
белгілі. Аудио – және видеоақпаратты бір мезгілде қолдану есте сақтауды 4050 %
дейін арттырады.
Қазіргі кезде сабаққа дайындалу барысында мұғалім сабақ мазмұны оқушылар
үшін танымдылығы жағынан қызықты әрі жаңаша өтуі үшін өзінің бағалы
уақытын қажетті материалды іздеу мен жүйелеуге жұмсайды. Ал жекелеген курс
бойынша мәселелік – бағдарлы оқу бағдарламалары пакетінің болуы мұғалімге «
мұғалім – оқушы » жүйесінде ақпаратты беруді, өңдеуді және қайталауды жаңаша
ұйымдастыруына мүмкіндік береді. Бірақ , мұның барлығы жүзеге асуы үшін
мұғалім компьютерлік оқыту технологиясы бойынша білімдер мен іскерліктерді
игеруі қажет. Бұл дайындық диференциалды болуы тиіс. Себебі, әрбір пән
мұғалімдері үшін компьютерді оқыту үрдісінде пайдалану әр түрлі сипатқа ие.
        Ғылым ғасырының табалдырығынан аттағалы тұрған қазіргі таңда компьютер
өмірдің барлық саласына кеңінен енуде.
       Сабақта уақытты үнемдеу, демонстрациялық материалдар даярлау мақсатында
интерактивті тақтаны пайдаланған тиімді. Интерактивті тақтаның үш режимінде де
жұмыс жасауға болады.
Ақ тақта режимі – ең қарапайым режим. Ақ тақта режимін қолданғанда оны ақ бет
қағазбен жұмыс жасағандай және тақырыпқа қажетті жерін белгілеулермен, негізгі
ұғымдарын ерекшелеу үшін түрлі түсті қаламды қолдануға болады. Ақ беттің
артына фон ретінде мазмұнды суретті пайдалануға болады. Тақтаның бұл қасиеті,
мысалы географиядан, физика, биологиядан және т.б. пәндерден сабақ жүргізгенде
ыңғайлы. Фон ретінде географиялық картаны, физикалық аспаптардың суреттерін
алуға болады және сабақ барысында қажет болса картаға белгі салуға, жазуға
мүмкіншілік бар.
       Екінші режим – Office режимі. Бұл режим сабаққа қажетті дайындық жұмыстарын, яғни материалдар даярлауға ыңғайлы. Сабаққа дайындық
жұмыстары Word мәтіндік редакторының, Excel электрондық кестесінің
құжаттары, Power Point – презентациясы болуы мүмкін. Мысалы , Microsoft Word
құралдарымен төрт түрлі мәтіндік тапсырмаларды қамтитын құжат әзірлеуге
болады. Осы құжатта тапсырмаларды қайталап, жауаптарының дұрыс нұсқаларын
немесе амалдардың дұрыс тізбегін көрсету керек. Қайталанған тапсырмаларды
сурет салу панелінің « төртбұрыш » объектілерімен жасырамыз. Сабақта қажет
кезде бұл құжатты интерактивті тақтаның Office режимінде ашу қажет. Бұл режим
Microsoft Office – нің барлық мүмкіншілігін ұсынады. Сондай мүмкіншіліктерінің
бірі – құрылған құжатқа мәтінді қосуға болады, яғни экраннан түсірілген суретпен
емес құжатпен тікелей жұмыс жасаймыз. Сонымен, мұғалім оқушыны тестілік
тапсырмаға жазбаша жауап беруге тақтаға шығарып, оқушының жауабын дұрыс
жауаптарымен салыстыра алады ( « тік төртбұрыш » объектісін жылжыту немесе
жою арқылы ) және дайындалған материалды шаблон ретінде келесі сабақтарды
пайдалану үшін сақтап қоюға болады.
        Үшінші режим  тақтаның интерактивті режимдегі жұмысы.
Сабақтарды жүргізуде өткен материалды қайталау қажет, сондай жағдайда
интерактивті тақтаның сілтеме жасауға арналған компонентін қолдануға болады.
Бұл компонент арқылы Microsoft Office құралдары арқылы құрылған құжаттарға,
графиктік редакторлардың немесе программалау ортасының көмегімен құрылған
файлдарға, интернет беттеріне сілтемелерді ұйымдастыруға мүмкіншілік береді.
       Прожектор және Шторка құралдары экранның белгілі бір кішігірім аумағын көрсетуге арналған. Прожектор құралы аудиторияның назарын бір
объектіге аударуға арналған. Экран бетінде бір мезгілде бірнеше объектілер
орналасқан болса, оның қажет объектісін ерекшелеп, қалғанын жауып қоюға
арналған. Шторка экранның бір бөлігін жауып қоюға арналған ( есеп
шығаруда дұрыс жауаптарын, оқушыларға әзір белгісіз ақпаратты ) және
материалды оқу барысында мүмкіндігінше тақтаның қажет бөлігін көрсету.
        Қазіргі уақытта « қоғамды ақпараттандыру », «білім беруді
ақпараттандыру » деген сөз тіркестері біздің сөздік қорымызға еніп кетті. Олай
болса, қоғамды ақпараттандыру дегеніміз не ?Қоғамдық ақпараттандыру
дегеніміз – ғылыми техникалық прогресс жетістіктерінің күнделікті тұрмысқа
ауқымды енуінің нәтижесі, яғни адам өміріне іс  әрекеттің интеллектуалды
түрлерінің жан – жақты әсер етуі мен ролінің жоғарылауына байланысты
объективті процесс.
        Ол оқыту мазмұны, әдісі мен ұйымдастыру түрлерінің өзгерісін тездетеді.
Бұл процестегі негізгі мәселе білім берудің мазмұны мен мақсатын өзгерту
болып табылады, ал оны технологиялық жағынан қамтамасыз ету  өндірістік
мәселе.
       Қоғамды индустрияландыру кезеңінде білім беру жүйесі алдыңғы кезекте,
маманданған сауатты тұтынушыларды дайындауға бағытталса, ал білім беруді
ақпараттандыру жағдайында бұл мәселе білім берудің негізгі мақсатына
ауысады. Мұндағы негізгі мақсат – оқушының қоршаған әлем жайында табиғи
ғылыми болжамын қалыптастырумен жалпы ізгілікті адамгершілікке
дайындау болып саналады.
      Қазіргі заман мұғалімнен тек өз пәнінің терең білгірі болуы емес, тарихи
танымдық, педагогикалық – психологиялық сауаттылық, саяси экономикалық
білімділік және ақпараттық сауаттылық талап етілуде. Ол заман талабына сай
білім беруде жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс істеп, оқу
мен тәрбие ісіне еніп, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан
болғанда ғана білігі мен білімі жоғары жетекші тұлға ретінде ұлағатты саналады.
     Орта білім беру жүйесін ақпараттандырудың негізгі мақсаты оқушылардың
ақпараттық мәдениетін қалыптастыру. Осы мақсатты орындау барысында
оқушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыруда жаңа әдістерді қолдану
қажеттілігі туындап отыр. XXI ғасырда ақпараттанған қоғам қажеттілігін
қанағаттандыру үшін білім беру саласында төмендегідей міндеттерді шешу
көзделіп отыр : компьютерлік техниканы, интернет, компьютерлік желі,
электрондық және телекоммуникациялық құралдарды, интерактивті
құралдарды, электрондық оқулықтарды оқу үрдісіне тиімді пайдалану арқылы
білім сапасын көтеру.
Еліміздегі саяси, әлеуметтік – экономикалық өзгерістерге сай білім беруді
ақпараттандыру бағытында мектебімізде жүргізіліп жатқан жұмыстар
ақпараттандырудың мемлекеттік бағдарламасына сәйкес жүзеге асырылуда.
XXI ғасыр – ақпарат ғасыры болғандықтан адамзатқа компьютерлік
сауаттылық қажет. Бүгінгі таңда мектеп пәндерін компьютер, интерактивті
құралдардың көмегімен оқыту нәтижелерін зерттеудегі ғылыми
проблемаларды шешу ең басты орын алады. Бұған себеп оқыту процесінде
туындайтын компьютерлендірудің педагогикалық психологиялық жаңа
проблемалары әлі толық шешілмегені.
Білім беру жүйесін ақпараттандыру білім беру үшін үлкен перспективалар
ашады. Соңғы жылдары компьютерлік, телекоммуникациялық техника мен
технологиялардың қоғам өміріндегі ролі мен орнында түбегейлі өзгерістер
болды. Ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды игеру
қазіргі заманда әрбір жеке тұлға оқу және жазу қабілеті сияқты сапалармен
бірге қатарға және әрбір адам үшін қажетті шартқа айналды.
Әрбір елдің технологиялық даму дәрежесіне оның экономикалық қуаты мен
халқының тұрмыс деңгейі ғана емес, сол елдің әлемдік қоғамдастықта алатын
орны, басқа елдермен экономикалық және саяси ықпалдасу мүмкіндіктері,
сондай – ақ ұлттық қауіпсіздік мәселелерін шешуіне байланысты. Сонымен қатар, әлдебір елде қазіргі технологияның дамуы мен қолдануының деңгейі
оның материалдық базасының дамуымен қатар емес, негізінен қоғамды
парасаттандыру деңгейімен, оның жаңа білімді туындату, игеру және қолдана
білу қабілетімен де анықталады.
Жедел дамып отырған ғылыми – техникалық прогресс қоғам өмірінің барлық
салаларын ақпараттандырудың ғаламдық процесінің негізіне айналады.
Ақпараттық  технологиялық дамуға және оның қарқынына экономиканың
жағдайы, адамдардың тұрмыс деңгейі, ұлттық қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік
қауымдастықтағы мемлекеттің ролі тәуелді болады. Тұтас дүние
қалыптастыру мен қоғамдастықтар, жеке адам мен бүкіл дүниежүзілік
қоғамдастықтың өмір сүруі үшін жаңа жағдайларды қамтамасыз етуде
ақпараттық  телекоммуникациялық технологиялар маңызды роль атқарады.
Ғылым мен техниканың даму қарқыны оқу – ағарту саласының оқыту үрдісіне
жаңа технологиялық әдістер оның ішінде интерактивті құралдарды кең
көлемде қолдануды қажет етеді.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы орта білім беру жүйесінің
дамуымен тығыз байланысты. Қай халықтың, қай ұлттың болсын толығып
өсуіне, рухани әрі мәдени дамуына басты ықпал жасайтын тірегі де, түп
қазығыда – мектеп.
          Мектептердің білім деңгейін көтеру және онда интерактивті құралдарды
пайдалану арқылы оқу – тәрбие процесін тиісті деңгейге көтеру, мектеп
ұстаздарының, басшыларының, педагогикалық ұжжымның жүйелі
басшылыққа алған бағыты деп есептейміз. Интерактивті құралдарды қолдану
негізінде мектепте жаратылыстану бағытының пәндерін оқыту сапасын
арттырып, білім беруді ақпараттандыру жүйелі түрде іске асады деуге болады.
          Мектепті ақпараттандыруға осылай мемлекет тарапынан үлкен
экономикалық қолдау көрсетіліп, оны оқыту, үйрету мәселесі бүкіл халықтық
деңгейге көтерілсе ғана біздің еліміз өндірістің жоғары психологиясын
меңгерген дүиежүзілік бәсекеге төтеп беретін, өндіріс өнімдерін өндіре алатын алдыңғы қатарлы мемлекетке айналады. Ол дәрежеге жетуге қажетті білім
алуына біздің жас ұрпақтың қабілетінің жететініне сенім мол.
        «Қазіргі заманда жастарға ақпараттық технологиямен байланысты
әлемдік стандартқа сай мүдделі жаңа білім беру өте қажет » деп, Ел басы атап
көрсеткендей жас ұрпаққа білім беру жолында ақпараттық технологияны оқу
үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін арттырудың маңызы зор.
            Компьютер және интерактивті құралдар арқылы жасалып жатқан оқыту
процесі оқушының жаңаша ойлау қабілетін қалыптастырып, оларды жүйелік
байланыстармен заңдылықтарды табуға итеріп, нәтижесінде  өздерінің кәсіби
потенциалдарының қалыптасуына жол ашу керек. Бүгінгі таңдағы ақпараттық
қоғам аймағында, оқушылардың ойлау қабілетін қалыптастыратын және
компьютерлік оқыту ісін дамытатын жалпы заңдылықтардан тарайтын
педагогикалық технологияларды ғана тиімді деп санауға болады.
         Оқушылардың интерактивті құралдар көмегімен қалыптасатын және
жүзеге асырылатын ойлау қабілеті бұрынғы технологиялар арқылы берілетін
ойлау жүйесінен өзгеше болатындықтан, тек ойлау қабілеті түсінігі ғана емес,
қабылдау, есте сақтау жоғарғы деңгейде болады.
          Интерактивті құралдардың келесі ерекшеліктерін атап өтуге болады:
1.Бормен тақтаға жазылған кескінді интерактивті тақтадағы түрлі – түсті
айқын, ұқыпты кескінмен салыстыруға болмайды
2. Тақта мен бордың көмегімен әр түрлі қосымшалары бар жұмысты түсіндіру
қиын әрі мүмкін емес.
3. Слайдтарда, флипчартта қателер жіберілсе, тез арада түзетуге болады
4. Сабақта ACTIVote тестілеу жүйесі арқылы тест алу мүмкіндігін қолдануға
болады
5. ACTIVwand указкасының көмегімен тақтаның жоғарғы бөлігіне
кішкентайларға да қол жеткізуге мүмкіндік береді. 6. Сабақта көрнекілікті қолдану деңгейі артады.
7. Сабақтың өнімділігі артады.
8. Оқушылардың білім деңгейіне оң әсер етеді
         Біз бейбіт елде, мемлекеттік білімді жетілдіруге аса мән берген елде
тұрамыз. Жалпы білім берудің мақсаты – терең білімнің, кәсіби дағдылардың
негізінде еркін бағдарлай білуге, өзін  өзі дамытуға адамгершілік тұрғысынан
жауапты шешімдерді қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру, яғни
жеке тұлғаны қалыптастыруға негізделген, ақпаратты технологияны терең
меңгерген, жылдам өзгеріп жататын бүгінгі заманға лайықты, жаңашыл
тұлғаны қалыптастыру.

file_name: Важность внеурочной работы по изучению иностранного языка.doc

intro: Обращаясь к казахскому и русскому языкам на уроках английского языка, я стараюсь поощрять ученика уважать его собственный язык, изучать другой язык, изучать самые могущественные его искусства и чувствовать, что он является искусством речи,  мотивировать студентов работать самостоятельно и повышать уровень владения языком, знания и социальную активность. Создание возможностей для людей раскрывать свои способности. Увеличение этих действий позволит убедиться в том, что стратегии критического мышления - отличная помощь.Важность внеурочной работы по изучению иностранного языка

английский язык

group: Дисциплины

title: "Важность внеурочной работы по изучению иностранного языка"


extracted_text:
Интеграция областей: ОО «Познавательное развитие», ОО «Социальнокоммуникативное
развитие», ОО «Физическое развитие»
Форма деятельности: совместная деятельность взрослого и детей.
Цель: Обогащение знания об особенностях жизни деревьев зимой
Задачи:
Образовательные: расширять и систематизировать знания детей о природе, формировать
интерес к проблеме охраны природы, познакомить детей с нормами и правилами поведения
в природе.
 Продолжать  знакомить детей с березой, с её характерными особенностями, признаками
дерева, по которым ее можно выделить среди других деревьев, и познакомить со способом
определения возраста деревьев;
Развивающие: развивать у детей желание вносить посильный вклад в природоохранное
воспитание населения, развивать кругозор, мышление, связанную речь. Развивать
речь детей, и обогащать словарный запас слов.
Воспитательные: воспитывать радостное, заботливое отношение к природе.
Предварительная работа: Неоднократные наблюдения за березой на прогулках, во время
которых обращали внимание на красоту русской красавицы; чтение стихотворений о
березе; рассматривание иллюстраций; загадывание загадок; рисование русской красавицы;
дид.игры: «Что где растёт?», «Что изменилось?
Словарная работа: упражнять в умении образовывать однокоренные слова;
активизировать в речи детей прилагательныеэпитеты. Обогащать словарный запас детей:
береза – белоствольная, ажурная, изящная, кудрявая, длиннокосая; береста.
Оборудование : Санки для детей, куклы, пластмассовые ведёрки, лопатки для снега,
палочки для рисования, метёлки, инвентарь для игры в хоккей, ледянки.
ХОД:
Белый снег лежит повсюду!
И вверху и на земле!
Прикоснулась я к коре.
А она белым  бела!
И зачем же навела,
На коре  полоски
Белая березка?
В: Прекрасная береза зимой вовсе не теряет своей красоты, даже наоборот. Это изящное,
хрупкое дерево с раскидистыми гибкими ветвями даже без листьев завораживает своим
видом. Становится видно каждую мельчайшую веточку, их причудливое расположение,
замысловатые сплетения. Береза зимой – будто королева красоты: стройная, изящная, с
пышными белыми кудрями по пояс, сияющими в солнечном свете. (Предлагаю рассмотреть крону, кору, ветки и их расположение, почки, сравнить с
соседним деревом. Напоминаю, что береза является символом России.)
В: Все деревья в зимнее время находятся в состоянии покоя, они спят. Зимой береза не
замерзает, она живая, но от мороза ее веточки и почки становятся хрупкими и быстро
ломаются. Поэтому их нельзя трогать. Если подберем обломанные ветром ветки и
поставим их в воду, то они зазеленеют.
Задаю детям вопросы:
В:Ребята посмотрите ,что есть у берёзы? Какие части дерева?
Д: Корни, ствол, кронаветки, листья, почки.
В:Какой у берёзы ствол?(по величине: снизу, сверху)
Д: Книзу широкий, к верху зауженный и переходит в ветки.
В: А каким цветом ствол?
Д:Белый, с чёрными чёрточками.
В:Скажите мне ,а как называется кора берёзы?
Д:Кора берёзы называется берестой.
В: Как чувствуют себя деревья зимой?
Д: Деревьям холодно, солнышко не греет.
В: В каком состоянии находятся деревья зимой?
Д: В покое
В: Какой главный отличительный признак березы вы можете назвать?
Д: Ствол белый
В: Как нужно себя вести около дерева зимой? Почему?
Д: Не задевать хрупких от мороза веточек, так как они ломаются.
В: Почему березу называют русской красавицей, является символом России?
Д: Берёза  это распространённое дерево России, оно растёт почти на всей территории
нашей страны.
В: Берёза является символом нашей страны. О ней сложено много стихов, вот не которые
из них нам прочитают Саша и Илья. Её красотой можно любоваться в любое время года.
Подвижная игра
  «Снежки». Цель: развивать умение действовать по сигналу, быстроту

движений, ловкость.
Исследовательская деятельность
В: Когда я была такого же возраста, как и вы , любила гулять по лесу с папой. И моё
внимание привлекло, что одно и тоже дерево например берёза имеет разную высоту и
толщину ствола. Я спросила у папы, почему деревья имеют разный размер? Папа сказал
мне, что каждое дерево имеет свой возраст. Дерево может жить очень долго .В течении
всей своей жизни оно постоянно растёт, но только очень медленно. Чтобы определить возраст дерева нужно сосчитать годичные кольца на его стволе. За один
год древесина увеличивается на одно кольцо. А определить возраст можно с помощью
спила дерева. Спилэто разрез дерева.
Спил дерева позволяет нам не только определить возраст дерева, но и рассказать историю
всей жизни : скорость роста  замедленный рост дерева и быстрый рост дерева(узкие
кольца(замедленный рост) – говорят нам о том ,что для дерева год был трудный ,ему не
хватало света и питательных веществ; широкие кольца (быстрый рост) – нам говорят о том,
что дерево росло в благоприятных условиях); условия в котором росло дерево(нр : темные
пятна нам говорят о том, что, дерево было затронуто огнём или в него ударила молния).
Вывод: Что показали исследования? Предметом исследования нами был выбран спил
берёзы. Кора берёзы тонкая и светлая. Подсчёт колец показал, что данному дереву было
больше 20 лет. Это молодое дерево. Спил имеет широкие и узкие кольца. Значит, не всегда
были благоприятными условия для его развития. Тёмные пятна на трёх этапах жизни
дерева показали, что оно было затронуто огнём или молнией.
Самостоятельная деятельность детей
Игры с выносными игрушками.
 Цель: создать условия побуждающие детей к двигательной активности.
Дидактическая игра (подгрупповая)
«Назови какая?». Дети придумывают красивые определения для берёзки, называют ее
ласково.
Цель: упражнять в подборе прилагательных; активизировать словарный запас.
Трудовая деятельность
Укрыть снегом берёзку.
Наведение порядка на участке. Сбор веточек и крупного мусора
Цель: учить работать сообща; воспитывать трудолюбие.
Подвижные игры
«Снеговик» Цель: развивать умение действовать по сигналу, быстроту движений, ловкость.

file_name: берёзка зимой.docx

intro:
Цель: Обогащение знания об особенностях жизни деревьев зимой
Задачи:
-Образовательные: расширять и систематизировать знания детей о природе, формировать интерес к проблеме охраны природы, познакомить детей с нормами и правилами поведения в природе.
 Продолжать  знакомить детей с березой, с её характерными особенностями, признаками дерева, по которым ее можно выделить среди других деревьев, и познакомить со способом определения возраста деревьев;
-Развивающие: развивать у детей желание вносить посильный вклад в природоохранное воспитание населения, развивать кругозор, мышление, связанную речь. Развивать речь детей, и обогащать словарный запас слов.
-Воспитательные: воспитывать радостное, заботливое отношение к природе.

Предварительная работа: Неоднократные наблюдения за березой на прогулках, во время которых обращали внимание на красоту русской красавицы; чтение стихотворений о березе; рассматривание иллюстраций; загадывание загадок; рисование русской красавицы; дид.игры: «Что где растёт?», «Что изменилось?
Словарная работа: упражнять в умении образовывать однокоренные слова; активизировать в речи детей прилагательные-эпитеты. Обогащать словарный запас детей: береза – белоствольная, ажурная, изящная, кудрявая, длиннокосая; береста.
Оборудование : Санки для детей, куклы, пластмассовые ведёрки, лопатки для снега, палочки для рисования, метёлки, инвентарь для игры в хоккей, ледянки.Конспект прогулки с наблюдением за живой природой
в старшей группе:

title: «Березка зимой»


extracted_text:
Краткосрочный план урока по естествознанию
Раздел долгосрочного  планирования:
Физика природы
Школа: «Шанырак»
Подраздел: Звук.
Дата:
класс: 1
В контексте сквозных
тем:
Тема урока:
Цели обучения,
достигаемые на этом
уроке
Цель урока
Критерии оценивания
Мыслительные навыки
Языковые задачи
ФИО учителя: Шульгина Наталья
Евгеньевна
Участвовали: 20
Не
участвовали:0
«В здоровом теле – здоровый дух»
Как  распространяется  звук.
1.5.3.1 Объяснять особенности распространения звука
1.1.2.1 Проводить наблюдения за явлениями окружающего мира
1.1.2.2 Объяснить демонстрируемый эксперимент
Все обучающиеся смогут:
рассказывать,  как распространяется звук от источника;
проводить наблюдение  и участвовать в эксперименте  под
руководством учителя
Большинство обучающихся смогут:
рассказать, как распространяется звук;
проводить наблюдение и участвовать в эксперименте самостоятельно.
Некоторые обучающиеся смогут:
объяснять особенности распространения звука в разных направлениях,
проводить наблюдение и эксперимент самостоятельно
объясняют демонстрируемый материал.
объясняют особенности распространения звука;
проводят наблюдения за явлениями окружающего мира;
объясняют демонстрируемый материал
Знание, понимание, применение, анализ.
Лексика
Основные термины и словосочетания:
Звук,звуковые волны
Полиязычие:
Звук дыбыс sound
Звуковые волны дыбыс толкыны  sound waves
Вопросы для обсуждения:
Как распространяется звук?
Полезный набор фраз:
Я думаю, что …, Я уверен, что …, Я знаю, что…,
Воспитание ценностей
Воспитание бережного отношения к окружающей природе, уважение,
сотрудничество,  любознательность, открытость.
Межпредметная связь
Предыдущие знания
Физическая культура, познание мира,  английский язык, казахский
язык
Естественные и искусственные источники звука Ход урока Ресурсы
Аудио запись
Звуки леса
Сборник загадок
Картинки с
изображением
предметов
Листы бумаги
маркеры
сигнальные
карточки
Ёмкость с водой,
камешек
Время
Начало
урока
(06 мин)
Этапы урока
Создание коллаборативной среды
Мотивация.
Создание положительного эмоционального настроя.
АМО «Здороваемся глазами»
Обучающиеся здороваются друг с другом глазами и улыбкой.
 «Занимательный стартер»  загадка
 Отгадайте загадку.
Никто его не видывал,
Услышать  всякий слыхивал,
Без тела, а живет оно,
Без языка  кричит. (Эхо)
  Что такое эхо?
  Где вы слышали эхо?
  Как подругому можно назвать эхо?
  Что вам известно о звуке?
Полиязычие:
Звук дыбыс sound
Звуковые волны дыбыс толкыны  sound waves
Целеполагание
Как вы думаете ,о чем мы сегодня будем говорить на уроке ?
Сегодня на уроке мы продолжим изучать тему «Звук» и узнаем, как
он распространяется
Дифференциация. Объединение в группы
(обучающиеся объединяются в 4 группы по признаку музыкальных
предметовпроектор, гитара ,магнитофон, телевизор.)
Середина
урока
(7 – 40
мин)
  Назовите эти предметы.
  Какие звуки они издают?(искусственные)
  А какие еще бывают звуки?(естественные)
Актуализация знаний
Стратегия эффективного обучения. Составление кластера
(Г) Игра «Я знаю источники звука»
Дети называют  источники звука, поясняя искусственного или
естественного происхождения эти  источники  звука
ФО  Дифференциация. Взаимооценивание
Обучающиеся  оценивают  работу друг друга при помощи сигнальных
карточек.
Зеленая  карточка справился  с заданием .Синяя допустил ошибки  и
красная не справился с заданием
Исследовательская деятельность
(Г) Эксперимент
Для оперативного включения всех учащихся начинаем урок с
эксперимента.
В заранее приготовленную ёмкость с водой  бросьте камешек.
Обратите внимание на то, что на  поверхности воды появляются
волны.
Д иалоговое обучение. Открытые вопросы
Почему на поверхности воды появляются волны?
Почему распространяются круги по воде?
 Как распространяются круги?
 Где центр этих кругов?
 От чего они расходятся?

file_name: Шульгина Н.Е..docx

description: Ход урока

intro:
В контексте сквозных тем:	«В здоровом теле – здоровый дух»
Тема урока:	Как  распространяется  звук.
Цели обучения, достигаемые на этом уроке   	1.5.3.1 Объяснять особенности распространения звука
1.1.2.1 Проводить наблюдения за явлениями окружающего мира
1.1.2.2 Объяснить демонстрируемый эксперимент
Цель урока	Все обучающиеся смогут:
рассказывать,  как распространяется звук от источника;
проводить наблюдение  и участвовать в эксперименте  под руководством учителя
Большинство обучающихся смогут:
рассказать, как распространяется звук;
проводить наблюдение и участвовать в эксперименте самостоятельно.
Некоторые обучающиеся смогут:
объяснять особенности распространения звука в разных направлениях, проводить наблюдение и эксперимент самостоятельно
объясняют демонстрируемый материал.Краткосрочный план урока 1 класс по теме звук

title: Краткосрочный план урока по естествознанию(1 класс). Физика природы. Звук.