extracted_text:
Дидактикалық   материалдар   пайдалану   арқылы   оқушыларды   өз   бетімен
білім алуға дағдыландыру
Қазақстан   Республикасы   орта   білім   беру   жүйесін   ақпараттандыру   туралы
мемлекеттік бағдарламасында былай делінген: “Қазақстан Республикасы дүние жүзінің
дамыған елдері сияқты орта білім беру жүесін ақпараттандырудың нақты жолына
түсуі   тиіс,   яғни   бірыңғай   ақпараттық   білім   беретін   желіге   негізделген   бірыңғай
ақпараттық   –   білім   беру   кеңістігін   жасау   қажет.   Бұл   орта   білім   беру   жүйесін
ақпараттандырудың басты мақсаты болып табылады  ”.

Қазақстан   Республикасындағы   білім   ақпараттандыру   жүйесін   ары   қарай   дамыту
процесін   оқып   үйренудің   ақпараттық   ресурсы   болып   табылатын   оқытуға   арналған
прграммалық   құралдарды дайындамай жүзеге асыру мүмкін емес. Олардың ақпараттық
қызметтерінің   де   ауқымы   кең,мысалы,бақылайтын   және   тест   жүргізетін
программалар,компьютерлік   ойындар,ақпараттық   жүйелер,оқыту   орталығы   электрондық
оқулықтар және мультимедиялыұ программалар.
Білім   жүйесі   ел   өміріндегі   стратегиялық   маңызды   сала   болып   табылатындығы
белгілі.Ал,оқу процесіндегі ескі әдістердің озық заман талабына жауап бере алмайтындығы
өзөзіне түсінікті.Бүгінгі уақыт талабына сәйкес білім беруді одан әрі жетілдіру оқу тәрбие
процесіне   озық   тәжірибені,ғылыми   жетістіктерді   енгізуді   талап   етеді.Белгілі   педагог
Ш.А.Амонашвили:
  «Оқушылардың   білімін   арттыру,пәнге   қызықтыру   үшін
оқытуда,жалпы   алғанда   ең   бірінші   оқушылардың   неге   қызығатынын   анықтап
алып,содан  соң содан  бастау керек»,  дейді.Менің  ойым  да  сол. Информатика  пәнін
оқыту барысында оқулықтағы материалды құрғақ баяндаудан гөрі қызықты, бейнелі түрде
түсіндіруге оқушылардың ойлауына бағытталғаны дұрыс деп ойлаймын.
Компьютерді   қосымша   оқыту   жабдығы   ретінде   пайдалану   білім   беру   саласында
жаңа   бір   әдістемелік   жүйе   қалыптастырып   келеді.   Бұл   бағыттағы   алғашқы   қадам
Президентіміздің   орта   білім   жүйесін   ақпараттандыру   бағдарламасын   жүзеге   асырып,
барлық   мектептерді   кемдегенде   бір   компьютерлік   сыныппен   қамтамасыз   етуімен   2002
жылы   іске   асырылған   Қазақстан   Республикасы   ұлттық   ақпараттық   инфрвқұрылымын
қалыптастыру мен дамыту мемлекеттік бағдарламасында компьютерлік технологияларды
білім   саласында   кең   қолдану   ісін   дамытуға   көп   көңіл   бөліп   отыр.   Ендігі   бағытсол
компьютерлік техниканы тұрақты жұмыс істейтін күйде ұстап, білім саласындағы жаңа
технологияларды пайдаланып, кез келген пән мұғалімдерін электрондық оқу құралдарын
даярлау, қолдану ісіне жұмылдыру жалғасуы тиіс. Президентіміз бастаған білім жүйесін
ақпараттандыру   ісін   ары   қарай
  дамыту   барлық   пәндер   бойынша   компьютерлік
оқулықтарды кеңінен оқу процесіне енгізу арқылы оқу жүйесін жаңа сатыға көтеру болып
табылады.Сонда ғана білімді ақпараттандыру ісінің нақты экономикалық тиімділікке қол
жеткізуге   мүмкіндік   беретіні   анық.Мен   өз   шәкірттерімен   бірге   “Visual   Basic”   –те
«Тригонометриялық   оқыту»   атты   оқулық   және   тест   алу   программасын   жаздым.Бұл
программаларды жазуда әдістемелік әдебиеттермен журналдарды пайдаландым.Тест алу
программасын информатикадан оқушылар білімін бағалауда қолданып жүрмін.
1980ші жылдардан бастап мектептерде «Информатика мен есептеуіш техника» пәні
жүргізіліп келеді.1990 жылдары Ы.Алтынсарин атындағы Қазақстан білім академиясы орта
білім   және   кәсіптік   білім   институты   ұсынған   мемлекеттік   стандарт   бағдарламасы
шықты.Жоғарғы   оқу   орнын   жаңа   бітірген   жас   мамандар   осы   бағдарламаны   түпкілікті
басшылыұұа   алып   жұмыс   істегенді   оңай   көреді.Онда   программалау   тілдеріне   аз   көңіл
бөлінген.Программалау тілдерін орта буында тереңдетіп оқытпасақ,оқушылардың жоғары
техникалық оқу орындарында оқуы қиын болады және олимпиядаларда да жоғары нәтиже
ала алмайды. Төл оқулықтарымыздың көпшілігі байқау оқулықтары және олармен мектептеріміз
толық   қамтамасыз   етілген.Атап   айтатын   болсақ   біздің   мектеп   оқушыларының
иинформатика   оқулықтарымен   қамтамасыз   етілуі   40   пайыздан   аспайды.сондықтан
мұғалімдер көп ізденіп,көп еңбек етуі қажет.
Информатика мұғалімдерінің  педагогикалық жұмысына қойылатын талаптарының
  елеулі
басқа   пәндер   мұғалімінің   жұмысына   қойылатын   талаптардан   гөрі
ерекшеліктері,айырмашылықтары   бар.Сол   талаптарды
іске   асырумұғалімнің
жұмыстарының   мақсаттылығын   күшейтіп,сабақтан   тыс   уақытында   нәтижелі   әрі   құнды
материалдарды   ұйымдастыруына   мүмкіндіктер   туғызады.Іс   тәжірибемде   жинақталған
Бейсик   тілінен   анықтамалық,тест   сұрақтары   жинағын,деңгейлік   жеке   тапсырмалар
жинағын   өз   сабағымда   қолданып,жақсы   нәтижелерге   жетіп   жүрмін.Бұл   жинақтарды
жасауда көптеген әдебиеттерді және «ИнформатикаФизикаМатематика»,«Информатика
негіздері», «Алгорифм» журналдарынан пайдаландым.
Дидактикалық   материалдар   информатика   оқулығының   негізінде   алынған
өзіндік,бақылау және тестік тапсырмалардың,пысықтау сабақтарының,қызықты есептердің
жиынтығы болып табылады.
Дидактикалық   материалдарға   енетін   өзіндік   жеке   жұмыстар   тек   оқыту
сипатына,жаңа   өтілген   материалдарды   пысықтауға   және   бекітуге   арналып   беріледі.Ол
тапсырмалар оқушылардың біліктіліктерін,дағдыларын қалыптастыруға кқмектесуге және
олардың   білімдерін   тексеруге   бағытталған.Бақылау   және   тестік   жұмыстарды   жүргізуде
өзіндік жұмысқа қарағанда уақыт көлемі қатаң ескеріледі.
Дидақтикалық   материалда   ұсынылатын   тест   тапсырмаларының   сұрақтары   өте
анық,түсінікті,ой тұжырымын жасауға өте ыңғайлы болуы тиіс.
Тест   тапсырмаларды   пайдаланып,нәтижесәне   талдау   жасай   келе   мынадай   қорытынды
жасауға   болады.Тест   тапсырмалар   оқушылардың   қандай   материалды   игеріп,қай
материалды қандай тәсілмен түсіндіру қажет екенін де анықтауға мүмкіндік береді.
Дидактикалық   ойындар   –
 сыныпта   жүргізілетін   жұмыстардың   ең
қызықтысы.Ойынның   қай   түрі   болса   да,оқушыларды   өзіне   тартып   әкететіні
белгілі.Оқушылардың   пәнге   қызығуын   шығармашылықпен   ойлауын   және   білім   сапасын
арттыруда   сабақта   қолданылатын   ойые   элементтерінің   рөлі   зор.Ойые   элементтерін
пайдаланудың оқушылар білімін тиянақты етудегі зор мүмкіндігін ескере отырып,мен өз іс
тәжірибемде   бірнеше   ойые   түрлерін   қолданамын.Сабақта   ойын   элементтерін   қолдану
оқушылардың жоғары көңіл күйін туғызады.Ал мұның өзі оқушының белсенділігін,дербес
ойлануын,қызығуын   арттырып,сабақты   қабылдауға,барынша   қолайлы   ықпалын
тигізеді.Ойынның   қандай   түрі   болса   да   жалқау,енжар   балалардың   ынтасын
арттырып,білімген қызықтырады.
Дидактикалық   ойындар   арнайы   мақсаты   көздейді   және   нақты   міндетті
атқарады.Ойынның мақсатыбағдарламада анықталған білім,білік және дағдылар жайында
түсінік беру,оларды қалыптастыру,тиянақтау және бекіту,қайталау және пысықтау немесе
тексеру сипатында болып келеді.
Ойынның   міндеті   баланың   қызығушылыңын   туғызып,белсенділігін   арттыратындай
іріктеліп алынған нақты мазмұнымен анықталады.
Әдістемелік әдебиеттерде берілген және мұғалімдердің тәжірибесінде пайдаланып
жүрген   дидактикалық   ойындар   өте   көп.Алайда   олардың   бәрі   дерлік   бүгінгі   күннің
талаптарынан туындап отырған білім  мазмұнының өзгерістеріне,сондайақ оқушылардың
жас   және   психологиялық   ерекшеліктеріне   сәйкес   келе   бермейді.Сондықтан   мен   белгілі
ойын   түрлерін   сұрыптап,ой   елегінен   өткізе   отырып,ғылыми   тұрғыдан   негізделген
дидактикалық   ойындар   мен   қызықты   жаттығулар   жүйесін   пайдаланамын.Дидактикалық
ойындарды   шығармашылықпен   түрлендіре   отырып,оқушылардың   психофизиологиялық
ерекшеліктерін ескеріп,жаңа тақырыпты өткенде,өтілген материалды қайталағанда,білімді тиянақтау және тексеру кезінде,яғни сабақтың кез келген сәтінде оқыту әдісінің құрамды
бөлігіне айналдырамын.Бірақ ойын процесі мен оқыту процесін бірбіріне етене ұластырып
ұйымдастырған жөн.Оқушы ойын іс әрекеті үстінде қандай да білімді игеріп жатқанын,ал
оқу процесінің өзінде қалай ойынға ұласып кеткенін аңғармай қалуы тиіс.Сонда ғана ойын
және   оқу   ісәрекеттері   табиғи   бірлікте   болып,пәндік   білім,білік   және   дағдыны   игеруге
толық ықпал жасайды.Осы шарт орындалған жағдайда дидактикалық ойын шын мәнінде
оқыту әдісі деңгейіне дейін көтеріледі.
Дидактикалық   ойындардың   тиімділігі   олардың   сабақтың   әр   кезеңдегі   орны   мен
міндетін   және   мақсатын   дәл   анықтауға,оны   қолданудың   теориясы   мен   практиикасын
мұғалімнің   жетік   игеруіне,шеберлік   танытуына,ойынға   қажетті   материалдардың
жиынтығын алдынала дайындап алуға,ойын процесіне оқушыларды белсенді қатыстыруға
байланысты.
Сабақ   материалына   лайықталған   ойынды   алып,тек   қана   оқушының   орындай   алатын   іс
әрекеттерімен   шектелу   жеткіліусіз.Мұнда   ойынды   ұйымдастырудың   және   басқарудың
сипаты мен жолдары да жанжақты ұйымдастырылуы керек.
Дидактикалық  ойындардың  түрлері  өте көп.Соның  ішінде қолданып  жүрген ойындарды
атап өтейік.
1. «Көкпар»   ойыны.Ойынның   шарты:  Оқушылар   үш   топқа   бөлінеді.Мұғалім
сұрақтар   қояды.Қайсы   топтағы   қол   көтерген   оқушылар   саны   көп   болса,сол   топ
оқушылар «лақты» алды делінеді,яғни жауап береді.Жауап толық болмаса,қайтадан
қол көтеріліп толықтырылады.Жауапқа толық жауап берген оқушы лақты мәреге
жеткізген болады,ол оқушыға жоғары ұпай қосылады.
«Көкпар» ойыны үшін қойылатын сұрақтар:
1.Бейсик тілінің стандартты санды функцияларын атаңдар.
2.Шартты оператордың жалпы түрін жазыңдар.
3.Параметрлері цикл операторының жалпы түрін жазыңдар.
4.Графиктік операторларды атаңдар.
«Көкпар»
тиянақты
дайындалуға,операторларды   дұрыс   жаза   білуге,функциялар   мен   операторларды
дұрыс   айта   білуге,жылдамдыққ   дағдыландырып,есте   сақтау   қабілетін
дамытады,пәнге қызығушылыған арттырады.
тапсырмасына
 үй

ойынының
  тиімділігі:
2.Арқан   тартысу   ойыны.Ойынның   шарты.  Бейсик   бұйрықтарының,операторларының
және   функцияларының   аттары   көрсетіледі.Әрбір   топтың   оқушылары   кезек   тәртібімен
олардың атын айтып түсініктеме береді.Кезектегі оқушы түсініктеме бере алмай қалса,сол
жерде   ол   қатар   үшін   ойын   тоқтатылады   және   ол   оқушы   жазаланады.Мысалы:   «өнер
білімге», «тәлімтәрбиеге» байланысты мақалмәтел айтқызуға болады.Жауап беру келесі
топқа өтеді.Қайсы топтың оқушылары көп жауап берсе,сол топ жеңді деп есептелінеді.
Арқан   тартысу   ойынының   тиімділігі:алдында   өтілген   материалдарды   қайталап
отыруға   қолайлы,оқушылардың   есте   сақтау,тез   ойлану   қабілеттерін   дамытып,оларды
ұжымдық жұмысқа дағдыландырады.
Сабақ үстінде кроссворды шешуге арналған қысқаша бақылау жұмыстарының  да
орындауға болады.Кроссворд жасауүй жұмысы.Балалар әдебиетпен танысып,терминдерді
қайталайды,жаңа   ұғымдарды   біледі.Мұғалім   олардың   тереңдігін,жаңа   сөздер   санын
кроссвордтың   құрылу   күрднлігін,қателерді   тексереді.Кроссвордтармен   жұмыс   істеу
балаларға   ұнайды,сабақты   қызықты   етіп   өткізуге   көмектеседі.Бұлар   оқушылардың
шығармашылық  жұмыспен айналасуына түрткі болады,олардың  тек компьютерге жұмыс
істеуге ғана қызығушылығын емес,пәннің теориялық негіздерін білуге ынталандырады.
Анаграммалар,ребустар   және   кроссвордтардан   да   басқа   ойын   технологияларын
пайдалануға   болады.Мысалы,   «Литерлік   шамаларды   өңдеу   операциялары»   тақырыбын
өткенде,қиып алып желімдеу операцияларын да қарастырамыз,олардың жаңа сөздер табуға көмектесетінін де айтып кетеміз.Сонан кейін оқушыларға өздерін бір сәт теледидардағы
«Жұлдызды сағат» хабарының ойыншысы ретінде елестетуге мүмкіндік беріледі.Бір сөз
жазылады да,олар 10 минут көлемінде сол сөздегі әріптерден тұратын неғұрлым көп сөз
тіркестерін комаьютерге енгізу керек.
Информатика   пәнібасқа   пәндерден   алған   білімдерді   пайдаланушы   және   оны
дамытушы   пән.Демек,оқушылардың   ғылыми   дүние   танымының,көзқарастарының   негізі
олардың басқа пәндерден алған білімдерін жинақтау нәтижесінде қалыптасуы керек.Бұл
пәнаралық   байланыс   арқылы   жүзеге   асады.Пәнаралық   байланыскүрделі   педагогикалық
проблемалардың   бірі.Ол   педагогика,психология,әдістеме   тұрғысынан   жанжақты
зерттелген,зерттелуде.Информатика   сабағына   интерактивтік   әдісті
  қолданудан
оқушылардың   білімі
  тереңдейді,өздігінен   кітап   оқуға
дағдыланады,өмірмен байланылыстығын,информатика пәнінің түрлі пәндермен байланысты
екендігіне көздері жетеді.
  тиянақталады,білімі
Компьютерді   экология,табиғатты   қорғауға,экономиканы   жобалауға,мәдениетті
дамытуға   қолдануға.информатиканы   география,физика,химия,еңбек,құқық,математика
пәндерімен,медицина ғылымдарымен байланыстыруға болады.
Пәндер арасындағы байланысты жүзеге асыруда оқушының пәнаралық білімді игеруі екі
түрлі жолмен өткізіледі.Біріншіден,  оқушы пәнаралық  білімді  мұғалімнің  түсіндіруінен
немесе басқа оқулықтан дайын түрде қабылдайды.
Екіншіден,  оқушы пәнаралық  байланыс  иазмұнын  шығармашылық  ізденіс үстінде игере
алады.Онда   ол   бір   жаңалық   ашқандай   болады.Алған   білімі   есінде   ұзақ   сақталып,пән
бойынша   білім   сапасы   артады,дүние   танымы   жанжақты   болады.Сондықтан   оқыту
барысында мен осы екінші жолдың үлесін көбейтуге тырысамын.Ол үшін сабақта әр түрлі
әдістәсілдерді,ұйымдастыру түрлерін қолдануды талап етеді.
Информатика   сабағына   қойылатын   талап   ғылыми   негізде   оқыту,термин
сөзднрмен,сандармен,алгоритмдер   құру,программалар   жазумен,компьютерде   жұмыс
жүргізу,пәнаралық байланыс  жасау,өмірмен байланыстыру,халық педагогикасын қолдану
болатын болса,мен осы жоғарыдағы талаптарды өз сабағымда басшылыққа аламын.
Оқушыларды өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру үшін плакаттар,дидактикалық
материалдар,көрнекі
көптеп
пайдаланамын.Журналдардағы   ақпараттық   технологиялар   жайындағы   жаңалықтармен
таныстырып отыру оқушыларды сабақтан тыс уақыттарда информатика кітапханамында өз
бетінше жұмыс істеуге дағдыландырады.
құралдар,кітаптар
  журналдарды
  және

Тест   сұрақтарына   компьютерді   қолданып   жауап   бергізу   сыныптағы   барлық
оқушылардың   білімін   бірден   тексеруге   мүмкіндік   берсе,екінші   жағынан   оқушының
күнделікті сабаққа ұқыпты дайындалуын талап етеді.
Есептер   шығаруда   оқушыларға   жеке   тапсырмалар   беру,әрбір   оқушының
тапсырмасын   өзі   орындауға   үйретеді.Есептің   алгоритмін   құру   программасын   жазу,оны
компьютерде орындау,нәтижені талдау істерін әрбір оқушы өзі орындауы керек,өйткені
берілген   есептер   бірбірінен   өзгеше.Бір   параграф   бойынша   үш   тапсырма   беріледі.Бұл
тапсырмалар   қарапайымнан   күрделілене   береді,яғни   1тапсырмажеңіл,2қиынырақ,3
күрделі.Оқушыларды   топтарға   ажыратпаймыз,есептер   шығару   барысында   олар   өздері
топтарға бөлінеді.
Деңгейлік   дифференциялауды   мен   өз   сабақтарымда   тек   өткен   тақырыптарды
жүйелеп   бекітуде   қолданамын.Балаларға   үш   деңгейдегі
  жеке   тапсырмалар
беріледі.Бұларды орындау кезінде оқушылар жұмыс дәптерлерін пайдалана алады.Бірінші
деңгейдегі тапсырмаларбазалық стандарт болып табылпды.Оларды орындауда оқушы бұл
пәннен өткен нақты материалдарды қайталап айтып беру деңгейінде болады.Бұларды әрбір
оқушы орындай алуы тиіс. Екінші деңгей тапсырмалары оқушылардың оқу және ойлау қабілетін жетілдіретін
жалпы   жәгн   арнайы   тәсілдерді   игеруді   қамтамасыз   етеді.Үшінші   деңгей   тапсырмалары
оқушылардан   алған   білімдерін   ойлап,талдап   пайдалануды   талап   етеді.Бір   деңгейден
екіншісіне өту жүйесінің шекарасы сезілмейтіндей өте икемді болуы тиіс.
Деңгейлік дифференциялау технологиясы  кәдімгі қатардағы мектептің әрбір оқушының
артықшылықтарын есепке алатын «жеке тұлғаны жетілдіру» мектебіне айналуына себебін
тигізеді,мұндай   мектепте   балалар   оқуға   талпынатын,пән   негіздерін   жақсы   бере   алатын
алдыңғы қатарлы оқу орнына айналады.
Міне   осындай   тәсілдермен   өзгермелі   ортада   тиімді   шешімді   жылдам   қабылдай
алатын,өзіндік   ойлау   қабілеті   бар,өзін   өзі   жетілдіре   алатын,жаңа   типтегі   адамды
қалыптастыруға,тәрбиелеп   шығаруға   болады.Осындай   қасиеттері   бар   адам   әлеуметтік
жағынан да өзін өзі жақсы қорғай алады.
Оқушылармен жеке жұмыс істеумен қатар кейде оларды екіекіден топтастырып,бір
тапсырма беремін.Мұндайда бір оқушы (жақсы оқитыны) жетекші болып тағайындалады
да,олар   есепті   талқылап,шығару   жолын   қарастырып,компьютерде   шығарып,шығарған
есептерін бірлесіп қорғайды.Егер әлсіз оқушы шығарылу жолдарын айтып бере алмаса,яғни
дұрыс   жауап   бермесе,екіншісінің   де   бағасы   төмендетіледі.Мұндай   тапсырмалар
оқушылардың жеке қасиеттерін есепке алуды талап етеді,оларды ұжымдық түрде жұмыс
істеуге үйретеді.
Осы жерде деңгейлік жеке тапсырмалардың,деңгейлік үлестірме қағаздарының,ұжымдық
перфокарталардың,текстік сынақ жұмыстарының тиімділігін айта кетейік.
                 Деңгейлік жеке тапсырмалар тиімділігі:
1) Әрбір   тапсырманың   моделін   жасау,алгоритмін   құру,программасын   жазу,оны
компьютерде шығару,нәтижесін талдау әрбір оқушыға ақпаратты өңдеі,беру
және қолдану процестері туралы білімдерді меңгеруге қолайлылық туғызады;
2) Әрбір оқушы тапсырмамен қамтамасыз етіледі;
3) Оқушылар   бірбірінен   көшіру   әдеті
  жоғалады,оларды   адамгершілік
қасиетке,жоғары саналылыққа баулиды;
4) Оқушылардың   пәнге   қызығушылығын   арттырады,ақылойын,ойлау   қабілетін
дамытады;
5) Оқушының   шығармашылық   жеке   тұлғасын   қалыптастыруға   және   ынтасын
дамытудағы рөлі үлкен;
6) Жеке тапсырмалардың әр түрлі болуы жеке тұлғаның өзінөзі дамытуға,оны
әдебиеттерден ізденіп оқуға және өз бетімен білім алуға дағдыландырады;
7) Компьютерлік   технологияны   оқыту   құралы   ретінде   кәсіптік
  шешуге
  практикалық   есептерді
қызметтерге,еңбекке,басқа   пәндердегі
пайдалану дағдыларын қалыптастырады,
8) Тапсырмалардың   деңгейлік   болып   берілуі   оқушылардағы   қызығушылықты
жоғалтпай,жеңіл   тапсырмалардан   гөрі   күрделі   тапсырмаларды   өз   бетімен
орындауға дағдыландырады;
9) Деңгейлік тапсырмалардың орындалуына қарап бағалау жеңіл болады;
10) Деңгейлік

өздігін
қалыптастырып,дамытып,оны ақпараттық қоғамдық өмірге дайындауда үлкен
рөл атқарады.
  тапсырмалар
  жеке
  жеке
  тұлғаның

                 Деңгейлік үлестірмен қағаздардың тиімділігі:
1) Оқушылар   деңгейлік   тапсырмаларды   өздері   таңдайды.Егер   қиын   деңгейлік
тапсырманы орындай алмаса,онда тапсырмадан жеңілірегін алады; 2) Үлгерімі нашар және үлгерімі жақсы оқушыларға да тапсырмалар алдын ала
дайындалады;
3) Деңгейлік үлестірме қағаздарды үлгерімі нашар және жақсы оқушыларға да
беруге болады;
4) Оқушылар білім деңгейіне қарап қздері бөлінеді;
5) Оқытушы   үлестірме   қағаздарын   таратып   беріп,орындалу   уақытын
ескертіп,қалған оқушылармен жұмыс істеуге мүмкіндік алады;
6) Деңгейлік   үлестірме   қағаздары   оқушылар   білімін   бағалауда   оқытушыға
жеңілдік туғызады;
7) Оқушылардың өз білімдерін өздері бағалауға мүмкіндік береді;
8) Бағалауда бұрмалаушылық болмайды,әшкерелік анық көрінеді.

                      Ұжымдық перфокарталар тиімділігі:
1) Барлық оқушылар оқу процесіне тартылады;
2) Аз уақыт ішінде барлық оқушының білімін анықтауға мүмкіндік береді;
3) Оқушы   білімін   пысықтауға   көмектеседі,жаңа   сабақты   әрбір   оқушыға   өте
ұқыпты тыңдауға дағдыландырады;
4) Оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын,ынтасын арттырады;
5) Оқушылардың   ойлау,есте   сақтау   қабілетін   дамытып,жылдамдыққа
дағдыландырады;
6) Оқушылардың   операторларды   бірбірімен   салыстыра   отырып,түйінді
(қызметші)   сөздердің   мағынасына   қарай,параметрлеріне   қарай   ажырата
білуге,өз бетінше қорытынды жасайбілуге дағдыландырады;
7) Аз уақыттың ішінде барлық оқушылардың білімін бағалауға болады.
                      Тестік сынақ жұмыстарының тиімділігі
1) Оқу процесіне барлық оқушылар түгел тартылады;
2) Тексеруге оқу материалын толық қамтуды қамтамасыз етеді;
3) Аз уақыттың ішінде барлық оқушылардың білімін анықтауға мүмкіндік береді;
4) Оқушылардың
ойлау,есте

қабілетін

сақтау

дамытады,жылдамдыққа,тапқырлыққа дағдыландырады;
5) Оқушылардың күнделікті сабаққа ұқыпты дайындалуын талап етеді;
6) Оқушылардың пәнге қызығушылығын,ынтасын арттырады;
7) Оқушылардың   жауаптарды   салыстырып,дұрыс   жауабын   таңдай   білуге,өз
бетінше қорытынды жасай білуге дағдыландырады;
8) Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамытады;
9) Барлық оқушылардың білімін бағалауға болады.
Сабақтың   соңғы   кезіннәтижелерін   қорытындылайтын   кезеңін   қамтитын   оның
валеологиялық   компонентіне   тоқталып   өткім   келеді.Бағаоқушыларды   үйренуге
талпындыратын   негізгі   құралдардың   бірі.Жоғары   баға   баланы   қанағаттандырып   алға
тартады,төмен   баға   оларды   ренжітіп,оқығысы   келмейтін   сәттер   туғызады.Сондықтан
оқушының неге ондай баға алғанын түсіндіріп кеткен дұрыс.Мұғалімнің осылай ауызша
берген   түсініктемесі   оқушының   көңілінің   пәстігін   жойп,оған   үміт   отын   жағып,алға
ұмтылуға   талпындыруы   тиіс.Сол   себепті   сабақ   соңында   оқушының   барлық   істеген
жұмысын қорытындылап баға қойған дұрыс болады.
Сабақтың   қызықты   да   түсінікті   болуы   мұғалімнің   шеберлігі   мен   ізденімпаздығына
тікелей   байланысты.Оқушылардың   пәнге   қызығушылығын   арттыру   үшін   сабақты
түрлендіріп өту керек.Осындай жұмыс барысында жаңашыл мұғалімдердің тәжірибесіне
сүйене   отырып   сабақты   түрлі   іскерлік   ойындар,жарыстар   түрінде,пәнаралық   байланыс түрінде,көрнекіліктермен,дидактикалық   материалдар   пайдалана   отырып   өтсек   балалар
қызығатын сияқты.

file_name: Деңгейлік тапсырмалар.doc

intro: Бұл ғылыми мақалада информатика пәнінен  дидактикалық материалдарды пайдалану арқылы оқушыларды өз бетімен білім алуға дағдыландыру баяндалады. Дидактикалық ойындар – сыныпта жүргізілетін жұмыстардың ең қызықтысы.Ойынның қай түрі болса да,оқушыларды өзіне тартып әкететіні белгілі.Оқушылардың пәнге қызығуын шығармашылықпен ойлауын және білім сапасын арттыруда сабақта қолданылатын ойые элементтерінің рөлі зор.Ойые элементтерін пайдаланудың оқушылар білімін тиянақты етудегі зор мүмкіндігін ескере отырып,мен өз іс тәжірибемде бірнеше ойые түрлерін қолданамын.Сабақта ойын элементтерін қолдану оқушылардың жоғары көңіл күйін туғызады.Ал мұның өзі оқушының белсенділігін,дербес ойлануын,қызығуын арттырып,сабақты қабылдауға,барынша қолайлы ықпалын тигізеді.Ойынның қандай түрі болса да жалқау,енжар балалардың ынтасын арттырып,білімген қызықтырады.


extracted_text:
Урок: Математика
Класс: 1 класс
Тема:
Сложение и вычитание чисел в пределах 20 без перехода через разряд. Закрепление
Цель:  актуализация
приобретенных знаний по теме «Сложение и вычитание чисел в пределах 20 »
Задачи:
·
повторить
десятичный состав чисел от 10 до 20, прямой и обратный счёт от 1 до 20;
·
закрепить
вычислительные навыки в пределах 20 без перехода через разряд;
·
закрепить
навыки решения простых задач;
·
повысить
мотивацию учащихся за счёт игровых форм.
Тип
урока: урок  по комплексному применению знаний.
Формы и методы, применяемые на уроке:
Формы: традиционная
с элементами игры, индивидуальная, парная, групповая.
Методы: эвристический
метод, наглядный, практический.
Оборудование урока: Учебник «Математика» 1 класс, автор Т.М. Чеботаревская, ВВ Николаева,
Минск, «Национальный институт образования», 2015 год; рабочая тетрадь,
карандаш; демонстрационный ПК (мультимедийный проектор);презентация.
Технологии: игровая,
групповая, ИКТ технология, здоровьесберегающая.
Продолжительность урока: 35 мин.

Ход урока
І. Организационный  этап
Психологический настрой учащихся
Прозвенел
звонок-
Начинается
урок.
- Сегодня к нам на урок
пришли гости. Давайте поприветствуем их.
Мы за парты дружно сели
И на доску поглядели.
Работаем старательно,
Слушаем внимательно.
Мы хороший, дружный класс.
Всё получится у нас.
Нарисуйте своё настроение
в начале урока на индивидуальных листах.
ІІ. Этап актуализации  субъективного опыта
учащихся
1)Постановка
целей и задач урока
Ребята, сегодня  у нас необычный урок математики.
Мы с вами совершим  путешествие в сказку. Узнаем много нового и интересного, а
заодно закрепим знания, полученные на предыдущих уроках.
В конце урока вы мне расскажите,
какие задания  вы выполняли, что мы с вами закрепляли и что нового узнали на
уроке, с какими трудностями столкнулись.
 Сначала давайте отгадаем с какими
героями и какой сказки мы с вами совершим путешествие в страну «Математика».
Какие
качества мы возьмём с собой в путешествие?
 Слайд
2   «Лень. Внимание. Скука. Находчивость. Трудолюбие.
Усталость. Дружба. Воспитанность.»

2). Устный счёт: Слайд 3

          Перед вами первое задание.
а)
Прочитайте числа, назовите однозначные, двузначные. Поставьте их в  порядке убывания.
20  7  10  14   18   11  19
и
прочитаем название героя сказки, который будет путешествовать вместе с нами по
стране Математика. Какое слово получилось?  Маша
Путешествие это интересное, но опасное. Только
сильные, дружные, смелые смогут преодолеть все трудности.
Маша перепутала все числа. 4, 14, 19,  9, 17, 0, 6,
12.
- Поставить в порядке возрастания.
-Назвать однозначные, двузначные числа.
-Назовите соседей числа 13, 20 , 10.
-Назовите число в котором 1дес. 2 ед, 1дес, 3 дес. 5
ед, 6 ед.
-Назовите числа в котором десятки и единицы записаны
одинаковыми цифрами? (11,22,33,44,55,66,77,88,99)
-Как называются числа при сложении? Вычитании?
-При увеличении числа на единицу нужно назвать какое
число? (Следующее за ним)
-При уменьшении числа на единицу нужно назвать какое
число? (Предшествующее ему)
Слайд
4. Молодцы
вы правильно ответили на все вопросы, отправляемся дальше.

Слайд 5. Составь числа
10.

Задание Маши. Помогите заселить домик числами. Взяли
веера и показываем число, начиная с верхнего этажа. Молодцы. Отправляемся
дальше.
ІІІ.
Этап обобщения и систематизации знаний
1)
Повторение.
Дифференцированное задание.
Работаем
над заданием №2 в карточках
Выберите задание по своим силам -
знаниям.
1-
Лёгкое
(средний уровень),
2-
Посложнее
(достаточный)
3-Сложнее
( высокий )

Задание 1

Задание 2

Задание 3

5….2
16….12
7…..17
9…6
9…..9

18…10+7
18-1...16
13-3...9
10+3...15
12+1…12

18…10+7
13-3...9
10+3...15+1
12- 10…2+1
10+5…16-1

Сравнить.

Проверка.
На линеечках самооценки оцените свою работу.
Покажите
свою оценку «Пуговичкой»
Молодцы справились с этим заданием.
Помогите Маше собрать яблочки.  ( Сумма и разность чисел) Слайд 7.

2.)Физкультминутка
«Яблочко»
3.)Работаем над заданием №3 в
карточках (Дифференцированное задание)
Выберите задание по своим силам -
знаниям.
1-
Лёгкое
(средний уровень),
2-
Посложнее
(достаточный)
3-Сложнее
( высокий )

Задание 1

Задание 2

Задание 3

5+2=
8-4=
16+1=
10+9=
3+3=
12-1=

12...1=11
14...10=4
10...6=16
19...1=20
10+8=...
17-7=...

2+...=13
...-10=5
18…10+8
18-2...17
12- ...=2
10+...=16

Проверка.
На линеечках самооценки оцените свою работу.
Покажите
свою оценку «Пуговичкой»
Ну что ж, с этим испытанием вы справились. Теперь мы
можем отправляться дальше выполнять задания.
Слайд 8

Молодцы, вы справились с этим заданием.
4.)Поможем составить задачи о яблочках на яблоньке
Маше.
Проверка.
Слайд
9

Взаимопроверка.
На линеечках самооценки оцените свою работу.
Покажите
свою оценку «Пуговичкой».
5.)Работа
в группах
Маша
при записи примеров потеряла все знаки. Давайте поможем ей.
14*
4*2 = 20,
14*
4*2 = 16,
14*
4*2 = 12,
14*
4*2 = 8.
Проверка.

6.)Музыкальная
пауза «Дружба»
А
вот помогли ли вам сегодняшние задания повторить и закрепить знания, мы узнаем,
если выполним последнее задание тест.
ІV.
Этап  контроля и самоконтроля знаний
Я
читаю вопросы, а вы записываете в карточках  если да , то+, если нет, то -.
Ответ
«Да» знак «+», ответ «Нет» знак « -.»
1)
17 больше 16, +
2)
К 8 прибавить 1 будет 10. –
3)9-
это наибольшее однозначное число. +
4)
15- это круглое. –
5)
16 увеличить на 3 будет 13.-
6)
14 увеличить на 2 будет 16.+
7)
17 уменьшить на 7 будет 1 десяток.+
8)От
перестановки мест слагаемых сумма изменяется.-
9)
Числа при вычитании называются: слагаемое, слагаемое, сумма-
10)
В гараже было 10 машин, 2 приехали. Правда, что стало их12.+
Взаимопроверка. Слайд 10

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

+

-

+

-

-

+

+

-

-

+

V.
Этап  коррекции знаний
VІ.
Этап
подведения итогов занятия
 Учитель: Вот и закончилось наше воображаемое путешествие.
Давайте еще раз вспомним, что же мы делали на уроке.

Слайд
11
Продолжите
предложение:
– Я понял, что…
– Было интересно…
– Было трудно…
–Мне захотелось похвалить себя за …
VІІ.
Этап
рефлексии. Слайд 12

На
линеечках самооценки оцените свою работу.
Покажите
на какой лесенке успеха вы сегодня работали на уроке.
Настроение
в конце урока  нарисуйте.
Награждение
детей медалями за работу на уроке. Урок окончен, спасибо за работу.

file_name: Математика 1 класс 1.docx

alt: Урок: Математика Класс: 1 класс

alt: Ход урока І. Организационный этап

alt: Устный счёт: Слайд 3

alt: Слайд 5. Составь числа 10.

alt: Физкультминутка «Яблочко» 3

alt: Молодцы, вы справились с этим заданием

intro: Презентация к уроку математики в 1 классе по теме" Сложение и вычитание чисел в пределах 20 без перехода через разряд. Закрепление"

математика

group: Дисциплины

title: Урок математики. 1 класс Тема: Сложение и вычитание чисел в пределах 20 без перехода через разряд. Закрепление


extracted_text:
Быть   верным   своей   мечте   и   осуществить   её,   преодолевая
трудности, или сдаться, предпочтя спокойную, размеренную и скучную
жизнь,   –   вот   одна   из   вечно   актуальных   проблем,   которую   поднимает
Сергей Викторович Мизеров в предложенном для анализа тексте.
Существует мнение, что к пятнадцати годам мы должны чётко
представлять, кем хотим стать, какую дорогу выбрать, чтобы определить
цель   и   идти   к   ней   неотступно.   Первоначально   наши   желания
представляются в виде мечты. Мы так и формулируем свои планы на
будущее: «Я мечтаю стать…»
С.В.   Мизеров   считает,   что   неосуществлённая   мечта   всю   жизнь
преследует человека, сердце которого стонет «от щемящей боли». На
примере своего героя Кольки Велина, который мечтал стать лётчиком,
автор   убеждает   нас   в   том,   что,   если   мы   хотим   прожить   счастливую
жизнь, нельзя предавать мечту, как это сделал Колька. Оказавшись один,
далеко от дома, он вдруг испугался и както очень легко отказался от
своей мечты. Будучи уже взрослым, семейным и, казалось бы, давно и
самостоятельно сделавшим выбор, герой продолжает, как и в юности,
мечтать о полётах. Ему «хочется повыше подпрыгнуть и хотя бы разок
глотнуть … свежести».
Но что он сделал для того, чтобы приблизиться к своей мечте?
Ничего! А если быть точной – даже не свернул с полпути, а сошёл с него
в   самом   начале,   не   попытавшись   всерьёз   её   осуществить,   потому   что
струсил.
Я   согласна   с  позицией   автора,  так  как   уверена  в  том,  что  все
открытия,   сделанные   великими   людьми,   первоначально   возникли   в   их
воображении в виде мечты. А человек, имеющий мечту и стремящийся
превратить её в реальность, неотступно идёт вперёд, покоряя всё новые и
новые вершины. В подтверждение своей точки зрения хочу обратиться к
книге И. Сергеева «Иван Андреевич Крылов». Великий баснописец уже в
тринадцать   лет   «понимал,   что   самое   опасное   для   человека   –   это
покорность судьбе» и что «люди любят мечтать, но не умеют как следует
желать».   Крылову   пришлось   преодолеть   много   трудностей,   но   он   не
отступил от своей мечты «сделаться сочинителем» и, как мы все знаем,
блестяще осуществил её.
И   у   меня,   как,   наверное,   у   всякого   человека,   есть   мечта.   Она
связана с будущей профессией и определяет мою жизненную цель стать
настоящим   профессионалом   в   своём   деле.   И   на   начальном   этапе   я
должна учиться так, чтобы, по примеру Б. Пастернака, «во всём дойти до
самой сути». А для этого необходимо много трудиться. Я это хорошо
понимаю.
К1.
Формулировка
проблемы
исходного
текста.
К2.
Комментарий к
сформулированн
ой проблеме
исходного
текста.
К3.
Отражение
позиции автора
исходного
текста.
К4.
Аргументация
экзаменуемым
собственного
мнения по
проблеме.
Мечты и стремление их осуществить и являются, на мой взгляд,
той движущей силой, которая заставляет нас идти вперёд, созидать и
проживать счастливую жизнь.
Заключение
ПИШЕМ ЭССЕ ПО ТЕКСТУ (ЕГЭ)

file_name: Готовимся к ЕГЭ_образецЭссе.docx

intro: Образец эссе  по тексту С.В. Мизерова поможет при подготовке к ЕГЭ по русскому языку. Текст эссе расположен в таблице с указанием критериев 1, 2, 3, и 4, что даёт возможность  "увидеть"  не только структуру работы, логически последовательное расположение частей, но и её смысловую цельность.

title: Готовимся к ЕГЭ по русскому языку (образец эссе)


extracted_text:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Яконурская средняя общеобразовательная школа» «РАССМОТРЕНО»
на заседании кафедры
здоровья, культуры
и творчества
Руководитель кафедры:
________/А.А. Лутцева/
Протокол № 1
от «25» августа 2017г.
   «СОГЛАСОВАНО»
Зам.директора по УВР
«____» _________ 2017г.
________А.М. Яграшева/
«УТВЕРЖДАЮ»
Директор МБОУ
«Яконурская СОШ»
Приказ № 42/2о/д
 от «29» августа 2017г.
__________/А.В. Некоров/
РАБОЧАЯ ПРОГРАММА
по Изобразительному искусству
для 5 класса
 на 2017  2018 учебный год
Количество часов: всего – 35 часов, в неделю – 1 час

Учитель изобразительного искусства
Лутцева Алла Армисовна
с. Яконур
 2017
2 1. Пояснительная записка
Настоящая   рабочая   программа   составлена   на   основании   следующих   нормативных
документов:
 Федерального закона от 29.12.2012 г. № 273ФЗ (ред. от 04.06.2014, с изм. от 04.06.2014)
«Об образовании в Российской Федерации»;
   Приказа   Минобрнауки   от   17   12.2010   г.   №1897  (ред.   от   29.12.2014)   "Об   утверждении
федерального государственного образовательного стандарта основного общего образования" (от
29.12.2014 №1644, от 31.12.2015 N1577);
 Постановление Главного государственного санитарного врача РФ от 29.12.2010 г. № 189
(ред.   от   25.12.2013г.,   24.11.2015г.)   «Об   утверждении   СанПиН   2.4.2.282110   «Санитарно
эпидемиологические  требования к условиям и организации обучения в общеобразовательных
учреждениях» (Зарегистрировано в Минюсте России 03.03.2011 г. № 19993);
 Приказом Министерства образования и науки Республики Алтай от 20 апреля 2016г. №618
«Об утверждении  регионального перечня учебных пособий, рекомендуемых к использованию
при реализации образовательных программ основного общего и среднего общего образования в
общеобразовательных организациях Республики Алтай»;
 Приказ «Об утверждении Положения о рабочих программах» МБОУ «Яконурская СОШ»
№42/1о/д от 26.08.2017г.
 Приказ «О внесении изменений и дополнений в основных образовательных программах
основного общего образования на 20172018 учебный год» МБОУ «Яконурская СОШ» № 42/2/1
о/д от 29.08.2018г;
Устава Школы, основной образовательной программы ООО, учебного плана.
В   основе   данной   рабочей  программы   использована   программа   общеобразовательных
учреждений   «Изобразительное   искусство.   59   классы»  автор:
 Неменский,   Б.   М.
Изобразительное   искусство:   5   классы:   рабочие   программы   /   Б.   М.   Неменский   [и   др.].   –
М.:Просвещение, 2011.
Рабочая   программа   ориентирована   на   использование   учебников:  Горяева   Н.А.
Изобразительное искусство. Декоративноприкладное искусство в жизни человека. 5 класс / Н.
А. Горяева, О. В. Островская; под ред. Б. М. Неменского. — М., 2012. Горяева Н.А., Островская
О.В.   Декоративноприкладное   искусство   в   жизни   человека:   Учебник   по   изобразительному
искусству для 6 класса/Под ред. Б.М. Неменского. М.: Просвещение, 2016.
Цели:  развитие целостного эстетического восприятия природы и  окружающей жизни и их
отображения   в   произведениях   различных  видов   отечественного   и   зарубежного   искусства;
формирование навыков посильного создания художественного образа природы и человека в
собственном изобразительном и декоративноприкладном творчестве.
Задачи:
 воспитывать эстетическое отношение к действительности и формировать мировосприятие
учащихся средствами искусства;
 раскрывать художественнообразный язык изображения окружающей действительности в
различных видах и жанрах изобразительного искусства (пейзаж, натюрморт, портрет, анимали
стический жанр);
 углублять   представления   учащихся   об   основах   реалистического  изображения   объектов
природы и о специфике художественного изображения природы и человека в изобразительном,
народном и декоративноприкладном искусстве;

знакомить с элементами художественного конструирования через создание собственных
3 композиций в объеме или использование сочетаний плоскостных и объемнопространственных
приемов;
 показывать   неповторимое   своеобразие   русской   народной   культуры   через   раскрытие
художественного языка народного искусства на примере выдающихся памятников деревянного
зодчества, а также на примере характерных признаков регионального и национального типов
народного деревянного зодчества;
 развивать   умения   учащихся   работать   в   разных   видах   художественнотворческой
деятельности и творчески использовать выразительные средства в процессе создания собственной
изобразительной, декоративной или пространственной композиции;
 развивать воображение и ассоциативное мышление учащихся  на основе межпредметных
связей и демонстрации произведений разных художников или различных видов искусства;
 развивать художественный вкус, аналитические способности и  эстетическую мотивацию
учащихся   при   создании   ими   собственной   художественной   композиции,   а   также   в   процессе
просмотра и обсуждения выполненных работ в классе.
2. Планируемые результаты освоения учебного предмета
В   соответствии   с   требованиями   к   результатам   освоения   основной   образовательной
программы   общего   образования   Федерального   государственного   образовательного   стандарта
обучение на занятиях  по изобразительному искусству  направлено  на достижение  учащимися
личностных, метапредметных и предметных результатов.
Личностные   результаты  отражаются   в   индивидуальных   качественных   свойствах
учащихся,   которые   они   должны   приобрести   в   процессе   освоения   учебного   предмета
«Изобразительное искусство»:

воспитание   российской   гражданской   идентичности:   патриотизма,   любви   и   уважения   к
Отечеству, чувства гордости за свою Родину, прошлое и настоящее многонационального
народа   России;   осознание   своей   этнической   принадлежности,   знание   культуры   своего
народа, своего края, основ культурного наследия народов России и человечества; усвоение
гуманистических, традиционных ценностей многонационального российского общества;
 формирование ответственного отношения к учению, готовности и способности обучающихся
к саморазвитию и самообразованию на основе мотивации к обучению и познанию;
 формирование   целостного   мировоззрения,   учитывающего   культурное,   языковое,   духовное
многообразие современного мира;
 формирование   осознанного,   уважительного   и   доброжелательного   отношения   к   другому
человеку, его мнению, мировоззрению, культуре; готовности и способности вести диалог с
другими людьми и достигать в нём взаимопонимания
 развитие морального сознания и компетентности в решении моральных проблем на основе
личностного   выбора,   формирование   нравственных   чувств   и   нравственного   поведения,
осознанного и ответственного отношения к собственным поступкам;
 формирование   коммуникативной   компетентности   в   общении   и   сотрудничестве   со
сверстниками, взрослыми в процессе образовательной, творческой деятельности;
 осознание значения семьи в жизни человека и общества, принятие ценности семейной жизни,
уважительное и заботливое отношение к членам своей семьи;
 развитие эстетического сознания через освоение художественного наследия народов России и
мира, творческой деятельности эстетического характера.
Метапредметные результаты  характеризуют уровень сформированности универсальных
способностей   учащихся,   проявляющихся   в   познавательной   и   практической   творческой
деятельности:
4 





умение самостоятельно определять цели  своего обучения, ставить и формулировать  для
себя новые задачи в учёбе и познавательной деятельности, развивать мотивы и интересы
своей познавательной деятельности;
умение самостоятельно планировать пути достижения целей, в том числе альтернативные,
осознанно  выбирать  наиболее   эффективные  способы  решения  учебных  и   познавательных
задач;
умение соотносить свои действия с планируемыми результатами, осуществлять контроль
своей   деятельности   в   процессе   достижения   результата,   определять   способы   действий   в
рамках предложенных условий и требований, корректировать свои действия в соответствии
с изменяющейся ситуацией;
умение оценивать правильность выполнения учебной задачи, собственные возможности её
решения;
владение   основами   самоконтроля,   самооценки,   принятия   решений   и   осуществления
осознанного выбора в учебной и познавательной деятельности;
умение организовывать учебное сотрудничество и совместную деятельность с учителем и
сверстниками; работать индивидуально и в группе: находить общее решение и разрешать
конфликты   на   основе   согласования   позиций   и   учёта   интересов;   формулировать,
аргументировать и отстаивать своё мнение.
Предметные   результаты  характеризуют   опыт   учащихся   в   художественнотворческой
деятельности, который приобретается и закрепляется в процессе освоения учебного предмета:
 формирование основ художественной культуры обучающихся как части их общей духовной
культуры, как особого способа познания жизни и средства организации общения; развитие
эстетического,
  эмоциональноценностного   видения   окружающего   мира;   развитие
наблюдательности,   способности   к   сопереживанию,   зрительной   памяти,   ассоциативного
мышления, художественного вкуса и творческого воображения;
 развитие   визуальнопространственного   мышления   как   формы   эмоциональноценностного
освоения   мира,   самовыражения   и   ориентации   в   художественном   и   нравственном
пространстве культуры;
 освоение художественной культуры во всём многообразии её видов, жанров и стилей как
материального выражения духовных ценностей, воплощённых в пространственных формах
(фольклорное   художественное   творчество   разных   народов,   классические   произведения
отечественного и зарубежного искусства, искусство современности);
 воспитание   уважения   к   истории   культуры   своего   Отечества,   выраженной   в   архитектуре,
изобразительном   искусстве,   в   национальных   образах   предметноматериальной   и
пространственной среды, в понимании красоты человека;
 приобретение опыта создания художественного образа в разных видах и жанрах визуально
пространственных   искусств:
  скульптура),
декоративноприкладных,   в   архитектуре   и   дизайне;   приобретение   опыта   работы   над
визуальным образом в синтетических искусствах (театр и кино);
  изобразительных   (живопись,
  графика,
 приобретение опыта работы различными художественными материалами и в разных техниках
в   различных   видах   визуальнопространственных   искусств,   в   специфических   формах
художественной деятельности, в том числе базирующихся на ИКТ (цифровая фотография,
видеозапись, компьютерная графика, мультипликация и анимация);
 развитие   потребности   в  общении   с   произведениями   изобразительного   искусства,   освоение
практических   умений   и   навыков   восприятия,   интерпретации   и   оценки   произведений
искусства; формирование активного отношения к традициям художественной культуры как
смысловой, эстетической и личностно значимой ценности;
 осознание   значения   искусства   и   творчества   в   личной   и   культурной   самоидентификации
5 личности;
 развитие   индивидуальных   творческих   способностей   обучающихся,
устойчивого интереса к творческой деятельности.
  формирование
3. Содержание программы
Тема года для 5 класса: Декоративноприкладное искусство в жизни человека
Раздел 1: ДРЕВНИЕ КОРНИ НАРОДНОГО ИСКУССТВА (8 часов)
Истоки языка декоративного искусства идут от народного крестьянского искусства. Язык
крестьянского   прикладного   искусства   —   условносимволический.   Учащихся   необходимо
подвести  к  пониманию   того,   что   форма   и   цвет   выступают   здесь   в   роли   знака,
символизирующего определенную идею, а не изображающего конкретную реальность.
Традиционные   образы   народного   (крестьянского)   прикладного   искусства   —   солярные
знаки,   конь,   птица,   матьземля,   древо   жизни   —   как   выражение   мифопоэтических
представлений   человека   о   мире,   как   память   народа.   Декоративные   изображения   как   обо
значение жизненно важных для человека смыслов, их условносимволический характер.
Единство  конструкции  и декора в традиционном русском жилище. Отражение картины
мира в трехчастной структуре и образном строе избы (небо, земля, подземноводный мир).
Создание поисковых групп по направлениям народного искусства.
Устройство   внутреннего   пространства   крестьянского   дома,   его   символика   (потолок   —
небо, пол — земля, подпол — подземный мир, окна — очи, свет и т. д.). Жизненно важные
центры в крестьянском доме: печное пространство, красный угол, круг предметов быта, труда
и включение их в пространство дома. Единство пользы и красоты. Русские прялки, деревянная
фигурная  посуда, предметы  труда — область  конструктивной  фантазии, умелого  владения
материалом.   Органическое   единство   пользы   и   красоты,   конструкции   и   декора.   Подробное
рассмотрение   различных   предметов   народного   быта,   выявление   символического   значения
декоративных элементов.
Народный   праздничный   костюм   —  целостный   художественный   образ.   Северорусский   и
южнорусский   комплекс   одежды.   Разнообразие   форм   и   украшений   народного   праздничного
костюма в различных республиках и регионах России.
Форма   и   декор   женских   головных   уборов.   Выражение   идеи   целостности   мира,
нерасторжимой связи земного и небесного в образном строе народной праздничной одежды.
Календарные   народные   праздники   —  это  способ   участия   человека,   связанного   с   землей,   в
событиях   природы   (будь   то   посев   или   созревание   колоса),   это   коллективное   ощущение
целостности мира. Обрядовые действия народного праздника, их символическое значение.
Раздел 2: СВЯЗЬ ВРЕМЕН В НАРОДНОМ ИСКУССТВЕ (8 ч)
Народное искусство сегодня живет не в крестьянском быту, а в иной среде — городской, и
совершенно иной жизнью. Задача — дать учащимся понимание этих форм бытования народных,
крестьянских   традиций   в   современной   жизни,   а   также   дать   представление   об   общности
народных художественных промыслов и их различиях. Тема предполагает акцент на местных
художественных промыслов.
Живучесть древних образов (коня, птицы, бабы) в современных народных игрушках, их
сказочный   реализм.   Особенности   пластической   формы   глиняных   игрушек,   принадлежащих
различным художественным промыслам. Единство формы и декора в игрушке. Цветовой строй
и основные элементы росписи филимоновской, дымковской, каргопольской и других местных
форм игрушек.
Из   истории   развития   гжельской   керамики,   слияние   промысла   с   художественной
6 промышленностью. Разнообразие и скульптурность посудных форм, единство формы и декора.
Особенности   гжельской   росписи:   сочетание   синего   и   белого,   игра   тонов,   тоновые
контрасты, виртуозный круговой мазок с растяжением, дополненный изящной линией.
Из   истории   развития   городецкой   росписи.   Подробное   рассмотрение   произведений
городецкого промысла. Единство формы предмета и его декора. Птица и конь — главные герои
городецкой   росписи.   Розаны   и   купавки   —   основные   элементы   декоративной   композиции.
Композиция   орнаментальной   и   сюжетной   росписи:   изящество   изображения,   отточенность
линейного рисунка. Основные приемы городецкой росписи.
Из   истории   художественного   промысла.   Разнообразие   форм   подносов   и   вариантов
построения цветочных композиций. Жостовская роспись — свободная кистевая живописная
импровизация.   Создание   в   живописи   эффекта   освещенности,   объемности   букета   цветов.
Основные приёмы жостовского письма, формирующие букет: замалевок, тенежка, прокладка,
бликовка, чертежка, привязка.
Промыслы как искусство художественного сувенира. Место произведений промыслов в
современном быту и интерьере.
Проведение беседы или занимательной викторины. Поисковые группы активно используют
собранный   материал   во   время   обобщения   информации   о  тех   промыслах,   которые   не   были
затронуты на уроках этой четверти, а также задают вопросы классу, предлагают открытки для
систематизации зрительного материала по определенному признаку.
К этому занятию учащиеся готовят выставку работ для более полного обобщения темы
четверти.
Раздел 3 ДЕКОР — ЧЕЛОВЕК, ОБЩЕСТВО, ВРЕМЯ (10ч)
Это одна из важнейших тем в понимании роли декоративных искусств в жизни общества в
целом и каждого человека в отдельности.
Осознание   роли   искусства   украшения   в   формировании   каждого   человека   и   любого
человеческого коллектива необходимо для грамотного использования в своей жизни предметов
декоративного искусства.
Беседа на тему «Какую роль играет декоративное искусство в организации общества, в
регламентации норм жизни его членов, в различии людей по социальной принадлежности».
Все предметы декоративного искусства несут на себе печать определенных человеческих
отношений. Украсить — значит наполнить вещь общественно значимым смыслом, определить
роль ее хозяина. Эта роль сказывается на всем образном строе вещи.
Эту тему предлагается раскрыть на примерах роли декоративного искусства в Древнем
Египте.   Подчеркивание   власти,   могущества,   знатности   египетских   фараонов   с   помощью
декоративного искусства. Символика украшений Древнего Египта, их связь с мировоззрением
египтян. Символика цвета в украшениях. Отличие одежд высших и низших сословий общества.
Одежда, костюм не только служат практическим целям, они и являются особым знаком —
знаком положения человека в обществе и его намерений, т. е. его роли. Эту тему предлагается
раскрыть   на   материале   декоративного   искусства   Древнего   Китая   (где   была   очень   строгая
регламентация в одежде людей разных сословий) и декоративного искусства Западной Европы
XVII века (эпоха барокко).
Декоративность,   орнаментальность,   изобразительная   условность   искусства   геральдики.
Герб возник как знак достоинств его владельца, символ чести рода. Сегодня это отличительный
знак   любого   человеческого   сообщества   —   государства,   страны,   города,   партии,   фирмы,
символизирующий отличие от других общностей, объединений.
7 Раздел 4 ДЕКОРАТИВНОЕ ИСКУССТВО В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ (9 ч)
Знакомство с современным выставочным декоративноприкладным искусством и создание
коллективной работы в материале для украшения школы. Работа может быть сделана в любом
материале   и   может   осуществляться   силами   одного   класса   или   параллелью   классов,
работающих по данной теме. Учитель выступает здесь в роли режиссера и главного художника.
Тема. Современное выставочное искусство
Многообразие   материалов   и   техник   современного   декоративноприкладного   искусства
(художественная керамика, стекло, металл, гобелен, роспись по ткани, моделирование одежды
и   т.   д.).   Новое   понимание   красоты   современными   мастерами   декоративноприкладного
искусства. Пластический язык материала и его роль в создании художественного образа. Роль
выразительных средств (форма, цвет, фактура и др.) в построении декоративной композиции в
конкретном материале.
Творческая интерпретация древних образов народного искусства в работах современных
художников.
Создание декоративной работы в материале (творческий проект)
В конце учебного года устраивается отчетная выставка работ учащихся по декоративно
прикладному искусству, которую можно организовать как праздник «Украсим школу своими
руками».
•   воспитание   эмоциональноценностного,   эстетического   отношения   к   современному
декоративноприкладному искусству, уважения к творчеству профессиональных художников,
интереса и потребности в общении с произведениями современного искусства и к декоративному
творчеству;
•   развитие   образноассоциативного   мышления   как   формы   освоения   мира,   творческих
способностей, эстетических чувств, зрительной памяти, фантазии и воображения;
• формирование целостной картины мира средствами декоративноприкладного искусства
во   всём   многообразии   его   проявлений   (художественное   стекло,   художественный   металл,
керамика, гобелен, роспись по тканям и т. д.);
•   развитие   самостоятельности   и   навыков   сотрудничества   (коммуникативной
компетентности)   в   процессе   осуществления   коллективных   форм   деятельности,   связанных   с
созданием   общественно   значимого   художественного   продукта   для   украшения   школьных
интерьеров.
4. КАЛЕНДАРНОТЕМАТИЧЕСКОЕ ПЛАНИРОВАНИЕ
5 класс
Содержание материала
Дата проведения
Количество
часов
урока
По плану
По
факту
I. Древние корни народного искусства
Древние образы в народном искусстве
Декор русской избы.
Внутренний мир русской избы.
Конструкция   и   декор   предметов   народного
быта.
8
1
1
1
1
06.09
13.09
20.09
27.09
№
урока
в
№
урока
в
году
теме
1.
2.
3.
4.
1
2
3
4
8 5.
6.
7.
8.
9.
5
6
7
8
1
10. 2
11. 3
12. 4
13. 5
14. 6
15. 7
16. 8
17. 1
18. 2
19. 3
20. 4
21. 5
22. 6
23. 7
24. 8
25. 9
26. 10
Образы   и   мотивы   в   орнаментах   русской
народной вышивки.
Народный праздничный костюм.
Национальный костюм алтайского народа.
Народные праздничные обряды.
II. Связь времен в народном искусстве
Древние   образы   в   современных   народных
игрушках.
Богородская   деревянная   резная   игрушка   с
элементами движения.
Искусство   Гжели.   Истоки   и   современное
развитие промысла.
Искусство   Городца.   Истоки   и   современное
развитие промысла.
Искусство   Хохломы.   Истоки   и   современное
развитие промысла.
Искусство   Жостово.   Истоки   и   современное
развитие промысла.
Щепа. Роспись по лубу и дереву.
Роль народных  художественных  промыслов
в современной жизни (обобщение темы)
1
1
1
1
8
1
1
1
1
1
1
1
1
III.
Декор   –   человек,
время.
Зачем людям украшения.
  общество,
10
Роль   декоративного   искусства   в   жизни
древнего общества.
Декоративное искусство Древней Греции.
Украшения в жизни древних обществ.
Декоративное искусство Древнего Египта.
Одежда говорит о человеке.
Декоративноприкладное   искусство   Древней
Греции и Древнего Рима
Декоративноприкладное искусство Древнего
Китая
О чём рассказывают нам гербы и эмблемы.
Роль   декоративного   искусства   в   жизни
человека и общества (обобщение темы)
искусство
IV. Декоративное

в
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
9
04.10
11.10
18.10
25.10
08.11
15.11
22.11
29.11
06.12
13.12
20.12
27.12
17.01
24.01
31.01
07.02
14.02
21.02
28.02
07.03
14.03
21.03
9 27. 1
28. 2
29. 3
30. 4
31. 5
32. 6
33. 7
34. 8
35. 9
современном мире
Современное выставочное искусство.
Ты сам – мастер декоративно –прикладного
искусства.
 (Русская тряпичная кукла).
Ты сам – мастер декоративноприкладного
искусства.
(Нарядные декоративные вазы)
Ты сам – мастер декоративно прикладного
искусства.
(Лоскутная аппликация)
Ты сам – мастер декоративно прикладного
искусства.
(Витраж)
Ты сам – мастер декоративноприкладного
искусства.
(Коллаж)
Ты сам – мастер декоративноприкладного
искусства.
(Мозаика)
Ты сам – мастер декоративноприкладного
искусства.
(Декоративные игрушки из пеньковой
веревки)
Обобщение тем года  тест. Выставка работ
учащихся по декоративноприкладному
искусству на тему «Украсим школу своими
руками»
04.04
11.04
18.04
25.04
02.05
16.05
23.05
30.05
резерв
1
1
1
1
1
1
1
1
10 ЛИСТ КОРРЕКТИРОВКИ РАБОЧЕЙ ПРОГРАММЫ
Лутцевой Аллы Армисовны
по предмету Изобразительное искусство в 5 классе
на 20172018 учебный год
№ урока
по
тематичес
кому
плану
Причина
корректировк
и
До корректировки
Тема
Кол
во
часов
Способ
корректировк
и
После корректировки
Тема
Колво
часов
11 12

file_name: Рабочая прогр по ИЗО 5класс.doc

intro: Рабочая программа составлена на основе нормативных документов и соответствует требованиям ФГОС. Содержит пояснительную записку, планируемые результаты освоения учебного предмета, содержание учебного предмета и календарно-тематическое планирование с указанием количества часов, отводимых на усвоение каждой темы. Программа ориентирована на учебник "Декоративно-прикладное искусство в жизни человека. Авторы Н.А. Горяева и О.В. Островская.

title: Рабочая программа по изобразительному искусству ФГОС 5 кл