extracted_text:
Сабақ жоспары
Пән: Қазақстан тарихы
Тақырыбы: §1. ХYІІ – ХYІІІғғ жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күрес
Мақсаты:
Білімділік: Жоңғар шапқыншыларына қарсы қазақ халқының жанқиярлық күресін
жүйелеп кезең кезеңдерімен көрсету
Дамытушылық: Студенттердің өздігінен жұмыс істеуі арқылы олардың ойөрісін
дамытып, өзіне деген сенімін, пәнге деген қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік:Отанын сүюге, тарихимәдени ескерткіштерді қадірлеп, мақтанышпен
қарау сезімін ояту.
Сабақтың түрі: Лекция
Сабақтың әдісі: Аялдамалы дәріс(тірек конспект негізінде),оқулық,жұмыс дәптері
Сабақтың көрнекілігі:
2. «Қазақстан б.з.б. VII«б.з. VI ғасырларында »картасы
3. «Қазақстан Республикасының саяси картасы».
Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңі; 1)Сәлемдесу;2)Студенттердің сабаққа
қатысу деңгейін анықтау;3)Ынтазейіндерін сабаққа аудару;
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау:Өткен материалдарды қайталау.
Сабақтың жоспары:
1. Жоңғар хандығының құрылуы және оның басқыншылық саясаты
2. Орбұлақ шайқасы
3. Қарақұмдағы құрылтай
4. Ақтабан шұбырынды,алқакөл сұлама
5. 1727ж. Бұланты бойындағы шайқас
6. Аңырақай шайқас
Аялдамалы дәріс 1635 жылы Батыр коңтайшы бастаған Жоңғар хандығы құрылды. Ол Қазақстанның
оңтүстікшығыс жағында еді. 1640 жылы жоңғарлар «Далалық жарғы» деген атпен
әскери және азаматтық заңдар жинағын шығарды. Жоңғарлардың бірлігі нығайды,
әскери күшқуаты арта түсті. Соғыс жағдайы кезінде жоңғарлардың әрбір рулық
бөлімшесі өте қысқа мерзімнің ішінде жауынгерлік бірлік тобына айналып шыға келді.
Жоңғар хандығы жауынгерлерінің жалпы саны 100 мыңға дейін жететін қуатты атты
әскер шығара алатын еді. Олардың 60 мың жауынгері бар тұрақты әскері болды.
Жоңғария өзімен көрші мемлекеттердің жерін тартып алуды көксеген, барынша
әскерилендірілген мемлекетке айналды. Жоңғарлықтардың рухани бірлігін
қамтамасыз етуде Тибет ламалары елеулі рөл атқарды.
Жоңғарларда әскери ісқимылдар жасаудың ерекше тактикасы қалыптасқан
болатын. Олар ашық кең далада соғысуға машықтанған еді. Оқдәріні селитра мен
күкірттен өздері қолдан жасап алатын. Олардың қолынан қылыш, сауыт, дулыға
және басқа қаружарақ түрлерін жасау да келетін. XVII ғасырдың аяқ жағына қарай
жонғарларда білтелі мылтық пайда болды. Жоңғарлар тіпті зеңбірек жасауды да
үйреніп алды. Зеңбірек құюды оларға тұтқын болып қолға түскен швед Иоган
Густав Ренат үйретті. Жоңғарларда шекаралас жатқан мемлекеттердің аумағында
жүріп, қүпия ақпараттар жинаумен айналысатын жансыздардың — тыңшылардың
кең жүйесі құрылды.
Жоңғария тұғындары да қазақтар сияқты көшпелі және жартылай көшпелі халық
еді. Негізінен мал шаруашылығымен айналысатын. Халқының саны 1 миллионға
жуықтайтын. Жоңғарлар аз ғана уақыттың ішінде Алтайда тұратын көптеген ұсақ
Ұлыстарды бағындырып алған еді. Олар алымсалық төлеп тұрды, әскер қатарын
толықтырып отырды. Жоңғарияның өзімен көрші мемлекеттерге күшті қауіп
төндіргені соншалық, XVIII ғасырдың бірінші жартысында тіпті Қытайдың сыртқы
саяси кызметі негізінен осы мемлекетке қарсы күрес жүргізіп, оны әлсіретуге
бағытталды. Үш жүздің бірігуі
1710 жылы Үш жүздің басын қосқан Қарақұм жиынында жауға қарсы күш біріктіріп
тойтарыс беру жөнінде шешім қабылданды. Бөгембай батыр біріккен жасақтың
қолбасшысы болып бекітілді. 1711 – 12 жылдары 50 мың адамдық Қазақ хандығының
әскері Жоңғар хандығына басып кірді. Бұл қыста болған жорықты ойраттар
күтпеген болатын. 1713 жылы ойраттардың 3000 адамы бар әскер күшінің қарсы
шабуылы жеңіліске ұшырады. 1715 – 23 жылдары ойраттардың негізгі әскери күші
Цин империясы әскерлеріне қарсы соғысып жатыр еді. 1722 жылы Цин императоры
Кансидің өлімінен соң Севан Рабдан енді басты күшті Қазақ хандығына бағыштады.
Кенеттен жасалған шабуылды күтпеген қазақ қолы соғысқа дайын емес болатын.
Әскер күшін біріктіріп үлгермеген қазақ хандары елдің орталық аудандарына
шегінуге мәжбүр болды. 1723 жылы Севан Рабданның 100 000 адамдық жасағын
бастаған оның балалары Қалдан Серен мен Шоно қазақ ауылдарына басып кіріп,
ойран салды. Мұндай қанды жорықтар 1723 – 27 жылдары аралығында тағы да
бірнеше рет қайталанды. Бұл тарихта “Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама” деген
атпен қалған ел басына күн туған ауыр кезең еді. Тек 1726 жылы Қазақ хандығының
хандары мен сұлтандары, билері мен батырлары Күлтөбеде бас қосып, ойраттарға
қарсы күресті қайтадан ұйымдастыруға мүмкіндік алды. Қазақ халқының үш жүзінің
әскери күшін топтастыруда Төле би, Қазыбек би, Әйтеке билер үлкен рөл атқарды.
Бұланты – Білеуті өзендері аралығындағы жазықта болған жоңғар басқыншыларына қарсы соғыста қазақ жасақтары жау әскеріне күйрете соққы берді (қ. Бұланты –
Білеуті шайқасы). 65 000 қазақ қолы шамамен 40 мыңдық ойрат әскерлерін
талқандап, ірі жеңіске қол жеткізді. Қазақ жасақтары құрамында қырғыздар,
қарақалпақтар да ерлікпен шайқасты. Сыр бойына жеткен ойраттар қарақалпақ
ауылдарын да шапқыншылыққа ұшыратып, осының салдарынан қарақалпақтар
төменгі және жоғарғы болып екіге бөлінді.
Болат ханның үш жүздің басын косу
1726 жылы Жоңғар шапқыншылығы қазақтар мен оған көршілес жатқан Орта Азия
халықтарының шаруаларына ауыр зардаптарын тигізді. 1726 жылы Болат хан үш
жүздің хандары (Жолбарыс, Сәмеке, Әбілқайыр), билері мен батырларының,
сұлтандарының басын қосып, Ордабасыда өткен жиында Әбілқайыр хан бас
қолбасшылыққа тағайындалып, жауға қарсы жаңа стратег. шабуыл ұйымдастыру
келісілді (қ. Ордабасы). Әскери күшін біріктірген үш жүз жасақтар
Аңырақай шайқасы
Жоңғарлардың Қазақ хандығына шапқыншылығы оқиғалары
Күнайы — 1729 (1730)
Болған жері — Аңырақай
Нәтижесі: Аңырақай шайқасындағы жеңіс жоңғар соғысында бетбұрыс жасаған,
қазақ халқының рухын көтеріп, болашаққа деген сенімін бекітті. Халқымыз үшін
Аңырақай шайқасының маңызы орыстардың Бородино даласындағы, Еуропаның
біріккен қолының Ватерлоо, КСРО халықтарының Ұлы Отан соғысындағы
Сталинград түбіндегі жеңістерімен бірдей.
Бекіту сұрақтары:
Соғысушы жақтары
Қазақ хандығы Жөңғарлар
Қолбасшылары
Әбілқайыр хан,
Жолбарыс хан,
Қанжығалы, Бөгенбай,
Қаракерей Қабанбай, ?
Пәрменді күштері
? ?
Құрбандары мен қаза тапқандары ? ?
Бағалау:
Үй тапсырмасы: §1. ХYІІ – ХYІІІғғ жоңғар шапқыншылығына қарсы
азаттық күрес

file_name: 6 - сынып ХYІІ – ХYІІІғғ жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күрес.docx

intro:
жинаумен айналысатын жансыздардың — тыңшылардың кең жүйесі құрылды.
Жоңғария тұғындары да қазақтар сияқты көшпелі және жартылай көшпелі халық еді. Негізінен мал шаруашылығымен айналысатын. Халқының саны 1 миллионға жуықтайтын. Жоңғарлар аз ғана уақыттың ішінде Алтайда тұратын көптеген ұсақ Ұлыстарды бағындырып алған еді. Олар алым-салық төлеп тұрды, әскер қатарын толықтырып отырды. Жоңғарияның өзімен көрші мемлекеттерге күшті қауіп төндіргені соншалық, XVIII ғасырдың бірінші жартысында тіпті Қытайдың сыртқы саяси кызметі негізінен осы мемлекетке қарсы күрес жүргізіп, оны әлсіретуге бағытталды. Үш жүздің бірігуі
1710 жылы Үш жүздің басын қосқан Қарақұм жиынында жауға қарсы күш біріктіріп тойтарыс беру жөнінде шешім қабылданды. Бөгембай батыр біріккен жасақтың қолбасшысы болып бекітілді. 1711 – 12 жылдары 50 мың адамдық Қазақ хандығының әскері Жоңғар хандығына басып кірді. Бұл қыста болған жорықты ойраттар күтпеген болатын. 1713 жылы ойраттардың 3000 адамы бар әскер күшінің қарсы шабуылы жеңіліске ұшырады. 1715 – 23 жылдары ойраттардың негізгі әскери күші Цин империясы әскерлеріне қарсы соғысып жатыр еді. 1722 жылы Цин императоры Кансидің өлімінен соң Севан Рабдан енді басты күшті Қазақ хандығына бағыштады. Кенеттен жасалған шабуылды күтпеген қазақ қолы соғысқа дайын емес болатын. Әскер күшін біріктіріп үлгермеген қазақ хандары елдің орталық аудандарына шегінуге мәжбүр болды. 1723 жылы Севан Рабданның 100 000 адамдық жасағын бастаған оның балалары Қалдан Серен мен Шоно қазақ ауылдарына басып кіріп, ойран салды. Мұндай қанды жорықтар 1723 – 27 жылдары аралығында тағы да бірнеше рет қайталанды. Бұл тарихта “Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама” деген атпен қалған ел басына күн туған ауыр кезең еді. Тек 1726 жылы Қазақ хандығының хандары мен сұлтандары, билері мен батырлары Күлтөбеде бас қосып, ойраттарға қарсы күресті қайтадан ұйымдастыруға мүмкіндік алды. Қазақ халқының үш жүзінің әскери күшін топтастыруда Төле би, Қазыбек би, Әйтеке билер үлкен рөл атқарды. Бұланты – Білеуті өзендері аралығындағы жазықта болған жоңғар басқыншыларына қарсы соғыста қазақ жасақтары жау әскеріне күйрете соққы берді (қ. Бұланты – Білеуті шайқасы). 65 000 қазақ қолы шамамен 40 мыңдық ойрат әскерлерін талқандап, ірі жеңіске қол жеткізді. Қазақ жасақтары құрамында қырғыздар, қарақалпақтар да ерлікпен шайқасты. Сыр бойына жеткен ойраттар қарақалпақ ауылдарын да шапқыншылыққа ұшыратып, осының салдарынан қарақалпақтар төменгі және жоғарғы болып екіге бөлінді.
Болат ханның үш жүздің басын косу
1726 жылы Жоңғар шапқыншылығы қазақтар мен оған көршілес жатқан Орта Азия халықтарының шаруаларына ауыр зардаптарын тигізді. 1726 жылы Болат хан үш жүздің хандары (Жолбарыс, Сәмеке, Әбілқайыр), билері мен батырларының, сұлтандарының басын қосып, Ордабасыда өткен жиында Әбілқайыр хан бас қолбасшылыққа тағайындалып, жауға қарсы жаңа стратег. шабуыл ұйымдастыру келісілді (қ. Ордабасы). Әскери күшін біріктірген үш жүз жасақтар
Аңырақай шайқасы
Жоңғарлардың Қазақ хандығына шапқыншылығы оқиғалары
Күн-айы — 1729 (1730)
Болған жері — Аңырақай
Нәтижесі: Аңырақай шайқасындағы жеңіс жоңғар соғысында бетбұрыс жасаған, қазақ халқының рухын көтеріп, болашаққа деген сенімін бекітті. Халқымыз үшін Аңырақай шайқасының маңызы орыстардың Бородино даласындағы, Еуропаның біріккен қолының Ватерлоо, КСРО халықтарының Ұлы Отан соғысындағы Сталинград түбіндегі жеңістерімен бірдей.
Бекіту сұрақтары:
Соғысушы жақтары
Қазақ хандығы Жөңғарлар
Қолбасшылары
Әбілқайыр хан,
Жолбарыс хан,
Қанжығалы, Бөгенбай,
Қаракерей Қабанбай, ?
Пәрменді күштері
? ?
Құрбандары мен қаза тапқандары
? ?

title: 8 - сынып: Қазақстан тарихы  ХYІІ – ХYІІІғғ жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күрес


extracted_text:
Технология критического мышления в условиях реализации ФГОС
                                               «Всякое размышление есть результат
                                               внутреннего спора, так, как если бы
                                         человек повторял по отношению
                                                  к себе те формы и способы поведения,
                                                      которые он применял раньше к другим»
                                                                                Л.С.Выготский
             В связи с переходом образовательных учреждений на ФГОС третьего
поколения   возникла   острая   необходимость   изменения   подходов   к
планированию   современного   урока.   В   отличие   от   традиционного   урока,
который   является,  по   сути,  ретрансляцией   знаний   и   опыта   преподавателя,
современный урок должен стать «театром» действий обучающихся, который
становится активным участником образовательного процесса, самостоятельно
планирует свою учебную деятельность и способен к адекватной самооценке.
Педагогу   же,   в   свою   очередь,   отводится   роль   координатора   действий
обучающегося. Эта технология сегодня очень востребована и актуальна.
       Руководствуясь новыми государственными документами, на сегодняшний
день   в   качестве   важнейшей   задачи
  основного   среднего   образования
выделяется   формирование   универсальных   (метапредметных)   учебных
действий   обеспечивающих   обучающимся   умение   учиться,   способность   к
самостоятельной работе, а, следовательно, и способность к саморазвитию и
самосовершенствованию.
       Учитывая такие требования к образовательному процессу, преподавателю
необходимо активно использовать современные образовательные технологии.

              Одной   из   образовательных   технологий,   которая   отвечает   всем
требованиям ФГОС и способствует формированию УУД, является технология
развития   критического   мышления,   целью   которой   является   развитие
критического   мышления   посредством   интерактивного   включения
обучающихся в образовательный процесс.
                Технология   развития   критического   мышления   выделяется   среди
инновационных   педагогических   идей   удачным   сочетанием   проблемности   и
продуктивности   обучения   с   технологичностью   урока,   эффективными
методами и приемами.
             Данная технология разработана Международной ассоциацией чтения
университета   Северной   Айовы   и   колледжей   Хобарда   и   Уильяма   Смита.
Авторы   программы      Чарльз   Темпл,   ДжинниСтил,   Курт   Мередит.   Эта технология   является   системой   стратегий   и   методических   приемов,
предназначенных для использования в различных предметных областях, видах
и   формах   работы.   Она   позволяет   добиваться   таких   образовательных
результатов   как   умение   работать   с   увеличивающимся   и   постоянно
обновляющимся информационным потоком в разных областях знаний; умение
выражать свои мысли (устно и письменно) ясно, уверенно и корректно по
отношению   к   окружающим;   умение   вырабатывать   собственное   мнение   на
основе осмысления различного опыта, идей и представлений; умение решать
проблемы;   способность   самостоятельно   заниматься   своим   обучением
(академическая   мобильность);   умение   сотрудничать   и   работать   в   группе;
способность   выстраивать   конструктивные   взаимоотношения   с   другими
людьми.

            Критическое   мышление   –   это   один   из   видов   интеллектуальной
деятельности   человека,   который   характеризуется   высоким   уровнем
восприятия,   понимания,   объективности   подхода   к   окружающему   его
информационному полю.
       Данная технология появилась в российском образовании в 1997 году.  Она
развивалась   при   поддержке   Консорциума   демократической   педагогики   и
Международной   читательской   ассоциации.   Проект,   предложенный   россий
ским педагогам американскими коллегами, первоначально назывался «Чтение
и   письмо   для   развития   критического   мышления»,   он   подробно   знакомил
участников семинаров с приемами технологии, давал общие представления о
теоретических основах технологии. Совместная работа идеологов технологии
и   педагоговпрактиков   и   российских   ученых   позволила   адаптировать
предложенную   модель   для   российской   педагогики,   подробно   рассмотреть
дидактические,   психологические   и   философские   основы   предложенного
подхода,   дополнить   практическую   часть   проекта,   обогатив   ее   новыми
приемами, и создать модель, которая в педагогической литературе получила
название   «Технология   развития   критического   мышления».   Петербургские
ученые и педагоги адаптировали основные идеи проекта «Чтение и письмо
для   развития   критического   мышления»   к   потребностям   российского
образования.
Современная   образовательная   система   должна   не   только   давать   умение
адекватно воспринимать информацию, но и научить получать ее, оперировать
ею, применять ее к конкретным жизненным ситуациям, интерпретировать эту
информацию.   Так   рождается   новое   знание   на   основе   уже   имеющегося.
Необходимым   является   также   развитие   у   обучающегося   определенного объема   умений   и   навыков   работы   с   различными   источниками   знаний,
воспитание   способности   не   репродуцировать   знания,   а   расширять   их,
применять   в   различных   жизненных   ситуациях.   Важно   уметь   сформировать
собственное отношение к фактам, проблемам, уметь выслушать других, найти
совместные пути решения проблем.
Определим отличия технологии от традиционной формы работы с текстом:
 Отправной точкой служат знания ученика. Знакомство с новым
происходит по принципу приращения знания.
 Незнание не наказуемо, оно становится объектом доказательства или
опровержения.
 Приращение знания индивидуально.
 Невозможно запрограммировать урок, ход урока зависит от этапа
активизации знаний учащихся.
 преподаватель и обучающийся  равноправные соконструкторы знания.
 Развитие отношений сотрудничества в учебном коллективе.
 Главное качество педагога – гибкость.
 Главная задача – научить самостоятельному поиску, систематизации,
интерпретации материала.
 Проблема оценивания: что контролировать и за что ставить отметку?
Акцент   при   работе   на   своих   уроках   с   текстом   в   технологии   развития
критического   мышления   смещается   на   индивидуальное   осмысление   и
принятие предлагаемой преподавателем информации.

file_name: Комиссароватехнология критич мышления.docx

intro: В связи с переходом на стандарты 3 поколения возникла необходимость эффективного применения новых образовательных технологии, применяя технологию критического мышления на учебных занятиях по английскому языку развиваю у обучающихся умение самостоятельно мыслить, развивать логику и уметь аргументировать свои выводы, отстаивать свою точку зрения.В статье Технология критического мышления в условиях реализации ФГОС" освещены вопросы применения и значения новых технологий в новых условиях

английский язык

group: Дисциплины

title: статья "Технология критического мышления в услових реализации ФГОС"


extracted_text:
1
ОГЛАВЛЕНИЕ
1. Пояснительная записка………………………………………….. 2
2. Содержание курса……………………………………………….. 4
3. Календарнотематическое планирование……………………….5
4. Литература………………………………………………………...8
5. Приложение № 1…………………………………………………..9
6. Приложение № 2………………………………………………….11
7. Приложение № 3………………………………………………….17 2
ПОЯСНИТЕЛЬНАЯ ЗАПИСКА
Рабочая   программа   элективного   курса   «Культура   устной   речи»
составлена на основе примерной программы элективного курса авторов Т.В.
Потёмкиной   и   С.В.   Сабуровой   (сборник:   «Программы   элективных   курсов.
Русский язык. 1011 классы. – МО ООО «Русское слово»  РС», 2014 г.) и в
соответствии с областным базисным учебным планом № 647 от 28. 12. 2012.,
утверждённым   комитетом   образования,   науки   и   молодёжной   политики
Новгородской области.
Элективный   курс  «Культура   устной   речи»  предполагает   работу   по
  подразумевает   анализ   и
формированию   грамотной   устной   речи,
редактирование   словосочетаний,   предложений   и   текстов,   содержащих
речевые ошибки. Программа направлена на дополнение содержания учебного
курса и соответствует задачам стандарта среднего образования по русскому
языку, адаптирована к подготовительной тренировочной работе для устной
формы экзамена «Говорение» в 9 классе, рассчитана на 17 часов в год.
Цель   курса  заключается   в   совершенствовании   и   развитии   навыков
порождения   содержательной,   правильной,   выразительной,   спонтанной,
воздействующей   устной   речи.   Данный   элективный   курс   развивает   умения
школьников   контролировать   свою   устную   речь,   совершенствует   качество
речи, воспитывает уважительное отношение к собеседнику.
          На занятиях учащиеся должны научиться:
•   грамотно,   правильно   и   выразительно   читать   и   пересказывать
тексты;
• выстраивать монологи и диалоги на заданные темы в соответствии с
определённым типом речи;
• излагать материал на основе личного жизненного опыта;
• представлять и аргументированно отстаивать свою точку зрения в диалоге;
            Главной целью курса является формирование качественной стороны
устной связной речи, которая состоит из:
            •   Выразительности   речи,   представленной   в  умении   отобрать   такие
средства,   которые   помогли   бы   говорящему   эмоционально   передать   свои
мысли, обеспечили бы воздействие их на слушателей и вызвали бы интерес и 3
внимание   к   излагаемому.   Выпускник   должен   владеть  повышением   и
понижением   голоса,   уметь   изменять   его   силу,   темп,   тембр,   выделять   из
речевого потока отдельные слова и выражения.
             • Логичности речи,  предполагающей  четкое построение высказывания,
наличие   в   нем   тезисов,   доказательной   части   и   вывода,   соблюдение
хронологической   последовательности   изложения   мыслей,
  их
взаимозависимость и взаимообусловленность, непротиворечивость фактов и
обоснованность выводов.
       • Содержательности речи, предполагающей наличие определенного опыта
у   говорящего,   а   также   знаний   им   фактического   материала   для   полного   и
глубокого раскрытия темы и основной мысли своего высказывания.
Основными  формами   работы  в   рамках   курса   являются   групповые
занятия   по   анализу   примеров   словосочетаний,   предложений,   текстов,
содержащих   речевые   ошибки,   и   их   редактирование,   а   также   тренинг   по
вариантам заданий для устной формы экзамена по русскому языку в 9 классе
«Говорение».
Требования к уровню подготовки учащихся 9 класса
В   результате   изучения   элективного   курса   ученик   должен
приобрести
знания:
 правил выразительного чтения;
 классификации речевых ошибок;
 видов лексических ошибок:
 видов грамматических ошибок;
 видов логических ошибок.
умения:
 употреблять языковые средства, отвечающие нормам литературного
языка, в соответствии с целями монолога и диалога;
 пользоваться выразительными средствами языка в разных типах речи: в
описании, повествовании и рассуждении;
 отбирать из множества слов самое нужное, которое точно передает
мысль;
 избегать двузначности, тавтологии, тяжеловесных конструкций;
 исправлять сказанное;
                    пользоваться словарями и справочниками по русскому языку и
культуре речи.
навыки:
 выразительное чтение текста;
 подробный пересказ текста с включением цитаты; 4
 монологическое высказывание в соответствии с определённым типом
речи: описание, повествование, рассуждение;
 ведение диалога на заданную тему;
 ведение выразительной, содержательной и логичной речи;
Требования к содержанию говорения как вида речевой
деятельности:
•   апеллировать   к  личному   опыту  школьников,   к  чувствам   и
эмоциям;
• быть посильным в задаваемой речевой задаче;
• предусматривать наличие собственной точки зрения ученика;
•   стимулировать   наблюдения,   размышления,   самостоятельные   выводы   и
обобщения;
• способствовать развитию потребности в саморефлексии, саморазвитии;
• приобщать школьников к культурному наследию страны;
• способствовать социологизации;
•   характеризоваться  избыточностью,   что   даст   возможность   реализации
индивидуального подхода в развитии устной речи на элективных занятиях.
Содержание элективного курса
Тема 1. Классификация речевых ошибок.
Речевая   норма.   Понятие   «речевая   ошибка»   и   «речевой   недочет».
Причина возникновения речевых ошибок. Виды речевых ошибок: лексические,
грамматические, логические.
Тема 2. Лексические ошибки и их исправление.
Речевые   ошибки,   вызванные   неправильным   выбором   слова.   Ошибки,
нарушающие   стилистическое   единство   текста.
  вызванные
лексической неполнотой высказывания или многословием. Ошибки, связанные
с употреблением фразеологизмов.
  Ошибки,
Тема 3.  Грамматические ошибки и их исправление. Морфологические
ошибки. Ошибки в употреблении существительных. Ошибки в употреблении
глаголов   и   глагольных   форм.   Ошибки   в   употреблении   числительных   и
местоимений.   Синтаксические   ошибки.   Разнотипность   частей   сложного
предложения.   Смешение   конструкций.   Нарушение   порядка   слов   в
предложении. Ошибки в выборе союзов и союзных слов.
Тема   4.  Логические   ошибки   и   их   исправление.   Последовательность
описания   иллюстрации.   Последовательность   действий   в   повествовании. 5
Ошибки в основаниях доказательства. Подмена тезиса или отступления от
тезиса. Ошибки в аргументации.
Тема 5. Итоговая работа.
Выполнение   заданий   зачётной   работы   устной   формы   экзамена   по
русскому языку «Говорение», состоящей из 4 частей: выразительной чтение
текста публицистического стиля, пересказ этого текста с сохранением всех
микротем и с включением цитаты, монолог на выбранную тему и диалог на
заданную тему по вопросам.
Календарнотематическое планирование
№
Тема
Часы
Элементы
содержания
Виды
деятельности
Прим
ечан
ия
2
1.
Классификация
речевых
Ошибок
Речевая норма.
Понятие
«речевая ошибка»
и
«речевой
недочет».
Виды речевых
ошибок
2.
Причина
возникновения
речевых ошибок.
Вводная лекция.
Знакомство с
примерами
текстов,
содержащих
речевые ошибки.
Виды речевых
ошибок:
орфоэпические,
лексические,
грамматические,
логические.
Анализ речевых
ошибок.
Чтение страниц
орфоэпического
словаря. 3
Лексические
ошибки и их
Исправление
Речевые ошибки,
вызванные
неправильным
выбором слова.
Ошибки,
нарушающие
стилистическое
единство
текста.
4
5
6
7
Ошибки,
вызванные
лексической
неполнотой
высказывания или
многословием.
Ошибки,
связанные с
употреблением
фразеологизмов.
Грамматические
ошибки и их
исправление
8 Морфологические
ошибки.
5
1
2
1
1
4
2
6
Анализ
лексических
ошибок.
Слово и его
лексическое
значение,
синонимия и
стилистическая
окраска.
Стили речи и их
функциональные
различия.
Нарушение
стилистического
единства текста.
Редактирование
Текстов разной
стилистической
принадлежности,
содержащих
речевые ошибки.
Лексическая
неполнота
высказывания,
многословие.
Конструирование
предложений на
заданную тему.
Употребление
фразеологизмов.
Конструирование
предложений с
фразеологически
ми оборотами.
Ошибки в
употреблении
существительных
глаголов и
глагольных форм,
Анализ
грамматических
ошибок.
Редактирование
текстов, Синтаксические
ошибки.
Нарушение
порядка слов в
предложении.
Ошибки в
выборе союзов
союзных слов.
9
10
11
7
числительных,
местоимений.
2
Разнотипность
частей сложного
предложения.
Смешение
конструкций.
Несоответствие
значения союза и
его употребления
в предложении.
12
13
14
Логические
ошибки и их
исправление.
3
Ошибки в
основаниях
доказательства.
Подмена тезиса
или отступления
от тезиса. Ошибки
в аргументации.
Правила
цитирования.
содержащих
морфологически
е ошибки.
Анализ текстов с
синтаксическими
ошибками.
Конструирование
предложений в
соответствии с
синтаксической
нормой.
Сочинительные и
подчинительные
союзы и их
значение.
Практика
конструирования
предложений в
соответствии со
значением
союзов. Замена
бессоюзных
сложных
предложений
сложносочинённ
ыми и
сложноподчинённ
ыми
предложениями.
Анализ текстов,
содержащих
логические
ошибки.
Редактирование
текстов
ученических
сочинений.
Выбор места в
тексте для
логически Итоговое занятие
3
15
16
8
Выразительное
чтение текста
публицистическог
о стиля.
Пересказ текста с
включением
цитаты.
Монологическое
высказывание в
соответствии с
типом речи:
описание,
повествование,
рассуждение.
Диалог на
выбранную тему.
17 Анализ
результатов
зачётной работы
устной формы
экзамена
«Говорение».
1
Критерии   оценки
зачётной   работы
устной   формы
экзамена
«Говорение».
верного
цитирования.
Индивидуальное
выполнение
вариантов устной
формы экзамена
«Говорение».

Применение
правил
выразительного
чтения и
содержательного
пересказа.
Использование
правил
цитирования.
Устная
содержательная,
выразительная,
логичная
спонтанная речь.
Умение давать
правильный и
полный ответ
ответ на
поставленный
вопрос.
Индивидуальное
исправление
речевых,
грамматических,
орфоэпических,
логических
ошибок. 9
Литература
1. Ладыженская   Т.   А.,   Зепалова   Т.   С.   Методические   указания   по
факультативному курсу «Теория и практика сочинений разных жанров
(78   классы)»   /   Т.   А.   Ладыженская.,   Т.   С.   Зепалова.   –   М.:
«Просвещение», – 1982. – 160 с.
2. Егораева   Г.   Т.   Русский   язык.   Тренажёр.   Пособие   по   подготовке   к
устной части. Раздел «Говорение» / Г. Т. Егораева. – М.: «Экзамен»,
2018. – 80 с. (Серия «ОГЭ. Тренажёр»).
3. Озаровский   Ю.Э.   Музыка   живого   слова:   основы   русского
художественного чтения. Пособие для чтецов, певцов, драматических
о   оперных   артистов,   ораторов,   педагогов   /   Ю.Э.   Озаровский.   М.:
Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2014. – 336 с.
4. ФИПИ Образцы контрольно измерительных материалов для раздела
            «Говорение» в Государственной итоговой аттестации по русскому
языку М.: 2017.
5. Чехов   А.П.   Рассказы.   Пьесы.   «Письмо   к   учёному   соседу»,
«Каникулярные   работы   институтки   Наденьки»   /   А.   Чехов.   –   М.:,
Олимп, ООО «Фирма «Издательство АСТ», 1998. – 640 с. – (Школа
классики).
6. Цыбулько   И.   П.,   Малышева   Т.   Н.   ОГЭ.   Русский   язык.   Устное
собеседование:   типовые   варианты:   20   вариантов   /   под   ред.   И.   П.
Цыбулько. – М.: «Национальное образование», 2018. – 88 с.
Приложение № 1 Памятки по правилам культуры устной речи.
Правила выразительного чтения
1. Создать обобщённый образ речи.
2. Внедрить единство мысли и чувства.
3. Отобразить звуковую, музыкальную сторону речи.
4. Выделить грамматические центры текста.
5. Соблюдать логические ударения в предложениях. 10
6. Выдерживать   интонацию при  чтении:  паузы, повышение  и  понижение
тона и тембра голоса.
Последовательность подготовки к пересказу:
•самостоятельно прочитать текст и сформулировать его основную мысль;
•пронумеровать количество абзацев;
•выделить ключевые слова, главную мысль каждой микротемы текста;
•установить причинноследственные связи между событиями;
• пересказать текст, логично и уместно включив приведенное высказывание.
Определение спонтанной речи
Спонтанная   речь   –   разновидность   устной   речи   в   диалогической   форме,
отличающейся тем, что участники диалога не готовятся к акту общения, не
обдумывают заранее того, что намереваются высказать.
Спонтанная речь – это наиболее естественное проявление самопроизвольной
разговорной
неподготовленностью,

непринужденностью и непосредственностью общения.
характеризующейся

речи,
Спонтанная речь – это любая заранее не продуманная и не подготовленная
речь.
Спонтанность речи – это целевая характеристика обучения устной речи.
Коммуникативность речи
  диалог)   основным   условием
Независимо   от   формы   (монолог,
коммуникативности речи является связность.

Критерии   связности   устного   сообщения:   смысловые   связи   между   частями
рассказа, логические и грамматические связи между предложениями, связь
между   частями   (членами)   предложения   и   законченность   выражения   мысли
говорящего.
•Другая   важнейшая   характеристика   развернутого   высказывания   –
последовательность   изложения.
 Нарушение   последовательности   всегда
негативно отражается на связности текста.
•К   числу   основных   нарушений   последовательности   изложения   относятся:
пропуск,   перестановка   членов   последовательности;   смешение   разных
рядов   последовательности   (когда   ученик,   не   закончив   описания   какого 11
либо   существенного   свойства   предмета,   переходит   к   описанию
следующего, а затем вновь возвращается к предыдущему и т.п.).
Правила создания монологического высказывания
Пополняем словарный запас при описании
Подберите синонимы к словам:
Фотография (фотоснимок, фото, фотокарточка)
Сфотографировать (сделать снимок, снять на фотокарточку, запечатлеть)
Увидеть  (заметить,   различить,   увидать,   приметить,   заприметить,
усмотреть,   углядеть,   подметить,   посмотреть,   уловить,   осознать,
разглядеть, ухватить, подсмотреть, застать, рассмотреть)
Изобразить
отобразить, передать, запечатлеть, зафиксировать, выразить)
  воспроизвести,
  воссоздать,
 (показать,
  представить,
Повествование как тип речи
Тип речи, в котором обычно сообщается о действиях и событиях, сменяющих
друг друга во времени.
Способ связи предложений в тексте обычно цепной (1234…)
Первое предложение содержит тему: указание на деятеля, явление природы и
т.п. В нем могут быть слова както раз, однажды и др., обозначающие время
и место события.
• Используются формы глаголов совершенного вида, обозначающие действия,
сменяющие   друг   друга   во   времени.   Единичные   формы   глаголов
несовершенного   вида   обозначают   продолжительность   или   повторяемость
действий.
•Как   средства   связи   предложений   используются   слова  сначала,   прежде
всего, в первую очередь  и т.п., обозначающие начало текста; затем, потом,
после этого и др., обозначающие течение событий; наконец, в конце концов, в
заключение и т.п., заключающие текст.
•Повествование может быть представлено серией назывных предложений.
Рассуждение
Тезис   рассуждения   следует   формулировать   как  простое   предложение   с
подлежащим и сказуемым.
Тема   текста   в   тезисе   отражается   в   составе   подлежащего,   а   «новое»   (что
говорится по этой теме) – в составе сказуемого. 12
Приложение № 2 Исправление речевых и грамматических ошибок.
Варианты заданий
• Определите, какие из вариантов являются аргументами к
тезису. Используйте подстановку союзов так как, потому
что.
Нужно заниматься самообразованием.
1. Самообразование   невозможно   без   умения   четко   формулировать
цель.
2. Особое место в самообразовании уделяется деловым играм.
3. Изменяющиеся условия жизни требуют от человека постоянного
совершенствования знаний.
4. Самообразование помогает расширить кругозор, эрудицию.
5. Самообразование позволяет узнать новые идеи на их начальном
уровне.
6. Самообразование есть средство самовоспитания, способствующее
выработке целеустремленности, настойчивости в достижении цели,
внутренней организованности, трудолюбия.
7. Самообразование   по   русскому   языку   нужно   не   только
профессиональному журналисту или преподавателю.
• Исправь речевые ошибки.
1.Употребление слова в несвойственном ему значении.
Всю ЧЕТВЕРТУЮ декаду апреля было холодно.
Всю ПОСЛЕДНЮЮ декаду апреля было холодно.
2.Нарушение лексической сочетаемости слова.
У Ирины КАРИЕ волосы.
У Ирины КАШТАНОВЫЕ волосы.
3.Смешение паронимов.
В ЕЛОЧНОМ лесу зеленки обычно не растут.
В ЕЛОВОМ лесу зеленки обычно не растут.
4.Употребление   многозначных   слов   или   омонимов,   приводящее   к
двусмысленности высказывания.
На олимпиаде по русскому языку я потерял ОЧКИ изза невнимательности.
На олимпиаде по русскому языку я потерял БАЛЛЫ изза невнимательности.
5.Неудачный выбор одного из синонимов.
Адвокат добивался, чтобы его подзащитного ОБЕЛИЛИ.
Адвокат добивался, чтобы его подзащитного ОПРАВДАЛИ. 13
6.Употребление лишнего слова (речевая избыточность плеоназм).
Моя бабушка любит НАРОДНЫЙ фольклор.
Моя бабушка любит фольклор (фольклор – «народное творчество»).
7.Пропуск необходимого слова, приводящий к искажению мысли.
В читальный зал в одежде не входить!
В читальный зал в ВЕРХНЕЙ одежде не входить!
8.Неуместное   повторение   одних   и   тех   же   либо   однокоренных   слов
(тавтология).
В РАССКАЗЕ А.П.Чехова «ИОНЫЧ» РАССКАЗЫВАЕТСЯ ОБ ИОНЫЧЕ.
В   рассказе   А.П.Чехова   «Ионыч»   говорится   –   (повествуется,   идет   речь)   о
враче…
9.Неуместное употребление диалектной, просторечной лексики.
Своевременная и качественная прополка БУРАКОВ способствует хорошему
урожаю.
Своевременная и качественная прополка СВЕКЛЫ способствует хорошему
урожаю.
10.Смешение лексики разных исторических эпох.
Петр Первый снял пиджак, засучил рукава и принялся за работу.
Слово ПИДЖАК появилось в русском языке только в 19 веке.
11.Двусмысленность   высказывания   при   неудачном   использовании
местоимений.
Профессор сказал ассистенту, что его предположение оказалось правильным.
Профессор сказал, что предположение ассистента оказалось правильным.
Найдите в данных предложениях слова, употребленные в несвойственном им
значении. Объясните лексическое значение этих слов.
1. Этот фильм – настоящий бестселлер.
2. При поездке за границу я не хожу по магазинам и рынкам, а предпочитаю
экскурсионный   шоптур,
  потому   что   хочу   познакомиться   с
достопримечательностями страны.
3. Китайская экономика за последние годы пережила настоящую стагнацию:
темпы роста производства были очень высокими.
4. Коттоновые брюки, сшитые из шерстяной ткани, мнутся гораздо меньше
льняных.
5. Эмигрант – это иностранец, прибывший в какуюлибо страну на постоянное
жительство.
СЛОВАРЬ
БЕСТСЕЛЛЕР   –   пользующаяся   повышенным   спросом   книга,   издаваемая
большими тиражами.
ШОПТУР   –   поездка   (обычно   за   границу)   с   целью   приобретения   вещей,
продуктов и т. п. 14
СТАГНАЦИЯ – застой в производстве, торговле.
КОТТОНОВЫЙ – хлопчатобумажный.
ЭМИГРАНТ   –   переселенец   из   своей   страны   в   какуюлибо   другую.
ИММИГРАНТ – иностранец, прибывший в какуюлибо страну на постоянное
 жительство.
Выберите из слов в скобках необходимые
(с учетом лексической сочетаемости слов)
 1. (Облокотиться, опереться) спиной, заклятый (друг, враг), вороной (конь,
цвет),   стоимость   (высокая,   дорогая),   цена   (низкая,   дешевая),   играть
 (значение,   роль),   (оказывать,   производить)   впечатление,   отъявленный
(лодырь, умница), обречен (на успех, на провал), неминуемый (успех, провал),
(наступила, началась) война.
2.   Утолить   (жажду,   голод,   печаль,   страх),   плеяда   (талантливых   ученых,
сквернословящих   хулиганов),   стая   (ворон,   зайцев,   волков),   глубокая
(старость,   юность,   ночь),   ранний   (вечер,   день,   утро),   оказать   (помощь,
внимание, содействие), одержать (победу, поражение, успех, удачу).
Выберите тот из паронимов, который уместен в предложенном
словосочетании
1.   Продлить   (абонент,   абонемент),   (архитекторский,   архитектурный)
коллектив,   (будняя,   будничная)   одежда,   (ветреный,   ветряной)   человек,
(впечатлительное,   впечатляющее)   зрелище,   (гарантийная,   гарантированная)
зарплата, (глинистая, глиняная) ваза, осиное (гнездо, гнездовье).
2.
  гречневое)   поле,
(двухгодичный,   двухгодовалый)   жеребенок,   (деревянная,   древесная)   кора,
(лобная,   лобовая)   атака,   (луковичный,   луковый)   привкус,   (луковичная,
луковая)   форма   куполов,   (националистический,   национальный)   костюм,
(снискать, сыскать) уважение.
  голосовые)   связки,
  (Голосистые,
  (гречишное,
Исправьте предложения, в которых наблюдается речевая избыточность
1. Я подпрыгнул вверх и сорвал вишню. – Я подпрыгнул и сорвал вишню.
2. От стыда парнишка опустил голову вниз и молчал. – От стыда парнишка
опустил голову и молчал.
3.   Сергей   –   настоящий   меломан   пения   и   музыки.   –   Сергей   –   настоящий
меломан. 15
4.   Врач   обнаружил   нарушение   двигательной   моторики   желудка.   –   Врач
обнаружил нарушение моторики желудка.
5. Он крепко держал в своих руках штурвал руля.
6. Все гости получили памятные сувениры.
Укажите неуместно употребленные однокоренные слова, замените их
Употребление   в   речи   по смыслу   и   потому   логически   излишних   слов
называется ПЛЕОНАЗМОМ
синонимами
1. Писатель писал роман в послевоенные годы.
2. Лесник знает в своем лесничестве каждое деревце.
3. Героиподпольщики вели себя героически.
4. Илюша говорил, что случился этот случай на зимой.
5. Пилот вынужден был совершить вынужденную посадку.
6. Активисты активно участвуют в работе.
Повторение   однокоренных   слов   или   одинаковых   морфем   называется
ТАВТОЛОГИЕЙ
Речевые ошибки, связанные с употреблением фразеологизмов
1. Ошибки в усвоении значения фразеологизмов.
2. Ошибки в усвоении формы фразеологизма.
3. Изменение лексической сочетаемости фразеологизма.
4. Изменение лексической сочетаемости фразеологизма.
Употребление в речи фразеологизмов.
Вспомните фразеологические обороты, начало которых дано в тексте
На садовом участке ребята работали дружно, старались не ударить …
Бросились искать приезжего, а его и след ...
У Сережи с Мишей дружба крепкая: их водой ...
Ты всегда преувеличиваешь, делаешь из мухи ...
Мы его расспрашиваем, а он словно воды ...
Обиделся Петя на замечания товарищей, надулся как ...
Словапаразиты
Словапаразиты – это такие слова, которые засоряют речь. 16
К   ним   относятся   разнообразные   частицы,   которыми   говорящий   заполняет
вынужденные паузы: вот, ну, это и т.п.; словечки типа: знаете ли, так сказать,
вообще, честно говоря и т.п.
Употребление словпаразитов говорит о бедном словарном запасе человека,
поэтому таких слов в нашей речи быть не должно.
Корректирование предложений.
Исправьте предложения, определите тип речевой ошибки.
1.   Два   единственных   вопроса   тревожили   жителей   города:   вода   и   тепло
(единственный  «только один»).
2. Школьный стадион прислонился к старому парку (примыкал).
3. В зале ожидания находилось много командировочных (командированных).
4.   Хороший   руководитель   должен   во   всем   показывать   образец своим
подчиненным (показывать пример).
5.   Проливной   ливень   заставил   нас   спрятаться   под   навес   (лишнее   слово
проливной).
6. Данный вопрос не играет существенного значения в решении задачи (играть
роль).
7. Наши воины свершили много геройских подвигов (героических).
8. Эта выставка обогатит ваш кругозор (расширит).
https://infourok.ru/urokipotemeleksikologiyaleksicheskieoshibkiiih
ispravlenie532552.html (дата обращения 25.02. 2018.)
Грамматические ошибки
1.
2.
Ошибочное словообразование.
(благородство),
Благородность
(трудолюбивый), надсмехаться (насмехаться).
  подчерк
Ошибочное образование форм слов
(почерк),
  трудолюбимый
более интереснее (более красивый), красивше (красивее). Сколько (скольких)
нравственных принципов мы лишились изза утраты духовности.
3. Нарушение норм согласования
Я знаком с группой ребят, серьезно увлекающимися (увлекающихся) джазом.
4.
5.
Нарушение норм управления
Нужно сделать природу более красивую (красивой). Все удивлялись его силой
(силе).
Нарушение связи между подлежащим и сказуемым 17
6.
7.
8.
9.
Большинство   возражали   (возражало)   против   такой   оценки   его   творчества.
Главное, чему теперь я хочу уделить внимание, это художественной стороне
произведения (художественная сторона произведения).
Нарушение способа выражения сказуемого
Все   были   рады,   счастливы   и   веселые   (весѐлы).   Дубровский   сам   был
гвардейский офицер (гвардейским офицером).
Ошибки в построении предложения с однородными членами
Уроки учат нас любить литературу и многим хорошим качествам (любви к
литературе и многому хорошему). В сочинении я хотел сказать о значении
спорта и почему я его люблю (и о том, почему я его люблю).
Ошибки в построении предложения с деепричастным оборотом
Читая   текст,   возникает   чувство   сопереживания   (я   сопереживаю   героям).
Глядя на картину (когда гляжу на картину), эмоции переполняют меня.
Ошибки в построении предложения с причастным оборотом
Узкая дорожка была покрыта проваливающимся снегом под ногами (снегом,
проваливающимся   под   ногами).   Марью   Кирилловну   заперли   в   комнату,
пытающуюся спастись от князя (Марью Кирилловну, пытающуюся спастись от
князя, заперли в комнату).
10.
Ошибки в построении сложного предложения
Эта книга научила меня ценить и уважать друзей, которую я прочитал еще в
детстве (Эта книга, которую я прочитал ещѐ в детстве, научила меня ценить и
уважать друзей). Человеку показалось то (лишнее слово), что это сон.
11.
12.
13.
14.
15.
Смешение прямой и косвенной речи
Базаров   говорит   Аркадию,   что   твой   (его)   отец   –   человек   отставной,   его
песенка спета. Автор сказал, что я (он) не согласен с мнением рецензента.
Нарушение границ предложения
Когда герой опомнился. Было уже поздно (Когда герой опомнился, было уже
поздно). Его не приняли в баскетбольную команду, потому что он не умел
играть.   Потому   что   он   был   невысокого   роста   (Его   не   приняли   в
баскетбольную   команду,  потому  что   он  не  умел  играть   и  был   невысокого
роста).
Пропуск члена предложения (эллипсис)
На собрании было принято (решение) провести субботник.
Нарушение видовременной соотнесенности глагольных форм
Когда   наступил   декабрь,   погода   резко   изменяется   (изменилась).   Замирает
(замрѐт) на мгновение сердце и вдруг застучит вновь.
Ошибки, связанные с употреблением частиц
Хорошо   было   бы,   если   бы   на   картине   стояла   бы   (лишнее   слово)   подпись
художника.   В   тексте   всего   раскрываются   (раскрываются   только)   две
проблемы.
https://infourok.ru/vidirechevihigrammaticheskihoshibok746560.html (дата обращения 25.02.2018.)
18
Приложение № 3
Дополнительная схема оценивания заданий 1и 2, 3 и 4.
(см. отдельным файлом)

file_name: РП курс ГОВОРЕНИЕ.doc

intro: Рабочая программа элективного курса для девятиклассников составлена в соответствии с подготовкой к устной форме экзамена по русскому языку в 9 классе. Она состоит из пояснительной записки, календарно-тематического планирования занятий, направленных на систематизацию и обобщение знаний, умений и навыков по нормам русского литературного языка. Программа рассчитана на 17 часов.Рабочая программа элективного курса "Культура устной речи" 9 класс.

title: Рабочая программа элективного курса "Культура устной речи " (9 класс, русский язык)


extracted_text:
№1                                                                    Күні:
8«Б»сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: XVIII ғ. ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығы.
Сабақтың мақсаты:
 XVIII   ғасырдың   бас   кезіндегі   Қазақ   хандығының   ішкі   және   сыртқы   жағдайы
  жалпы   түсінік   беру,   осы   кезеңдегі   Ресей   мен   Қазақ   хандығы
жөнінде
мүдделерінің жақындасу себептерін түсіндіру;
 Құжаттардағы   деректермен   жұмыс   істей   отырып,   ең   бастысы   неге   назар
аударуды анықтау, деректерді салыстыра отырып қорытынды жасау;
 Өз халқының тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ
Әдісі: баяндау, сұрақ  жауап
Көрнекілік: Қазақстанның XVIII ғасырдың І ширегіндегі картасы, сызба.
Негізгі ұғымдар: дипломатиялық миссия, транзиттік сауда, Ресей саясатының әскери
отаршылдық сарыны, ойрат басқыншыларына қарсы қазақ хылқының азаттық күресі,
отар, империя, сепаратизм, құрылтай.
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу
2.Үй тапсырмасын қайталау: үй тапсырмасын сұрау кезінде практикалық жұмыс ретінде
картамен   жұмыс     және   терминдер   бойынша   диктант   аламын   (қазақтардың   саны   мен
орналасқан жерлері, жүздердің аумағы, т.б.).
3.Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
1. XVIII ғасырдың бас кезіндегі Тәуке ханның ішкі және сыртқы саясаты.
2. Қазақ хандығының ыдырай бастауы.
3. Қазақстан аумағына сыртқы қауіптің  күшеюі және жоңғар шапқыншылығы.
4. Қазақстардың жауға тойтарыс беру  әрекеттері.
5. Қазақстардың  қаружарағы мен әскери дәстүрлері.
    Оқушылардың   ойлау   қабілеттерін   арттыру   үшін   осы   тақырыпқа   байданысты     7
сыныптағы
  өткен
тақырыптарынан     сұрақтар   қойып,   естеріне   түсіремін,   себебі   бұл     материалдардың
жаңа тақырыпты түсіндіруге  тікелей қатысы бар:
1. 16801715 жлдары  Қазақ хандығын кім биледі?
2. Тәуке хан шығарған «Жеті Жарғы» заңдар жинағының қандай тарихи маңызы бар?
3. Жоңғар   хандығы   қашан   құрылды?   Жоғңғар   билеушілерінен   кімдерді   атай
  Қазақстанның   орта   ғасырлар   тарихы   курсы   бойынша
аласыңдар?
4. XVI ғасырдағы қазақорыс қатынастарының қандай ерекшеліктері болды?
           Осыдан кейін оқушылардың жауаптарын тыңдап балаларға XVIғасырдың аяғы мен
XVII ғасырдағы Ресейдің қазақ жеріне баса назар аудара бастағанын әңгімелеймін.
   Ол, бірінші, Ресейдің саяси және сауда әлеуметтікэкономикалывқ дамуынан, екіншіден
орыс мемлекетінің Орталық Азия мемлекеттерімен экономикалық   және дипломатиялық
байланыс   орнатуынан   көрінеді.   Сабақты   түсіндіре   отырып,   оқушылардың   көз   қаперін
арттыру үшін төмендегідей хронологиялық кесте толтыртамын.
Жылдар
Мақсаты мен маңызы
Негізгі оқиғалар
1552
1556
1585
1586
1587 1594
1604
1710
1716
1717
1718
1720
№1 тапсырма:
     Осы оқиғаларға сүйене отырып, Ресей Қазақ хандығына қатысты саясат жүргізгенде
алдына қандай мақсат көздегенін анықтаңдар.
   Осыдан соң Қазақ хандығының ішкі және сыртқы  жағдайын, сондайақ Тәуке хан қайтыс
болғаннан   кейін   жоғары   билік   үшін   әр   жүздің   билеушілері   арасындағы   таласты
оқушылардың есіне сала отырып, келесі тапсырманы беру керек.
№2 тапсырма:
     Қазақстан   тарихы   хрестоматиясынан   Тәуке   ханның   билігі   кезіндегі   материалдарды
пайдалана отырып, Тәукенің жеке басына мінездеме беру. (Бұл тапсырма бұрынғы алған
білімді   жаңа   сабақ   арқылы     толықтыруға   көмектеседі.   Осыдан   кейін   оқушылардың
жауаптары   бойынша   кесте   толтыра   отырып,   XVIII   ғасырдың   Іширегіндегі   Қазақ
хандығының қызметін көрсету.)
Хандар
Тәуке хан
Қайып хан
Әбілқайыр хан
Жеке бас
ерекшеліктері
Ханның жүргізген іс
әрекеті мен саясаты
Тарихи маңызы
         Қазақстан аумағына сыртқы қауіптің   күшеюі мен жоңғар шапқыншлығы төмендегі
жағдайларға   байланысты   болды:   Тәуке   ханның   қайтыс   болуы,   хандық   ішіндегі   саяси
бытыраңқылық,   Қазақ   хандығына   көрші   мемлекеттердің   басып   кіруі,   бір   орталыққа
бағынғн Жоңғария мемлекетінің  құрылуы және  оның бұрыннан көз алартып жүрген қазақ
жеріне негізгі күштерін   жіберуге мүмкіндіктің пайда болуы, т.с.с. Жоңғарияға тойтарыс
беру әрекеттері  жөнінде  айтар алдында   оқушыларға келесі  сұрақтарды  қоямын:  қарсы
тұру қозғалысы қалай ұйымдасты, осы кездегі қазақ сұлтандарының ісәрекеттері, жауға
тойтарс беру идеясына  батырлар мен халықтың көзқарасы. Қазақтардың  қаружарақтары
мен  әскери  салтдәстүрлер туралы айта отырып, қосымша «Қолданбалы өнер үлгілері»,
«XVIII ғ. Қазақтардың қаружарағы», т.б. еңбектерді пайдаланамын
4.Жаңа тақырыпты бекіту  үшін  қойылатын сұрақтар:
1. XVIII  ғасырда Ресейдің Қазақстанға қызығушылығының күшеюіне не себеп болды?
2. XVIII  ғасырдағ Қазақ хандығының ішкі жағдайын қалай бейнелеуге болады?
3. XVIII ғасырдың Іширегіндегі Қазақ хандығы төңірегіндегі сыртқы халахуал өте
күрделі болды, осыған мысал келтір.
(Құжаттармен  жұмыс, 19бет.)
5.Үй тапсымасы:
1. Картамен жұмысРесейдің Қазақстан жерімен шектесетін аумақтарда салған әскери
тірек бекеттерін картаға түсіріңдер.
2. Осы   кезеңде   қазақ   хандары   ішінен   кімді   жетекші   болды   деп   есептеуге   болады,
себебін көрсетіңдер.
3. 1635ж   .,     1710ж   .,   1715ж.   –   Қазақ   хандығы   тарихындағы   қандай   оқиғаларға
байланысты даталар.

file_name: 8 - сынып XVIII ғ. ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығы..docx

intro:
№1                                                                    Күні:
8«Б»-сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: XVIII ғ. ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығы.
Сабақтың мақсаты:
•	XVIII ғасырдың бас кезіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы жөнінде  жалпы түсінік беру, осы кезеңдегі Ресей мен Қазақ хандығы мүдделерінің жақындасу себептерін түсіндіру;
•	Құжаттардағы деректермен жұмыс істей отырып, ең бастысы неге назар аударуды анықтау, деректерді салыстыра отырып қорытынды жасау;
•	Өз халқының тарихына құрметпен қарауға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ
Әдісі: баяндау, сұрақ - жауап
Көрнекілік: Қазақстанның XVIII ғасырдың І ширегіндегі картасы, сызба.
Негізгі ұғымдар: дипломатиялық миссия, транзиттік сауда, Ресей саясатының әскери-отаршылдық сарыны, ойрат басқыншыларына қарсы қазақ хылқының азаттық күресі, отар, империя, сепаратизм, құрылтай.
Сабақтың барысы:
1.	Ұйымдастыру кезеңі
2.	Оқу құралын тексеріп түгелдеу
2.Үй тапсырмасын қайталау: үй тапсырмасын сұрау кезінде практикалық жұмыс ретінде картамен жұмыс  және терминдер бойынша диктант аламын (қазақтардың саны мен орналасқан жерлері, жүздердің аумағы, т.б.).
3.Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
1.	XVIII ғасырдың бас кезіндегі Тәуке ханның ішкі және сыртқы саясаты.
2.	Қазақ хандығының ыдырай бастауы.
3.	Қазақстан аумағына сыртқы қауіптің  күшеюі және жоңғар шапқыншылығы.
4.	Қазақстардың жауға тойтарыс беру  әрекеттері.
5.	Қазақстардың  қару-жарағы мен әскери дәстүрлері.
  Оқушылардың ойлау қабілеттерін арттыру үшін осы тақырыпқа байданысты  7-сыныптағы  Қазақстанның орта ғасырлар тарихы курсы бойынша  өткен тақырыптарынан  сұрақтар қойып, естеріне түсіремін, себебі бұл  материалдардың  жаңа тақырыпты түсіндіруге  тікелей қатысы бар:
1.	1680-1715 жлдары  Қазақ хандығын кім биледі?
2.	Тәуке хан шығарған «Жеті Жарғы» заңдар жинағының қандай тарихи маңызы бар?
3.	Жоңғар хандығы қашан құрылды? Жоғңғар билеушілерінен кімдерді атай аласыңдар?
4.	XVI ғасырдағы қазақ-орыс қатынастарының қандай ерекшеліктері болды?
      Осыдан кейін оқушылардың жауаптарын тыңдап балаларға XVIғасырдың аяғы мен  XVII ғасырдағы Ресейдің қазақ жеріне баса назар аудара бастағанын әңгімелеймін.
   Ол, бірінші, Ресейдің саяси және сауда -әлеуметтік-экономикалывқ дамуынан, екіншіден орыс мемлекетінің Орталық Азия мемлекеттерімен экономикалық  және дипломатиялық байланыс орнатуынан көрінеді. Сабақты түсіндіре отырып, оқушылардың көз қаперін арттыру үшін төмендегідей хронологиялық кесте толтыртамын.
Жылдар	Негізгі оқиғалар	Мақсаты мен маңызы
1552
1556
1585
1586
1587
1594
1604
1710
1716
1717
1718
1720
№1 тапсырма:
   Осы оқиғаларға сүйене отырып, Ресей Қазақ хандығына қатысты саясат жүргізгенде алдына қандай мақсат көздегенін анықтаңдар.
   Осыдан соң Қазақ хандығының ішкі және сыртқы  жағдайын, сондай-ақ Тәуке хан қайтыс болғаннан кейін жоғары билік үшін әр жүздің билеушілері арасындағы таласты оқушылардың есіне сала отырып, келесі тапсырманы беру керек.
№2 тапсырма:
-  Қазақстан тарихы хрестоматиясынан Тәуке ханның билігі кезіндегі материалдарды пайдалана отырып, Тәукенің жеке басына мінездеме беру. (Бұл тапсырма бұрынғы алған білімді жаңа сабақ арқылы  толықтыруға көмектеседі. Осыдан кейін оқушылардың  жауаптары бойынша кесте толтыра отырып, XVIII ғасырдың І-ширегіндегі Қазақ хандығының қызметін көрсету.)
Хандар	Тәуке хан	Қайып хан	Әбілқайыр хан
Жеке бас ерекшеліктері
Ханның жүргізген іс-әрекеті мен саясаты
Тарихи маңызы
     Қазақстан аумағына сыртқы қауіптің  күшеюі мен жоңғар шапқыншлығы төмендегі жағдайларға байланысты болды: Тәуке ханның қайтыс болуы, хандық ішіндегі саяси бытыраңқылық, Қазақ хандығына көрші мемлекеттердің басып кіруі, бір орталыққа бағынғн Жоңғария мемлекетінің  құрылуы және  оның бұрыннан көз алартып жүрген қазақ жеріне негізгі күштерін  жіберуге мүмкіндіктің пайда болуы, т.с.с. Жоңғарияға тойтарыс беру әрекеттері  жөнінде  айтар алдында   оқушыларға келесі  сұрақтарды  қоямын:  қарсы тұру қозғалысы қалай ұйымдасты, осы кездегі қазақ сұлтандарының іс-әрекеттері, жауға тойтарс беру идеясына  батырлар мен халықтың көзқарасы. Қазақтардың  қару-жарақтары мен  әскери  салт-дәстүрлер туралы айта отырып, қосымша «Қолданбалы өнер үлгілері»,   «XVIII ғ. Қазақтардың қару-жарағы», т.б. еңбектерді пайдаланамын

4.Жаңа тақырыпты бекіту  үшін  қойылатын сұрақтар:
1.	XVIII  ғасырда Ресейдің Қазақстанға қызығушылығының күшеюіне не себеп болды?
2.	XVIII  ғасырдағ Қазақ хандығының ішкі жағдайын қалай бейнелеуге болады?
3.	XVIII ғасырдың І-ширегіндегі Қазақ хандығы төңірегіндегі сыртқы хал-ахуал өте күрделі болды, осыған мысал келтір.
(Құжаттармен  жұмыс, 19-бет.)
5.Үй тапсымасы:
1.	Картамен жұмыс-Ресейдің Қазақстан жерімен шектесетін аумақтарда салған әскери-тірек бекеттерін картаға түсіріңдер.
2.	Осы кезеңде қазақ хандары ішінен кімді жетекші болды деп есептеуге болады, себебін көрсетіңдер.
3.	1635ж .,  1710ж ., 1715ж. – Қазақ хандығы тарихындағы қандай оқиғаларға байланысты даталар.

title: 8 - сынып: XVIII ғ. ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығы.


extracted_text:
№3                                                         Күні:
8«Б»сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: 17ғ. соңы мен 18 бірінші ширегіндегі қазақжоңғар соғысы.
Сабақтың мақсаты:
 Сабақ   барысында   оқушыларды   Қазақ   хандығы   төңірегінде   қалыптасқан   саяси
оқиғалармен таныстыру, қазақ билеушілерінің басы бірікпеуінің салдары қандай
болғанын көрсету, үш жүздің әскери күштерін   біріктірудегі Әбілқайырдың рөлі
және халықтың тәуелсіздік үшін күресінің маңызын әңгімелеу;
 Оқушыларды   материалды   жүйелеуге   ,   оқиғалар       арасын   байланыстырып,   одан
қорытынды шығаруға машықтандру;
 Оқушыларға Отанымыздың тәуелсіздігі мен азаматтығ үшін күрескен батырлардың
ерлігін айта отырып, жауаптылыққа, батылдыққа үйрету, патриоттық тәрие беру.
Сабақтың түрі: Жаңа
Әдісі: баяндау, сұрақ  жауап
Негізгі   түсініктер  :   жұт,   азаттық   үшін   күрес,   агрессия,   аманат,   сардарбек,   құрылтай,
патриотизм.
Көрнекілік: Карта, сызба, суреттер
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу
Жаңа   тапсырманы   жақсы   түсіну   үшін   оқушылар   алдында   өткен   материалдарды   жете
меңгеру керек. Сондықтан  сабақты өткен материалды қайталаудан бастаймын.
2.Үй тапсырмасын сұрау:
1. XVIII   ғасырдағы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайының ерекшеліктеріне
тоқталыңдар.
2. XVIII  ғасырдың І ширегінде Ресей мемлекетінің Қазақ хандығына қызығушылығының
артуына не себеп болды?
3.Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
1. Жоңғарияның күшеюі және оның қазақ халқына қарсы шапқыншылығы.
2. Қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күресі.
3. Жоңғарлардың қазақ жеріне шапқыншылығының салдары.
І кезең. Өзіндік жұмыс.
1) Мына териминдердің мағынасын қалай түсінесіңдер?
 Азаттық соғысы
 Басқншылық, шапқыншылық
 Батыр,
 Батырлық, қаһармандық
 Шын берілгендік
 Оқушылардың жеке шығармашылық жұмысы, нәтижесін ұжым болып талқылау.

 Сабақтақырыбымен жұмыс, онан кейін оқушылар XVIII ғасырдың І ширегіндегі Қазақ
ІІ кезеңсабақтың негізгі бөлімі (проблемалық мәселелерді талқылау)
хандығы тарихының төмендегі саяси аспектілрін анықтаулары қажет.
(жауап беру үлгілері):

 №1 тапсырма:
 Қазақ хындығының жайкүйі                                       Қазақ хандығы төңірегіндегі
қалыптасқан
                                                                                саяси жағдай
1.                                                                                1.

 Материалды пайдалана отырып, анықтаңдар:
1. Жоңғар шапқыншылығының мақсаты.
2.                                                                                2.
3.                                                                                3.
4.                                                                                4.



 №2 тапсырма


 Қазақ халқының жоңғарларға қарсы азаттық күресін ұйымдастыру.
 Құрылтайдың қазақ халқының саяси өміріндегі рөлі. Батырлар
 №3 тапсырма:
1. Мына тақырыпта жұмыс құру:

2. «Халық құрылтайы».

«Жоңғар шыпқыншылығы және жоңғарларға қарсы халық күресін ұйымдастыру».
 Қайда өтті?
 Қандай мәселелер көтерілді

 Немен аяқталды?
 Тарихи маңызы
Сұрақ: Қазақ хандығының саяси тарихына бұл кезеңдегі оқиғалардың басқаша сипат

3. Сабақты бекіту:

алуы (нәтижелері, дамуы) мүмкін бе еді?

     «Қазақ хандығындағы орталық биліктің әлсіреуі жаңа жоңғар шапқыншылықтары
үшін   қолайлы     жағдай   туғызды.   XVIII   ғасырдағы   жоңғарқазақ   қарымқатынасының
шиеленісунің   басты   себебі   жер   мәселесі   болды.   ЦеванРабтан   Жетісуды,   Түркістан
арқылы   өтетін   керуен   жолдарын   түпкілікті   ойраттарға   қалдыруды   көздеді.   Олар
экономикалқ  және саяси дамуда болды, жер өңдеу бұрын болмаған жетістіктерге жетті,
көрші   мемлекеттермен   сауда   байланыстары   жанжақты   дамыды,   темір   өндіру
технологиясы жетелдіріліп, швед офицері Ренат оларға зеңбірек құю өндірісін, қару мен
оқдәрі дайындауды үйретті. Кейбір жеңістеріне қарамастан, қазақтар үнемі жеңілумен
болды. Оның себептері Қазақ хандығының ішкі әлсіздігімен   мен көрші мемлекеттерге
тәуелділігінен еді. Ұлы жүздің  жетекші билері  Жоңғарияға тәуелділікті мойындады, Кіші
жүз ханы Әбілқайыр өзінің жеке билігін күшейтумен айналысты, сондықтан ол 1741 жылы
жоңғарлар басып кіргенде, ойрат басқыншылығына қарсы тұруға қатысудан бас тартты».

1. Жоңғарияның  көрші мемлекеттерді басып алу саясатын жүргізуінің негізгі себептерін
4.Сабақты бекіту:
айтыңдар.
2. Қазақтардың жеңілу себептері және қазақ халқының жоңғар басқыншылығына қарсы
күресінің тарихи маңызы.
3. Қазақжоңғар   соғысы   кезінде   көзге   түскен   қазақ   хандары,   сұлтандары,   билер   мен
батырлары жөнінде жазылған қандай әдеби шығармаларды білесіңдер? Отанға адалдық
пен патриоттық жөнінде, ержүректік пен қаһармандық, сертке адалдық туралы қандай
мақал  мәтелдер білесіңдер ?
5.Үй тапсырмасы:

1. Тақырыпты   оқып,   мына   кестені   толтырыңдр:   «Жоңғар   шапқыншылығына   қарсы
халықтң азаттық күресінің  ұйымдастыру».
 Жылда
 Оқиғалар
 Тарихи маңызы
р
1710


 







1711
1712
1713
1718
1720
1723
17231727
1725 

file_name: 8 - сынып 17ғ. соңы мен 18 бірінші ширегіндегі қазақ-жоңғар соғысы..docx

intro:
№3                                                         Күні:
8«Б»-сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: 17ғ. соңы мен 18 бірінші ширегіндегі қазақ-жоңғар соғысы.
Сабақтың мақсаты:
•	Сабақ барысында оқушыларды Қазақ хандығы төңірегінде қалыптасқан саяси оқиғалармен таныстыру, қазақ билеушілерінің басы бірікпеуінің салдары қандай болғанын көрсету, үш жүздің әскери күштерін  біріктірудегі Әбілқайырдың рөлі және халықтың тәуелсіздік үшін күресінің маңызын әңгімелеу;
•	Оқушыларды материалды жүйелеуге , оқиғалар   арасын байланыстырып, одан қорытынды шығаруға машықтандру;
•	Оқушыларға Отанымыздың тәуелсіздігі мен азаматтығ үшін күрескен батырлардың ерлігін айта отырып, жауаптылыққа, батылдыққа үйрету, патриоттық тәрие беру.
Сабақтың түрі: Жаңа
Әдісі: баяндау, сұрақ - жауап
Негізгі түсініктер : жұт, азаттық үшін күрес, агрессия, аманат, сардарбек, құрылтай, патриотизм.
Көрнекілік: Карта, сызба, суреттер
Сабақтың барысы:
3.	Ұйымдастыру кезеңі
4.	Оқу құралын тексеріп түгелдеу
Жаңа тапсырманы жақсы түсіну үшін оқушылар алдында өткен материалдарды жете меңгеру керек. Сондықтан  сабақты өткен материалды қайталаудан бастаймын.
2.Үй тапсырмасын сұрау:
3.	XVIII  ғасырдағы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайының ерекшеліктеріне тоқталыңдар.
4.	XVIII  ғасырдың І ширегінде Ресей мемлекетінің Қазақ хандығына қызығушылығының артуына не себеп болды?
3.Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
4.	Жоңғарияның күшеюі және оның қазақ халқына қарсы шапқыншылығы.
5.	Қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күресі.
6.	Жоңғарлардың қазақ жеріне шапқыншылығының салдары.
І кезең. Өзіндік жұмыс.
1) Мына териминдердің мағынасын қалай түсінесіңдер?

•	Азаттық соғысы
•	Басқншылық, шапқыншылық
•	Батыр,
•	Батырлық, қаһармандық
•	Шын берілгендік

Оқушылардың жеке шығармашылық жұмысы, нәтижесін ұжым болып талқылау.
ІІ кезең-сабақтың негізгі бөлімі (проблемалық мәселелерді талқылау)
Сабақтақырыбымен жұмыс, онан кейін оқушылар XVIII ғасырдың І ширегіндегі Қазақ хандығы тарихының төмендегі саяси аспектілрін анықтаулары қажет.
(жауап беру үлгілері):

№1 тапсырма:
Қазақ хындығының жай-күйі                                       Қазақ хандығы төңірегіндегі қалыптасқан
                                                                                саяси жағдай
1.                                                                                1.
2.                                                                                2.
3.                                                                                3.
4.                                                                                4.
№2 тапсырма
-Материалды пайдалана отырып, анықтаңдар:
1. Жоңғар шапқыншылығының мақсаты.
Қазақ халқының жоңғарларға қарсы азаттық күресін ұйымдастыру.
Құрылтайдың қазақ халқының саяси өміріндегі рөлі. Батырлар
№3 тапсырма:
4.	Мына тақырыпта жұмыс құру:
«Жоңғар шыпқыншылығы және жоңғарларға қарсы халық күресін ұйымдастыру».
5.	«Халық құрылтайы».

•	Қайда өтті?
•	Қандай мәселелер көтерілді

•	Немен аяқталды?
•	Тарихи маңызы

6.	Сабақты бекіту:
Сұрақ: Қазақ хандығының саяси тарихына бұл кезеңдегі оқиғалардың басқаша сипат алуы (нәтижелері, дамуы) мүмкін бе еді?
   «Қазақ хандығындағы орталық биліктің әлсіреуі жаңа жоңғар шапқыншылықтары үшін қолайлы  жағдай туғызды. XVIII ғасырдағы жоңғар-қазақ қарым-қатынасының шиеленісунің басты себебі жер мәселесі болды. Цеван-Рабтан Жетісуды, Түркістан арқылы өтетін керуен жолдарын түпкілікті ойраттарға қалдыруды көздеді. Олар экономикалқ  және саяси дамуда болды, жер өңдеу бұрын болмаған жетістіктерге жетті, көрші мемлекеттермен сауда байланыстары жан-жақты дамыды, темір өндіру технологиясы жетелдіріліп, швед офицері Ренат оларға зеңбірек құю өндірісін, қару мен оқ-дәрі дайындауды үйретті. Кейбір жеңістеріне қарамастан, қазақтар үнемі жеңілумен болды. Оның себептері Қазақ хандығының ішкі әлсіздігімен  мен көрші мемлекеттерге тәуелділігінен еді. Ұлы жүздің  жетекші билері  Жоңғарияға тәуелділікті мойындады, Кіші жүз ханы Әбілқайыр өзінің жеке билігін күшейтумен айналысты, сондықтан ол 1741 жылы жоңғарлар басып кіргенде, ойрат басқыншылығына қарсы тұруға қатысудан бас тартты».
4.Сабақты бекіту:
4.	Жоңғарияның  көрші мемлекеттерді басып алу саясатын жүргізуінің негізгі себептерін айтыңдар.
5.	Қазақтардың жеңілу себептері және қазақ халқының жоңғар басқыншылығына қарсы  күресінің тарихи маңызы.
6.	Қазақ-жоңғар соғысы кезінде көзге түскен қазақ хандары, сұлтандары, билер мен батырлары жөнінде жазылған қандай әдеби шығармаларды білесіңдер? Отанға адалдық  пен патриоттық жөнінде, ержүректік пен қаһармандық, сертке адалдық туралы қандай мақал - мәтелдер білесіңдер ?
5.Үй тапсырмасы:
2.	Тақырыпты оқып, мына кестені толтырыңдр: «Жоңғар шапқыншылығына қарсы халықтң азаттық күресінің  ұйымдастыру».
Жылдар	Оқиғалар	Тарихи маңызы
1710
1711
1712
1713
1718
1720
1723
1723-1727
1725

title: 8 - сынып: 17ғ. соңы мен 18 бірінші ширегіндегі қазақ-жоңғар соғысы.


extracted_text:
№6                                                    Күні:
8«Б»сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы:  XVIII ғасырға дейінгі қазақ – орыс қатынастары
Сабақтың мақсаты:


Оқушылардың   қазақорыс   қарымқатынастарының   дамуы   жайлы   білім   деңгейін   ұлғайту.   Патшалық   Ресейдің   Қазақстандағы
отаршылдық саясатының мәнін ашып көрсету, әскери бекністерінің салынуына қарсы қазақ халқының күресі туралы баяндау;
Оқушыларды түрлі оқиғалар мен құбылыстардың себепсалдары мен тарихи маңызын талдай білуге ,  жаңа деректер мен фактілерге
, ақпарат көздеріне сүйене отырып логикалық ойлай білуге дағдыландыру;
Оқушыларды өзара көмектесу, ынтымақ, достық рухында тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа
Әдісі: баяндау, сұрақ  жауап
Көрнекілігі: карта, сызба
Негізгі түсініктер: қамал, бекініс, әскерибарлау экспедициялары, Ресей империясының отаршылдық саясаты, қазақ халқының әскери
бекіністер салуға қарсы ерлік күресі.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі
1.
2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу
3.
«Хабар» /ел жаңалықтарынан.../
4. Оқушы зейінін сабаққа аудару
Үй тапсырамысн сұрау:
1. Жоңғар хандығы жаулап алушылық саясатының негізгі себептері қандай?
2.
Қазақстар жоңғар басқыншыларына қай жерлерде өткен шайқастарда тойтарыс берді? Жоңғарларға қарсы азаттық күресінің
басында кімдер тұрды?
3. Шапқыншылықтың алғашқы  кезеңіндегі  қазақстардың жеңілу себептері   және жоңғарларға  қарсы халықазаттық күрестің
тарихи маңызы.
Жаңа сабақты оқытудың  жоспары:
1.
2.
3.
4.
Қазақ хандығы мен Ресей мемлекеті арасындағы қарымқатынастың жандана бастауы
Патша үкіметінің әскери бекіністер салуы.
Ресейдің Қазақстанға жіберген елшіліктері
Ресейдің Орта және Кіші жүз қазақстарымен шекаралық қақтығыстары.
     Екі ел арасындағы өзара  демократиялық және әскери байланыс орнатуға деген мүдделіліктің болғаны  оқушыларға өткен сабақтардан
таныс. Осы қарымқатынасты нақтылай түсетін мысалдар келтіре кету керек. Жаңа тақырыпты баяндау барысында орыстар күнделікті
өмірде   және   ресми     құжаттарда     қазақстарды   неге   «қырғыз»,   «қырғызқайсақ»   атағанын   түсіндіремін.   Оқушылардың     білімділік
дәрежесін арттыра түсу мақсатымен, екі ел арасындағы қарымқатынастың қырсырын кесте арқылы терең ашып көрсетеміз.
«XVIII ғасырдың алғагқы үштен біріндегі қазақорыс қатынастары»
Қатынастары
Дипломатиялық
Қазақ хандығы
Ресей мемлекеті
Саудаэкономикалық
Екі ел байланыстарының маңызы
Картаның көмегімен әскери бекіністер салудың барысымен танысамыз. Оқиғалар тізбегі:





   Орысқазақ қатынастарының тарихы ерте кезден басталады,  XVIII ғасырдың басынан бастап екі елдің бірбірін танып
білуге деген қызығушылығы арта түсті. Сібір губернаторы М.П.Гагарин орыс патшасына Ертістен Жаркентке дейінгі
алтынға өте бай  жасаған жобасын ұсынады. 1715 жылы шілдеде подполковник И.Д.  Бухгольц басқарған  экспедиция
Тобылдан шығып Ертісті бойлай аттанады Экспедициясының жұмысының нәтижесінде Жәмішев және Омбы (1716жылы)
бекіністерінің негізі қаланды.
17151716 жылдары князь А.Д.БековичЧеркасскийй экспедициясы Хиуаға жорыққа шықты.
1717 жылы Жәмішевпен Ертісті бойлай әскери   қамалдар салу үшін П.Северский мен   В.Чередовтың   экспедициясы
жасақталады. П.Северскийдің отряды Железинск бекінісін салды. В.Чередовтың отряды Калбасинск қамалы тұрғызып,
Ертістің оң жағасында Семей бекінісінің (1718 жылы) негізін қалады.
17191720 жылдары майор И.М.Лихаревтің экспедициясы Ертісті бойлай жүріп, 1720 жылы Өскемен, Черноярск және
Коряков қамалдарын салып шықты . Кейінірек олардың арасына  шағын редуттар мен форпосттар орнатылады. Бұл
әскериқорғаныстың тірек пунктері Жоғары Ертіс шекаралық шебін құрды және жоңғар, т.б. шабуылынан қорғануда  зор
рөл атқарды.
1722 жылы парсы жорығынан оралған І Петр қазақстарды Орыс мемлекеті құрамына қосып алу жоспары: «... миллионға
дейін жұмсалса да, аса көп шығындарға қарамастан...  Азияның барлық елдері мен жерлеріне жеткізеді...    бағы заманнан
естіліп кеткен қырғызқайсақ ордаларын Ресей империясының құрамына алу ...» туралы айтты. Ресей империясы мен
қазақ халқы арасындағы қарулы қақтығыс жайлы , оқушыларға жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін білу үшін,
қорытынды тапсырмалар беріліп, сұрақтар қойылады.
 1тапсырма. Құжаттармен жұмыс.
Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқыңдар.
1. Ресей мемлекеті Қазақ хандығына қатысты саясатында қандай мақсаттарды көздейді?
2тапсырма. Құжаттармен жұмыс.
Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқып шығып, мына сұрақтарға жауап беріңдер:
И.Д.Бухгольцтің Қазақстандағы әскери экспедициясының мақсатын анықтаңдар.
Ертістегі әскери бекіністер не мақсатпен салынды?
Әскери бекіністер салуға қазақ халқы қалай қарады?
Орыс бекініс қамалының тұрғындары мен қазақтар арасындағы әскери қақтығыстар неге жиі болып тұрды?
17151720 жылдары тұрғызылған әскери бекіністер желісін картаға салып келіңдер.
XVIII ғасырдың үштен біріндегі қазақорыс қарымқатынастарының жандануының себептері неде?
XVIII ғасырдың басындағы Қазақ хандығының жағдайына сипаттама беріңдер.
1.
2.
Сабақты бекіту:
Үйге тапсырма:
1.
2.
1.
2.
3.

file_name: 8- сынып   XVIII ғасырға дейінгі қазақ – орыс қатынастары.docx

intro:
№6                                                    Күні:
8«Б»-сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы:  XVIII ғасырға дейінгі қазақ – орыс қатынастары
Сабақтың мақсаты:
•	Оқушылардың қазақ-орыс қарым-қатынастарының дамуы жайлы білім деңгейін ұлғайту. Патшалық Ресейдің Қазақстандағы отаршылдық саясатының мәнін ашып көрсету, әскери бекністерінің салынуына қарсы қазақ халқының күресі туралы баяндау;
•	Оқушыларды түрлі оқиғалар мен құбылыстардың себеп-салдары мен тарихи маңызын талдай білуге ,  жаңа деректер мен фактілерге , ақпарат көздеріне сүйене отырып логикалық ойлай білуге дағдыландыру;
•	Оқушыларды өзара көмектесу, ынтымақ, достық рухында тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа
Әдісі: баяндау, сұрақ - жауап
Көрнекілігі: карта, сызба
Негізгі түсініктер: қамал, бекініс, әскери-барлау экспедициялары, Ресей империясының отаршылдық саясаты, қазақ халқының әскери бекіністер салуға қарсы ерлік күресі.
Сабақтың барысы:
1.	Ұйымдастыру кезеңі
2.	Оқу құралын тексеріп түгелдеу
3.	«Хабар» /ел жаңалықтарынан.../
4.	Оқушы зейінін сабаққа аудару
Үй тапсырамысн сұрау:
1.	Жоңғар хандығы жаулап алушылық саясатының негізгі себептері қандай?
2.	Қазақстар жоңғар басқыншыларына қай жерлерде өткен шайқастарда тойтарыс берді? Жоңғарларға қарсы азаттық күресінің басында кімдер тұрды?
3.	Шапқыншылықтың алғашқы кезеңіндегі қазақстардың жеңілу себептері  және жоңғарларға қарсы халық-азаттық күрестің тарихи маңызы.
Жаңа сабақты оқытудың  жоспары:
1.	Қазақ хандығы мен Ресей мемлекеті арасындағы қарым-қатынастың жандана бастауы
2.	Патша үкіметінің әскери бекіністер салуы.
3.	Ресейдің Қазақстанға жіберген елшіліктері
4.	Ресейдің Орта және Кіші жүз қазақстарымен шекаралық қақтығыстары.
     Екі ел арасындағы өзара  демократиялық және әскери байланыс орнатуға деген мүдделіліктің болғаны  оқушыларға өткен сабақтардан таныс. Осы қарым-қатынасты нақтылай түсетін мысалдар келтіре кету керек. Жаңа тақырыпты баяндау барысында орыстар күнделікті өмірде және ресми  құжаттарда  қазақстарды неге «қырғыз», «қырғыз-қайсақ» атағанын түсіндіремін. Оқушылардың  білімділік дәрежесін арттыра түсу мақсатымен, екі ел арасындағы қарым-қатынастың қыр-сырын кесте арқылы терең ашып көрсетеміз.
«XVIII ғасырдың алғагқы үштен біріндегі қазақ-орыс қатынастары»
Қатынастары	Қазақ хандығы	Ресей мемлекеті
Дипломатиялық
Сауда-экономикалық
Екі ел байланыстарының маңызы
Картаның көмегімен әскери бекіністер салудың барысымен танысамыз. Оқиғалар тізбегі:
•	   Орыс-қазақ қатынастарының тарихы ерте кезден басталады,  XVIII ғасырдың басынан бастап екі елдің бір-бірін танып білуге деген қызығушылығы арта түсті. Сібір губернаторы М.П.Гагарин орыс патшасына Ертістен Жаркентке дейінгі   алтынға өте бай  жасаған жобасын ұсынады. 1715 жылы шілдеде подполковник И.Д.  Бухгольц басқарған  экспедиция Тобылдан шығып Ертісті бойлай аттанады Экспедициясының жұмысының нәтижесінде Жәмішев және Омбы (1716жылы) бекіністерінің негізі қаланды.
•	1715-1716 жылдары князь А.Д.Бекович-Черкасскийй экспедициясы Хиуаға жорыққа шықты.
•	1717 жылы Жәмішевпен Ертісті бойлай әскери  қамалдар салу үшін П.Северский мен  В.Чередовтың  экспедициясы  жасақталады. П.Северскийдің отряды Железинск бекінісін салды. В.Чередовтың отряды Калбасинск қамалы тұрғызып, Ертістің оң жағасында Семей бекінісінің (1718 жылы) негізін қалады.
•	1719-1720 жылдары майор И.М.Лихаревтің экспедициясы Ертісті бойлай жүріп, 1720 жылы Өскемен, Черноярск және Коряков қамалдарын салып шықты . Кейінірек олардың арасына шағын редуттар мен форпосттар орнатылады. Бұл әскери-қорғаныстың тірек пунктері Жоғары Ертіс шекаралық шебін құрды және жоңғар, т.б. шабуылынан қорғануда  зор рөл атқарды.
•	1722 жылы парсы жорығынан оралған І Петр қазақстарды Орыс мемлекеті құрамына қосып алу жоспары: «... миллионға дейін жұмсалса да, аса көп шығындарға қарамастан...  Азияның барлық елдері мен жерлеріне жеткізеді...    бағы заманнан естіліп кеткен қырғыз-қайсақ ордаларын Ресей империясының құрамына алу ...» туралы айтты. Ресей империясы мен қазақ халқы арасындағы қарулы қақтығыс жайлы , оқушыларға жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін білу үшін, қорытынды тапсырмалар беріліп, сұрақтар қойылады.
 1-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.
-Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқыңдар.
1. Ресей мемлекеті Қазақ хандығына қатысты саясатында қандай мақсаттарды көздейді?
2-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.
Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқып шығып, мына сұрақтарға жауап беріңдер:
1.	И.Д.Бухгольцтің Қазақстандағы әскери экспедициясының мақсатын анықтаңдар.
2.	Ертістегі әскери бекіністер не мақсатпен салынды?
Сабақты бекіту:
1.	Әскери бекіністер салуға қазақ халқы қалай қарады?
2.	Орыс бекініс қамалының тұрғындары мен қазақтар арасындағы әскери қақтығыстар неге жиі болып тұрды?

Үйге тапсырма:
1.	1715-1720 жылдары тұрғызылған әскери бекіністер желісін картаға салып келіңдер.
2.	XVIII ғасырдың үштен біріндегі қазақ-орыс қарым-қатынастарының жандануының себептері неде?
3.	XVIII ғасырдың басындағы Қазақ хандығының жағдайына сипаттама беріңдер.

title: 8 - сынып:   XVIII ғасырға дейінгі қазақ – орыс қатынастары


extracted_text:
№7                                                       Күні:
8«Б»сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: Кіші жүз және Орта жүздің бір бөлігінің Ресейге қосуылының
басталауы.
Сабақтың мақсаты:
 Оқушыларды Кіші жүздің Ресейге ққосылуының негізгі себептерімен  таныстыра отырып,
оған жоңғар шыпқыншылығының әсерін және Әбілқайырдың Ресейге қосылу саясатында
қандай  мақсат көздегенін түсіндір.
 Салыстырмал талдау жасау арқлы оқушылардың шығармашылық ынтасын дамыту,
тақырыпты ашу үшін күрделі немесе қарапайым жоспарлар құру, өз көзқарасы н
дәлелдеуге үйрету.
 Мақсатқа жету жолында табандылыққа, шыдамдылыққа, ерікжігердің күшті болуына
тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа
Сабақтың әдісі: баяндау
Көрнекілік: карта, сызба
Негізгі түсініктер: Сыртқы саяси жағдайдың шиеленісуі, орат, Ресейдің «азиялық саясаты»,
қазақстарды   башқұрттарға   айдап   салу   саясаты,   елшілік,   бодандық,   империя,   саяси   және
экономикалық тәуелділік, әскери қорғаныстық бекіністер.
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу
3. «Хабар» /ел жаңалықтарынан.../
4. Оқушы зейінін сабаққа аудару
Үй тапсырмасын сұрау:
1. Кестенің толтырылуын тексеру.
2. Оқушылардың өздері жинаған мәліметтерін оқуға мүмкіндік беру, оны сынып болып
талқылау, бағалау.
Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
1. XVIII ғасырдың Іширегіндегі   Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саяси жағдайы,
жоңғар шапқыншылығына тойтарыс беру үшін Әбілқайыр ханның ұстанған бағыты.
2. Ресей   мемлекетінің   XVIII   ғасырдың   20жылдарының   аяқ   кезіндегі   Қазақстанға
қатысты ұстанымы.
3. XVIII ғасырдың 3040 жылдарындағы  Кіші және Ұлы жүздің жағдайы.
4. Үй тапсырмасын тексергеннен икейін, карта арқылы өткен материалды қаншалықты
игергенін көріп,  Қазақ хандығының ішкі және сыртқы  саяси жағдайының күрделене
түскені   жөнінде   әңгімелеймін.   Ол   үшін   қалыптасқан   жағдайдың     төмендегідей
сызбасын ұсынамын.
Ішкі жағдай
1. Аңырақай   шайқасынан   кейінгі   хан   тағы
үшін күрес салдарынан қазақ билеушілері
арасында келіспеушіліктер пайда болды.
2. Феодалдық бытыраңқылық күшейді.
1.
Сыртқы жағдай
  Жоңғарлар тарапынан  қауіп сақталып
қалды.
2. Қазақтардың   Бұхара   және   Хиуа
хандықтарымен   арадағы   жағдай
күрделі күйінде қалды.
3. Еділ

қалмақтарымен
  және
башқұрттармен   қарымқатынас   күрт
шиеленісіп кетті. 4.
      Мұндай жағдайда Қазақ хандығы алдында басты мәселе сыртқы жаудан қорғану
және елдің тұтастығын сақтап қалу болды. Бұл жерде   Әбілқайырдың жеке басына
тоқталу керек. Оқушылар ханның жеке басы жөнінде өз білетіндерін айтқаннан кейін,
оқулықтағы қосымша деректерді пайдалана отырып, төмендегі кестені толтыру керек:
«Әбілқайыр   ханның   жеке   басының   жағымды   қасиеттері   мен   кемшіліктері»
(ерекшеліктерін айқындау, салыстырмалы түрде талдау жасау).
5.
7. Жеке басының кемшіліктері
6. Жеке басының жағымды қасиеттері
   Әбілқайырды Ресейден көмек сұрауға мәжбүр еткен жағдайлар:
8.
9. 1.
10. 2.
11. 3.
12. 4.
13.    «XVIII ғасырдың 20жылдарының аяқ кезіндегі Ресейдің Қазақстанға байланысты
ұстанымы».   Бұл   тақырыпшаны   оқыту   үшін     мынадай   өзіндік   жұмыстар   жүргізуге
болады:
14. А) XVIII ғ. 30 жылдарына дейінгі қазақтардың патша үкіметімен қарымқатынасы.
15. Ә) Әбілқайырдың Ресей императрицасы Анна Иоановнаға жіберген елшілігі. 1730 ж.
16. Б)   сыртқы   істер   коллегиясының   тілмашы   А.Тевкелев   бастаған   орыс   елшілігінің
Қазақстанға келуі.
17. В) Ресейдің отаршылдық саясаты. Қазақстанды алуға жасалған қадамдар:
18. 1734 ж
19. 1735 ж
20. 173537 ж
21. 1740 ж
22. 1738 ж
23.    Оқушылардың өзіндік жұмыстарының нәтижелерімен танысқаннан кейін Ресейдің
Қазақ   хандығына   қатысты   саясатын   қорытындылаймыз.   Бұл   жерде   белгілі   тарихшы
М.П.Вяткиннің мына сөзі оқылады:
24. «... Ішкі феодалдық күрес   үдеп тұрған кезде жүргізілген бұл саясат   мемлекетті
ыдыратуға, қазақ жүздерін, ең алдымен Кіші жүзді әлсіретуге бағытталған анархиялық
саясат   болды.   Тек   қазақ   қоғамының   бытыраңқылығы   ғана   патша   үкіметіне   қазақ
жүздеріне қарсы кең көлемде шабуыл жасауға мүмкіндік беретін еді».
25.    Бұған қоса оқушылардың назарын мына мәселеге аудару қажет: орыстардың қазақ
жеріне тереңірек енуіне төмендегі жағдайлар қолайлы әсер етті.
1. Қазақ жерін біртіндеп отарлау.
2. Қазақ билеушілерінің өзара тартыстарын тиімді пайдалану   патша шенеуніктерінің
ісәрекетін жеңілдетті., патша үкіметі ешқандай қарсылықсыз Жайық өзені бойында
бірнеше әскери бекіністер тұрғызды.
3. Қазақстанның   батысындағы   және   солтүстігіндегі   әскери   бекіністерді   Орта   Азия
мемлекеттерінің аумағына енуі үшін әскери тірек базалары  ретінде пайдалану.
26.
XVIII ғасырдың 3040 жылдарындағы Кіші және Орта жүздегі қалыптасқан
жағдайды толық түсіну үшін оқулықтағы тақырып бойынша картамен практикалық
жұмыс жүргізу.
27. Сабақтың практикалық бөлігі:
 XVIII   ғ.   3040   жылдарында   Ресей   неліктен   Қазақстанның   солтүстік
шығысында әскери бекіністерін құра бастады?
 Олар қашан және қайда салынды? Картадан көрсетіңдер.
 Қазақтардың   Ресеймен   және   орта   Азия   мемлекеттерімен   сауда   жасаған
негізгі қалаларын атаңдар.  Орысқазақ сауда байланысы жөнінде не айтасыңдар?
28. Үйге тапсырма:
29. 1. Тақырыпты оқыңдар және параграф соңындағы сұрақтарға жауап беріңдер.
30.
31.
32.

file_name: 8 - сынып  Кіші жүз және Орта жүздің бір бөлігінің Ресейге қосуылының басталауы..docx

intro:
№7                                                       Күні:
8«Б»-сынып. Қазақстан тарихы
Сабақтың тақырыбы: Кіші жүз және Орта жүздің бір бөлігінің Ресейге қосуылының басталауы.
Сабақтың мақсаты:
•	Оқушыларды Кіші жүздің Ресейге ққосылуының негізгі себептерімен  таныстыра отырып, оған жоңғар шыпқыншылығының әсерін және Әбілқайырдың Ресейге қосылу саясатында  қандай  мақсат көздегенін түсіндір.
•	Салыстырмал талдау жасау арқлы оқушылардың шығармашылық ынтасын дамыту, тақырыпты ашу үшін күрделі немесе қарапайым жоспарлар құру, өз көзқарасы н дәлелдеуге үйрету.
•	Мақсатқа жету жолында табандылыққа, шыдамдылыққа, ерік-жігердің күшті болуына тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Жаңа
Сабақтың әдісі: баяндау
Көрнекілік: карта, сызба
Негізгі түсініктер: Сыртқы саяси жағдайдың шиеленісуі, орат, Ресейдің «азиялық саясаты», қазақстарды башқұрттарға айдап салу саясаты, елшілік, бодандық, империя, саяси және экономикалық тәуелділік, әскери қорғаныстық бекіністер.
Сабақтың барысы:
1.	Ұйымдастыру кезеңі
2.	Оқу құралын тексеріп түгелдеу
3.	«Хабар» /ел жаңалықтарынан.../
4.	Оқушы зейінін сабаққа аудару
Үй тапсырмасын сұрау:
1.	Кестенің толтырылуын тексеру.
2.	Оқушылардың өздері жинаған мәліметтерін оқуға мүмкіндік беру, оны сынып болып талқылау, бағалау.
Жаңа тақырыпты оқытудың  жоспары:
1.	XVIII ғасырдың І-ширегіндегі  Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саяси жағдайы, жоңғар шапқыншылығына тойтарыс беру үшін Әбілқайыр ханның ұстанған бағыты.
2.	Ресей мемлекетінің XVIII ғасырдың 20-жылдарының аяқ кезіндегі Қазақстанға қатысты ұстанымы.
3.	XVIII ғасырдың 30-40 жылдарындағы  Кіші және Ұлы жүздің жағдайы.
4.	Үй тапсырмасын тексергеннен икейін, карта арқылы өткен материалды қаншалықты игергенін көріп,  Қазақ хандығының ішкі және сыртқы  саяси жағдайының күрделене түскені жөнінде әңгімелеймін. Ол үшін қалыптасқан жағдайдың  төмендегідей сызбасын ұсынамын.

Ішкі жағдай
1.	Аңырақай шайқасынан кейінгі хан тағы үшін күрес салдарынан қазақ билеушілері арасында келіспеушіліктер пайда болды.
2.	Феодалдық бытыраңқылық күшейді.

Сыртқы жағдай
1.	 Жоңғарлар тарапынан  қауіп сақталып қалды.
2.	Қазақтардың Бұхара және Хиуа хандықтарымен арадағы жағдай күрделі күйінде қалды.
3.	Еділ қалмақтарымен және башқұрттармен қарым-қатынас күрт шиеленісіп кетті.

      Мұндай жағдайда Қазақ хандығы алдында басты мәселе сыртқы жаудан қорғану және елдің тұтастығын сақтап қалу болды. Бұл жерде  Әбілқайырдың жеке басына тоқталу керек. Оқушылар ханның жеке басы жөнінде өз білетіндерін айтқаннан кейін, оқулықтағы қосымша деректерді пайдалана отырып, төмендегі кестені толтыру керек: «Әбілқайыр ханның жеке басының жағымды қасиеттері мен кемшіліктері» (ерекшеліктерін айқындау, салыстырмалы түрде талдау жасау).

Жеке басының жағымды қасиеттері	Жеке басының кемшіліктері
   Әбілқайырды Ресейден көмек сұрауға мәжбүр еткен жағдайлар:
1.
2.
3.
4.
  «XVIII ғасырдың 20-жылдарының аяқ кезіндегі Ресейдің Қазақстанға байланысты ұстанымы». Бұл тақырыпшаны оқыту үшін  мынадай өзіндік жұмыстар жүргізуге болады:
А) XVIII ғ. 30- жылдарына дейінгі қазақтардың патша үкіметімен қарым-қатынасы.
Ә) Әбілқайырдың Ресей императрицасы Анна Иоановнаға жіберген елшілігі. 1730 ж.
Б) сыртқы істер коллегиясының тілмашы А.Тевкелев бастаған орыс елшілігінің Қазақстанға келуі.
В) Ресейдің отаршылдық саясаты. Қазақстанды алуға жасалған қадамдар:
1734 ж-
1735 ж-
1735-37 ж-
1740 ж-
1738 ж-
   Оқушылардың өзіндік жұмыстарының нәтижелерімен танысқаннан кейін Ресейдің Қазақ хандығына қатысты саясатын қорытындылаймыз. Бұл жерде белгілі тарихшы М.П.Вяткиннің мына сөзі оқылады:
«... Ішкі феодалдық күрес  үдеп тұрған кезде жүргізілген бұл саясат  мемлекетті ыдыратуға, қазақ жүздерін, ең алдымен Кіші жүзді әлсіретуге бағытталған анархиялық саясат болды. Тек қазақ қоғамының бытыраңқылығы ғана патша үкіметіне қазақ жүздеріне қарсы кең көлемде шабуыл жасауға мүмкіндік беретін еді».
   Бұған қоса оқушылардың назарын мына мәселеге аудару қажет: орыстардың қазақ жеріне тереңірек енуіне төмендегі жағдайлар қолайлы әсер етті.
1.	Қазақ жерін біртіндеп отарлау.
2.	Қазақ билеушілерінің өзара тартыстарын тиімді пайдалану  патша шенеуніктерінің іс-әрекетін жеңілдетті., патша үкіметі ешқандай қарсылықсыз Жайық өзені бойында бірнеше әскери бекіністер тұрғызды.
3.	Қазақстанның батысындағы және солтүстігіндегі әскери бекіністерді Орта Азия мемлекеттерінің аумағына енуі үшін әскери тірек базалары  ретінде пайдалану.
XVIII ғасырдың 30-40 жылдарындағы Кіші және Орта жүздегі қалыптасқан жағдайды толық түсіну үшін оқулықтағы тақырып бойынша картамен практикалық жұмыс жүргізу.
Сабақтың практикалық бөлігі:
•	XVIII ғ. 30-40 жылдарында Ресей неліктен Қазақстанның солтүстік-шығысында әскери бекіністерін құра бастады?
•	Олар қашан және қайда салынды? Картадан көрсетіңдер.
•	Қазақтардың Ресеймен және орта Азия мемлекеттерімен сауда жасаған негізгі қалаларын атаңдар.
•	Орыс-қазақ сауда байланысы жөнінде не айтасыңдар?
Үйге тапсырма:
1. Тақырыпты оқыңдар және параграф соңындағы сұрақтарға жауап беріңдер.

title: 8 - сынып: Кіші жүз және Орта жүздің бір бөлігінің Ресейге қосуылының басталауы.


extracted_text:
Конспект урока

изучить структуру
Тема урока: Глобальная компьютерная сеть Интернет.
Класс: 8 класс
Цель урока: дать понятие глобальной компьютерной сети Интернет,
Интернет и освоить основные методы  поиска в сети.
Задачи:
Образовательная: познакомиться с понятием «Интернет», изучить поисковые   системы   и
освоить технологии поиска информации в глобальной сети;
Развивающая: формирование приёмов логического мышления, развитие
интереса к  предмету, информационной культуры, развивать способность   анализировать   и
обобщать, делать выводы, расширение кругозора;
Воспитательная: воспитание аккуратности, точности, самостоятельности,   привитие   навыки
групповой работы, сотрудничества;
Здоровьесберегающая: соблюдение санитарных норм при работе с   компьютером,   соблюдение
правил техники безопасности.
Методы обучения: объяснительноиллюстративный, частичнопоисковый.
Тип урока: урок изучения нового материала.
Формы учебной работы учащихся: групповая, индивидуальная работа.
Оборудование: класс, основанный на базе ПК, мультимедиа проектор,
карточки с вопросами, презентация.
План урока:

индивидуальные
1. Организационный момент.
2. Актуализация ЗУНов.
3. Объяснение нового материала.
4. Первичное закрепление изученного материала. Самостоятельная работа.
5. Подведение итога урока.
6. Домашнее задание.
Ход урока.
1. Оргмомент.
Приветствие. Проверка отсутствующих.
2. Актуализация ЗУНов.
1) Что такое компьютерная сеть?
(Компьютерная   сеть   –   это   совокупность   компьютеров   и   различных   устройств,
обеспечивающих информационный обмен между компьютерами в сети без использования
какихлибо промежуточных носителей информации).
2) Как локальная компьютерная сеть объединяет компьютеры?
(Локальная сеть объединяет компьютеры, установленные в одном помещении (например,
школьный   компьютерный   класс,   состоящий   из   8—12   компьютеров)   или   в   одном   здании
(например, в здании школы могут быть объединены в локальную сеть несколько десятков
компьютеров, установленных в различных предметных кабинетах).
3) Что называется топологией сети?
(Общая схема соединения компьютеров в локальные сети)
4) Какие топологии сетей выделяют?
(шина, кольцо, звезда)
3. Изучение нового материала.
Итак, тема нашего урока: «Глобальная сеть Интернет».
     На уроке мы познакомимся с глобальной компьютерной сетью Интернет с различных
сторон,  познакомимся с поисковыми системами и научимся искать нужную для нас информацию. Мир действительно изменился с приходом глобальной компьютерной сети
Internet. Сегодня не выходя из дома можно познакомиться и пообщаться с людьми,
находящимися далеко за пределами Вашей страны, приобрести различные товары и услуги и
многоемногое другое.
История появления Интернет.
В   1969   году   в   США   была   создана   компьютерная   сеть   ARPAnet,   объединяющая
компьютерные центры министерства обороны и ряда академических организаций. Эта сеть была
предназначена для узкой цели: главным образом для изучения того, как поддерживать связь в
случае ядерного нападения и для помощи исследователям в обмене информацией. По мере роста
этой сети создавались и развивались многие другие сети. Еще до наступления эры персональных
компьютеров   создатели   ARPAnet   приступили   к   разработке   программы   Internetting   Project
("Проект   объединения   сетей").   Успех   этого   проекта   привел   к   следующим   результатам.   Во
первых, была создана крупнейшая в США сеть internet (со строчной буквы i). Вовторых, были
опробованы различные варианты взаимодействия этой сети с рядом других сетей США. Это
создало предпосылки для успешной интеграции многих сетей в единую мировую сеть. Такую
"сеть сетей" теперь всюду называют Internet (в отечественных публикациях широко применяется
и русскоязычное написание  Интернет).
В настоящее время на десятках миллионов компьютеров, подключенных к Интернету,
хранится громадный объем информации (сотни миллионов файлов, документов и т. д.) и сотни
миллионов людей пользуются информационными услугами глобальной сети.
Интернет  это глобальная компьютерная сеть, объединяющая многие локальные, региональные и
корпоративные сети и включающая в себя десятки миллионов компьютеров.
В каждой локальной или корпоративной сети обычно имеется, по крайней мере, один
компьютер, который имеет постоянное подключение к Интернету  с помощью линии  связи с
высокой пропускной способностью (сервер Интернета).
Надежность функционирования  глобальной  сети обеспечивается  избыточностью  линий  связи:
как правило, серверы имеют более двух линий связи, соединяющих их с Интернетом.
Основу,   «каркас»   Интернета   составляют   более   ста   миллионов   серверов,   постоянно
подключенных к сети.
К серверам Интернета могут подключаться с помощью локальных сетей или коммутируемых
телефонных линий сотни миллионов пользователей сети.
    Обратите внимания на следующую статистику. Здесь мы можем увидеть, какое
количество человек пользуется на сегодняшний момент глобальной сетью Интернет. И вы,
наверняка, согласитесь со мной, что Интернет стал неотъемлемой частью нашей жизни.
А давайте попробуем выяснить, что же такое Интернет?
Вам дано определение, но в нем пропущены некоторые слова. Попробуйте самостоятельно
восстановить эти слова, а потом правильное определение мы запишем в тетрадь.
Интернет – это глобальная компьютерная   сеть, объединяющая  локальные, региональные и
корпоративные сети и включающая в себя компьютеры по всему миру.
А теперь давайте попробуем выделить сильные и слабые стороны Интернета.
Достоинства
Недостатки
Важный источник
информации
Информация из Интернета
может быть недостоверной
Общение с людьми из
разных городов
Человек может уйти в
виртуальный мир,
придумывать себе образ
при общении; появляется зависимость от Интернета
Приобретение товаров и
услуг, не выходя из дома
Обман со стороны
организации
Способ распространения
своих знаний
Много вирусов в сети
Интернет, которые
заражают наш компьютер
Работая в сети, необходимо быстро ориентироваться в имеющемся объеме информации.
Для поиска информации используются в основном три основных типа:
1. Указание адреса страницы;
Это самый быстрый способ поиска, но его можно использовать только в том случае, если
точно известен адрес документа или сайта, где расположен документ.
2. Перемещение по гипертекстовым ссылкам;
Это наименее удобный способ, так как с его помощью можно искать документы, только
близкие по смыслу текущему документу.
3. Обращение к поисковой системе.
Адреса поисковых серверов хорошо известны всем, кто работает в Интернете. В
настоящее время в русскоязычной части Интернет популярны следующие поисковые серверы:
Яндекс (yandex.ru), Google (google.ru) и Rambler (rambler.ru).
         Поисковая система предоставляет возможность поиска информации в Интернете.
Большинство поисковых систем ищут информацию на сайтах Всемирной паутины.
Ребята, а какие поисковые системы вы знаете? (yandex. ru, Rambler. ru, Google. ru и много
других).
Yandex.ru
Яндекс — российская система поиска в Сети. Сайт компании, Yandex.ru, был открыт 23
сентября 1997 года.
Отличительная особенность Яндекса — возможность точной настройки поискового запроса. Это
реализовано за счёт гибкого языка запросов.
Google.ru
Лидер поисковых систем в Интернете. По одной из версий, Google — искажённое написание
английского слова googol. "Googol (гугол)" – это математический термин, обозначающий
единицу со 100 нулями.
Rambler.ru
Rambler создан в 1996 году.
Поисковая система Рамблер понимает и различает слова русского, английского и украинского
языков. По умолчанию поиск ведётся по всем формам слова.
4. Первичное закрепление материала. Самостоятельная работа.
А сейчас проведем самостоятельную работу.
1 вариант.
1 задание: Интернет – это ...
2 задание: Дайте название выделенным частям адреса.
http://www.klyaksa.net/htm/exam/answers/images/a23_1.gif
3 задание: Перечислите достоинства Интернета?
4 задание: Какие поисковые системы вы знаете? Перечислите.
2 вариант
1 задание: Дайте название выделенным частям адреса.
http://www.klyaksa.net/htm/exam/answers/images/a23_1.gif 2 задание: Глобальная компьютерная сеть, объединяющая  локальные, региональные и
корпоративные сети и включающая компьютеры по всему миру – это …  .
3 задание: Перечислите недостатки Интернета?
4 задание: Какие три основных типа используются для поиска информации?
5. Подведение итога урока.
Оценивание ребят за самостоятельную работу.
6.
Домашнее задание.
Выучить конспект.
Семакин И. Г. Информатика и ИКТ. Базовый курс: Учебник для 11 класса. – М.: БИНОМ.
Используемая литература:
Лаборатория знаний, 2010
Подпись учителя _________

file_name: Конспект урока по информатике Глобальная компьютерная сеть Интернет.doc

intro: В 1969 году в США была создана компьютерная сеть ARPAnet, объединяющая компьютерные центры министерства обороны и ряда академических организаций. Эта сеть была предназначена для узкой цели: главным образом для изучения того, как поддерживать связь в случае ядерного нападения и для помощи исследователям в обмене информациейплан-конспект урока

title: "Глобальная компьютерная сеть"  8класс, информатика