extracted_text:
Методическая разработка тестов
по физической культуре
 для освобожденных детей по состоянию здоровья
 ( 24 классы)
Пояснительная записка
На сегодняшний день очень много вопросов задают родители по
поводу   детей   освобожденных   от   уроков   физической   культуры.   Их,
действительно становится всё больше. Особенно после эпидемии гриппа
и ОРВИ. Бывают уроки, когда приходишь в зал, а встрою – меньше
половины   детей   из   класса.   Большинство   на   скамеечках   –
«освобожденные».   Согласно,   сегодняшних   требований,   временно
освобожденные по медицинским показаниям от физической нагрузки,
должны   присутствовать   на   уроке.   С   одной   стороны,   трудно   не
согласиться. Конечно, раз урок – то учащийся должен присутствовать
на уроке. Хотя бы знать, что изучают на уроке.
В   идеале,   я   считаю,   что     и   освобожденный   учащийся   должен
находиться в зале в спортивной форме. Пусть не в шортах и майке, как
активно   занимающиеся   учащиеся,   но   в   спортивном   костюме   и
спортивной   обуви. Тогда учитель вполне может дать ему какоелибо
посильное   задание:   например,   осуществлять   судейство,   помогать
проводить   тестирование,   готовить   к   уроку   и   убирать   после   урока
спортивный инвентарь и т.д. Да и не сложные упражнения учащийся, имеющий освобождение
от   нагрузки   после,   например,   ОРВИ   или   ангины,   вполне   может
выполнять.   К   примеру,   многие   упражнения   из   арсенала   упражнений
психофизического воздействия, упражнения на координацию движения,
принимать   участие   в   играх   на   внимание,   выполнении   упражнений   на
растягивание и релаксацию.
Базовая   часть   календарнотематического   планирования   учителя
содержит теоретический материал по «Основам знаний о физической
культуре». Оценка по физической культуре выставляются на каждом
уроке   за   любые   слагаемые   программного   материала   (усвоение
контрольнодвигательного умения, домашнее задание, тесты, рефераты
и т.д.).
Во всех школьных предметах выставляется оценки на основе двух
критериев:   знание   и   умение   применить   эти   знания   на   практике.   По
физической   культуре   осуществляется   оценка   ТРЕХ   критериев:
теоретические   знания,   двигательные   умения   и   навыки,   а   также
физическая подготовленность.
Освобождение учащегося от занятий по физической культуры не
освобождает его от прохождения аттестации по предмету. Физическая
культура является учебной дисциплиной, для которой предусмотрены
как   теоретические   так   и   практические   занятия.   Для   детей   со
специальной   группой   здоровья   имеются   нормативы   облегченного
уровня. (письмо Министерства образования РФ от 31.10.2003 № 13
51263/123 «Об оценивании и аттестации учащихся, отнесенных по
состоянию здоровья к специальной медицинской группе для занятий
физической культурой»).
Если   учащемуся   не   рекомендованы   физические   нагрузки,
учитель   имеет   право   предложить   ему   на   этот   период
  пройти
теоретическую подготовку (о проведении физических упражнений, по
истории   спорта,   здоровом   образе   жизни   и   т.д.,   уместно   подготовить
реферат   по   теоретическому   курсу,   согласно   программе).   И   на
основании всего выше изложенного, я разработала тестовые задания на
проверку   знаний   теоретического   курса     в   соответствии   с   рабочей
программой 24 классов. 2 класс
Карточка № 1
• Можно ли читать лёжа?
А. Нельзя
Б. Можно
В. Иногда можно
• Зачеркни лишний предмет
А.
 Б.
 В.
3. Зачем нужно заниматься физкультурой?
А. Чтобы не болеть
Б. Чтобы стать сильным и здоровым
В. Чтобы быстро бегать
4. Гимнастическая палка, обруч, мяч, гантели, скакалкаэто: А. Предметы для игры
Б. Школьные принадлежности
В. Спортивный инвентарь
5. Что поможет тебе правильно распределять время:
А. Часы
Б. Режим дня
В. Секундомер
2 класс
Карточка № 2
1. Лучший отдыхэто:
А. Движение
Б. Просмотр телевизора
В. Рисование
2. Что помогает проснуться твоему организму:
А. Еда
Б. Утренняя зарядка
В. Будильник
3. Для чего нужны физкультминутки?
А. Снять утомление
Б. Чтобы проснуться
В. Чтобы быть здоровым
4.Чтобы осанка была правильной нужно:
А. Заниматься физкультурой
Б. Развивать все мышцы тела
В. Плавать 5. Зачеркни лишний предмет
А.
 Б.
 В.
2 класс
Карточка № 3
1. Подвижные игры помогут тебе стать:
А. Умным
Б. Сильным
В. Ловким, метким, быстрым, выносливым
2.Выбери физические качества человека:
А. Доброта, терпение, жадность
Б.Сила, быстрота, выносливость, гибкость, ловкость
В. Скромность, аккуратность, верность
3. Зачеркни лишний предмет
А.
 Б.
 В.
4. Людям, какой профессии необходима сила?
А. Продавец
Б. Строитель
В. Водитель
5. Можно ли читать лёжа?
А. Нельзя
Б. Можно
В. Иногда можно
2 класс Карточка № 4
1. Что такое сила?
А. Способность с помощью мышц производить активные действия
Б. Способность совершать большое количество движений за короткий
промежуток времени
В. Способность переносить физическую нагрузку длительное время
2. В каких профессиях может понадобиться умение лазать?
А. Пожарный
Б. Врач
В. Повар
3. Чтобы осанка была правильной нужно:
А. Заниматься физкультурой
Б. Развивать все мышцы тела
В. Плавать
4. Зачеркни лишний предмет
А.
 Б.
 В.
5. Метание развивает:
А. Глазомер, координацию, укрепляет мышцы рук и туловища
Б. Быстроту, выносливость
В. Гибкость, ловкость
2 класс
Карточка № 5
1. В каком виде спорта нужно быть быстрым:
А. Гимнастика
Б. Плавание
В. Гиревой спорт
2. Зачем нужно заниматься физкультурой? А. Чтобы не болеть
Б. Чтобы стать сильным и здоровым
В. Чтобы быстро бегать
3. Гибкость – это:
А. Умение делать упражнение « ласточка»
Б. Умение садиться на « шпагат»
В. Способность выполнять движения, используя максимальную
подвижность суставов
4. Можно ли читать лёжа?
А. Нельзя
Б. Можно
В. Иногда можно
5. Зачеркни лишний предмет
А.
 Б.
 В.
Эталоны  ответов
Карточка № 1                                                                        Карточка № 4
Ответы:                                                                       Ответы:
1. А.                                                                               1.а
2. В.                                                                               2. а
3. Б.                                                                               3. б
4. В.                                                                              4.в
5. Б.                                                                               5.а
Карточка №2                                                                         Карточка №5
Ответы:                                                                      ответы:
1. А.                                                                             1.б
2. Б.                                                                             2.б
3. А.                                                                            3.в 4. Б.                                                                            4.а
5. В.                                                                            5. в
Карточка № 3
Ответы:
1. В.
2. Б.
3. В.
4. Б.
5. А.
3 класса
Ответьте  письменно на вопросы:
Тест № 1
1.Чем награждают спортсменов на олимпиаде?
2.Назови основные части тела человека.
3.Можно носить портфель на одном плече или в одной руке или нет?
Почему?
4.Что чувствует человек, когда он плохо спал?
5.Как правильно одеваться при занятиях физкультурой в помещении?
6.Когда нужно мыть руки?
7.Зачем нужна зубная щетка?
8.Как часто нужно мыть уши?
9.Назови известные тебе спортивные снаряды.
10.Микробы  что это такое?
11.Придумай и напиши историю про микробов. 3 класса
Тест №2
1.Из чего состоит скелет?
2.Во сколько нужно ложиться спать?
3.Назовите игры , при которых загрязняются руки?
4.Что нужно, чтобы как следует вымыть руки?
5.Напиши известные тебе виды спорта.
6.Как правильно одеваться при занятиях на спортплощадке?
7.Назови орган слуха. Как его сберечь?
8.Сколько раз в день нужно чистить зубы?
9. Какая из перечисленной обуви не является спортивной?
(Кеды, кроссовки, чешки, туфли, бутсы, сапоги, полукеды).
10.Какую пользу приносит ежедневное обтирание? Ответы на тесты
Тест №1
1.Медали, грамоты, кубки.
2.Туловище, руки, ноги, голова, шея.
3.Нет, потому что искривляется позвоночник.
4.Усталость, сонливость, недомогание.
5.Футболка, шорты, носки, спортивная обувь.
6.Перед едой, после улицы, после физкультуры, туалета.
7.Чтобы чистить зубы.
8.Ежедневно.
9.Бревно, канат, гимнастическая стенка и т.д.
10. Это вредные маленькие организмы, которые вызывают болезнь.
Тест №2
1.Из костей.
2.В 21.30
3.Игры с мячом, на улице и т.д.
4.Вода, мыло.
5.Волейбол, футбол и т.д.
6.Спортивный костюм, спортивную обувь, носки, головной убор.
7.Ухо. Не слушать громкую музыку, не ковырять в ухе, мыть ежедневно.
8.Утром и вечером.
9.Туфли, сапоги.
10.Закаливание организма, чистоту. 3 класс
Карточка №3
КРОССВОРД № 1
1. Чтобы бегать очень быстро,
Планку брать всё время «чисто»,
Мячик дальше всех метать
И, конечно, первым стать,
Каждый день с друзьями он
Приходил на _______________
2. Он с тобою и со мною
Шёл лесными стёжками.
Друг походный за спиной
На ремнях с застёжками.
3. Взял в руки клюшку – не робей.
Игры нет лучше, чем ___________
4 .Здесь зрители сидят
И много шума …
Как место называется?
5. Когда весна берёт своё,
И ручейки бегут звеня,
Я прыгаю через неё,
А она через меня.
6. Два коня у меня, два коня,
По воде они возят меня.
А вода тверда, словно каменная.
7. Щит с корзиной, мяч об пол …
Мы играем в ________________
8. Он не игрок, но спорить с ним нельзя,
Свистит всех громче кто?
9. Когда три вида спорта в сборе,
Их называют ________________
10. Перетянул приятель – хват
Одной рукой в борьбе ______________
11. Кушай морковку, салат, апельсины,
Спортсмену для силы нужны __________ 3 класс
Карточка №4
КРОССВОРД № 2
ПО ВЕРТИКАЛИ
1. Перетянул приятель – хват
Одной рукой в борьбе ______________
2. Он качалка и кровать
Хорошо на нём лежать.
Он в саду или в лесу
Покачает на весу.
4. Мяч ногами бьём – футбол,
А руками?  _______________
6. Любит по лесу гулять,
В палатке спать,
И костёр разжигать. 7.  Бега, двадцать попасть
В цель стремятся,
Двое стоят – преграды чинят.
Избрали для боя  зеленое поле,
Обычно час тридцать побоище длится.
8. Я катаюсь на нём до вечерней поры,
Но ленивый мой конь
Возит только с горы.
А на горку всегда сам
Пешком я хожу
И коня своего за верёвку вожу
ПО ГОРИЗОНТАЛИ
3. Клюшкой её по льду мы гоняем
И в ворота забиваем.
5. Игра спортивная есть
Любителей её не счесть.
Мяч летит, и в поле сетка,
А в руках у нас ____________
9. Это, дети, не турист
В гору лезет _______________
10. Вышла на лёд ватага ребят,
Клюшки об лёд громко звенят.
И шайба летит,
Мы крикнем: «О,кей!»
Игры не лучше, чем _________
11. Игра отличная футбол,
Уже забили первый _________ 3 класс
Карточка №5
КРОССВОРД № 3
ПО ВЕРТИКАЛИ
2. Два ремня висят на мне,
Есть карманы на спине,
Коль в поход пойдёшь со мной
Я повисну за спиной.
4. Я конём рогатым правлю.
Если этого коня
Я к забору не приставлю,
Упадёт он на меня.
7. Льётся речка – мы лежим,
Лёд на речке – мы бежим.
10. Кинешь в речку – не тонет,
Бьёшь о стенку – не стонет.
Будешь оземь кидать –
Станет кверху летать.
ПО ГОРИЗОНТАЛИ
1. Я его кручу рукой,
И на шеи и ногой,
И на талии кручу,
И ронять я не хочу.
3. Маленький, удаленький
Громко кричит,
Судье помогает,
Устали не знает.
5. Две новые кленовые
Подошвы двухметровые:
На них поставил две ноги
И по большим снегам беги. 6. Палка в виде запятой
Гонит мяч перед собой.
8. Всё лето стояли,
Зимы ожидали.
Дождались поры,
Помчались с горы.
9. Эта птица не синица,
Не орёл и не баклан.
Эта маленькая птица
Называется ________
11. Что это у Галочки?
Ниточка на палочке,
Ниточка в воде,
Палочка в руке. ОТВЕТЫ
Кроссворд № 1
Кроссворд № 2
Кроссворд № 3
Ребусы
1
2
3
4
5 6
Загадки
1.Воздух режет ловколовко,
Палка справа, слева палка,
Ну а между них веревка.
Это длинная...

2.Соревнуемся в сноровке,
Мяч кидаем, скачем ловко,
Кувыркаемся при этом.
Так проходят...

3.Мы, как будто акробаты,
Делаем прыжки на мате,
Через голову вперед,
Можем и наоборот.
Нашему здоровью впрок
Будет каждый...

4.Мы физически активны, С ним мы станем быстры, сильны...
Закаляет нам натуру,
Укрепит мускулатуру.
Не нужны конфеты, торт,
Нужен нам один лишь...

5.Борьбу за выигрыш, признание
Зовем мы все...

6.Выиграть в соревнованиях —
Это наше кредо.
Мы не требуем признания,
Нам нужна...

7.Победитель в спортсоревнованиях,
Впереди все время только он.
Как звучит, скажите, гордое название?
Знают все, что это...

8. команды нас разбили
И дают задание.
Мы участвуем впервые
В спорт...
9.Ноги в них быстры и ловки.
То спортивные...
      10.Кувыркаемся на нем,
Не беда, коль упадем.
Здесь валяться я так рад,
Потому что это... Ответы на загадки
1.скакалка 2.эстафеты. 3.кувырок. 4.спорт. 5.соревнованием. 6.победа.
7.чемпион. 8. соревнованиях. 9. кроссовки. 10. Мат.
 Ответы на ребусы
• Физкультуры. 2. Прыжок. 3. Футбол. 4.каток. 5. Кросс. 6.
Волейбол. 4 класс
      1.Спортивный снаряд этот — две жерди,
На стойке шарнирами прикреплены.
С ними сильным стану я.
Снаряд называется коротко — ...
2. Громко музыка играет.
Класс движенья выполняет.
Не просты движения,
Это упражнения.
Гимнастика под музыку
Оздоровляет нас.
Скажитека название
Ее мне дружно, класс!
3. На уроке с ним можно играть,
Катать его и вращать.
Он будто бы буква «О»:
Круг, а внутри — ничего.
4.
В них все видно под водой,
Смелее ты глаза открой,
Не попадет в них никогда Из бассейна вода.
А если в речке их одеть,
То можно рыбок разглядеть,
Как плавают на дне рачки,
Посмотришь ты через...

5.По полю команды гоняют мяч,
Вратарь на воротах попался ловкач.
Никак не дает он забить мячом гол.
На поле играют мальчишки в...
6. Он бывает баскетбольный,
Волейбольный и футбольный.
С ним играют во дворе,
Интересно с ним в игре.
Скачет, скачет, скачет, скачет!
Ну конечно, это...

7. Рядом идут по снежным горам,
Быстрей помогают двигаться нам.
С ними помощницы рядом шагают,
Нас они тоже вперед продвигают. Ребусы
1
2.
3
4.
5. Кроссворд «Фрукты» 1
Восстановите названия фруктов.
По   горизонтали:   2.   БАИРКСО.   4.   ИИВК.   5.   РКУФЫТ.   6.
АБННА. 10. МРННААДИ. 11. МЛИНО.
По вертикали: 1. БОЛКОЯ. 3. ВЛАСИ. 5. КИНФИИ.
7. СНАНАА. 8. МУРХА. 9. ГАОМН.
. Кроссворд «Игры с мячом»
По   горизонтали:   3.   Спортивная   игра   с   мячом   овальной
формы.   6.   Спортивная   игра   в   мяч,   который   бросают   в
специальное приспособление на столбе.
По   вертикали:   1.   Спортивная   игра   в   мяч,   при   которой
используется   ракетка.   2.   Спортивная   игра   в   мяч,   который
бросают через сетку. 4. Спортивная командная игра на льду. 5.
Спортивная игра в мяч ногами.
Кроссворд «Организм человека» .
1. Орган пищеварения.
2. Орган кровообращения.
3. Орган зрения.
4. Орган осязания.
5. Орган обоняния.
6. Органы слуха. 7. Орган пищеварения.
8. Орган нервной системы.  (Слово по горизонтали: )
•  Закаливающие процедуры следует начинать с
•  Каким  требованиям  должна  отвечать
• С какой периодичностью следует стирать спортивную
обливания …?
а) горячей водой.
б) теплой водой.
в) водой, имеющей температуру тела.
г) прохладной водой.
 спортивная обувь?
а)        иметь вес до 300 г
б)        соответствовать цвету костюма
в)        иметь узкий длинный носок
г)        соответствовать виду спорта
одежду, прилегающую к телу?
а)        каждый день
б)        после каждой тренировки
в)        один раз в месяц
г)        один раз в 10 дней
 а)   защищать тело человека от неблагоприятных воздействий
внешней среды
б)        поражать одноклассников и учителей цветом, фасоном
в)        подчеркивать индивидуальные особенности телосложения
спортсмена
г)        рекламировать товары массового потребления известных
 фирм • Какова цель утренней гимнастики?
• В чем главное назначение спортивной одежды? а)  вовремя успеть на первый урок в школе
б)        совершенствовать силу воли
в)        выступить на Олимпийских играх
г)        ускорить полное пробуждение организма
•     Физкультминутка это…?
а)  способ преодоления утомления;
б) возможность прервать урок;
в)   время для общения с одноклассниками;
г)  спортивный праздник.
•  Что делать при ушибе?
а) намазать ушибленное место мазью;
б) положить холодный компресс;
в) перевязать ушибленное место бинтом;
 г) намазать ушибленное место йодом.
• Под осанкой понимается…
а) привычное положение тела, когда человек сидит, стоит и
передвигается;
б) силуэт человека.;
в) привычка к определённым позам;
г) качество позвоночника, обеспечивающее хорошее самочувствие и
настроение
• Сколько и какие команды даются для бега с низкого
• Что такое режим дня?
а) выполнение поручений учителя;
б) подготовка домашних заданий;
в) распределении основных дел в течение всего дня;
г) завтрак, обед и ужин каждый день в одно и тоже время.
старта?
а)  две команды – «Становись!» и «Марш!»;
б)  три команды – «На старт!», «Внимание!», «Марш!».;
в)  две команды – «На старт!» и «Марш!».
г) две команды – «Внимание!», «Марш!».
а) регулярные занятия физическими упражнениями, играми и
спортом;
б) прогулка на свежем воздухе;
в) культура движений;
г) выполнение упражнений.
• Что такое физическая культура?: Ответы на загадки
1. брусья 2. Аэробика 3. Обруч. 4.очки. 5. Футбол. 6
мячик. 7.лыжи и лыжные палки
Ребусы
1.гантели. 2.вратарь.3.подтягиапние.
4. зарядка.,5.эмтафеты
Тесты
В,г,б,а,г,а,б,б,в,б,а
Кроссворды
Фрукты- Ответы. По горизонтали: 2. Абрикос. 4. Киви. 5.
Фрукты. 6. Банан. 10. Мандарин. 11. Лимон. По вертикали: 1.
Яблоко. 3. Слива. 5. Финики. 7. Ананас. 8. Хурма. 9. Манго
Игры с  мячом По горизонтали: 3. Спортивная игра с мячом
овальной формы. (Регби.) 6. Спортивная игра в мяч, который
бросают в специальное приспособление на столбе. (Баскетбол.)
По   вертикали:   1.   Спортивная   игра   в   мяч,   при   которой
используется   ракетка.   (Теннис.)   2.   Спортивная   игра   в   мяч,
который   бросают   через   сетку.   (Волейбол.)   4.   Спортивная командная   игра   на   льду.   (Хоккей.)   5.   Спортивная   игра   в   мяч
ногами. (Футбол.)
Организм человека
Орган пищеварения. (Рот.)
2. Орган кровообращения. (Сердце.)
3. Орган зрения. (Глаз.)
4. Орган осязания. (Кожа.)
5. Орган обоняния. (Нос.)
6. Органы слуха. (Уши.)
7. Орган пищеварения. (Зубы.)
8. Орган нервной системы. (Мозг.) (Слово по горизонтали:
организм.)

description:
Ребусы
1
2.
3
4.
5.

intro: В идеале, я считаю, что  и освобожденный учащийся должен находиться в зале в спортивной форме. Пусть не в шортах и майке, как активно занимающиеся учащиеся, но в спортивном костюме и спортивной  обуви. Тогда учитель вполне может дать ему какое-либо посильное задание: например, осуществлять судейство, помогать проводить тестирование, готовить к уроку и убирать после урока спортивный инвентарь и т.д.

title: Методическая разработка тестов   по физической культуре  для освобожденных детей по состоянию здоровья  ( 2-4 классы)


extracted_text:
1. The
  Lawn-and-park ensemble “Promenade”, Omarova str., Almaty, Kazakhstan
(2014, arch.
  Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the
  Concept description

     The Lawn-and-park ensemble
    "Promenade" is projected on a plot which located on the Zh.Omarva
    Street in the Medeu district of Almaty, Kazakhstan. The Northern boundary
    of the site is adjacent to the ending bus stop and cars parking for the
    "Koktobe moutain" complex.
     On the South side it is
    adjacent to the "Europolis" complex. The site stretches from
    north to south. The Eastern boundary of the site is fixed local travel,
    Western boundary of the site – plots for individual residential building
    development.
     The Art concept (the wish of
    the Customer) – an Ethnographic park (a Kazakh traditions theme) with a
    garden ensemble. On the basis of the interpretation of the traditional
    forms of Nomadic and Settled cultures synthesis shaped image of buildings,
    constructions, small architectural forms and elements of improvement.
     Key points: the Main Entrance (the
    area at the City wall Gate), the Oriental Bazaar (pavilions, tents, trays,
    shelves, carts), the Aul – nomadic settlement (yurts), Workshops of craftsmen
    (a blacksmith, a carpenter, a tinsmith, a shoemaker, a tailor, a jeweler),
    Pavilions and yurts of the Kazakh national kitchen, the Amphitheatre, the
    Area for traditional Kazakh national games and attractions, the Khan
    headquarter (tents), the Ritual space, the Fortress.
     The Special space – "The
    Gourmet's Avenue" – a set of themed restaurants, cafes, bars, pubs,
    eateries, coffee shops. Architectural and artistic design of two dozen
    blocked modular pavilions demonstrates the cultural diversity of different
    nations and ethnic groups. The bases of images are stereotypes of the Mass
    culture, which ensures a simple recognition of the Theme. Alternating of
    restaurants have a casual character, reflecting the ethnic conglomerate of
    modern Society.

The Album includes of
    79 illustrations: 3 photos and 76 drawings.

Source: Sketch by
  K.I.Samoilov, 2012

2. The
  Lawn-and-park ensemble “Promenade”, Omarova str., Almaty, Kazakhstan  (2014,
  arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”)

Site Geographical position 43°13'23.86" N, 76°58'26.72" E

Site length of 760.0 m
Site average width of 80.0 m

Start of the Design – 2012
Start of the building – 2014

Architectural
    style
Eclecticism

on the basis of mass culture stereotypes

Concept of the Art solution and the Space planning
“Europolis”
    Top management

Chief Architect
Konstantin
    I.Samoilov
Building
    Corporation “Europolis" LLP Project department

Source:
  Self-photo by K.I.Samoilov, 2015

3. The
  Lawn-and-park ensemble “Promenade”, Omarova str., Almaty, Kazakhstan  (2014,
  arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the Complex Aero-space photo

Source:

GoogleEarth_Image.jpg

 , 2015 - https://www.google.com

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Views
the site from the North and the South

Source: Photos by
K.I.Samoilov, 2015

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Paris
pavilion (a café, a bistro)

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the
American “Texas de Brasil”

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Thai
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Russian
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Dutch
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Chinese
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Pisa
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Moroccan
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Uzbek
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Belarusian
and Ukrainian pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Korean
and Japanese pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Berlin
and Bavarian pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Scottish
and English pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Greek
pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Georgian
and Armenian pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Mexican
and Indian pavilions

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Italian
pavilions and patios

(2014,
arch. Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): American
Steak House and the Ranch

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Granada
and Castile pavilions

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Pizzerias

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Florence
and Venice pavilions

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Prague
and Czech pavilions

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Jewish
pavilions

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Uygur
pavilions

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the
Garden of ruins and the Rosarium

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the
Gallery and the Children's playground

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): the
Colonnade and the Rotunda

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): Fountain's
walkways

(2014, arch.
Konstantin I.Samoilov, “Europolis”): benches
and pergolas

The Almaty Lawn-and-park ensemble
“PROMENADE”: Entertainment in the Architecture of mass culture stereotypes  Research paper by
Dr. Konstantin I.Samoilov, 2016

Briefly about the Author

Konstantin
    I.SAMOILOV
High Doctorate (Arch) – 2008
Doctor of Sciences (Arch) – 2004
Candidate of Sciences / eq. PhD(Arch) – 1990
Dipl.Arch. / eq. MArch – 1983
Dipl.Tech.Arch. / eq. BArch – 1977

Head
    of the Project Department, Chief Architect of projects
“Europolis” LLP  www.europolis.kz

Associate
    Professor of the Architectural Faculty
Kazakh Leading Academy of Architecture and
    Civil Engineering www.kazgasa.kz

E: samconiv@yahoo.com ,
    samconiv@mail.ru

The Author
  expresses his gratitude to Internet resources – https://www.google.com ; https://www.wikipedia.org  – which to
  provide the ability to collect an information.
This Album generated for information purposes of the Educational
  course "The Modern architecture (21st century)".

alt: The Lawn-and-park ensemble “Promenade”,

alt: Site Geographical position 43°13'23

alt: Source: GoogleEarth_Image

alt: Konstantin I.Samoilov, “Europolis”):

alt: Source: Photos by K.I.Samoilov, 2015

intro:
Садово-парковый ансамбль «Променад» спроектирован на участке, который расположен на улице Ж.Омарвой в Медеуском районе г. Алматы, Казахстан. Северная граница участка находится рядом с конечной автобусной остановкой и парковкой автомобилей для комплекса «гора Коктюбе». С южной стороны он находится рядом с комплексом «Европолис». Участок простирается с севера на юг. Концепция искусства (пожелание Заказчика) - этнографический парк (тема казахской традиции) с садовым ансамблем. На основе интерпретации традиционных форм культуры кочевников и поселенцев формируется образ зданий, сооружений, малых архитектурных форм и элементов совершенствования. Основные пункты: Главный вход (площадь у ворот Городской стены), Восточный базар (павильоны, палатки, подносы, полки, повозки), аул-кочевое поселение (юрты), мастерские ремесленников (кузнец, плотник, сапожник, портной, ювелир), павильоны и юрты казахской национальной кухни, амфитеатр, площадь традиционных казахских национальных игр и аттракционов, штаб-квартира хана (палатки), ритуальное пространство, крепость. Специальное пространство - «Аллея мировой кухни» - множество тематических ресторанов, кафе, баров, пабов, кафе, кафе. Архитектурный и художественный дизайн двух дюжин заблокированных модульных павильонов демонстрирует культурное разнообразие разных народов и этнических групп. Основами образов являются стереотипы массовой культуры, которые обеспечивают простое распознавание темы. Перемена ресторанов носит случайный характер, отражающий этнический конгломерат современного общества. Альбом включает в себя 79 иллюстраций: 3 фотографии и 76 рисунков.The Almaty Lawn-and-park ensemble “PROMENADE”: Entertainment in the Architecture of mass culture stereotypes / Research paper by Dr. Konstantin I.Samoilov. - Almaty, 2016. – 50 p.
The Lawn-and-park ensemble "Promenade" is projected on a plot which located on the Zh.Omarva Street in the Medeu district of Almaty, Kazakhstan. The Northern boundary of the site is adjacent to the ending bus stop and cars parking for the "Koktobe moutain" complex. On the South side it is adjacent to the "Europolis" complex. The site stretches from north to south. The Eastern boundary of the site is fixed local travel, Western boundary of the site – plots for individual residential building development. The Art concept (the wish of the Customer) – an Ethnographic park (a Kazakh traditions theme) with a garden ensemble. On the basis of the interpretation of the traditional forms of Nomadic and Settled cultures synthesis shaped image of buildings, constructions, small architectural forms and elements of improvement. Key points: the Main Entrance (the area at the City wall Gate), the Oriental Bazaar (pavilions, tents, trays, shelves, carts), the Aul – nomadic settlement (yurts), Workshops of craftsmen (a blacksmith, a carpenter, a tinsmith, a shoemaker, a tailor, a jeweler), Pavilions and yurts of the Kazakh national kitchen, the Amphitheatre, the Area for traditional Kazakh national games and attractions, the Khan headquarter (tents), the Ritual space, the Fortress. The Special space – "The Gourmet's Avenue" – a set of themed restaurants, cafes, bars, pubs, eateries, coffee shops. Architectural and artistic design of two dozen blocked modular pavilions demonstrates the cultural diversity of different nations and ethnic groups. The bases of images are stereotypes of the Mass culture, which ensures a simple recognition of the Theme. Alternating of restaurants have a casual character, reflecting the ethnic conglomerate of modern Society. The Album includes of 79 illustrations: 3 photos and 76 drawings.

МХК

group: Дисциплины

доп. образование взрослых

group: Другое

title: The Almaty Lawn-and-park ensemble “PROMENADE”: Entertainment  in the Architecture of mass culture stereotypes  Research paper by Dr. Konstantin I.Samoilov.  Almaty, 2016. – 50 p.


extracted_text:
Тема проведения литературно
географического классного часа  в День
рождения лицея  19 октября:
«Карта путешествий Пушкина».
Цель:  доказать, что для писателя и поэта
А.С.Пушкина путешествия всегда являлись
источником вдохновения к созданию новых
образов и новых прекрасных творений.
«Тогда, душой беспечные невежды, мы жили все и легче, и
смелей».              А.С.Пушкин
«На пороге наших дней, в перепутьях общежитий
Ты наш друг, ты наш Учитель, славный пушкинский лицей!
Под твоей бессмертной сенью научиться бы вполне
Безоглядному веселью,
Бескорыстному доверью,
Вольнодумной глубине».
                                           Ю.Ким.
1811 – год рождения Царскосельского Лицея.
                                                             1991 – год рождения МОУ «Лицей» г. Протвино. «Гордиться славою своих предков не только можно, но и должно…Бескорыстная
мысль, что внуки будут уважены за имя, нами
переданное, не есть ли благороднейшая надежда
человеческого сердца».  А.С.Пушкин. 1828 г.
«В те дни – во мгле дубравных сводов
Близ вод, текущих в тишине,
углах лицейских переходов
Являться муза стала мне».        А.С.Пушкин
В
Ребята, посмотрите на
фотографии. Знакомы
места? Да, это Царское
г.Пушкин.
эти
ли вам эти
село, а ныне
А это рисунок лицеиста А.Пушкина Царскосельского лицея.
 После окончания Лицея указом Александра I А.С.Пушкина зачисляют на службу в
Коллегию иностранных дел и он переезжает к родителям в Петербург в 1817 г.
 Вопрос 1:    Кто автор этой картины?
А теперь мы отправляемся вслед
за Пушкиным, дорогами его
«вёрст полосатых». И в этом нам поможет карта.  Путешествие на Запад.
Спустя три недели с начала службы Пушкин подаёт прошение о выезде до осени в
Псковскую губернию в родовое имение своей матери село Михайловское.
 По дороге на  Псковщину он проезжает небольшие неказистые городки: Гатчину,
Лугу, Порхов, Бежаницы, Новоржев.
 Задание 1:  Проследите по карте Северозапада
РФ в атласе путь А.С.Пушкина, отметьте на
контурной карте эти города.
Южный край.
 «Забытый светом и молвою,
Далече от брегов Невы,
Теперь я вижу пред собою
Кавказа гордые главы.
Над их вершинами крутыми,
скате каменных стремнин
Питаюсь чувствами немыми
чудной прелестью картин
Природы дикой и угрюмой…»
 1820 – 1826 г.г. Южная ссылка.
На
И
 СанктПетербург    Луга, Порхов, Великие Луки, Золотоноша, Кременчуг, Киев и
Чернигов. Далее с Раевским через Екатеринослав по маршруту: Мариуполь,
Таганрог, Новочеркасск, РостовнаДону, Ставрополь, Георгиевск, Горячие Воды,
Железноводск и Кисловодск, крепость УстьЛабинская, затем в Екатеринодар,
Темрюк и, наконец, они достигают берега моря в Тамани.   Затем Крым – Керчь,
Кефа и Юрзуф, Ялта, Бахчисарай, Симферополь. Далее через Перекоп, Херсон,
Николаев в Одессу. Тирасполь – Кишинёв.
 Задание 2 . На карте атласа Южная Россия проследите маршрут Пушкина. У вас
затруднения?   Какие города сменили  свои названия?
Путешествие в Арзрум во время похода 1828 года.
 Россия вызволяла изпод турецкого господства новые территории за Кавказским
хребтом – древние земли Армении.
В своих «записках» А.С.Пушкин так описывает маршрут
этого путешествия:
 «…Из Москвы поехал я на Калугу, Белев и Орёл, и сделал
т.о.  200 вёрст лишних; зато увидел Ермолова». Далее Пушкин упоминает Елец и «воронежские степи», Ставрополь, Георгиевск, Горячие Воды,
Екатериноград – оттуда начиналась военная Грузинская дорога. После Владикавказа
«мы отправились с пехотой и казаками. Кавказ принял нас в своё святилище. Мы
услышали глухой шум и увидели Терек… Мгновенный переход от грозного Кавказа к
миловидной Грузии восхитителен. Тифлис находится на берегах Куры в долине,
окружённой каменистыми горами…Самое его название (ТбилисКалар) означает
Жаркий город. Наутро поднялся на Безобдал, гору отделяющую Грузию от  древней
Армении. Зной вдруг уменьшился: климат был уже другой.» После Эривани, т.е.
Еревана произошла ещё одна посвоему знаменательная встреча. «Солнце всходило. На
ясном небе белела снеговая, двуглавая гора.  Это Арарат. …Жадно глядел я на
библейскую гору, видел ковчег, причаливший к её вершине с надеждой обновления и
жизни…»
Пушкин – путешественник и писатель.
 «Утро было прекрасное. Солнце сияло. Мы ехали по широкому лугу. Перед
нами блистала речка, через которую должны мы были переправиться:
«Вот и Арпачай», сказал мне казак. Арпачай! Наша граница! Это стоило
Арарата. Я поскакал к реке с чувством неизъяснимым. Никогда ещё не
видел я чужой земли. Граница имела для меня чтото таинственное; с
детских лет путешествия были моею любимою мечтою. Долго вёл я
потом жизнь кочующую, скитаясь то по Югу, то по Северу, и никогда ещё не
вырывался из пределов необъятной России. Я весело въехал в заветную реку,
и добрый конь вынес меня на турецкий берег.»
                     Путешествие в Арзрум.  Глава 2. А.С.Пушкин.
Где и когда Пушкин написал эту  пленительную элегию ?
«Погасло дневное светило;
На море синее вечерний пал туман.
Шуми, шуми послушное ветрило
Волнуйся подо мной игривый океан.
Я вижу берег отдалённый,
Земли полуденной волшебные края;
С волненьем и тоской туда стремлюся  я,
Воспоминаньем упоенный» .
Далее нас ждёт путешествие на юговостоквосток.
 НАЧАЛО БОЛДИНСКОЙ ОСЕНИ 31 августа 1830 года Пушкин выехал из Москвы в сторону Нижнего Новгорода в
имение родовой вотчины отца Большое Болдино через Владимир, Муром, Арзамас и
Лукоянов.
 «Ах, мой милый! спешил он поделиться с Плетнёвым. – Что за прелесть здешняя
деревня! Вообрази: степь да степь; соседей ни души; езди верхом сколько душе
угодно, пиши дома сколько вздумается, никто не помешает. Уж я тебе
наготовлю всячины, и прозы и стихов».
 Сентябрьский перечень произведений точной датировки:
7го – «Бесы»,
8го – «Элегия»,
9го – повесть «Гробовщик»,
13го завершена «Сказка о попе и о работнике его Балде»,
14го – повесть «Станционный смотритель»,
20го – повесть «Барышня и крестьянка»,
25го – 8 глава романа «Евгений Онегин»,
26 го  Пушкин написал стихотворение «Ответ анониму».
 Как путешествовал    Пушкин ? Вот как он сам на этот вопрос
отвечает: «Долго ль мне гулять на свете
То в коляске, то верхом,
То в кибитке, то в карете,
То в телеге, то пешком?»
                                           Стихотворение «Дорожные жалобы». 1829 г. А.С.Пушкин.
 Какие были дороги ? спросите вы и вновь услышите ответ из его письма:
«Вообще,- писал Пушкин,- дороги в России (благодаря
пространству) хороши и были бы ещё лучше, если бы
губернаторы менее о них заботились. Например, дёрн есть уже
природная мостовая, зачем его сдирать и заменять наносною
землёю, которая при первом дождике обращается в слякоть.
Поправка дорог одна из самых тягостных повинностей, не
приносит никакой пользы и есть большею частью предлог к
утеснению и взяткам».
 Сколько же наездил километров наш гений ?
До ссылки (до 1820 г.) – 2250 км
Из Москвы в Петербург, 2 раза в Михайловское и пр.
В ссылке (18201826) – 9000 км
Т.е. в Екатеринославле, на Кавказе, в Крыму, в Бессарабии
и обратно в Михайловское. Путешествие в Арзрум (Турция) в 1829 г. – 5200 км.
Поездка на Восток для сбора материала о Пугачёве – 3300 км.
      ИТОГО: 19750 км
                        +
20 поездок в Москву, в Болдино, в Боровичи, в Торжок, в Старицу, на Полотняный
завод под Калугу – в среднем около 750 км на каждую поездку, то это даст ещё 15 000
км.
 19750 + 15000 = 34750 км
Сравните! Окружность земного шара = 40075 км
 Сравните и сделайте вывод!
Знаменитый путешественник Н.М Пржевальский за свои центрально
азиатские странствия совершил  за 30 лет около 30000 км.
Сравните две карты 1 и 2
Ответьте на вопросы:
 1. Какая из них содержит более полную географическую и хронологическую
информацию ?  2. На какой карте представлена более точная и подробная картографическая
информация? Приведите примеры найденных отличий.
Путешествие в Оренбургский край.
В начале осени 1833 г. Пушкин отправился в Уральск для сбора материалов об истории
Пугачёвского бунта.
 Восточный маршрут:
 Москва – Ярополец – Владимир – Муром – Нижний
Новгород – Васильсурск – Чебоксары – Свияжск –
Казань – Великие Булгары – Тетюши – Симбирск –
Бузулук – Оренбург –
Татищево – Уральск
(Яицкий городок).
Выполните задания:
Существует по данной карте 8 версий, т.к. никаких точных данных не найдено.
1. + отмечены сохранившиеся до нашего времени
поселения, некоторые из них выросли и стали
столичными городами. Назовите их и те субъекты РФ, к
которым они принадлежат.
2. Какой пункт маршрута Пушкина  оказался за
рубежом и почему?
3. Какой город изменил своё имя и почему?
4. Назовите произведения Пушкина, написанное на
материалах этого путешествия.
 Каким был маршрут возвращения поэта из «восточной» поездки ?
Правильные ответы
Оцените свою работу самостоятельно, за каждый правильный ответ – 1 балл.
 1. Саратов, Самара, Пенза, Ульяновск (Симбирск) – областные центры.
 2. Уральск находится на территории Казахстана, который стал независимой
республикой в 1991 г. (распад СССР).  3. Симбирск – родина В.И.Ленина ( Ульянова) вождя социалистической
революции 1917 г. в России и главы государства до 1924 г. (Переименован в его
честь).
 4. Капитанская дочка. Повести Белкина.    История Пугачёвского бунта.
 Спасибо за работу! С уважением О.А. Сухих – учитель географии МОУ
«Лицей» г. Протвино Московской области.

file_name: кл.час Карта путешествий Пушкина.doc

intro: В разработке представлен фактологический материал путешествий великого классика золотого века России А.С. Пушкина. Иллюстрации к вопросам помогут школьникам составить образ места пребывания А.С.Пушкина в различных уголках Российской Империи: от Михайловской ссылки до Южной ссылке,  Подсчитано количество "вёрст полосатых" в сравнении с длиной экватора Земли ...Разработка урока (занятия во внеурочное время) на тему:  "Карта путешествий А.С. Пушкина"

title: Сценарий проведения  литературно-географического классного часа  в День рождения лицея  19 октября: «Карта путешествий Пушкина».


extracted_text:
Конспект урока
по теме «Образцы нравственности в культуре Отечества»
модуля «Основы светской этики» курса ОРКСЭ.
Учитель: Чигнева Л.В., учитель начальных классов.
Цель урока: познакомить с образцами нравственности, учить определять
их соответствие явлениям повседневной жизни.
Задачи:  воспитание  чувства  гордости за  свою страну, чувства  любви  к
Родине.
Результаты деятельности:
Познавательные УУД:
1. Извлекать информацию из различных источников.
2. Строить речевое высказывание в устной форме.
Личностные результаты:
1. Определять общие для всех людей правила.
2. Ориентироваться в нравственном содержании и смысле своих и чужих
поступков.
Регулятивные УУД: Оценивать свои учебные действия в соответствии с
поставленной задачей.
Коммуникативные УУД:
1. Слушать и понимать других.
2. Работать в парах и в группах.
3. Договариваться о правилах поведения и общения.
4. Доказывать и аргументировать свою точку зрения.
Планируемый результат: знание учащимися образцов нравственности в
культуре Отечества, желание и стремление им соответствовать.
Оборудование: учебник «Основы светской этики», мультимедиапроектор,
компьютер, презентация PowerPoint (Приложение 1).
Тип урока:  усвоение новых знаний. Основные термины и понятия: нравственность, Отечество, культура,
труженик, патриот, воин, коллективист.
Используемые материалы:
«Основы религиозных культур и светской этики. Основы светской этики. 4
класс». Шемшурина А.И.
Рабочая тетрадь. 4 класс. Шемшурина А.И.
 Книга   для   учителя.   45   классы.  Тишков В.А.,   Шапошникова Т.Д.,
Казьмина О.Е.   и   др.   /   Под   ред.   Тишкова В.А.,   Шапошниковой Т.Д.А.   О.
Ишимова «История России в рассказах»
 К. Д. Ушинский «Наше Отечество».
1. Организационный момент.
Ход урока
Психологическая задача этапа: обеспечить нормальную внешнюю обстановку для работы
на уроке и психологически подготовить обучающихся к общению и предстоящему занятию.
2. Актуализация знаний и создание проблемной ситуации.
Учебновоспитательная задача этапа: Организовать и целенаправить познавательную
деятельность обучающихся, подготовить их к усвоению нового материала. Научить
учеников формулировать цель и выбирать конкретные средства для ее достижения.
Слайд 1
  Ребята, чье имя носит наша школа?
 Что вы знаете о Евгении Кузьмиче Лютикове?
 За какие заслуги получил Лютиков звание Героя Советского Союза?
Обобщение ответов учеников.
Командир батареи 66го гвардейского миномётного полка гвардии лейтенант Лютиков
отличился в боях по освобождению Венгрии. В ходе Дебреценской операции 8 октября
1944 года на батарею у населённого пункта Шарретудвари (47 км югозападнее города
Дебрецен)   вышли   внезапно   2   самоходные   установки   и   артиллерийская   батарея
противника.   Командир   развернул   реактивные   установки   и   открыл   огонь,   остановив
наступление противника. Трижды раненный, последней гранатой подорвал себя и и
окруживших его врагов.
Звание Героя Советского Союза гвардии лейтенанту  Лютикову Евгению Кузьмичу
присвоено   посмертно   24   марта   1945   года   за   мужество   и   отвагу   при   отражении
внезапного   нападения   противника,   за   высокий   акт   героизма,   окончившийся
самопожертвованием во имя победы.
 Является ли подвиг Е.К. Лютикова примером героизма, мужества и
объектом для подражания? Россия — великая страна. Она развивается своим путем, в основе которого
лежат особые культурные традиции.
Широка и необъятна наша страна, она пример великих достижений,
сокровищница знаний, но главное её богатство – люди.
В нашей стране проживает более 100 разных народов со своим языком,
традицией, историей. Все они приумножают славу своей Родине. Мы по праву
гордимся своими героями.
 Каких героев России вы знаете?
 В чем их заслуги перед Отечеством?
Слайд 2
 Кто это, в чем их заслуги?
 Что объединяет всех этих людей?
Эти люди оставили след в истории развития своей страны и всего
человечества.
Любовь к Отечеству – России, своей малой родине. Они для нас образец
нравственного поведения!
Одной из составляющих культуры любого народа являются нормы и правила,
регулирующие поведение людей. Это особые образцы, на которые равняются
люди во всех странах мира. Понятие «образец» вам знакомо.
 А как вы думаете, существуют ли особые образцы нравственности в
культуре России, нормы, которым следует каждый человек именно в нашей
стране? Кто их придумал?
3. Определение цели урока.
 Как вы считаете, о чем сегодня мы будем говорить на уроке? О ком пойдет
речь?
 Сегодня на уроке мы узнаем, какими нормами нравственности
руководствуются граждане России, определяя свое поведение и образ жизни.
4. Поиск информации в учебнике.
В результате первичного знакомства с текстом в ходе фронтальной работы
дети под руководством учителя выделяют ключевые понятия урока:
труженик, патриот, воин, коллективист.
Слайд 3
В ходе беседы обучающиеся дают свои разъяснения ключевым понятиям
урока.
Слайд 4
 Согласны ли вы с утверждением, что героем может стать каждый?  Может ли человек  заранее знать, что когданибудь он сможет совершить
подвиг?
День Героев Отечества в России — это памятная дата, которая отмечается в нашей
стране ежегодно 9 декабря. Она установлена Федеральным законом Российской
Федерации  в 2007 году. Надо сказать, что свою историю данный праздник ведет еще с
18 века. Эта декабрьская дата приурочена к выдающемуся событию эпохи правления
императрицы Екатерины II — в 1769 году она учредила орден Святого Георгия
Победоносца. В те годы этим орденом награждались воины, проявившие в бою
доблесть, отвагу и смелость.
 Как вы думаете, что такое патриотизм?
  Какого человека мы можем назвать патриотом? Найдите в статье учебника,
какое определение дано патриотизму.
Слайд 5
Патриотизм — это любовь к Родине, приверженность традициям отцов,
уважение обычаев, нравственных ценностей предшествующих поколений.
Патриот – человек, любящий свою Родину, свой народ, готовый ради них
на жертвы, трудовые и ратные подвиги.
Рядом с нами живет много людей, которых мы, можем назвать патриотами.
Кто они?
Примерные ответы учащихся:
 участники Великой Отечественной войны
 воиныинтернационалисты
люди, которые много лет проработали врачами, учителями,
железнодорожниками…
Патриот  это воин и труженик, человек любящий свое Отечество.
 Россия всегда гордилась своими защитниками, гордимся ими и мы. А кого
можно назвать воином? Найдите определение в учебнике.
Слайд 6
Воин  защитник Отечества. Воины являются нравственными идеалами,
потому что защищали родную землю, свой народ, не щадя своей жизни.
 Каких людей мы называем тружениками?
 А какое определение труженикам дает автор учебника?
Слайд 7
Труженик  трудолюбивый человек, который своим трудом создаёт
материальные и духовные ценности на благо своего народа, всей страны. Слайд 8
 Какой вывод можно сделать, посмотрев на данный слайд? (Ученики –
труженики, они получают знания, которые им пригодятся в жизни.)
 Коллективизм ещё одна важная черта нравственности россиян.
 Как вы понимаете слово коллективизм?
Слайд 9
Коллективизм  очень важная черта нравственности нашего народа.
Это сотрудничество и взаимопомощь.
 Коллективист заботится об интересах коллектива, иногда в ущерб своим
собственным.
 А какие коллективы знаете вы? А наш класс можно назвать коллективом?
5. Закрепление представлений о понятии «образцы нравственности в
культуре России».
Учебновоспитательная задача этапа: закрепить те знания, умения, которые необходимы
учащимся для самостоятельной работы, добиться в ходе закрепления повышения уровня
осмысления полученного материала, глубины его понимания, выработать соответствующие
навыки и умения.
Работа в парах
А теперь самостоятельно определите, кто мог произнести (труженик, патриот,
воин, коллективист) такие слова:
Слайд 10
1. «Клянусь честью, что ни за что на свете я не хотел бы переменить отечество
или иметь другую историю, кроме истории наших предков».
2. «Кто к нам с мечом придет, тот от меча и погибнет».
3. «Один за всех и все за одного».
4. «На работу с радостью, а с работы с гордостью».
Ответы: патриот, воин, коллективист, труженик
Работа в группах
 Какими качествами, на ваш взгляд, должен обладать герой? Запишите их в
тетрадь.
Слайд 11
Проверка. Обсуждение ответов обучающихся.
6. Книга мудрости.
 Во все времена русские люди любили свою Родину. Во имя любви к родимой
сторонушке слагались пословицы, стихи и песни.
 Какие пословицы о Родине вы знаете?
Слайд 12 Дать ребятам готовый список пословиц. Они выбирают любую и объясняют,
как понимают ее смысл.
7. Итог урока. Рефлексия. Слайд 13
 Чему был посвящен сегодняшний урок?
 С какими образцами нравственного поведения мы познакомились?
 Чему научил вас урок?
 Какой вывод можно сделать? Слайд 14
 Кто доволен своей работой?
8. Домашнее задание. Слайд 15
 Прочитать п. 26

 Ответить на вопросы.
 Привести примеры героических поступков людей в наши дни.

file_name: Конспект урока.docx

intro: Учебный предмет ОРКСЭ, который в настоящее время преподается в четвертом классе, несомненно, нужен. В людях не хватает нравственности, патриотизма, сострадания, уважения к людям старшего поколения. Мы забыли, что надо уступать место в общественных местах старикам, пропускать женщину первой в транспорт, в театр приходить в платье, а не в джинсах и толстовках. В конспект урока по теме "Образцы нравственности в культуре Отечества" включен музейный материал, чье имя носит наша школа.

title: Конспект урока по теме «Образцы нравственности в культуре Отечества» модуля «Основы светской этики» (4 класс)


extracted_text:
TƏHSİL
  RESPUBLİKASI
AZƏRBAYCAN
NAZİRLİYİ
                     Şirvan   şəhər   Təhsil   şöbəsi
               S.Hüseynov   adına   1№li     tam     orta
məktəb

ƏLİYEV    RƏFAİL   ŞIXƏLİ  oğlu Bakı-2018
                      Bakı-2018
  Xalça — dekorasiya və ya istilik yaratmaq
    Xalça   nədir?

məqsədilə divardan asmaq və ya döşəməyə sərmək üçün
müxtəlif yun və ya ipək saplardan toxunmuş naxışlı qalın parça
növü,döşənəcəkdir.
      “Xalça” sözü  “ xalı “  sözünün kökünə -ça şəkilçisi artırılmaqla
əmələ  gəlmiş  kiçiltmə (kiçiltmə-əzizləmə) mənalı  düzəltmə
isimdir.
     Bu gün dilimizdə xalı kimi işlənən söz vaxtı ilə dilimizdə və
bütün türkdilli xalqların dilində xali, qali və yaxud da qalı
formasında rast gəlinir. Böyük xovlu xalçalar Ərəb əlifbalı türk
ədəbiyyatında "qalı" kimi yazılmış, müəyyən zaman ərzində "xalı"
formasını almışdır .
Xalçaların inkişafı tarixi şərti olaraq 4 əsas dövrə bölünür:

Birinci – inkişafın ilkin dövrüdür. Bu dövrdə   çox sadə və
naxışsız  cecim və palazlar meydana çıxıb.
İkinci dövr - Bü dövrdə kilimin daha çətin üsullarla toxunma



üsulları yaradılır.
Üçüncü dövr – toxunmamı   şedde, verni, sumax, zili
üsullarının yaranması dövrüdür. Sadə və çətin sarımanın geniş
yayıldığı müddətdir.
Dördüncü dövr – xovlu xalçaların düyünlərlə toxunmasının
inkişafı ilə xarakterizə olunur. Həm texniki, həm də sənət
nöqteyi nəzərindən bu dövrü xalçaçılığın ən yüksək inkişaf dövrü
adlandırmaq olar.
     Azərbaycan   xalçaçılığının   tarixindən. Xalça toxumaq
sənətinin kökü çox qədimdir. Azərbaycanda istər təsərrüfat şəraiti,
istərsə də təbii şərait xalçaçılığın inkişafı üçün əlverişli olmuşdur:
yun parça istehsalından ötrü tükənməz bir mənbə olan
qoyunçuluğun geniş yayılması, gözəl təbii boyaların olması
Azərbaycanda zərif xalçaçılıq sənətinin inkişafı üçün lazımı imkan
yaratmışdır.
    Xalça toxumaq sənəti parça toxumaqdan sonra meydana
çıxmışdır. Əvvəlcə qaba, yun parça, sonralar əlvan naxışlı parça
meydana çıxmış, daha sonralar saya və onun ardınca da əlvan
naxışlı palaz toxunmuşdur. Xovlu xalça isə nisbətən sonrakı dövrə
aiddir.
     O zaman Azərbaycan ərazisində yaşayan qəbilələrin məhsuldar
qüvvələrinin, xüsusilə qoyunçuluğun inkişaf səviyyəsi və insanların həyat tərzi ilə əlaqədar meydana çıxan bu sənət növlərindən biri də
palazçılıq və xalçaçılıq olmuşdur. 1949-cu ildə Altay vilayətinin
Pazarık dərəsindən tapılan ən qədim xalça haqqında danışarkən
prof. N.S.Rudenko demişdir ki, bu  xalça, hər şeydən əvvəl Midiya
sənətlərinin nümunəsidir. 2500 il buz
içində qalmış Skif qəbilə başçısının
qəbrindən tapılmış bu  xalça bədii
tərtibat cəhətdən də diqqətəlayiqdir.
Vaxtilə Azərbaycan ərazisində
yaşayanlar üçün nəinki xalçaçılıq,
hətta onunla əlaqədar başqa
sahələrin digər sənət növlərinin də
məlum olduğunu göstərən tarixi
sənədlər və maddi-mədəniyyət
abidələri kifayət qədərdir.  Bir sıra
yunan və Roma yazıçıları və
tarixçiləri Plavt, Strabon və başqaları
qədim Azərbaycan sənətləri haqqında dəyərli məlumat vermişlər.
     Məşhur yunan sərkərdəsi və tarixçisi Ksenofanın yazdığına
görə, eramızdan 5 əsr əvvəl Azərbaycan ərazisində yaşayanlara
əyiricilik, boyaqçılıq, döşəmə toxumaq və digər sənət növləri
məlum imiş. Eramızın 590-617-ci illərini əhatə edən “Suyi” adlı Çin
salnaməsində də bu ərazidə yaşayanların palaz və xalça sənəti
haqqında qeydlər vardır. Aysor və Parfyan abidələrində də bunu
təsdiq edən izlər tapılmışdır.
      Mingəçevir rayonunda aprılmış arxeoloji qazıntılar zamanı əldə
edilmiş maddi mədəniyyət nümunələri Azərbaycan ərazisində
xalçaçılığın müəyyən inkişaf səviyyəsində olduğunu təsdiq edir.
Burada I-VII əsrlərə aid qəbirlərdən tapılmış yun ip yumağı və
xalça parçasının ələ gəlməsi olduqca diqqətəlayiqdir. IX və X
əsrlərdə yaşamış bir sıra şərq tarixçi və coğrafiyaşünaslarının,
Azərbaycan torpaqlarını gəzmiş ərəb və fransız səyyahlarının, bir
sıra dövlət xadimləri, diplomat və tacirlərin verdiyi məlumata və X
əsr tarixi mənbələrindən olan «Əlhüdudül-aləm» kitabının
yazdığına görə Gəncə, Naxçıvan, Mərənd, Xoy, Salmas, Bərdə,
Təbriz, Şamaxı, Muğan, Urmu, Beyləqan, Quba və s. şəhərlərdə,
eləcə də kəndlərdə, evlərdə və kiçik emalatxanalarda palaz, çuval,
cecim, zili və digər xalça məmulatı toxunmuşdur.
       Xalı toxunması barədə verilən məlumat diqqəti daha çox cəlb
edir. Çünki xalı toxunması bir sıra texnoloji və bədii problemlərin
həlli ilə əlaqədar idi ki, bu da yalnız inkişafın nisbətən yüksək
səviyyələrində mümkün ola bilərdi. Nizami, Qətran Təbrizi, Xaqani
və başqa şairlərimizin əsərlərindəki xalça təsvirlərinə görə, XI və
XII əsrlərdə Azərbaycanda sənətkarlığın, o cümlədən xalça
emalatxanalarının meydana gəldiyini və xalçaçılığın inkişaf etdiyini
söyləmək olar. XIII və XIV əsrlərin monqol basqınları zamanı bir çox sənətkarlar ya öldürülmüş, ya da vətənindən didərgin
salınmışdır. Lakin onlar belə bir mürəkkəb şəraitdə də öz sənətini
qoruyub yaşada bilmişlər.
      Nəhayət, mədəniyyət və incəsənətə diqqət artdıqca xalçaçılıq
da yeni inkişaf mərhələsinə yüksəlmişdir. Elxanilər hökmdarı
Qazan xan (1295-1304) dövründə məscid və sarayların döşənməsi,
xarici ölkələrə hədiyyə göndərilməsi üçün xalça emalatxanaları
yaradılmış, bu işə xüsusi və daimi büdcə vəsaiti ayrılmışdır. Bu iş
xalçaçılıq sənətinin qorunub saxlanması və inkişafında çox mühüm
rol oynamışdır.
        Hazırda Dəməşq, Qahirə, Istambul və digər şəhərlərin muzey
və kolleksionerlərində olan bir neçə qiymətli Azərbaycan xalçası
məhz o dövrlərin yadigarıdır. XIV əsrə aid tarixi sənədlər o zaman
Təbriz, Gəncə, Bərdə və Buxara şəhərlərində xalçaçılığın
emalatxanalarda mərkəzləşdiyini təsdiq edir. XV əsrdə Ağqoyunlu
hökmdarı Uzun Həsənin sarayında olmuş Venesiya səfiri orada
yüksək qiymətli xalça və xalılar olduğunu, hətta bunların bəzisinin
ipəkdən toxunduğunu, bəzisinin toxunuşunda isə qızıl və gümüş
tellərdən istifadə edildiyini yazmışdır. XVI əsrdə əmək alətləri və
istehsal qüvvələrinin inkişafı, mərkəzləşmiş Səfəvi dövlətinin
yaranması ilə əlaqədar mədəniyyət və incəsənət də canlanır və
sürətlə inkişaf etməyə başlayır. Xüsusilə Şah Abbas və I Təhmasib
dövründən başlayaraq Azərbaycanın Rusiya və Avropa ilə iqtisadi,
siyasi və mədəni əlaqələri genişlənir, Azərbaycan sənətkarları öz
işlərini xarici bazarlara çıxarmaq imkanı əldə edirlər. Səfəvilər
dövründə xarici ticarət dövlət əlində olur, sarayda təşkil edilmiş
emalatxanalarda ipək, yun və pambıqdan hazırlanmış müxtəlif
parçalar, xüsusilə xalça, xalı məmulatı gəmilər və dəvə karvanları
ilə qonşu ölkələrə göndərilir. Birinci Təhmasib nəinki xalçaçılığı öz
himayəsi altına almış, hətta bir sıra tarixçilərin yazdığına görə o,
bir neçə xalça çeşnisi də işləmişdir.  O dövrdə xalçaçılıq
məntəqələrinin hər birinin ənənəvi xüsusiyyətləri ciddi nəzərə
alınmış, beləliklə də oricinallığın qorunmasına diqqət yetirilmişdir.
       XVI və XVII əsrlər Azərbaycan xalçaçılığının «qızıl dövrü»
adlanmışdır. Həmin dövrdə yaranmış «Kitabyazma fənləri
əncüməni», ümumiyyətlə incəsənət məsələləri ilə, eləcə də
xalçaçılığın bədii tərtibat və inkişaf problemləri ilə məşğul
olmuşdur. Xalça məmulatı əmtəə şəklinə düşmüş, ixracat
cədvəlində mühüm yer tutmuşdur. Ölkənin nüfuzu, dövlət
xəzinəsinin zənginliyi və s. xalça məmulatının kəmiyyət və
keyfiyyəti ilə əlaqələndirilmişdir. Sonralar ölkədə başlanan daxili
çəkişmələr, xarici basqınlar, müharibələr və feodal zülmünün
şiddətlənməsi xalçaçılıq sənətinə ağır zərbə endirsə də, onun
inkişafına mane ola bilməmiş, xalq öz milli sənətini əzmlə qoruyub
nəsildən-nəslə keçirmişdir. Rusiya ilə qonşuluq, xüsusilə XIX əsrdə Rusiya ilə birləşmək
xalçaçılıq məmulatının dünya ticarət kanallarına düşməsinə şərait
yaratmış, külli miqdarda xalça məmulatı ixrac edilmiş və
kəmiyyətcə irəliləyiş olmuşdur. Xalçaçılıqla birlikdə onun ornament
sənəti, bədii tərtibat və boyaqçılıq işləri də müəyyən dövrlərdə
inkişafını davam etdirmişdir. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan
xalçalarının beynəlxalq sərgilərdə (Italiya, Almaniya və s. kimi
ölkələrdə) müvəffəqiyyətlə nümayiş etdirilməsi onun dünya
şöhrətini daha da artırmışdır.
     Xalçanın    növləri   haqqında.   Azərbaycan xalçaları öz
texniki xüsusiyyətlərinə görə xovlu və xovsuz olurlar.
      Xovsuz xalçaların növləri .Xovsuz xalçaların, ümumiyyətlə
xalça    sənətinin yaranmasının əsasını onların ilk sadə nümunələri
olan həsir, çətən, buriya təşkil edir.
      Xovsuz xalçalar öz toxuma üsuluna, kompozisiya quruluşuna,
ornament zənginliyinə və rəng koloritinə görə bir-birindən
fərqlənən 8 növə bölünür.
     Xalçaçılığın meydana gəlməsi texnika və ornamentasiyasına
görə müxtəlif olan xovsuz
sonrakı mər- hələdə isə xovlu
xalçaların inkişafı ilə bağlı
idi.
    Köçəri əhalinin məişətində
geniş istifadə olunan xalça və
xalça məmu latları əsasən
xovsuz texnikada toxu- nurdu.
Onların hər biri hazırlanma
texnalogiyası və naxışı ilə fərqlənir.
      Ənənəvi olaraq xovsuz xalçalar əsasən üfiqi dəzgahda
toxunurdu.

  XOVSUZ      XALÇALARIN
NÖVLƏRİ
Palas
Cecim
Ladı
 Kilim

Ş ddə ə
Zili
V rniə
 Sumax

      Azərbaycan xalçaları rənginə, kompoziyasına görə bir-birilə sıx
əlaqədədirlər. Mövcud Azərbaycan xalçaları məişətdə
işlədilməsinə görə müxtəlifdir. Məsələn,
      a)həcmdə balaca olan namazlıq xalca - yerə salmaq üçün,
      b)xüsusi divar xalçaları və
     c)qonaq otaqlarını bəzəmək üçün bir neçə xalçadan ibarət dəstə
xalçalar. Bunlar ölçüsünə, formasına və kompozisiyasına görə müxtəlif
olur. Ortada sərilmiş iri xalça (xalı), evin yuxarı başında (kəlləyi) və
otağın ortasındakı iri xalçaların yan- larına salınan (kənarı)
xalçadır. Azərbaycan xalçalarının kompozisiyası bir qayda    olaraq
birbirindən asılı olan 2 elementdən ibarətdir: göl (xalçanın
ortası) və haşiyə (xalçanın kənar bəzəkləri).
       Xalça naxışlarının səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri də onda
təsvir olunan mühit əşyalarının verilməsidir. Bu cəhətdən bitki,
heyvanat,həşarat və quşların stilizə edil- miş təsvirləri, həmçının
ulduz, paxlava, üçbucaq,dördbucaq, beşbucaq, altıbucaq, sək-
kizbucaq və sair həndəsi formaların təsviri Azərbaycan xalçalarının
əsas naxışlarını təşkil edir. Azərbaycan xalçalarında “buta”,
“cüppə”, “çaygülü”, “sarmaşıq”, “çiçək”, “qönçə” və. başqa bitki
növləri daha çox işlənir.Azərbaycan xalça ustaların xəzinəsi
spektrin bütün rənglərini əhatə edir.    .

   AZƏRBAYCAN    XALÇAÇILIQ
QUBA
BAKI-
ABŞER
ON
ŞİRVA
N
GƏNC
Ə
QAZAX
QARABA
Ğ
TƏBRİ
Z
  Azərbaycan xalçaları sənət sahəsi kimi həm coğrafi mövqeyinə,
həm də naxış, kompozisiya, rəng həlli və texniki xüsusiyyətlərinə
görə şərti olaraq 7 xalçaçılıq məktəbinə bölünür:
      1. Azərbaycanın şimal-şərgində yerləşən Quba xalça
mərkəzi üç hissəyə-dağlıq, dağətəyi və ovalıq hissələrə bölünür.
Dağlıq hissəyə-Qonaqkənd, Xaşi, Cimi, Afurca, Yerfi, Buduq, Qırız,
Cek, Salmasöyüd kəndlərində mərkəzləşmiş məntəqələri aid etmək
olar.Dağətəyi hissədə xalça istehsalı-Əmirxanlı, Əlixanlı, Xəlfələr, Pirəmsan, Bilici, Şahnəzərli, Pirəbədil, Zeyvə, Zöhrami,
Sumaqobaq, Xırdagül-çiçi, Sırt-çiçi, Dərə-çiçi kəndlərində, ovalıq
hissədə isə Şabran aran zonasında Çay Qaraqaşlı, Hacı Qaraqaşlı,
Süsənli, Qaraqaşlı, Dəvəçi, Mollakamallı və s. kəndlərdə
mərkəzləşib. Bu məktəbə həmçinin də Dərbənd ərazisində toxunan
xalçalar da daxildir.Quba xalçalarının bəzəyini həndəsi naxışlardan
ibarət ornamentlərin stilizə edilmiş nəbati, bəzən isə heyvan
motivləri təşkil edir. Bu məktəbin xalçalarında medalyonlu çeşni
üslubu da geniş yayılmışdır.  .
     2. Bakı məktəbi Abşeronun kəndlərini - Görədil Novxanı,
Nardaran, Bülbülə, Fatmayı, Mərdəkan, Qala, Xilə və digər
kəndləri, həmçinin Abşerondan kənarda yerləşən Xızı rayonu və
ona daxil olan Qədi, Hil, Keş, Fındığan və s. xalça məntəqələrini
əhatə edir. Bakı xalçaları daha yumşaq olması, rənglərinin
intensivliyi, bədii elementlərinin orijinallığı və naxışlarının incəliyi
ilə seçilir. Xalçaların bəzəklərində həndəsi formalı göllər, əyri xətli
nəbati elementlər üstünlük təşkil edir. Bakı qrupuna aid xalçaların
rəng koloritində ara sahə yerliyi üçün, əsasən tünd göy, nadir
hallarda isə qırmızı və sarı rənglərdən istifadə edilir. Bu xalçaların
əksəriyyəti toxunduğu kəndin adını daşıyır.
     3. Şirvan xalçaçılıq məktəbi Şamaxı, Mərəzə, Ağsu,
Kürdəmir, Qazıməmməd (Hacıqabul), Göyçay və onların ətraf
kəndlərini əhatə edir. Şirvan xalçalarının zəngin və mürəkkəb
naxışlı kompozisiyaları orta əsrlərdən məşhurdur. Şirvan
xalçalarının bədii dəyəri haqqında VI - VIII əsr alman, ingilis
tacirləri, səfirləri öz gündəliklərində qiymətli məlumatlar
vermişdilər. Bu xalçalar hələ XIV - XV əsrlərdə Avropa
rəssamlarının tablolarında tərənnüm edilmişdir. Niderland rəssamı
Hans Memlinq (XV əsr) "Məryəm öz körpəsi ilə" əsərində "Şirvan"
xalçasının təsvirini vermişdir.
       4. Gəncə xalçaçılıq məktəbi Gəncə şəhəri və onun ətraf
kəndlərini, Gədəbəy və Goranboy, Şəmkir, Samux rayonlarının
ərazisini əhatə edir. Bu məktəbin mərkəzi Gəncə şəhəridir. Qədim
şəhərlərdən olan Gəncə Azərbaycanın şimal qərbində yerləşir.
Gəncə hələ X-XI yüzilliklərdə ipək, yun parçaların, ipək xalçalarını
istehsal mərkəzi kimi tanınmışdır. Əsrlər boyu yüksək keyfiyyətli
xalça istehsalı mərkəzi olan Gəncədə xüsusi xalça emalatxanaları
olmuşdur. Gəncə xalçaçılıq məktəbi Gəncə ətrafında olan
rayonların xalçaçılığına müsbət təsir göstərmişdir.
       5. Qazax xalçaçılıq məktəbinə Qazax, Gürcüstan
ərazisindəki azərbaycanlılar yaşayan Borçalı və 1988-ci ilə qədər
azərbaycanlıların tarixi yaşayış məskəni olan Ermənistan
ərazisində Göyçə xalçaçılıq mərkəzləri aiddir.
Qazax xalça məntəqəsinə Azərbaycanın qədim şəhərlərindən olan
Qazax və onun ətraf kəndləri, Ağstafa və Tovuz rayonları daxildir. Göyçə xalçaçılıq mərkəzini Bəmbak, Ləmbalı, Icevan, Qara-qoyunlu
və Göyçə gölü (indiki Sevan) ətrafındakı ərazi əhatə edir.
Borçalı xalça mərkəzini - Borçalı, Qarayazı, Qaraçöp, Qaçağan
xalça məntəqələri əhatə edir.
 Bu məktəblərin xalçalarında az rənglərlə ahəngdar kolorit
yaradılır.
6. Qarabağ xalça məktəbi  Azərbaycanın cənub - qərbində
yerləşənməklə    iki regionda - dağlıq və aran zonalarında inkişaf
etmişdir. Yazılı mənbələrdə ərəb tarixçiləri Əl - Müqəddəsi, Məsudi
və b. tərəfindən X əsrdən başlayaraq yun və pambıq emalı ilə
məşğul olan iri sənətkarlıq mərkəzi kimi adı çəkilən Qarabağın
Dağlıq zonasında XIX əsrdə xalça istehsalında Şuşa şəhəri və
Daşbulaq, Dovşanlı, Girov, Trniviz, Malıbəyli, Çanaxça, Tuğ, Tuğlar,
Hadrut, Muradxanlı, Qasımuşağı, Qubadlı, Qozağ, Mirseyid,
Bağırbəyli, Xanlıq, Tutmas kəndləri əsas rol oynayırdılar.
       Dağlıq zonaya nisbətən xammalla, şübhəsiz ki, daha yaxşı
təmin olunmuş aran rayonlarında Cəbrayıl, Ağdam, Bərdə və Füzuli
xalça istehsalında əsas yer tutur. Bu mərkəzin hər birində əhalisi
satış üçün intensiv şəkildə xalça toxuyan çoxlu miqdarda kəndlər
mövcud olmuşdur. Oz bədii quruluşu, texnoloji xüsusiyyətləri, rəng
həlli baxımından Zəngəzur və Naxçıvan xalça istehsalı mərkəzləri
də Qarabağ xalça məktəbinə daxildirlər .
 XVIII əsrdə Qarabağ xalçaçılıq məktəbi Şuşada cəmlənmişdi XVIII
əsrdə Şuşada klassik çeşnili xalçalarla yanaşı, Rusiyadan, eləcə də
Avropadan gətirilmiş məcməyi, ətirli sabun, çit və digər müxtəlif
məişət əşyaların üzərindən götürülmüş naxışlardan yeni xalça
kompozisiyaları - "Bağçadagüllər", "Saxsıdagüllər", "Bulud" və s.
çeşnilər toxunurdu. Qarabağ xalçalarının rəng - boyaq palitrası
olduqca zəngindir. Bu palitra Qarabağ təbiətinin bütün rənglərinin
ən zərif çalarlarını özündə əks etdirir. Qədim dövrlərdən
Azərbaycan xalçalarının ara sahə yerliyi ənənəvi olaraq qırmızı
rəngdə işlənmişdir. Müxtəlif bitkilərlə yanaşı, orta əsrlərdən
burada rənglər cürbəcür həşaratlardan alınmışdı.
7.   Təbriz xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın ən qədim və məşhur
xalçaçılıq məktəbidir, Təbriz, Ərdəbil, Marağa, Mərənd, Maku, Xoy,
Urmiya, Zəncan, Qərəcə, Heris, Sərab, Əhmədabad, Miriş, Əhər,
Salmas, Görəvan, Sennə, Qaradağ və başqa xalça məntəqələrini
əhatə edir.
      1828-ci il fevralın 10-da Rusiya ilə Iran arasında Təbriz
yaxınlığındakı Türkmənçay kəndində bağlanmış sülh müqaviləsi
tarixə Türkmənçay müqaviləsi adı ilə daxil oldu və bu müqavilə
görə Azərbaycan 2 yerə parçalandı. Bax elə həmin vaxtdan da
"Cənubi Azərbaycan" termini yaranıb meydana gəldi. Həmin
vaxtdan Təbriz xalçaçılıq məktəbinin xalça nümunələri bütün
dünyada Iran xalçaları adı ilə tanındı.  Bu ərazidə yaşamış türk dilli
tayfalar hələ qədimdən xalçaçılığın yaranması və inkişafında mühüm rol oynamış, müxtəlif dövrlərdə Iran xalça sənətinin
təşəkkülünə ciddi təsir göstərmişlər. Orta əsrlərdə Şərqin ən
mühüm ticarət mərkəzlərindən və zəngin şəhərlərindən olan eləcə
də Avropa ilə ticarət əlaqələri xalçaçılıq sənətinin sürətli inkişafına
səbəb olmuşdur.
      Artıq XI-XII əsrlərdə çiçəklənmə dövrü keçirən Təbriz xalçaçılıq
məktəbi XIII-XIV əsrlərdə Təbriz miniatür məktəbinin bədii
xüsusiyyətlərini mənimsəmiş, XVI-XVII əsrlərdə yüksək inkişaf
mərhələsinə çatmışdı. Bu məktəbə mənsub xovsuz və xovlu xalçalar
bədii tərtibat, rəng ahəngdarlığı, ornamental bəzəklərin
müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Təbriz xalçaçılıq məktəbi əsas xalça
kompozisiyalarına görə 2 qrupa ayrılır: Təbriz və Ərdəbil qrupları.
        XX əsrdə xalçaçılığın inkişafı. Azərbaycan xalça sənətinin
sonrakı inkişaf dövrü XX əsrin ortalarına təsadüf edir. Bu dövrdə
Azərbaycan xalça sənətinin inkişafı bir neçə istiqamətdə davam
edərək çox cəhətli xarakter daşımışdır. Respublikanın rayon və
kəndlərində xalça sənəti ənənələri ayrı-ayrı xalça ustaları
tərəfindən davam etdi -rilir. Onların ənənəvi çeşnilərdə toxuduqları
xalçalarda klassik kompozisiyalara yaradıcı münasibət qabarıq
şəkildə özünü göstərir. Eyni zamanda xalçaçılıqda yeni-yeni
kompozisiyalar, naxış elementləri meydana gəlir. Yeni yaranan
çeşnilərdə nisbətən əyri xətlərlə işlənmiş nəbati naxışlara, insan,
heyvan, quş təsvirlərinə, lirik və romantik üslubda yaradılmış
sücetli kompozisiyalara meyl üstündür. Xalça sənətinin inkişafının
digər bir qolu "Azərxalça" İstehsalat Birliyinin fəaliyyətidir.
"Azərxalça" nın sex və emalatxanalarında toxunan xalçalarda
ənənəvi naxış, göl və rənglərdən ustaların yaradıcı şəkildə etdiyi
dəyişmələr klassik xalça kompozisiya- larının sayını artırıb
zənginləşdirir.
     Xalça sənətinin digər bir qolu peşəkar rəssamlar tərəfindən
davam və inkişaf etdirilir. Onların yaratdıqları yeni ornament və
çeşnilər əsasında toxunan xalçalar klassik kompozisiyaların
zənginləşdirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bu xalçaların kompozisiya, rəsm həlli və koloritində bəzən klassik
kanonların pozulmasına baxmayaraq, müxtəlif bədii və texniki
vasitələr mövzunun açılmasına kömək edir. Azərbaycanda xalçaçılığın inkişafı üçün
mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir.
Xalçaçılıq sənət və elm sahəsi kimi
Ə.Əzimzadə ad. Azərbaycan Dövlət
Rəssamlıq Məktəbində, Azərbaycan Dövlət
Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində,
eləcə də incəsənət yönümlü kolleclərdə
tədris edilir. Xalçaçılıq sənət kimi texniki
peşə məktəblərində, uşaq rəsm
qalereyalarında və digər yerlərdə öyrədilir.
Azərbaycan xalça sənətinin elm sahəsi kimi
öyrənilməsi və professional rəssamların
yaradıcılığında müasir inkişafı Azərbaycanın xalq rəssamı
Lətif Kərimovun (1906-1991) adı ilə bağlıdır. Şərq, o cümlədən
Azərbay- can xalçası və dekorativ - tətbiqi sənətinin mahir bilicisi,
görkəmli ornamentalist - rəssam tədqiqatçı alim kimi tanı- nan
L.Kərimov uzun illər Azərbaycan xalçalarını tədqiq etmiş,
Azərbaycan dekorativ sənətini yeni ornamentlərlə zənginləşdirmiş,
ənənəvi bəzək elementləri əsasında yeni dekorativ motivlər
yaratmışdır. L.Kərimovun eskizləri əsasında toxunmuş "Əfşan"
(1932), "Qonaqkənd" (1939), "Ləçəktürünc" (1952), "Şuşa" (1953),
"Göygöl" (1958), "Qarabağ" (1960), "İslimi" (1964), "Butalı" (1965),
"Ba- har" (1966,1976), "Heyvanlar aləmində" (1969), "Şəbi-hicran"
(1975), "Zərxara" (1977), "Firdovsi" (1934), "Səməd Vurğun"
(1956), "Vaqif" (1967), "Füzuli" (1972), "Nəsimi" (1974), "Səfiəddin
Urməvi" (1975), "Əcəmi" (1976) və s. ornamental və portret
xalçalar ornament elementlərinin uyarlığı, kompozisiya bitkinliyi,
rəsmlərinin zərifliyi və ifadəliliyi, zəngin koloritinə görə xalçaçılıq
sənətinin qiymətli nümunələ- rindəndir. 1949-cu ildə kollektiv
müəlliflərlə birgə yaratdığı "Stalin" xalçasına görə 1950-ci ildə
SSRI Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. 1986-cı ildə Londonda
açıl- mış fərdi sərgisi böyük müvəffəqiyyətlə keçmiş, sərgidə
rəssamın "Bəndi-Rumi" (1980,1981), "Ləçəkturunc" (1981), "Xətai"
(1981,1985), "Açma-yumma" (1982), "Ləçəkbəndlik" (1983),
"Kətəbəbəndlik" (1984), "Əsrlərin nəğməsi" (1985) və s. xalçaları
nümayiş etdirilmişdir.
     Azərbaycanda    xalça   haqqında    qanunvericilik.
Xalçaçılıq   Azərbaycanda
Dövlət   səviyyəsində    dəstəklənən,  Dövlət   qayğısı   göstərilən
sənət   növüdür.
Heç  təsadüfi   deyil  ki, Azərbaycan    Respublikasının   Prezidenti
İlham   Əliyevin
7 dekabr   2004-cü il   tarixli  799-IIQD   №li   sərəncamı  ilə
“Azərbaycan   xalça  sənətinin   qorunması   və   inkişaf
etdirilməsi    haqqında    AZƏRBAYCAN   RESPUBLİKASININ
QANUNU  qüvvəyə   minmişdir.11 maddədən   ibarət   bu  Qanun Azərbaycanın   tarixi   ərazisində   toxunmuş və   hazırda   xalq
sənətkarları, ustalar,rəssamlar   tərəfindən   əl   ilə   toxunan
Azərbaycan   xalçalarının   qorunub  saxlanması,  öyrənilməsi,
xalça   sənətinin   təbliği və   inkişaf   etdirilməsi  ilə  əlaqədar
yaranan   münasibətləri   tənzimləyir.
Qanunun    I  maddəsində   Azərbaycan   xalçasını   səciyyələndirən
əsas   göstəricilər   belə   müəyyənləşdirilmişdir:
      Maddə 1. Azərbaycan xalçasının göstəriciləri
        1.1. Azərbaycan xalçası Azərbaycan xalqının maddi və  mənəvi
sərvətidir, intellektual fəaliyyətin nəticəsi olub, xalqın estetik
dünyagörüşünü, bədii istedadını, özünəməxsusluğunu və mədəni
identikliyini əks etdirir.
        1.2. Azərbaycan xalçasının əsas göstəriciləri aşağıdakılardır:
        1.2.1. xalçanın növü ‐ xovsuz və xovlu xalça;
        1.2.2. xalça sənəti məktəbləri ‐ Quba, Şirvan, Dərbənd, Bakı,
Gəncə, Qazax, Borçalı, Göyçə, Qarabağ, Naxçıvan, Təbriz, Ərdəbil,
Zəncan, Xalxal, Urmiya, Qaradağ, Mərənd, Marağa;
        1.2.3. xalça adları  ‐ xalçanın toxunma yerinə, çeşnisinə,
kompozisiyasına, naxışına görə  müəyyən edilən adlar;
        1.2.4. çeşni  ‐ toxunması nəzərdə  tutulmuş  xalçanın
kompozisiyasının, naxış  tərtibatının rəssam tərəfindən
hazırlanmış texniki layihəsi;
        1.2.5. bədii xüsusiyyətlər ‐ xalçanın kompozisiyası
(naxış və rəng tərtibatı), ornamenti (milli naxış və onun ayrı‐ayrı
elementləri), koloriti (rəng çalarları və ya rəng həlli
      NƏTİCƏ :  Azərbaycan    xalçaçılığı     Azərbaycanın    milli
kimliyi,  qədimliyi və   müdrikliyinin    rəmzidir.Azərbaycanda
xalçaçılıq   sənəti   bu   xalqın   zəngin  tarixi,  maddi   və   mənəvi
zənginliyidir. Azərbaycan xalçaçılıq nümunələri indiyə qədər bu
xalq sənətinin şərəfini müvəffəqiyyətlə qorumaqdadır. Azərbaycan
xalçaları bir çox beynəlxalq sərgilərdə, yarmarkalarda nümayiş
etdirilmiş, medallara, diplom və tərifnamələrə layiq görülmüşdür.
Bir çox xarici ölkələrdə Azərbaycan xalçaçılığının nümunələri ilə
birlikdə onun dəzgahqayırma və avadanlıq sahələrindəki
nailiyyətləri və texnoloji prosesləri də nümayiş etdirilmişdir. Bu
sərgilər haqqında toplanmış rəylər Azərbaycan xalçaçılığının
misilsiz nailiyyətlərini göstərən tarixi sənədlərdir. Azərbaycan
sənətşünasları, alimləri xalçaçılıq sənətinin müxtəlif cəhətləri
haqqında elmi-tədqiqat işləri aparmış, onun nailiyyətlərini
möhkəmləndirib dəqiqləşdirən əsərlər yaratmışlar.
      İstifadə   olunmuş    ədəbiyyat:
1.Azərbaycanda   xalça   sənətinin   qorunması   və   inkişaf
etdirilməsi   haqqında
     Azərbaycan   Respublikasının    Qanunu Bakı ş.-2004.
2. AZƏRBAYCAN XALÇAÇILIQ ƏNƏNƏLƏRİ VƏ BƏDİİ SƏNƏT SAHƏLƏRİNİN SAXLANILMASI VƏ TƏBLİĞİ MƏQSƏDİLƏ
MUZEY
     TƏHSİLİ PROQRAMLARININ İNKİŞAFI ÜZRƏ METODİKİ
GÖSTƏRİŞ.
     Bakı-2011(səh.5-6)
3.Araz   Qurbanov  Damğalar, rəmzlər... mənimsəmələr  Bakı-2013
(səh.222-289)
    (səh.116,133,196,217)
4.Azərbaycanda  xalça  sənətinin
inkişafı.azerbaijan.az/portal/Culture
5.Samirə   Mir-Bağırzadə  “İNCƏSƏNƏT    TARİXİ”  Bakı-2012
(səh.62-64)
6. Firudin Ağasıoğlu PAZIRIQ XALISI PAZYRYK CARPET
ПАЗЫРЫКСКИЙ
     КОВЁР (Qarabağın sehirli   bir   basırıq    xalısı)Bakı-
2012(səh.4-5)
7.www.azcarpetmuseum.az

file_name: Азербайджанский   ковер.docx

intro: В этом научном исследовании изучалась история и современное состояние ковроткачества в Азербайджане. В статье также проанализированы отличительные черты школ ковроткачества, действующих в Азербайджане. В статье также рассказывается о деятельности известного ковроделица Латифа Каримова, который также известен как ковроткачество В статье также приводятся примеры древних и популярных образцов ковра.Научно-популярная    работа   на   тему :  "АЗЕРБАЙДЖАНСКИЙ    КОВЕР"