extracted_text:
«Золотой век» русской литературы. Романтизм, реализм Оглавление
Введение
1. Романтизм как отражение русского национального самосознания
2. Реалистический подход к проблеме исторического выбора России
Заключение
Список использованной литературы Введение
Для понимания особенностей русской культуры  XIX  в. существенное
значение имеет знание характера политики, экономики и права Российской
Империи. В результате петровских реформ в России произошло утверждение
абсолютной   монархии   и   законодательное   оформление   бюрократии,   что
особенно   ярко   проявилось   в   «золотой   век»   Екатерины  II.   Начало  XIX  в.
ознаменовалось министерской реформой Александра I, который на практике
проводил   линию   на   укрепление   феодальноабсолютистского   порядка,
учитывая   новый   «дух   времени»,   в   первую   очередь   влияние   Великой
французской   революции   1789   г.   на   умы,   на   русскую   культуру.   Одним   из
архетипов этой культуры является любовь к свободе, воспеваемая русской
поэзией, начиная с Пушкина и кончая Цветаевой. Учреждение министерств
знаменовало   собой   дальнейшую   бюрократизацию   управления   и
усовершенствования центрального аппарата Российской империи. Одним из
элементов модернизации и европеизации российской государственной машины
  функция   которого
является   учреждение   Государственного   совета,
заключалась   в   централизации   законодательного   дела   и   обеспечении
единообразия   юридических   норм.   Министерская   реформа   и   образование
Государственного   совета   завершили   реорганизацию   органов   центрального
управления, просуществовавших до 1917 г. После отмены крепостного права
в 1861 г. Россия прочно вступила на путь капиталистического развития.
Актуальность   данной   темы   определяется   колоссальным   влиянием,
оказываемым этим периодом русской культуры, как на современную культуру
России, так и на культуру западных стран.
Целью  настоящей   работы   является   исследование   основных
особенностей русской культуры 19 века. В связи с поставленной целью можно формулировать следующие задачи
исследования:


рассмотреть особенности становления русской культуры в 19 в.;
по причине обширного материала, рассмотреть лишь творчество
величайших русских писателей, их взгляд на исторический выбор России и
проблему человека.
Реферат состоит из 5 разделов. В первом сформулированы цель и задачи
исследования,   во   втором   описываются   особенности   становления   русской
национальной идеи, в третьем дается обзор творчества Л.Н. Толстого и Ф.М.
Достоевского, в четвертом сделаны основные выводы по содержанию работы,
в пятом указаны первоисточники по теме работы. 1. Романтизм как отражение русского национального самосознания
Значимость  XIX  века   для   развития   русской   культуры   обусловлена
процессами, которые предопределяют характер умонастроения России и его
основных   противоречий.   К   таким   процессам   следует   отнести   становление
русского  национального  самосознания,  складывание нации,  отражение этих
процессов и общественной мысли XIX века.
Если для Западной Европы XIX век  век развития капиталистического
общества,   полного   крушения   абсолютистских   монархий,   уничтожение
сословного деления общества, то для России это время создания условий для
уничтожения феодальных отношений. В.Г. Белинский видит в России страну,
«где люди торгуют людьми, не имея и того оправдания, каким пользуются
американские плантаторы, утверждал, что негр  не человек... где люди сами
себя называют не именами, а кличками: Ваньками, Стешками, Палашками; ...
где... нет не только никаких гарантий для личности, чести и собственности, но
нет даже и полицейского порядка, а есть только огромные корпорации разных
служебных воров и грабителей." Общественная казнь страны, развивается в
условиях деспотизма и всевластия государства, сословного деления общества,
абсолютного бесправия населения, существования крепостного права.
Русское   национальное   самосознание   выковывается   из   противоречия
"между идеей империи, могущественного государства  военнополицейского
типа, и религиозномессианской идеей царства, которое уходило в подземный
слой,   слой   народный".  Для   русской   духовности   характерно   понимание
государственности   не   этническое,   геополитическое,  географическое,   т.е.
государство      это   не   власть,   распространяющаяся   на   определённую
территорию,   имеющую   четко   очерченные   границы,   государственность   для
русской духовности  явление религиозное, в народной лексике получившее
название Святая Русь, за этим понятием "стоит отнюдь не, выражаясь по нынешнему, национальная идея, не географическое и не этническое понятие.
Святая   Русь      категория   едва   ли   не   космическая.   По   крайней   мере,   в   её
пределы   (или   её   беспредельность)   вмещается   и   ветхозаветный   Эдем   и
евангельская   Палестина".  У  Святой   Руси   нет   локальных   признаков.  У  неё
только   два   признака:   первый      быть   в   некотором   смысле   всем   миром,
вмещающим   даже   рай;   второй      быть   миром   под   знаком   истинной   веры.
Русское   национальное   самосознание   ХIХ   века   впитывает   эти   два
несовместимых феномена: Землю святорусскую и представление о России как
национальном государстве. Русское самосознание сумело увидеть в России,
идентифицируемой   географически   и   этнографически,   "особенную   стать"
Свитой Руси.
Гоголь   писал   из   Италии:   "Русь!   Русь!   вижу   тебя,   из   моего   чудного,
прекрасного   далека   тебя   вижу   бедно,   разбросано   и   неприютно   тебе;   не
развеселят, не испугают взоров дерзкие дива природы, венчанные дерзкими
дивами искусства, города с многооконными высокими дворцами, вросшими в
утесы, картинные деревья и плющи, вросшие в домы... Открыто пустынно и
ровно в тебе; как точки, как значки, неприметно торчат среди равнин твои
неприметные города: ничто не обольстит и не очарует взора". Но какая же
непостижимая, тайная сила влечет к тебе? Что зовет, и. рыдает, и. хватает за
сердце?... Здесь ли в тебе ли не родиться бесцельной мысли, когда же ты сама
без конца?... У! какая верующая, чудная, незнакомая земле даль! Русь! Эта
двойственность в восприятии России наложит особый отпечаток на русское
самосознание,   породит   в   нем   противоречия,   часто   неразрешимые,   создаст
особую русскую литературу, которая, являясь чисто русским национальным
явлением, поднимет вопросы глобальные, космические.
Особую   роль   в   развитии   русского   сознания  XIX  века   сыграло
масонство.   Русское   масонство   ставило   своей   задачей   поиск   истинного
христианства, христианства интерконфессионального. Масонские ложи стали
первыми формами самоорганизации общества начала ХIХ века. Именно через масонские ложи в общественную мысль России проникают идеи всеобщего
равенства, в организациях вольных каменщиков формируется нравственный
идеал   личности,   идеи   гуманизма,   благородство.   Именно   внутри   масонских
лож созревали будущие тайные общества.
Формированию   русского   национального   самосознания   способствует
война 1812 года и заграничный поход. Отечественная война сплотила людей
различных   сословий,   выявила   истоки   национального   единения.   М.И.
МуравьевАпостол писал: "Мы были дети 1812 года, именно 1812 год, а вовсе
не заграничный поход создал последующее общественное движение, которое
было в своей сущности не заимствованным, не европейским, а чисто русским.''
Именно рост национального самосознания, чувство единства и близости со
своим народом, подъем общенационального патриотизма не могли не создать
новой   духовной   атмосферы   в  среде   наиболее   совестливых   русских  людей,
рассматривавших российские проблемы как свои личные. Слой этих людей
был   немногочисленным,   это   был   узкий   слой   русского   образованного
дворянства,   оказавшегося   между   самодержавной   монархией   и   темной
крестьянской массой. Декабристское движение было чисто русским. Нация не
может сложиться в условиях сословного деления общества. Средневековое
представление о божественной освещенности социального неравенства людей
окончательно разрушено буржуазными революциями ХVII–ХVIII вв. Русское
сознание впитывает эти представления под влиянием событий 18121815 гг.
Рост национального самосознания находит свое выражение в русском
романтизме.   Если   западноевропейский   романтизм   был   реакцией   на   эпоху
разума, кровавые последствия Великой Французской революции, то русский
романтизм отразил процесс превращения русского народа в нацию, поэтому
он и становится вполне оригинальным явлением. Эстетическим выражением
романтизма   было   стремление   изобразить   национальный   характер   и
национальный колорит жизни народа. "Да создастся для славы России поэзия
чисто   русская,   да   будет   Святая   Русь   не   только   в   гражданском,   но   и   в нравственном   мире   первою   державою   во   вселенной!   Вера   праотцев,   нравы
отечественные,  летописи,  песни   и  сказания   народные     лучшие,  чистейшие
источники   для   нашей   словесности"      это   программа   русского   романтизма
начала XIX века, сформулированная Б.К. Кюхельбекером.
Романтизм   сумел   выйти   за   пределы   сословий   оценки   людей,
переключиться   на   нравственные   характеристики,   проявить   интерес   к
человеческой личности, нашёл в себе смелость признать одинаковое право на
нравственное достоинство и в крестьяне, и в дворяне, В.М. Карамзин В.А.
Жуковский, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, М. Кольцов составили мощное
направление   литературного   романтизма   в   русской   культуре,   отразившее
становление нации.
2. Реалистический подход к проблеме исторического выбора России
Большую   роль   в   развитии   национального   самосознания   сыграло
поставление   труда   Н.М.   Карамзина   «История   государства   Российского».
Основанием   этого   процесса   проникнуты   «Философские   письма»   П.Я.
Чаадаева, создавшего первую философию истории России. Начало полемики
между западниками  и славянофилами положили статьи А.С. Хомякова «О
старом и новом» и Киреевского И.В. «В ответ А.С. Хомякову», напечатанные
в   1939   году.   Пафос   этой   полемики   состоял   в   поиске   путей   превращения
русского народа в русскую нацию.
Ответ на этот вопрос лежал через решение проблемы о месте и судьбе
России в мировом культурном процессе. Кто мы такие? Европейцы и наш путь
– это повторение пути Западной Европы: или новая, молодая цивилизация,
идущая своей дорогой и способная показать миру образцы нравственности.
Основателями западнического направления можно считать как революционно
–   демократически   настроенных   А.И.   Герцена   и   В.Г.   Белинского,   так   и мыслителей   либерального   толка   Д.Л.   Крюкова,   Т.Н.   Грановского,   И.С.
Тургенева, К.Д. Кавелина, Б.И. Чичерина. Западники считали, что русский
народ   –   народ   европейский   и   его   путь   связан   с   развитием   свободы
человеческой личности, также как и путь Западной Европы. Россия – отсталая
страна, она нуждается в просвещении, именно в этом своеобразие России. По
мнению   Н.   Бердяева,   западники   очень   мало   представляли   особенности
реальной   жизни   современной   Европы   и   ориентировались   на   утопический
идеал европейской жизни.
Славянофилы связывали надежды на особое, инакое развитие России с
тем, что российская культура формируется на уникальной духовной почве –
православии.   Именно   отличие   от   Европы   основы   российской   духовности
позволяет   занять   особое   место   в   мировой   цивилизации.   Православие
обеспечивает   русской   культуре   целостность,   тогда   как   раздвоенность
европейской культуры покоится на католицизме. Католицизм и католическая
схоластика,   приведшие   Европу   к   религиозному,   лишают   европейскую
культуру целостности, необходимый для существования цивилизации. Европа
её
  рациональностью,

  насильственней
с
государственностью глубоко враждебна русской культуре. Поэтому, оценивая
  механизированностью,
петровские реформы, славянофилы видят в них деяния, несущие опасность
органичности   и   целостности   русской   жизни.   Допетровская   Русь   обладала
этими качествами с точки зрения славянофилов.
Будущность России славянофилы связывали только с простым народом,
так как образованная часть общества заражена западным  рационализмом  и
государственным   абсолютизмом.   Источниками   здоровья   русского   народа
  народность,
славянофилы   объявили   три   принципа:
самодержавие.   Неискаженная   православная   вера   и   подлинная   народность
  православие,
сохранились   только   в   крестьянстве.   Будучи   антигосударственниками,
славянофилы   отстаивали   монархию,   так   как   власть   представлялась   им
абсолютным   грехом,   злом,   а   потому,   чем   меньше   людей   будет   замарано властью,   тем   больше   оснований   не   беспокоиться   о   нравственном   здоровье
народа. Демократическое же правление вовлекает во зло народ, поэтому оно
менее предпочтительно, чем самодержавие, где один человек берет на себя
грех политической власти. У русского народа нет стремления к образованию
государственности,   у   него   иное   призвание      религиозное,   духовное.
Славянофилы   считали,   что   греха   собственничества   нет   у   русского
крестьянина, в отличие от европейца. Это связано с особым укладом русский
жизни  с общиной.
Лагерь славянофилов составили такие мыслители, как А.С. Хомяков,
И.В. Киреевский, Б.И. Керимов. Их взгляды не были едины, они различно
относились   к   характеру   русской   культуры   и   её   месту   в   истории,   но
объединяло  их  критическое  отношение  к  западноевропейской   цивилизации,
убеждение   в   принципиальном   своеобразии   русской   истории   и   культуры,
общая   православнохристианская   культурологическая   ориентация,   горячая
защита свободы личности, свободы совести, мысли, слова.
Размышления о месте России в мировом культурном процессе только
начинаются в полемике западников и славянофилов. Вторая половина ХIХ
века знаменуется бурным развитием культурологической мысли, где проблема
развития России исследуется и такими мыслителями, как Б.С. Соловьев, Б. И.
Чичерин, С.М. Соловьев, Г.В. Леханов, Н.Я. Данилевский.
Многие философы и историки связывают с Россией особые надежды
развития мирового процесса, так, для Н.Я. Данилевского именно славянский
культурноисторический   тип   может   связать   воедино   четыре   сферы
социокультурной   жизни
  собственно   культурную,
политическую, экономическую), что не удавалось еще ни одному народу в
(религиозную,
обозримом историческом процессе. С.М. Соловьёв видит в России "образец
христианского   государства",   центр   мирового   развития,   В.   С.Соловьев   в
триаде   ''ВостокЗападРоссия"   считает,   что   особенности   национального характера   русского   народа   могут   превратить   русскую   цивилизацию   из
национальной в общечеловеческую.
Духовная   атмосфера   России   ХIХ   века   проникнута   верой   в   особое
предназначение России, верой в особый путь русского народа, чья духовность
нравственный   облик   должны   показать   пример   создания   нового   общества,
лишенного недостатков обществ Запада и Востока. Эта мысль пронизывает
русскую   литературу   ХIХ   века,   которая   идет   путем   мучительных   поисков
царства любви и правды.
Особое   место   в  культуре   ХIХ   века   занимает   русская;   литература,
именно в  русской литературе ХIX  века были подняты важнейшие вопросы,
мучавшие человека: вопросы жизни и смерти, ценности человеческой жизни,
места и веса духовной жизни и общечеловеческих ценностях. Все вопросы
нравственной и политической жизни осмысляются именно в художественном
слове.   Литература   обретает   статус   универсальной   формы   общественного
самосознания.   Это   придавало   писателям   в   обществе   особый   вес   и   особые
функции. Писатель становился учителем жизни; его мнение не было просто
мнением частного лица, он формировал умы людей, создавал идеалы, которым
старалась подражать молодёжь того времени.
Романтическая   идея   преобразования   мира   через   искусство   была
наиболее близка великому русскому писателю. Н.В. Гоголю. Преображения
жизни   можно   достигнуть,   указывая   обществу   на   его   недостатки,   поэтому
"Ревизор"   и   "Мертвые   души"      это   путь,   по   которому   общество   идти   не
должно. Изпод его пера выходят фантасмагорические, подобно гофманским,
образы "мертвых душ". Но вера в  преображение мира утрачивается Гоголем
он   разочарован   в   своем   творчестве.   «Избранные   места   из   переписки   с
друзьями»,   вызвавшие   такое   негодование   Белинского,   это   поиск   путей
достижения лучшей жизни, которая невозможна без личного нравственного
совершенства. В основе его проповеди лежит идея социального христианства.
Гоголевская   теократическая   утопия   несет   на   себе   печать   религиозно нравственного   учительства,   столь   присущего   литературе  XIX  века.
Образованного   мира   представляется   писателю   как   авторитетное   общество,
где   по–прежнему   господствует   крепостное   право,   но   если   внешний   облик
утопий ничем не отличается от современной ему России, то люди, которые в
ней живут, управляются добродетельными генерал – губернаторами, а низшие
слои отличаются покорностью и послушанием. Суть идеи Гоголя состоит в
том, что именно Россия облечена и признана нести людям братство и должна
стать примером нравственного совершенства для людей всего мира. Гоголь –
истинный носитель русской духовности, для которой так характерно искать
Царство Божье на земле. Гоголь закладывает основу религиознонравственных
поисков русской литературы, ее мессианского служения.
Достоевский   сказал   о   Гоголе,   что   его   произведения   «давят   на   ум
глубочайшими   непосильными   вопросами,   вызывают   в   русском   уме   самые
беспокойные мысли».
40   русских   писателей  XIX  века   составили   мировую   славу   русской
литературе,   которая   стремится   к   творческому   совершенству   жизни,
поднимает   проблему   социальной   миссии   искусства,   призывает   писателя
словом   служить   общественному   делу.  Вся   русская   литература   проникнута
исканиями социальной правды. Особое место плеяде великих правдолюбцев
занимают Ф.М. Достоевский и Л.Н. Толстой. Оба титана русской литературы
стремились к социальной правде, искали Царство Божье на земле, так как
только в него и может входить социальная правда. Для них социальная тема
не отделима от религиозной.
Особенное чувство справедливости толкает Достоевского к проблеме
теодицеи. Можно ли соединить всеблагого Бога и мир, созданный на зле и
страдании?   В   романе   “Братья   Карамазовы”   Иван   Карамазов   мучится
проблемой цены, которую можно заплатить за создание мировой гармонии.
Можно ли строить гармонию, принеся в жертву ничем не повинных людей, для
Ивана,   как   и   для   Достоевского,   ответ   очевиден:   “От   высшей   гармонии совершенно отказываются. Не стоит она не слезинки хотя бы только одного
замученного ребёнка".
Самые   сокровенные   струны   человеческой   души,   её   высоты   впадения
привлекают   внимание   писателя.   В   самом   падшем   человеке   ищет   писатель
образ Божий, в каких бы пороках не погряз человек  он творение божье.
Последний из людей имеет абсолютное значение, но только потому, что он
подобие бога. Только вера позволяет людям сохранить в себе человеческое.
Достоевский видит, что из неверия вырастает самообожествление человека,
эта   безбожная   свобода   выливается   в  бесчеловечность   и   жестокость,   для
которых отдельная человеческая жизнь безделица, которую легко принести в
жертву всеобщему благоденствию. Это идея всеобщего счастья превращается
в, кровожадного Молоха, который требует все больше человеческих жертв во
имя великой идеи.
Ни у кого нет права распорядиться чужой жизнью, как бы не казалась
она ненужной и ничтожной, ничто не может оправдать человекоубийство  ни
  ни   личная   польза   или
высокая   идея   всеобщего   благоденствия,
состоятельность   отдельной   личности.   Для   Раскольникова,   героя   романа
"Преступление и наказание", сомнение в этой истине приводит к уничтожению
собственной души.
Достоевский ищет правду и находит её в русском народе. Буржуазный
мир, капиталистические отношения не несут в себе правды, поэтому писатель
выступает против буржуазных отношений, ибо сытость не заменит свободу
духа. Но и революционная деятельность представляется Достоевскому как
отрицание свободы и личности. Там, где отрекаются от свободы духа, там
начинается   царство   Антихриста.  Это   начало   видит  он   как  в  авторитетном
христианстве,  так   и  в   авторитарном   социализме.  Насилие   не   должно   быть
путем   всемирного   единения.   "Легенда   о   Великом   Инквизиторе"      зато
гениальное ясновидение писателя о том, какое горе и разрушение приносит
как авторитарный католицизм, так и авторитарный коммунизм и фашизм, все тоталитарные режимы. "Легенда о Великом Инквизиторе", "Бесы", "Записки
из   подполья"   поднимают   страшный   вопрос   том,   какова   может   быть   цена
прогресса;  если  этот  прогресс ведет  к построению  мировой  гармонии, где
миллионы счастливы, отказавшись от личности и свободы. Все царства мира
основаны на принуждении и на отрицании свободы духа.
Достоевский создаёт свою утопию, теократическую утопию, в которой
церковь целиком поглощает государство и осуществляет царство свободы и
любви. Для писателя вопрос о переустройстве общества лежит не в плоскости
политики или экономики, а в области религии. Писатель выявляет три пути
решения   вопроса   о   мировой   гармонии,   о   рае,   о   рае   об   окончательном
торжестве добра:
первый путь  это достижение гармонии, рая, жизни в добре без свободы
избрания, без мировой трагедии, без страданий, но и без творческого труда;
второй   путь   это   гармония,   рай,   жизнь   в   добре   на   вершине   земной
истории, купленная ценой неисчислимых страданий и слез всех обреченных па
смерть   человеческих   поколений,   превращенных   в   средство   для   грядущих
счастливцев;
третий путь  это гармония, рай, жизнь в добре, к которому придет
человек через свободу и страдания в плане, в который войдут все когдалибо
жившие и страдавшие, т.е. а Царстве Божьем. Достоевский может принять
только третье решение о мировой гармонии.
Не   было   о   мировой   литературе   писателя,   который   столь   обнаженно
лично,   с   такой   душевной   болью   воспринимал   социальные   и   нравственные
конфликты и, с другой стороны, столь общечеловечески, в масштабах мира
переживал свои личные трагедии, как Ф.М. Достоевский.
Л.Н.Толстой      великий   правдоискатель,   страстно   и   радикально
выступает   против   исторического   христианства,   исторической   церкви,
приспособляющих заветы Христа к закону этого мира, подменяющих Царство
Божье царством кесаря. Зачем   человек   живет,   каково   его   предназначение   в   этом   мире?   Эти
вопросы   мучат   писателя,   он   ищет   на   них   ответы   в   своих   трактатах
"Исповедь", "В чем моя вера?", "Царство Божие внутри нас", "О жизни". Люди
очень часто гонятся за призраками, за ложными ценностями, не щадя при этом
ни   своих,   ни   чужих.   Толстой   считает,   что   жизнь,   которую   человек
растрачивает во имя корысти, карьеры, приобретения богатства, растрачена
напрасно. Люди живут, не задумываясь о смерти, они катятся на салазках
жизни, не замечая, что летят в пропасть. Они толкают друг друга, ссорятся
между собой, не думая о смысле всего происходящего. Но человеку самому
трудно разобраться в нравственных ориентирах и ценностях. И помочь в этом
нелегком процессе выработки идеалов призваны учителя жизни  писатели,
философы, деятели культуры, так как их долг перед обществом указывать
человеку дорогу в его нелегком пути нравственного выбора.
В трактате "В чем моя вера?" Толстой писал и том, что человек должен
жить так, чтобы смерть не могла нарушить жизни. Для этого нужно свести к
минимуму жизнь "телесную", телесные потребности. Подлинная жизнь  жизнь
духовная, в добре и нравственном совершенстве. Если человек не смог найти
путь от механической и ничтожной жизни к жизни души, то он так и останется
на пороге человеческой жизни, так и не преступив его.
Проблема смерти и бессмертия связана у Толстого с проблемой смысла
жизни. Смерть  это удел низшего сознания. "Жизнь в теле" и заканчивается
смертью тела. Преодоление смерти связано с преодолением жизни, связанной
только о материальными потребностями. Преодолеть смерть можно только о
помощью   дела   любви,   т.е.   деятельности,   направленной   на   милосердие   и
сострадание. В процессе жизни, по Толстому, человек проходит три ступени
самосознания:   первая   ступень      это   жизнь   растительная,   бессознательная,
вторая      жизнь   индивидуальная,   осознающая   себя   отдельным   существом,
третья      жизнь   божественная,   подлинная.   Первая   ступень      это   жизнь,
лишенная всяких духовных интересов. Вторая  это жизнь ради наслаждения и славы. Только третья ступень  жизнь в духовной деятельности, работе по
совершенствованию себя и окружающей жизни. Именно эту жизнь Толстой
называет   "разгадкой   тайны   и   полярной   звездой   для   движущегося
человечества, потому что она дает истинное благо». ("Путь жизни")
Толстой   связывает   будущей   человечества   с   ростом   нравственности,
бездуховность губит жизнь. Только самосовершенствование человека создает
условия   для  подлинного   перелома   в  обстоятельствах   жизни,   без
самоизменения внешние перемены  просто перекладывание "без известки, но
на новый манер" разваливающегося здания из неотесанных камней. Эта мысль
пронизывает   всю   русскую   культуру   ХIX,   взывающую   к   нравственному
совершенству человечества. Заключение
Крепостное   право,   державшее   в   темноте   и   забитости   крестьянство,
царский произвол, подавляющий всякую живую мысль, общая экономическая
отсталость   России   в   сравнении   с   западноевропейскими   странами
препятствовали  культурному прогрессу. Несмотря на эти неблагоприятные
условия и даже вопреки им Россия в  XIX  в. сделала поистине гигантский
скачок в развитии культуры, внесла громадный вклад в мировую культуру.
Такой взлет русской культуры был обусловлен рядом факторов. В первую
очередь   он   был   связан   с   процессом   формирования   русской   нации   в
переломную   эпоху   перехода   от   феодализма   к   капитализму,   с   ростом
национального самосознания и являлся его выражением. Огромное значение
имел   и   тот   факт,   что   подъем   русской   национальной   культуры   совпал   с
началом революционноосвободительного движения в России.
Важным фактором, способствовавшим интенсивному развитию русской
культуры,   являлось   тесное   общение   и   взаимодействие   ее   с   другими
  Мировой   революционный   процесс   и   передовая
культурами.
западноевропейская   общественная   мысль   оказывали   сильное   влияние   и   на
культуру   России.   Это   было   время   расцвета   немецкой   классической
философии   и   французского   утопического   социализма,   идеи   которых
пользовались широкой популярностью в России.
Русская   культура   воспринимала   лучшие   достижения   культур   других
стран и народов, не теряя при этом своей самобытности и в свою очередь
оказывая   влияние   на   развитие   иных   культур.   Немалый   след   оставила   в
истории европейских народов, например, религиозная русская мысль. Подъем
патриотизма в связи с Отечественной войной 1812 г. способствовал не только
росту   национального   самосознания   и   формированию   декабризма,   но   и развитию русской национальной культуры. В. Белинский писал: «1812 год,
потрясши всю Россию, возбудил народное сознание и народную гордость». Список использованной литературы
1.
2.
Гуревич П.С. Человек и культура М.: «Дрофа», 1998 г.
Ерасов Б.С.Социальная культурология: В 2х ч. Ч.1  М.: АО «Аспект
Пресс», 1994. – 384 с.
3.
Культурология.   Курс   лекций   под   ред.   А.А.   Родугина   Изд.   “Центр”
Москва 1998 г.
4.
5.
Культурология / Под ред. А.Н. Марковой М., 1998 г.
Левинас  Э.   Философское   определение   идеи   культуры.  //   Глобальные
проблемы и общечеловеческие ценности. – М.: Прогресс, 1990.  С.8697
6.
Поликарпов В.С. Лекции по культурологии. М.: «Гардарики», 1997.
344 с.

intro:
Для понимания особенностей русской культуры XIX в. существенное значение имеет знание характера политики, экономики и права Российской Империи. В результате петровских реформ в России произошло утверждение абсолютной монархии и законодательное оформление бюрократии, что особенно ярко проявилось в «золотой век» Екатерины II. Начало XIX в. ознаменовалось министерской реформой Александра I, который на практике проводил линию на укрепление феодально-абсолютистского порядка, учитывая новый «дух времени», в первую очередь влияние Великой французской революции 1789 г. на умы, на русскую культуру. Одним из архетипов этой культуры является любовь к свободе, воспеваемая русской поэзией, начиная с Пушкина и кончая Цветаевой.реферат на тему:
"Золотой век" русской литературы. Романтизм, реализм

русская литература

group: Дисциплины


extracted_text:
БЕКІТЕМІН:
   Оқу ісінің меңгерушісі
   _________________
    «22» ақпан 2018ж
  ҰОҚ: Сауат ашу
ТАҚЫРЫБЫ: Біз көне заттар музейіндеміз. З
дыбысы мен  рпі.
ə
Мектеп: Құрық орта мектеп
гимназиясы
Саны:
СЫНЫП: «А»
ҰОҚның
оқытылу
мақсаттары
Күтілетін  н тиже
ə
Педагогтің атыжөні: Амирова Н
Қатысқанд
ар саны:
Қатыспағанда
р саны:
ə
1.1.1.1 Тілдің дыбыстарын естіп қабылдау, оларды сөздер ішінен бөлу
жəне сөзсіз жеке айту.
1.1.1.2 Сөздегі дыбыстарды, олардың түрлерін (дауысты, дауыссыз,
жуан ж не жіңішке дауыстылар) ажыратып, дұрыс
0.1.4.1 Сөйлеу барысында дауыс ырғағын сақтап, вербалды емес қарым
қатынас құралдарын (ымишара, қимыл), сөздерді (кешіріңіз,
тыңдаңызшы! ж не т.б.) қолдану.
0.3.3.1 Жазу бетін бағдарлау, жазу жолын, жоларалық кеңістікті
ажырату, торкөз д птерге кең сызықтар,  ріп элементтерін жазу.
 дыбыстау.
ə
ə
ə
 Барлық т рбиеленушілер:
ə
Сұрақтарға жауап қайтарады.
Сөздегі дыбыстарды, олардың түрлерін ажыратады.
З дыбысы – дауыссыз дыбыс, з дыбысының айтылуын дұрыс
дыбыстайды.
Суреттегі заттардың аттарын атай алады, сөздегі з дыбысының
орнын ажыратады.
З  рпінің баспа түрін жазады.
ə
Көпшілік т рбиеленушілер:
ə
Сурет бойынша сұрақтарға толық жауап береді.
Берілген суретке қарап заттарды атайды, атауларын буынға бөліп,
дыбыстық талдау жасайды.
З дыбысына сөз құрайды. Сөздегі дыбыс санын, ондағы з дыбысының
орнын ажыратады.
ə
Жазу жолына з  рпінің элементтерін жазады.
ə
Кейбір т рбиеленушілер орындай алады:
Суретті кітаптардан қажетті ақпаратты табады.
Өзіне таныс тақырып аясында диалогке қатысады.
Сөз/сөйлем сызбасын оқиды.
З дыбысын қатыстырып, сөз/сөйлем құрастырады. Тілдік мақсат
ə
Т рбиеленушілер
:
Суреттер бойынша сұрақтар құрастыру.
Суретте бейнеленеген оқиғаны өз жағдайларында жалғастыру.
Негізгі терминдермен сөз тіркестері:
ҰОҚдағы тапсырмалар мен диалогтерде қолданылатын тіл:
Пікір алмасу сұрақтары.
Сен қандай музейде
болдың? Артық зат
қайсысы?
«З» дыбысы судан не
көрді? Қай зат үстінде тұр?
Сөйлем соңында қандай тыныс белгісі қойылды?
Суреттегі заттарды
атайды. Сұрақтарға жауап
береді.
Сөйлем құрамындағы сөздерді анықтап, сызба бойынша жаңа
сөйлем құрайды.
Жоспарланған жұмыс түрлері
Педагог
балаларды
шаттық
шеңберіне шақырады.
Ресурста
р
Күннің көзі ашылсын,
Көкке шуақ
шашылсын. Амандасу
үлкенмен, Т рбиенің
ə
м ні ғой.
Алдыменен,
халайық,
Амандасып алайық.
ə
(Ұ) Педагог балалардың зергердің суретін көрсетіп,
зергердің   атқаратын   міндеті   туралы   ңгімелейді.
Балаларға сұрақ қояды.
ə
– Сендердің үйлеріңде  шекей бұйымдар бар
ə
ма?
– Мұражайға барып көрдіңдер ме?
Балалар сұраққа жауап беріп өз ойларын
айтады.
Зергердің,
зергерлік
бұйымдардың
суреттері
немесе
слайдтар.
Қолөнер
музейінің
суреті.
Өткен
ҰОҚ дан алған
білім
Жоспар
Жоспарланға
н уақыт
Дұрыс
I.
ə
серлі көңіл күй

орнату.
0–2мин.
II. Өмірлік
ə
т жірибені
маңыздандыру.
Мақсатты
болжам.
3–5 мин. ҰОҚның ортасы
III. Тақырып
бойынша
жұмыс
6 – 27 мин.
Ə
ə
(Ұ,Ө)  ліппед птермен жұмыс
1тапсырма
Педагог   балаларға   қаружарақтар,   музыкалық
аспаптар   мен   қазанның   суреттерін   көрсетеді.
Балалар заттардың аттарын атайды: қобыз, семсер,
садақ, қазан, найза, домбыра, сыбызғы.
Ə
ліппед птер.
ə
ə
3 цифры мен
З  рпі
жазылған
плакат,
моншақтар.
8 цифры
жазылған
плакат.
Суреттегі
заттарды ататып,
қосып топтастырып, сұрақтарға жауап
сызықпен
беру.
Сен қандай музейде
болдың? Артық зат
қайсысы? (Қазан).
Суретте берілген заттардың аттарынан З дыбысын
табу.
З дыбысының орнын анықта. Балалар кеңістікті
бағдарлайды.
З дыбысы нешінші буында екенін айт.
2тапсырма
Педагог балаларға моншақтар мен түсті
қағаздардан З  рпін құрастыруды
3тапсырма.
Қай зат үстінде тұр? Сол заттың суретін боя.
 ұсынады.
ə
Берілген   тапсырмада   сызғыштағы   8  санын   тігінен
ə
екіге   бөлгенде   оң   жағы   З   рпі   ж не   3   цифры
болады. Жауабы болған жағын бояңдар.
ə
(Ұ) Сергіту с ті.ə
Ұзын қанат инелік, Инелікке тимелік,
Ұшақты біз жасадық, Инеліктен үйреніп.
Зузу, зузу, зузу.
4тапсырма
Педагог балаларға «З» дыбысы туралы  ңгіме оқып
береді   ж не   З   дыбысының   дұрыс   айтылуын
қайталайды. З дыбысын айтқанда дыбыс кедергіге
ұшырайды, тістердің арасынан шығады.
ə
ə
ə
Өзеннен З  рпі өзінің бейнесін көріп, танымай үш
саны   екен   деп   таңданып   қалады.   Төбесінде   зауза
қоңызы «Ззз!» деп ұшып жүреді.
«З» дыбысы судан нені көрді?
3 цифры мен «З»  рпін салыстырыңдыршы.
ə Педагог қорытынды жасайды,
балаларды мадақтайды.
(Ұ,Ө) Рефлексия. Балалар өз білім
деңгейлерін смайликтер арқылы  бағалайды.
IV. ҰОҚ
ның
қорытындысы.
Рефлексия.
2830 мин.
  ҰОҚ:Мүсіндеу
Ə
ліппед птер
ə
№21 ҰОҚ. Торсық–қымыз құятын ыдыс
(сазбалшықпен жұмыс).
Мектеп : Құрық орта мектепгимназиясы
Күні: 22.02.2018ж
Педагогтің атыжөні: Амирова Н
Мектепалды даярлық сыныбы : «А»
Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
ҰОҚнің оқыту
мақсаттары
Күтілетін нәтижелер
Тілдік мақсаттар
0.1.3.1. Пластикалық, конструктивтік және мүсіндеу техникаларын
қолданып, түрлі пішіндегі кескіштерді пайдалана отырып, Қазақстанның
және әлемнің халық кәсіпшілігі негізінде ойыншықтар, ыдысаяқ жасау.
0.2.1.2. Өткір және кескіш құралдармен жұмыс барысында қауіпсіздік
техникасын және еңбек гигиенасын сақтау.
Барлық тәрбиеленушілер:
• ұлттық ыдысаяқ түрлерін жасай біледі;
• бүтін ермексазбен жұмыс істеу.
Көпшілік тәрбиеленушілер:
• тиісті пішінді жасай біледі;
• қолдың, кескіштің көмегімен «өрнек» салады; бұйымдарды
ою өрнектермен әшекейлейді;
• алған білімі мен мүсіндеу тәсілдерін пайдалана отырып, образ
жасай алады.
Кейбір тәрбиеленушілер:
• мүсіндеудің негізгі бағыттарын, әдістәсілдерін, бұйымды
жасау технологиясын атап береді.
Дағдыларын дамыту:
• ауызекі сөйлеу; сұрақтарға жауап беру, талқылауға белсенді
түрде атсалысу; алған әсерлерімен бөлісу қабілетін дамыту.
Көптілділік: торсық – сосуд – vessel.
Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:
• балшық, пышақ, майлық, ұқыптылық, тегістеу, созу, су құйылған
стақан, техника қауіпсіздігі, балшықпен жұмыс істеу техникасы.
Ою өрнектер.
ҰОҚде диалог/хат жазу үшін пайдаланылатын тіл:
Талқыланатын сұрақтар:
– Ыдысаяқтың қандай түрлерін білесіңдер?
– Ыдысаяқты қандай материалдан жасаған?
– Ыдысаяқ жасайтын адамдарды қалай атаған?
– Торсықты қандай әдіспен жасауға болады?
– Не үшін әркім өз елінің салтдәстүрін білуі қажет? Өткен ҰОҚнен алған
білім, білік
Жоспарланған
уақыт
I. Жұмыс істеуге
жағымды көңіл күй
қалыптастыру 0 –
1минут
II. Өмірлік
тәжірибені
белсендіру.
Мақсатты
тұжырымдау. 2 –
5 минут
ҰОҚнің ортасы
III. ҰОҚнің
тақырыбы
бойынша жұмыс
6 – 25 минут
Мүсіндеудің «сюжеттік», «заттық», «сәндік» деген бағыттарының өзара
айырмашылықтары туралы қарапайым түсінік.
Ресурста
р
Сиқырлы
дорба, Ыдыс
аяқтар: кесе,
ожау, табақ,
торсық.
Иллюстрация.
«Торсық».
Жоспарланған ісәрекет
(Ұ) Педагог ҰОҚ жұмыс істеуге қолайлы жағдай
жасайды.
(Ұ, Ө) Ермек балаларды ойын ойнауға шақырады.
«Сиқырлы дорба» ойыны.
Педагог қазақтың ұлттық ыдысаяқтарының түрлерін
көрсетеді. Балалар әр затты мұқият қарап шығып,
олардың атын атап береді.
(Ұ) Ой қорыту.
Көркімен көз тартатын ыдыстарды қазақ
шеберлері халқымыздың ұлттық салтдәстүрлерін
сақтай отырып жасаған. Олар өз бұйымдары
арқылы қазақ оюөрнегінің, қазақ тұрмысының
өзіндік бояуларын көрсетуге тырысады.
Қазақтар мұндай адамдарды «он саусағынан өнері
тамған шебер» дейді.
(Ұ) Педагог: Ал, сендер мұндай заттарды жасаудың
үлкен өнер екенін білесіңдер ме? Шеберлер қолынан
шыққан әр затты үлкен махаббатпен жасайды, көп тер
төгеді, жанын салады. Мұндай бұйымдарды халық
шеберлерінің туындылары дейміз.
– Шебердің қандай қабілеті мен қасиеттері
болуы керек?
– Сен қазақ халқының қандай дәстүрлерін білесің?
(Ұ, Ө) «Миға шабуыл», талқылауға арналған
сұрақтар:
Торсық
 қандай   материалдан   жасалады?
Неліктен?   Балалар   бірнеше   топқа   бөлініп,
талқылайды   және   тұжырым   жасайды.   Өз
жауаптарын ұсынады.
Балалар мынадай тұжырым жасайды: Торсық
сынып қалмас үшін мұқият өңделген мықты
теріден
жасалады.
(Ұ, Ө) Проблемалық жағдай.
Мүсінші Ермек балаларға шеберлердің рөліне еніп,
балшықтан (ермексаздан, тұзды қамырдан) қымыз
құятын ыдыс, яғни торсық жасауды ұсынады.
(Ұ) Талқылау.
Педагог: Торсық – қымыз құятын ыдыс. Қымызды
көптеген халықтар ежелден емдік сусын ретінде
пайдаланған. Ерте замандарда торсықты теріден,
кейде ағаштан ойып жасаған. Сыйлы қонақтарға
асыл тастармен безендірілген торсық сыйлаған.
Бүгінде торсықты қыштан жасайды. Торсық жасау үшін мүсіндеудің қандай
тәсілі қолданылған? (Пластикалық тәсіл)
(Ұ, Т, Ө) Қолөнер шеберлерінің сазбалшықтан жасап,
түрлі оюөрнектермен әшекейлеген бұйымдарымен
танысу.
Олардың қандай материалдан жасалатынын естеріңе
түсіріңдер.
Қазақтың оюөрнектерін мұқият қарап шығыңдар.
Олар неге ұқсайды?
(Ұ) Ойын: «Боладыболмайды».
Балалар ермексазбен жұмыс істеу ережелерін естеріне
түсіріп, талқылайды.
(Ұ, Ө) «Мүсіндеу алгоритмін талқылаймыз».
1. Тұтас ермексаздан конус жасаймыз.
2. Төменгі оң және сол жақ шеттерін созып,
жоғары қарай ақырын иеміз.
(Т, Ө) Ой қорыту.
Торсықтың барлық бөліктері бірбіріне сәйкес әрі
тегіс болуы шарт. Тұтас ермексаздан, пластикалық
тәсілмен жасаймыз.
(Ұ) Саусақтарға арналған жаттығу: «Бізде
осындай ойыншықтар бар».
(Ө) Ойынжаттығу: «Ермексазбен достас».
Ермексазды жұмыс істеуге дайындау.
(Ө) Өзіндік жұмыс.
Балаларға жеке көмек көрсету.
Ермек балаларға жұмыс істегенде мұқият, зейінді болу
қажеттігін және жұмыс орнын таза ұстау керектігін
ескертеді.
(Т, Ө) «Шығармашылық минуты».
Торсықты қазақтың қарапайым оюөрнектерімен
безендір.
«Өрнектің атын тап» ойынын ұйымдастыру.
Беті бұдыр
тақтайша,
балшық,
шүберектер
мен
су құятын
ыдыс,
кескіш. ҰОҚнің соңы
Рефлексия 26 –
30 минут
(Ұ) Балалар жұмыстарының көрмесі.
«Шебер қолдар» көрмесі ұйымдастырылады.
Педагог балаларды жұмыстарды талқылап, бұйымдарға
баға беруге шақырады.
Ермек балаларға ҰОҚ өзі жасаған жұмысқа баға
беруді ұсынады:
1. Жұмысына көңілі толғандар қалпақты жасыл
түспен бояйды.
2. Қиналғандар қызыл түспен бояйды.
Балалард
ың
жұмыста
рына
арналған
көрме.
Әліппе
альбом,
қарында
штар.
  ҰОҚ:Жаратылыстану
Тақыырыбы: Қозғалыс және күш деген не?
ҰОҚның оқытылу
мақсаты
0.3.1.1. Қозғалмалы және қозғалыссыз денелерді ажырату.
Күтілетін нәтиже
тілдік мақсат
Барлық балалар:
• қозғалыс ұғымын түсіндіре алады;
• денелердің қозғалысына мысал келтіре алады;
• Күш туралы түсінік бере алады.
Көпшілік балалар:
• қозғалысқа не келтіретінін түсіндіре алады;
• адам және жанды организмдер өміріндегі қозғалыс маңыздылығын дәлелдей алады.
Дағдыларды дамыту.
Болжамдар айту және оларды сөйлемде дұрыс қолдану; белгілі бір сұрақтарды ашу және
түсіндіру; сөздікті өзектендіру.
Көптілдік: қозғалыс – движение – motion
Өткен ҰОҚдан
алған білім
Жоспарланған
уақыт
I. Дұрыс әсерлі
көңіл күй орнату.
02 мин.
негізгі терминдер мен сөз тіркестері: қозғалыс, физикалық құбылыс, күш.
ҰОҚ барысында сөйлесу/жазу үшін қолданылатын тіл:
Талқыланатын сұрақтар.
Билеп, жүгіріп, секіріп, ойнап жүрген балаларды не біріктіреді? Заттардың кеңістіктегі
орында рын не өзгертеді?
Адам үшін қозғалыс неге соншалықты маңызды?
Барлық заттардың орнын ауыстыруы мүмкін екендігі туралы негізгі білімдер; доппен ойнау,
ойыншық машинаны жүргізу. Шынықтырылған физикалық дағдылар мен білімдер.
Жоспар
Жоспарланған ісәрекет
(Ұ) Педагог жұптық эстафета «допты беру»?
Мақсаты: Жылдам қозғалып, допты дәл қолға беруге, шапшаңдыққа
үйрету.
Кұралжабдықтар: доптар, топтардың санына байланысты.
Ойын барысы:
Ойыншылар бірбіріне қарамақарсы жұпжұбымен тұрады. Бір ойын
шыда доп. Ойыншылар жүгіріп келе жатып, бірбіріне допты беріп
оты руы тиіс. Эстафеталық ойынды бірінші аяқтаған топ жеңімпаз
атанады.
ресурстар
Әуен ойнатқыш. II. Өмірлік
тәжірибені
маңыздандыру.
Мақсатты болжам.
2–5 мин.
ҰОҚның ортасы
III. ҰОҚның
тақырыбы
бойынша жұмыс
6 – 28 мин.
ҰОҚның соңы
IV. ҰОҚның
қорытындысы.
рефлексия.
2830 мин.
(Ұ)
 Педагог   балалардан   қандай   әрекет   жасағанын   сұрайды.
(Жаттығулар орындады, қозғалды). Айналамызда тағы не қозғалады?
(Балалардың болжамдары тыңдалады). Қозғалыс деген не? Бұл ҰОҚ
ның тақырыбы. Біз  бұл  туралы  не  білеміз?  Қозғалыс  деген  не  және
адамдардың өмірінде оның рөлі қандай... Ойланайық…
…… қозғалыс – заттардың орнын ауыстыруы.
… күш – бір дененің екінші денеге әрекет етуі …… қозғалыс пен күш
жанды табиғат әлемінде үлкен рөл атқарады деп ойласақ?
(Ұ, т)  Педагог балаларға сұрақтар ұсынады. Бұл сұрақтар денелер
мен   заттардың   қасиеттерін   және   де   қозғалыс,   күш,   жарық,   дыбыс,
жылу сияқты қызықты құбылыстарды бақылайды. Бұл құбылыстар не
деп ата лады?
(Ұ) Өзекті сұрақтар.
Ойланыңдар,   қозғалмалы   және   қозғалыссыз   денелерге   не   жатады?
Неге қозғалмалы және қозғалыссыз денелер деп аталған. Неге барлық
денелер   қозғалмайды?  Күш  дегеніміз  не?  Балаларға  «Кім  күшті?»
әңгімесін  баян
 дау  және   «Көліктер»   мультфильмінен   үзінді
көрсеткен жөн.
(Пт)  Балалар, жаңа білім  алудың  тағы бір қызықты әрі   қолжетімді
тәсілі –  бақылау.  Адамның қоршаған ортаны танып білуге ұмтылуы
көптеген   құрылғыларды   ойлап   тапты.
 Бақылауды  көптеген
құрылғылар көмегімен жүргізуге болады. Қарапайым лупалар ұсақ
нысандарды   көруге   арналған   құрылғы.   Микроскоп   –   көзге
көрінбейтін нысандарды бірнеше есе үлкейтіп көрсететін құрылғы.
(т, Ө) Кіші топтарда жұмыс жасау: педагог балалардың 3 топқа
бөлінулерін ұсынады – «адамдар», «құстар», «балықтар».
Дайындалған карточкаларда әр топ аттарының бейнелері салынған
(адамдар, құстар және балықтар), алайда олардың қозғалыс жасайтын
маңызды мүшелері жоқ. Балалар топта олардың ненің көмегімен
қозғалатынын талқылап, олардың суретін қосып салуы керек (аяқтар,
қанаттар, жүзбе қанаттар). Презентация, қорытындылар.
• тірі организмдер қандай дене мүшелерімен қозғалады? Аяқтары,
қанаттары, жүзбе қанаттары көмегімен.
көлік түрлерінің қозғалысына не көмектеседі? Дөңгелектер,
•
қанаттар.
• сендер қандай қозғалыс түрлерін пайдаланасыңдар?  Жүру, жүгіру,
секіру   және  сырғу.  Ал   олар   қозғалу   үшін   күш  қажет.  Егер   күш
болмаса, онда қозғалу мүмкін емес.
(Ұ) Өзекті жағдай.
Қозғалыстың көлік түрлеріне қандай пайдасы бар? (Баратын жерге
тез   жеткізеді   және   т.б.).   Жанды   табиғат   әлеміне   ше?   (көбейеді,
өседі ...).
(Ұ) Ал адам не істей алады? (Балалардың болжамдары)
Педагог   ақпараты:  адам   табиғатынан   қозғалысқа   икемделген.
Сондықтан біз кеңістікте орын ауыстырамыз, жүгіреміз, адымдаймыз,
секіреміз,   еңбектейміз.   Оның   барлығын   қозғалыс   аппараты
қамтамасыз етеді. Қозғалыс жасауға күш қажет.
(Ұ) сергіту сәті.
Педагог балаларға жаттығу жасатады. Педагог балаларға жаттығу
түрлерін көрсетеді. Күнделікті жаттығулар кешенін ұсынады.
Әліппедәптермен жұмыс. (123тапсырмалар).
(Ө)  Педагог   балалардың   бүгін   қандай   физикалық   құбылыстар
түрлерін   өткенін   сұрайды.   Қозғалмалы   және   қозғалыссыз   денелер
туралы не білесіңдер? Күш туралы не айта аласыңдар?
Педагог   балалардан   жұмыстарын  бағалауды  сұрайды,   ол   үшін
мәшинені кез келген түсті қарындаштармен бояу керек:
1деңгей – ештеңе түсінген жоқпын.
2деңгей – түсіндім, бірақ түсіндіре алмаймын.
3деңгей– барлығын түсіндім, басқа адамға түсіндіре аламын.
Қозғалатын
және
қозғалмайтын
заттардың
суреті.
«Көліктер»
мультфильмі
нен үзінді.
Көрнекі
құралдар.
Мультимедиялық
презентация.
Әуен
ойнатқыш.
Әліппе
дәптер.
Әліппедәптер,
түрлі түсті
қарындаштар.

intro:
0.1.1.1	Тілдің дыбыстарын естіп қабылдау, оларды сөздер ішінен бөлу жəне сөзсіз жеке айту.
0.1.1.2	Сөздегі дыбыстарды, олардың түрлерін (дауысты, дауыссыз, жуан жəне жіңішке дауыстылар) ажыратып, дұрыс дыбыстау.
0.1.4.1 Сөйлеу барысында дауыс ырғағын сақтап, вербалды емес қарым- қатынас құралдарын (ым-ишара, қимыл), сөздерді (кешіріңіз, тыңдаңызшы! жəне т.б.) қолдану.
0.3.3.1 Жазу бетін бағдарлау, жазу жолын, жоларалық кеңістікті
ажырату, торкөз дəптерге кең сызықтар, əріп элементтерін жазу.қмж

классное руководство

group: Педагогика

title: Апликация оқу қызметінен "З дыбысы мен әрпі" қысқа  мерзімді жоспар


extracted_text:
БЕКІТЕМІН:
   Оқу ісінің меңгерушісі
   _________________
    «23» ақпан 2018ж
  ҰОҚ: Аппликация
Тақияны безендіреміз
(сәндік аппликация)
Мектеп: Құрық орта мектеп гимназиясы
Күні: 23.02.2018ж
Сынып: «А»
Педагогтің атыжөні:Амирова Н
қатысқандардың саны:
қатыспағандардың
саны:
ұОқнің
оқыту
мақсатта
ры
Күтілетін
нәтижеле
р
тілдік
мақсатт
ар
Алдыңғы
білім
  Оң
Жоспарл
ан ған
уақыт
і.
көңіл
күй
орнату.
0–1
минут
0.1.3.1. Қазақстан халықтарының сәндікқолданбалы өнерінің желісімен, өрнектерді
симметриялы, ырғақпен, пішіндер мен ою элементтерін кезектестіре отырып, жапсырудағы өрнек
элементтерінің кеңістіктік   қатынасын есепке ала отырып, геометриялық пішіндер, өсімдік
элементтері негізінде өрнектерден  жапсырулар құрастыру.
1.2.1.2. Симметриялы емес заттарды бейнелеу үшін салынған немесе қиялдағы контур бойынша
сұлбаларды қию.
1.2.1.3. Табиғи және қолдан жасалғандардан, екіге, қатпарлап бүктелген қағаздардан түрлі
симметриялық пішіндерді қиып алу.
0.2.2.4. Жұмыс барысында жұмыс орнын, құралдарын ретке келтіру.
Барлық тәрбиеленушілер:
салынған сұлбаны қиып ала алады;
ою элементтерін құрастырып жапсыра алады;
екіге, қатпарланып бүктелген қағаздан симметриялы пішіндер қия алады;
жұмыс барысында жұмыс орнын, құралдарын ретке келтіре алады.
Көптеген тәрбиеленушілер:
жапсырмадағы өрнек элементтерінің кеңістіктік қатынасын ескере отырып өрнек пішіндері мен
элементтерін кезектестіре алады;
жапсыруда айқындық құралы ретінде түсті пайдалана алады.
Кейбір тәрбиеленушілер:
өз қиялын білдіре алады.
дағдыларды дамыту:
оқу міндетін түсіну және оны орындауға тырысу;
жұмыс әдістері мен кезектілігі туралы айтып беру;
түпкі ойды түсіндіру;
ұлттық дәстүрлермен және қолөнерлермен танысқан, халық шығармашылығы бұйымдарымен
танысқан кезде сөздік қорды байыту;
түстерді, пропорциялық қатынастарды сөзбен сипаттау;
қазақ, ағылшын тілдерінде таныс сөздерді есту арқылы тану;
өзінің және құрбықұрдастарының жұмыстарын талдау және сындарлы бағалау.
Көптілділік: салт дәстүр – традиции – тraditions.
негізгі терминдер мен сөз тіркестері:
• өрнек, қазақ бас киімі – тақия, қию тәсілдері.
талқылауға арналған сұрақтар:
Қандай қазақ ұлттық киімдерін
білесің? Қазақтың бас киім түрлері
қалай аталады? Өрнек дегеніміз
не?
Өрнекте қандай түстер қолданылған?
Қайталау және ырғақ қағидалары негізінде қарапайым өрнектер құрастыру. Қазақ халқының
салт дәстүрлерімен танысу. Желіммен және қайшымен жұмыс. Қағазды бірнеше қабат етіп
бүктеу, геометриялық сәндік элементтерді, фигураларды бірден көп етіп қияды, шаршыларды,
тіктөртбұрыштарды, шеңберлерді, сопақ пішіндерді екіге бөліп қию, шаршыларды диагоналі
бойынша қию және т.б.
Жоспарланған іс
әрекет
(ұ) ұОқде оң көңіл күй орнату.
Сәлеметсің бе, алтын
күн! Амансың ба, көк
аспан, Есенсің бе,
табиғат ана!
Қайырлы таң
баршаңызға! Бақбереке
әрқашанда Салтанат
Ресур
стар
Музыкалық
сүйемелдеу. құрсын ғаламда!
(ұ) Педагог балаларға байқатпай бөлмеге тақияны алып келеді, тәрбиелену
шілерден бөлмеде жаңа заттың қайдан пайда болғанын айтуды ұсынады.
Ежелден қазақтар бас киімді ерекше қастерлегенін айтады. Адамның
басынан бас киімін жұлып алуға болмайды.
Адамдар әрқашан, қай жерде болмасын бас киімін ерекше мұқият шешіп,
мүмкіндігінше жоғарырақ қоюға немесе ілуге тырысқан. Бас киімнің
еденде немесе орындықта жатпауына айрықша көңіл бөлінген, олай
болмаған жағдайда оның иесінің денсаулығына нұқсан келеді деп саналған.
Мақсат қояды.
Қазақтың
тақиясы.
Балалар суреттерді көреді. Өздеріне белгілі қазақтың ұлттық киімдерін
атайды. Педагог қыздарға Айсұлуға арналған тақияны, ал ұл балаларға
Қуанышқа арналған тақияны сәндеуді ұсынады.
Тәрбиеленушілер трафареттерді немесе үлгіқалыпты пайдалана отырып,
қағазды екіге немесе қатпарлап бүктеп қиюға тапсырма алады.
Иллюстраци
ялық
материал.
II.
өмірлік
тәжірибе
ні
өзектенді
ру.
мақсат
қою 2–5
минут
III. ұОқ
нің
тақырыб
ы
бойынша
жұмыс
6–25
минут
(ұ) сергіту сәтіне арналған жаттығу
Секірейік,
секірейік, Ұзын
құлақ қоянша.
Шаршағанды
кетірейік. Болар
сонда тамаша.
(Ж, ұ) Аппликация жасау технологиясы.
Жұмыстың орындалу алгоритмі:
Педагог балаларға ою салу үшін тақияны әзірлеуді ұсынады.
Одан кейін тәрбиеленушілер оюдың үлгіқалыбын қиып алады. Түрлі түсті
қағаздан әзірлемежолақтарды қиып алады.
Түрлі түсті қағаз жолақтарын екіге немесе қатпарлап бүктеп, ою
үлгіқалыбын әзірлемепарақтың бүгілген сызығына жатқызады. Жай
қарындаштың көмегімен үлгіқалыпты бастырып сызады.
Қиып алып, тақияға орналастырады. Ойдағыдай болғанға дейін оюдың
орналасуын өзгертуге болады.
Жапсырманың барлық бөлшектерін негізге ретімен жапсырады.
Оюды әзірлеу тәсілін көрсету үшін педагог балалардың бірін шақырады.
Тәрбиеленушілердің түсініктерін бекітуі және кезектілікті тағы да бір рет
қайталауы үшін оның ісқимылын нақтылап түсіндіреді.
(ұ) қауіпсіз жұмыс жүргізу тәсілдері.
Педагог сабақ шеңберінде қайшымен жұмыс істеу ережелерін еске салады.
Тәрбиеленушілердің назарын қағазды үнемдеп пайдалану керектігіне
аударады. Қағаздың үлкен қиындыларын лақтыруға болмайды, оларды
ұсақ бөлшектерді қиып алу үшін пайдалануға болады.
(ұ, ө) Рефлексиялық бағалау.
Педагог балаларды бірбірін бағалауға шақырады.
Рефлексияның бір түрін таңдайды:
•физикалық (үлгердім – үлгермедім);
•сенсорлық (өзінөзі сезіну: қолайлы – қолайсыз);
•зияткерлік (нені түсіндім, ұғындым – нені түсінбедім, қандай
қиындыққа кезіктім);
•рухани (жақсардым – нашарлай түстім, өзімді, өзгелерді жақсарттым).
Музыкалық
сүйемелдеу.
Түрлі түсті
қағаз, жай
қарындаштар
, қайшы,
ПВА желімі
(не желімді
қарындаш),
желім
жаққыштар,
сүрткіштер,
клеенка.
Жадынама.
Балалар бір
бірін
бағалайды.
IV. ұОқ
қорытын
дылау.
Рефлекси
я.
26–30
минут 0.1.2.1. Организмнің төзімділігі мен жаттыққандығын жетілдіру үшін түрлі
жүктемелерді біртіндеп үдетумен дене жаттығуларын орындау.
1.2.1.4. Секірудің әртүрлі түрлерін орындау, тепетеңдікті сақтай
отырып өзгермелі жағдайларда секірулер.
1.2.1.5. Өрмелеу, өрмелеп шығу, астымен еңбектеу, еңбектеп өту
түрлерін орындау.
0.2.2.1. Дене қуаты қасиеттерін көрсету: әртүрлі дене әрекеті түріндегі
ептілік, жылдамдық пен реакция.
0.3.2.1. Түрлі спорттық ҰОҚға қажетті ресурстарды анықтау және оларды
техника қауіпсіздігін ескере отырып қолдану.
0.4.1.1. Ойындағы шығармашылық қабілеттерді дамыту (ойынның түрлі
нұсқаларын ойлап табу, қимылдарды құрастыру).
Барлық балалар орындай алады:
Шығармашылық қабілеттерін таныта отырып, жүру мен жүгірудің алуан
түрлерін орындайды.
Тыныс алу жаттығуын орындайды.
Шарикті саусақтармен жеңіл қозғалта отырып жүреді.
Балалардың көпшілігі орындай алады:
Қатарға тізіліп қозғалыстар орындау.
Екі тобық арасына доп қысып жүру.
Белгіленген қозғалыс қарқынымен залда әртүрлі бағытқа қозғалу.
Доппен жүру және доппен еңбектеу кезінде доптың қалпын бақылау.
Түрлі биіктік деңгейдегі заттар арқылы қос аяқтап секіру.
Кейбір балалар орындай алады:
Қарқыны әртүрлі дене шынықтыру жаттығуларын орындау кезінде жүрек
қағысының, температураның, тыныс алудың жеке мониторингін жүргізу.
Күтілетін
нәтиже
тілдік мақсат
тақырыбы: Тым жоғары белсенділік
ҰОқның оқыту
мақсаты
әртүрлі
қарқындыжаттығулар
Балалар
орындаукезінде
организмдегіөзгерістерді  анықтай алады, залдың  бір жағынан екінші жағына
қозғалу, кеңістік, дене және нысанды бақылау, тәуекелдікті азайту дағдыларын
көрсетеді.
Пәндік лексика және терминология:
Қимыл белсенділігі, тым жоғары белсенділік, қарқындылық, жүрек соғысы,
жүрек, өкпе, тыныс алу, пульс, мониторинг.
Талқылауға арналған сұрақтар:
Жаттығудан
–
маңдайыңды ұстап көр, қаншалықты ысып тұр? Жүрек соғысы – кеуденің сол
жағынан  жүрегіңді  тыңдап  көр  –  ол  қаншалықты  жиі  соғып  тұр?).   Қандай
тапсырма қиынырақ болды?
Неге екенін айта аласыңдар ма?
кейінденеңдеқандайөзгерісбайқадың?
(Температура Неліктен күнделікті физикалық белсенді болу маңызды? Неліктен жүгіргеннен
кейін жүрек соғысы жиілейді? Неліктен жүгіргеннен кейін тыныс алуды
қалпына келтіру маңызды? Неліктен тым жоғары белсенділік зиян тигізетінін
айта аласыңдар ма?
Алдыңғы оқыту Жерге түзу тасталған жіп бойымен қолды екі жаққа жайып, басына стақан
қойып жүру.
Кедергі заттар арасымен ауыр доп домалату.
Тепетеңдік – 5 метр қашықтыққа бір аяқпен секіріп, екінші аяқпен ауыр допты
итеріп бару.
ресурстар
Кең, бос
кеңістік.
Жоспар
Жоспарланған
уақыт
Қызығушылықты
ояту
0–3 минут
Негізгі бөлім
4–12
13–27
Жоспарланған ісәрекет
Балалармен белсенділіктің пайдасы мен зияны туралы
әңгімелесіңіз.
Тым аз белсенділік нәтижені жақсартуға ықпал етпейді,
ал тым жоғары белсенділік шаршатып, шамадан тыс
жаттыққандыққа әкеліп соқтырады.
Еркін бағытта түрлі тірекқимыл тәсілдерін
пайдалана отырып, музыка үнімен қозғалуды
ұсыныңыз.
Музыка ырғағын өзгертіңіз, осыған сәйкес балалар да
қозғалыс қарқынын өзгертеді.
тізбекте бірбірден жүру.
Екі қатар сапқа тұру. Жалпы дамыту жаттығулары
(Ұ) тыныс алу жаттығуы
Мақсаты: балаларды мұрын арқылы демалуға үйрету,
оларды күрделілеу тыныс алу жаттығуларын орындауға
дайындау.
1. Мұрынды  сипау
(мұрынның  екі  қапталын)  ұшынан
кеңсірікке дейін – ішке дем тарту. Демді сыртқа шығарғанда
танау тесіктерінің үстін сұқ саусақпен сипалау (56 рет).
2. Оң мұрынмен, содан кейін сол мұрынмен 8–10 рет дем
алу, сұқ саусақпен оларды кезек жабу.
3. Мұрынмен ішке дем тарту. Сыртқа ауа шығарғанда «мм
м» дыбысын айта отырып танау тесіктерінің үстін тоқылдата
ұру.
4. Ішке дем тартқанда, мұрын тесіктерін саусақпен үстінен
баса отырып ішке кірген  ауаға қарсылық  көрсету. Ұзағырақ
дем   тартқанда   мұрын   тесіктерінің   үстінен   кезекпен
тоқылдату керек.
(Ұ) Залдың бір жағынан екінші жағына өте отырып тапсырма
орындау. Сынып болып тапсырма орындаған кезде кеңістік,
дене және нысанды бақылау, тәуекелдікті азайту туралы еске
салыңыз.
Доптар.
Екі тобық арасына доп қысып алып жүру.
Алақан мен табанға сүйене отырып (бастапқы қалып: отыру,
доп екі тізе арасында) екі тізе арасына доп қысып, еңбектеу.
Қозғалыс кезінде денені тіктеуге назар аударыңыз.
түрлі биіктік деңгейіндегі заттар арқылы қос аяқтап
секіру. Нұсқау – қос аяқтап пәрменмен қарғу, қолды алға
созу. Үрленген шармен жүру.
Биіктігі
әртүрлі заттар.
Үрленген шар. Шарикті саусақтармен жеңіл итере отырып, жерге түсуіне
жол бермеу.
Қорытынд
ы бөлім
28–30
Балаларға ҰОҚдан кейін организмдегі өзгерістерді
анықтауды ұсыныңыз. Шамадан тыс дене белсенділігі
(гипербелсенділік) зиян екеніне балалардың назарын аудару.
  ҰОҚ: Орыс тілі
Школа: Құрық орта мектепгимназиясы
Ф.и.О. педагога:Амирова Н
Колво присутствующих:
отсутствующих:
Тема: Моя малая Родина (город)
Дата:23.02.2018
Предшкольный
класс: «А»
Цели обучения
дан ного ОуД
0.1.5.1 демонстрировать понимание увиденного через комментирование (два
три слова, простое предложение) действия.
0.2.3.1 внимательно слушать и отвечать собеседнику короткими фразами, ис
пользуя образец, мимику, жесты.
0.3.1.1 Находить информацию в картинках, иллюстрациях и соотносить их.
0.4.2.1 ориентироваться на странице прописи, различать рабочую строку и
межстрочное пространство, рисовать узоры.
0.5.1.5 использовать слова, обозначающие признаки (по цвету, форме,
величи
не) предметов.
Все воспитанники смогут:
• находить информацию в картинках, иллюстрациях и соотносить их;
• использовать слова, обозначающие признаки (по цвету, форме,
величине) предметов.
Большинство воспитанников смогут:
• внимательно слушать и отвечать собеседнику короткими фразами,
исполь зуя образец, мимику, жесты;
• ориентироваться на странице прописи, различать рабочую строку и меж
строчное пространство, рисовать узоры.
Некоторые воспитанники смогут:
• демонстрировать понимание увиденного через комментирование (дватри
слова, простое предложение) действия.
Предыдущая тема «Путешествие по карте»; проведение целевых прогулок,
рассматривание фотографий, разучивание стихотворений и пословиц о роди
не.
запланированная деятельность
Ресурсы
(К) Организационный момент.
становятся в круг.
Проснулось солнышко и сладко
зевнуло, солнышко лучик к тебе
протянуло, солнышко щечку тебе
поласкало, доброго утра тебе
http://www.maam.r
u/
Предполагаемый
результат
Предшествующие
знания
План
Планируемое
время
I.создание
положи тельного
эмоцио нального
настроя 0–3 мин
пожелало.
II.
Актуализация
жизненного
опыта 4–6 мин
III. Работа по теме
ОуД
середина
оуд 7–26
мин
(К) Просмотр слайдов «Город». что вы увидели?
Знакомит Балапана с новым словом – город.
http://anavga
y
rodnichok.ru
/
 (К, и) задание №1. Послушай и запомни, что есть в
городе.
(К) Динамическая пауза «Наш город».
утром рано мы встаем (руки вверх, опустить через
сто роны)
Город виден за окном (руками показывают
окно) он проснулся, он живет (руки на пояс,
пружинка) Нас на улицу зовет (ходьба на
месте)
Мы живем, мы растем в нашем городе родном
(подняться на носки, руки вверх)
для когото небольшой (руками показать маленький
предмет)
А для нас огромный (круговое движение руками)
Пусть растет, пусть цветет (пружинки)
Городок наш скромный (руки в стороны).
(К, и) задание №2. Послушай диалог. О чем
говорят дети?
(П) Расскажите друг другу, где вы живете.
(К, и) игра «Один – много».
дети стоят в кругу.
Педагог называет слово и бросает мяч, ребенок
называет это же слово во множественном числе и
отбрасывает мяч.
дерево – много
деревьев. улица – много
улиц. ребенок – много
детей. дом – много
домов.
Магазин – много магазинов.
Площадка – много площадок.
человек – много людей…
(К) Пальчиковая гимнастика.
Мы по городу шагаем,
Много видим, называем: («шагают»
пальчиками по столу)
светофоры и машины,
Ярмарки и магазины,
скверы, улицы, мосты,
и деревья, и кусты. (загибают поочередно
пальчики, на чиная с большого)
(и) задание № 3. Продолжи ряд. Проведи линию, не
от
рывая карандаш от бумаги.
 ://   www
 .  maam
 .  r
http
u  /
http://anavga
y
rodnichok.ru
/ IV. итог ОуД.
Реф лексия
конец
оуд 27–
30 мин
(К, Ф) Наш город – наша малая родина, самое родное
место на Земле. от нас с вами зависит, каким он будет
в будущем. давайте стараться, чтобы город был чистым
и красивым.
(Р) Предлагает жестом руки оценить работу на
занятии: рука сжата в кулак, большой палец смотрит
вверх – ин
тересно; вниз – скучно.
http://ds5lmr.
edumsko.ru/
Аз

intro:
. Қазақстан халықтарының сәндік-қолданбалы өнерінің желісімен, өрнектерді симметриялы, ырғақпен, пішіндер мен ою элементтерін кезектестіре отырып, жапсырудағы өрнек элементтерінің кеңістіктік   қатынасын есепке ала отырып, геометриялық пішіндер, өсімдік элементтері негізінде өрнектерден  жапсырулар құрастыру.
0.2.1.2.	Симметриялы емес заттарды бейнелеу үшін салынған немесе қиялдағы контур бойынша сұлбаларды қию.
0.2.1.3.	Табиғи және қолдан жасалғандардан, екіге, қатпарлап бүктелген қағаздардан түрлі симметриялық пішіндерді қиып алу.
0.2.2.4. Жұмыс барысында жұмыс орнын, құралдарын ретке келтіру.қмж

title: Мектепалды даярлық сыныбына арналған "Тақияна безендіреміз" қысқа мерзімді жоспары


extracted_text:
БЕКІТЕМІН:
   Оқу ісінің меңгерушісі
   _________________
    «27» ақпан 2018ж
  ҰОҚ: ҚМҰҚ
№45 ҰОҚ. Тақырыбы: Туған
өлке табиғаты. Қосуды ж не ə
азайтуды үйренемін.
Күні: 27.02.2018ж
Мектепалды сынып: «А»
МЕКТЕП: Құрық орта мектеп гимназиясы
Педагогтің атыжөні: Амирова Н
Қатысушылардың саны:
Қатыспа
ғандард
ың саны:
Оқыту мақсаттары
Күтілеті
н
ə
н тижел
ер
Тілдік мақсаттар
Алдыңғы білім
Жоспарланған уақыт
Басталуы
0–5 минут
ə
ə
ə
ə
ə
0.4.1.1.«+» таңбасын заттарды қосатын таңба ретінде,
«–» таңбасын
заттар тобынан алу таңбасы ретінде түсіну ж не ə
оларды пайдалану.
Барлық т рбиеленушілер:
«+» таңбасын заттарды қосатын таңба ретінде,
«–» таңбасын заттар тобынан алу таңбасы
ретінде түсінеді ж не оларды пайдаланады.
Көптеген т рбиеленушілер:
сурет немесе жағдай бойынша қосу мен алуды
белгілеу үшін «+»
ə
ж не «–» таңбалары бар жазбалар құрастырады.
Кейбір т рбиеленушілер:
ə
«+» ж не «–» таңбалары бар жазбаларды түрліше
оқиды.
Дағдыларын дамыту:
сурет немесе жағдай бойынша қосу мен алуды
белгілеу үшін «+»
ə
ж не «–» таңбалары бар жазбаларды түсіндіре алады.
ə
П ндік лексика ж не терминология:
қосу, алу(азайту).
Пікір алмасуға арналған сұрақтар:
–Заттарды қосқанда не болатынын айтшы?
–«+» ж не «–» таңбалары бар жазбаларды  ртүрлі
оқи аласыңдар ма?
–Суретте, бұл жағдайда не болғанын жазуға саған
қандай таңбалар көмектесетінін түсіндірші (заттарды
біріктірді, қосты, алып тастады, азайтты)?
Жазу:
боя, «+» ж не «–» таңбаларын қорша ж не т.с.с.
Жиынға (жиыннан) заттарды біріктіру ж не алу, санау,
салыстыру.
ə
ə
ə
ə
ə
Жоспарланған іс
ə
рекет
Ресурстар
Ынталандыру.
ҰОҚнің   тақырыбына   кіріспе   ретінде
педагог   туған   өлкенің   табиғаты
салынған   суретке   қарауды   ұсынып
мынадай сұрақтар қояды.
–Туған өлке не үшін қымбат?
– Адам өзі туған жерін не үшін
сағынады?
Сүйеме
лдеуге
арналға
н
ə
уендер
ж неə
«Ме
нің Ортасы
6–15
16–25
өлке
мнің
таби
ғаты
»
фото
су
реті
Ə
ліппе
ə
д птер,
санайтын
материал
Ə
ліппе
ə
д птер,
жиынтық
полотно,
Үлестірм
е
материал,
санауға
арналған
заттар
Педагог балаларға туған өлкеге
«серуен» жасауларын ұсынады.
Өзектендіру.
Педагог балалардан:
–Жақсы санай аласыңдар ма? – деп
сұрайды.
–
«Менің
өлкемнің
табиғаты»
суретінен
не
құрастыруға болады?–деп
сұрайды.
Мақсат қою (проблемалық жағдай).
(Ұ)Бүгін біз сендердің қаншалықты
ұқыпты екендеріңді, қалай қосуды
ə
ж не азайтуды үйренгендеріңді
білеміз.
Өздік жұмыс.
(Ө)1тапсырма қосу жазбаларын
құрастыруға арналған. Бірақ онда
бірнеше тапсырмалар біріктірілген.
Алдымен ағаштардың жалпы санын
санау керек. Ағаштарды отырғызу
заңдылығын анықтау үшін реттік
санауға арналған жаттығу
жүргізіңіз (Саны бойынша
қайсысы?)
Мысалы: қанша шырша? Солдан оңға
қарай саны бойынша қандай ағаш?
ə
ə
Содан кейін өз бетінше мысалдарды
жапсыру үшін уақыт
беріңіз.
Үйренгенді қолдану ж не түзету.
(Ж) жиынтық полотномен ж не ə
үстелде үлестірмелі материалдармен
жұптасып жұмыс жүргізіңіз. Қосу
ə
ж не азайту  рекеттерін бейнелеп
көрсету үшін заттарды немесе
ойыншықтарды пайдаланыңыздар.
Оларды «Менің өлкемнің табиғаты»
деген ҰОҚнің тақырыбымен
байланыстырыңыз. Мысалы,
жануарларды, пүліш ойыншықтарды
санаңыз. Қосуға ж не азайтуға
арналған жазбаларды құрастырып,
ə
ртүрлі оқыңыз.
ə
(Ж) Зейінді ж не ұсақ моториканы
дамыту үшін 2
тапсырма орындалады.
Осындай жұмыс балалар
үшін ед уір күрделі
ə
ə болғандықтан, қарындаштың
қимылын дауыстап
түсіндіруге болады.
Осындай тапсырманы жұптарда
мөлдір файлдарда ж не ə
шаршыларға бөлінген А4 парақта
орындаған жақсы.
Бұл балаларға суреттерді шаршы
бойынша   қайталауға   үйренуге
көмектеседі.
Парақты
шаршыларға   бөлінген   мөлдір
тығыз   файлға   салуға   болады.
Оның   ішіне   сурет   салынады,
балалар оның кескінін құруы тиіс.

Рефлексия
26–30
ə
Басқа осындай парақта балалар оны
шаршылар бойынша қайталайды.
Одан кейін сурет балалар шаршылар
бойынша сурет салған файлға
салынады.Орындау д лдігін осылайша
тексеруге болады.
3 тапсырманы орындау ұсынылады.
салуға болады. Қателіктер болмаса
ə
ж не бала барлығын жақсы түсінсе,
жоғарғы сатыда күлімдеген смайликті
салуға болады.
Рефлексия.
Педагог қорытынды жасап,
балаларды мадақтайды.
Сабақтағы өз жұмысын
«С ттілік сатысы» арқылы
бағалауды ұсынады.
Педагог түсіндіреді: егер
қателіктер көп болса, төменгі
сатыда көңілсіз смайликтің
суретін салуға болады.
Қателіктер аз болса, ортаңғы сатыда
аузы түзу смайликті
ə
Ə
ліппе
ə
д птер ҰОҚ: Сурет
22ҰОҚ. Бір
шаңырақ астында
(сюжетті)
Күні: 27.02.2018ж
Мектеп:Құрық орта мектепгимназиясы
Педагогтің атыжөні: Амирова Н
Сынып: «А»
Қатысқандардың саны:
Қатыспағандардың саны:
ҰОҚнің
оқу
мақсаттар
ы
Күтілетін
нәтижелер
тілдік мақсаттар
Бастапқы білім
0.1.5.1. Заттарды жерге, суға, аспанға қатыстылығы бойынша
орналастырып, заттардың және зат бөлшектерінің пішінін,
пропорцияларын, түсін есепке ала отырып, кеңістіктік арақатысын
бейнелеу.
0.2.1.1. Саусақтарға күш түсірмей, қарындашпен, түсті бормен сурет
салу, қарындашты (борды) көлбеу ұстау, бір бағытта жеңіл
қимылдармен, штрихтарды бірқалыпты, сурет сызығынан сыртқа
шығармай салу.
Барлық тәрбиеленушілер:
заттардың кеңістіктік арақатысын бейнелейді;
 борды көлбеу ұстап, штрихтарды бірқалыпты салады;
 жеке гигиена ережелерін орындайды.
Көпшілік тәрбиеленушілер:
 сюжетті сурет жасайды;
 түпкі ойды жүзеге асырады;
 материалдарды тиімді жұмсайды.
Кейбір тәрбиеленушілер:
 композицияны түрлендіреді;
 суретке толықтырулар енгізеді, дербес ерекшелік береді.
Дағдыларды дамыту.
Тәрбиеленушілер келесі іскерліктерін дамытады:
• сұрақтарға жауап береді, бұрын меңгерілген іскерліктерді еске
түсіреді;
• тапсырмаларды орындау барысында тыңдау және сөйлеу дағдыларын
бекітеді;
• сәндік сурет салудың ерекшелігін ауызша формада айқындайды;
• бейнеленетін нысанның сырт келбетіне сипаттама береді.
Көптілділік: жиһаз – мебель – furniture.
Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:
• дастарқан, сандық, көрпе, ошақ.
талқылауға арналған сұрақтар:
Киіз үйде қандай бұйымдар бар?
Киіз үйдің ортасында не орналасады?
Жиһаз заттарын киіз үйде қалай дұрыс орналастыруға болады?
Өрнекті кезектестіру, сәндік өрнек жасау туралы білімді қолданады.
Жосп
ар Жоспарланған
уақыт
I. Оң көңіл күй
қалыптастыру.
0–1 минут
II. Өмірлік
тәжірибені
жандандыру.
Мақсатты
тұжырымдау.
2–5 минут
III. ҰОҚнің
тақырыбы
бойынша жұмыс
6 – 25 минут
Жоспарланған ісәрекет
ресурстар
Музыкалық
сүйемелдеу.
.
Киіз үйдің
бұйымдары
туралы
слайдтар.
Музыкалық
сүйемелдеу.
(Ұ) Сабақта оң көңіл күй қалыптастыру
Педагог: Қазір біз сендермен бірге саяхатқа
аттанамыз. Көздеріңді жұмыңдар. Сендер ғажайып
алаңқайдасыңдар. Құстар ән салуда, күн жарқырап
тұр. Сендер бір дыбыс естисіңдер, сендердің киіз
үйдің табалдырығынан аттауды ұсынады... Жағымды
ортаны сезесіңдер, жаңа піскен бауырсақтың иісі
мұрын жарады. Жеңіл және еркін тыныс алынады.
Көңіл күй сергек және көңілді. «Үш» дегенде
көздеріңді ашыңдар.
(Ұ) Педагог киіз үй әлеміне саяхат жасауды
ұсынады.
Балаларға киіз үйде бұйымдарды орналастыру
туралы
слайдтар көруді, киіз үйдегі әрбір заттың өзінің
арнайы орнының бар екендігін қарауды ұсынады.
Сабақ тақырыбымен байланыстырады, киіз үй
бұйымдарын салады.
Педагог әліппеальбомдағы тапсырмаларды
орындауды, тұрмыс заттарының маңызын атай
отырып, Айсұлуға оларды дұрыс орналастыруға
көмектесуді ұсынады.
Проблемалық сұрақ: Киіз үйдің ортасында не
орналасады?
(Ұ) Сергіту
сәті түрлі
түстер
Қызыл, жасыл, көк...,
Түрлі түстер көп.(Қолдарын жанына қойып
айналады.)
Аппақ түсім – сүт,
Бозғылт түсім – бұлт.(Қолдарын жоғары
көтереді.)
Жасыл бояу – шөп,
Сары бояу – сөк.(Жерге отырады.)
Қара түсім – қас,
Сұрғылт түсім – тас.(Аяқтарымен топылдатады.)
Мөлдір бояу – су,
Көкшіл – біздің ту! (Оң қолдарын жоғары
көтеріп, бірбірінің соңынан шеңбер құрып
жүреді.)
Е. Өтетілеуұлы
Ұ) Қауіпсіз жұмыс жасау техникасы
Педагог жеке гигиена ережелерін еске
түсіруді ұсынады. Тәрбиеленушілерді жұмыс
орнын
тазалықта ұстау қажеттілігіне ынталандырады. IV. ҰОҚнің
қорытындысы.
рефлексия.
2630 минут
(Ұ) Жұмыстың орындалу технологиясы
(Жұмысты сатылай орындау ретін түсіндіру).
Әліппеальбоммен жұмыс
Жұмысқа арналған материалды өз қалауларыңа
қарай таңдап алыңдар. Сурет салудың кезектілігін
айтады: алдымен киіз үйдің ішкі көрінісін
фломастермен ашық қырынан (в разрезе) салып,
одан кейін киіз үйдің жиһаздарын салу қажет.
(Ұ, Ө) Сурет галереясы ұйымдастырылады.
Педагог жұмыстарды талқылауды
ұйымдастырады. Кімге өз жұмысы ұнады?
Салғылары келген суретті сала алды ма?
Қиындықтар болды ма, жұмыс аса мұқият
орындалды ма?
Аса қиын болды ма?
Кімнің суреті көбірек ұнады?
Педагог балаларға қазақ оюөрнектерінің
элементтерін күнге немесе бұлтқа жапсыруларын
ұсынады. Сабақ ұнады, қызықты болды – күнге
жапсыру. Ұнамады, қызықсыз, қиындықтар кездесті
– бұлтқа жапсыру.
Балалардың
жұмыстарын
орналастыруға
арналған стенд.
Әліппеальбом.
Қазақтың
қолданбалы
өнері.
Алматыкітап
баспасы, 2006
ж.
ҰОҚ: Көркем әдебиет
Тақырыбы:
Автобуста
(Әбді Шынбатыров)
Күні: 27.02.2018ж
Сынып: «А»
ҰОҚ
оқытылу
мақсаты
1.1.1.1.
Күтілетін нәтиже
Тілдік мақсат
Өткен ҰОҚде
алған білім
Жоспарланған
уақыт
Мектеп: Құрық орта мектепгимназиясы
Педагогтің атыжөні: Амирова Н
Қатысқандар саны:
Қатыспағандар саны:
Шағын мәтіндер, әңгімелердің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап  беру
1.1.1.2. Өзінің эмоциялық жағдайын сөзбен жеткізу
0.1.3.1. Иллюстрациялар бойынша сұрақ құрастыру және оларға жауап беру.
0.1.5.1. Әңгіменің мазмұнын иллюстрация/әңгіменің кіріспесі бойынша болжау
0.2.2.1. Кейіпкердің қылығы туралы пікірін айту (ұнайды, неліктен ұнамайды)
Барлық тәрбиеленушілер:
Әңгімелердің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді.
Кейіпкерлерге мінездеме бере алады (ұнайды, неліктен ұнамайды).
Көпшілік тәрбиеленушілер:
Әңгіменің мазмұнын иллюстрация/әңгіменің кіріспесі бойынша болжайды.
Кейбір тәрбиеленушілер:
Эмоциямен мазмұндайды, қатысушы тұлғалардың диалогтерін түрлі интонациямен
бере алады.
Тәрбиеленушілер: талқылау барысында сұрақтарға жауап бере алады.
қандай? қай? қайда? деген сұрақтары бар сөздерді пайдалана алады.
Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:
Мұнда отырыңыз, кішіпейілдігі үшін.
Көптілділік: автобус – автобус – bus
Пікір алмасу сұрақтары:
– Сен мектепке қандай көлік түрімен келесің?
– Автобустан басқа қандай көлік түрлерін білесің?
– Автобусты кім жүргізеді?
Үлкендерге көмек көрсету, қамқор
болу. Жақсылық жасаған адамдарға
рақмет айту.
Жосп
ар
Жоспарланған ісәрекет
Ресурстар Интеракти
вті
тақтадан
слайд
І. Дұрыс әсерлі
көңіл күй орнату.
1–2 мин.
II. Өмірлік
тәжірибені
маңыздандыру
Мақсатты
болжам. 3–5 мин.
III. Тақырып
бойынша жұмыс
6–27 мин.
IV. ҰОҚ
қорытындысы.
Рефлексия.
26–30 мин.
Психологиялық жағымды көңіл күй қалыптастыру үшін педагог
тәрбиеленушілерді шеңберге тұрғызады.
Біз қандаймыз,
Шұғылалы таңдаймыз.
Жарқыраған
күндейміз, Ренжуді
білмейміз.
(Т ) Әңгімелесу.
– Қандай көлік түрлерін білесіңдер?
– Автобуспен қайда бардыңдар?
– Қандай оқиғаларға кезіктіңдер?
Көптілділік: автобус – автобус – bus
Ә. Шынбатыровтың «Автобуста» әңгімесімен таныстыру.
Әңгімені педагог мәнерлеп оқиды.
Педагог «кішіпейілділік» сөзіне түсінік береді. Кішіпейілділік –
қамқорлық, үлкенді сыйлау, орын беру.
Талқылау:
– Әңгіме ұнады ма?
– Әңгіме не туралы жазылған?
– Автобуста үлкен кісіге кім орын береді?
– «Сен де солардай бол» сөзін қалай түсінесің?
– Сендер қалай істер едіңдер?
– Жақсылық жасаған адамға қандай сөз айту керек?
Сергіту сәті:
Қызыл көзін ашқанда,
Сынақ сүйем баспа
алға. Сары көзін
ашқанда, Қарап қалма
аспанға.
Жасыл көзін
ашқанда, Өте
бергін, жасқанба!
1. Сурет бойынша әңгіме.
–Суретте әңгіменің қай сәті бейнеленген?
– Сурет бойынша досыңмен бірге сұрақтар
құрастырып, жауап беріңдер.
–Автобустардың тоқтайтын жерін қалай атайды?
2. Көліктерді қарастыр. Жерде жүретін көлікті белгілеп көрсет.
3. Иллюстрация бойынша көлікпен жүру ережесін құрастыр.
– Сен көліктен қай жерде түсесің?
– Түскен соң көліктің қай жағынан жүруге болады?
– Көліктің ішінде қандай қауіпсіздікті сақтау керек?
– Көлік ішінде әдептілікті қалай сақтайсың?
Педагог балалармен бірге көлікпен жүру ережесін құрастырады.
(Т) Д/ойын «Бағдаршам»
Шарты: Бағдаршамның түстері бойынша:
Қызыл түсті көрсеткенде – орындарынан
тұру. Сары түсті көрсеткенде – дайындалу.
Жасыл түсті көрсеткенде – жүреді.
Педагог қорытынды жасайды.
– Сабақ ұнады ма? Несімен қызықты болды?
(Ө, Қ) Рефлексиялық бағалау – өз жұмысын бағалап қорыту.
Тәрбиеленушілер ҰОҚдегі өзінің жұмысына баға береді.
Ештеңе түсінбедім – қызыл түспен,
Түсіндім, бірақ түсіндіре алмаймын – сары түспен,
Бәрін түсіндім, басқаға түсіндіріп бере аламын – жасыл түспен. ҰОҚ: Қоршаған орта
тақырыбы:
Қазақ
халқының
мәдениеті
Күні:
27.02.2018ж
Сынып: «А»
ҰоҚ
ның
оқыты
лу
мақсат
ы
Күтіле
тін
нәтиже
Мектеп: Құрық орта мектепгимназиясы
педагогтің атыжөні: Амирова Н
Қатысқандар саны:
Болмағандар:
0.3.1.1. Көрнекі материалдарды зерделеу негізінде қазақ
халқының көшпенділік тұрмысын сипаттау.
Барлық тәрбиеленушілер:
Қазақ халқының көшпенділік тұрмысына сипаттама
жасайды.Мақалдың мағынасын түсінеді.
Көпшілік тәрбиеленушілер:
Қазақ халқының тұрмыссалты жайлы біледі.
Ұлттық ерекшеліктерін айта алады.
Кейбір  тәрбиеленушілер:
Көшіпқону орындарын атайды: жайлау, қыстау, көктеу,
күзеу. тілдік мақсат
тәрбиеленушілер:
Талдау, түсіндіру, салыстыру арқылы қазіргі өмір мен
ежелгі атабабаларының тұрмысы туралы түсінік алады.
Көптілділік:
Отырықшы – оседлый – settled
Өткен ҰоҚдан
алған білімі
Жоспарланғ
ан уақыт
і. Дұрыс әсерлі
көңіл күй
орнату.
0–2 мин
іі. Өмірлік
тәжірибені
маңыздандыру.
Мақсатты
болжам.
3–5 мин
негізгі терминдер мен сөз тіркестері.
Қолтаңба, көшпенділік, әдепғұрып
Пікір алмасу сұрақтары.
Қазақ халқының қандай көшпенділік тұрмысын
білесіңдер?
Не үшін көшу керек?
Суретте не бейнеленген?
Қандай жайылымдарды жазғы деп атайды?
Қандай жыл мезгілі бейнеленген?
Күзгі жайылымда қандай жұмыстар орындайды?
Егер халық көшпесе, не болар еді? Соны ойлап көріңдер?
Қазақ халқының қарапайым көшіпқону тұрмыссалты.
Қазақ халқының көшпелі өмір жайындағы қарапайым
білімдері.
Жоспарланған ісәрекет
(Ұ) шаттық шеңбері
Н. Айтовтың «Киіз үй» өлеңі оқылады.
ресурстары
Музыкалық
әуен.
Бұл киіз үй болды менің сарайым,
Айлы күнге көлеңкесіай көлбеген.
Қыста онымен бірге өтеді сан айым.
Туырлықтың сыртын қырау шалса
да, Ызғар өтпес боран соқсын
қаншама, Сәнсалтанат, іші кірсең
шыққысыз, Көрген пенде таңдай
қағар тамсана.
(пт) Қазақтар – Қазақстан Республикасының негізгі
тұрғындары. Қазақстанның байтақ даласы – қазақтардың
атамекені. Негізгі кәсібі – мал шаруашылығы. Сондықтан
белгілі бір қалыптасқан жүйемен көшіпқонып жүрді,
яғни көшпелі ел болды. Жоғары дамыған мәдениеті
болды.
Баспанасы   – көшіпқонуға   ыңғайлы,   жиналмалы  киіз
үй. (Ұ) таңғажайып сәт: Айжамал әжеге қонаққа бару
үшін Айсұлу мен Қуаныштың келуі.
– Ауылға бәріміз бірге барамыз.
Бірге отырған жөн емес. Одан да бірбіріміздің
артымыздан жүреміз. Енді өзеннен де жүземіз. Тау мен
үңгірден де өтеміз. Міне, қазақ үйдің оюы да көрінді.
Балалар қимылмен көрсетеді.
Бірақ ауылды орнынан таба алмайды. Айсұлу мен
Қуаныштан көмек сұрайды.
Педагог сұрақ қояды:
– Сендер қалай ойлайсыңдар, қандай жағдайдың болуы
мүмкін? Ауыл қайда кетті? Балалар өздерінің тәжірибесін
қолдана отырып салыстырып, ойларын айтады, талдау
жасайды. Сендерге «көшіпқону, көшіп кетті» деген сөз
таныс па? Сендер ол сөзді қалай түсіндіресіңдер?
Интерактивті
к тақта. Қазақ
халқының
тұрмысы мен
мәдениеті.
Энциклопедия
.
Алматыкітап
баспасы, 2006
ж.
Айсұлу мен
Қуаныштың
суреті. ҰоҚ
ның
ортасы
ііі. тақырып
бойынша
жұмыс.
6–28 мин
– Алынған негізгі ақпараттардан педагог ҰОҚның
тақырыбына көшеді.
Қазақстанның байтақ даласы – қазақтардың атамекені.
Негізгі кәсібі – малшаруашылығы. Сондықтан белгілі бір
қалыптасқан жүйемен көшіпқонып жүрді, яғни көшпелі
ел болды. Жоғары дамыған мәдениеті болды. Баспанасы
– көшіпконуға ыңғайлы, жинамалы киіз үй.
Киіз   үй   –   дәстүрлі   қазақ   мәдениетінің   басты   белгісі,
біздің   дана   атабабаларымыз   ойлап   тапқан   ерекше
сәулетті   құрылыс.   Уақыт   өте   қазақ   халқы   отырықшы
болды. Басқа да шаруашылықтармен айналысты. Қалалар
мен ауылдар пайда  болды.  Кәсіпорындар  дамыды.  Қазір
еліміз  –  тәуелсіз  мемлекет.  Елімізде   көптеген   ұлттар
татутәтті мекен етеді.
(пт) сөздік жұмысын жүргізу
Көптілділік:
Отырықшы – оседлый – settled
1. Педагог дауыстап айтады.
2. Балалар хормен қайталайды.
3. Жекежеке айтады.
(Ө) Әліппедәптермен жұмыс. 1тапсырма:
Бірінші бағандағы жазылған мәліметтерді педагог оқиды.
Балалар осы мәліметтер бойынша тиісті суретті
белгілейді.
1. Басқа ұлттардың ішінен қазақты белгілейді.
2. Қысыжазы отыратын баспанасы – киіз үй.
3. Атабабамыз мал баққан: төрт түлік малды белгілейді.
4. Музыкалық мәдениеті жоғары болған: қобыз, домбыра.
(пт) педагогтің түсіндіруі:
Қазақ халқы ерте кезден бастап мал бағып, өсірумен
шұғылданған, сондықтан көшіпқонып өмір сүрген.
Әр жылдың ерекшелігіне қарай малды көбейтіп
ұстауға жағдай жасаған. Қысқы қыстауды өзен
жағасына қамыстар өскен, таулы қыраттар және
орманды жерге орналастыратын: малдар боран
соқққан кезде ылғал таба алатын, қар астынан тамақ
табуға ыңғайлы жерді қарастырған. Сол сияқты жазға
жайлаудың орналасқан жерінің де шөбі қалың, суы
мол болуы керек.
Күзде күзеуге көшіп, бірінші суық түскенше сол жерде
малды бағып отырған. Қыста ауыл қыстауға көшкен.
Қысы жылы болатын орынға және аз қар жауған жерге
орналасқан. Мұндай жерге көшу себебі: малға қар
астынан жем тауып жеу ыңғайлы болған.
(пт) педагогтің әңгімесі:
Қазақ халқының үй тұрмысында қолданылатын
жабдықтарының алуан түрлері бар. Кейбір түрлері
қазіргі заманға дейін өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы:
тостаған – сусынға арналған ыдыс, ожау – сусын
құятын ыдыс, сандық – киімкешек және бағалы
бұйымдар салатын жиһаз.
Ұлттық киімдердің оюөрнегінде, әрбір әшекейінде
халқымыздың тарихының қайталанбас көрінісі бар. Ол –
біздің ұлттық мәдениетіміз. Мысалы: қамзол, мәсі,
сәукеле, шапан, тақия т.б.
(Ө) 2тапсырманы орындату:
Тұрмыстық заттар мен ұлттық киімді ажыратып, тиісті
орнына орналастырады. Жапсырманы жапсыру керек.
Сла
йд
арқ
ылы
көр
сеті
леді
.
Әліппедәптер.
Ұлттық
жиһаздар
мен
бұйымдард
ың,   ұлттық
киімдердің
суреттері.
Әліппедәптер. (Ұ) Сергіту сәті:  «Уық»
Дегеніміз уықтар,
Имек басты
сырықтар.
Шаңырақты уысқа
ап,
Тұрады ылғи иық ұстап.
(Ө, т) Әліппедәптермен жұмыс. 3тапсырма:
Артығын айналдыра қорша. Себебін түсіндір.
Бірінші қатарда ыдыстардың ішіндегі артығы – шәйнек.
Бұл – қазіргі заманғы фарфор ыдыс.
Екінші қатардағы заттардан шкаф артық. Ұлттық
мүлікке жатпайды. Сандық – ұлттық мүлік; астау –
ұлттық ыдыс, ертоқым – аттың әбзелі. Шкаф – қазіргі
заманғы мүлік, жиһаз.
–Суреттегі тұрмыстық заттарды қазір пайдалана ма?
– Пайдаланады. Әлі де пайдаланады. Торсыққа
сусын құяды. Астауға ет салады, ертоқыммен атты
ерттейді. Бұлардың бәрі – керек заттар.
–Осындай заттарды жасайтын адамды кім деп атаймыз?
–Шебер деп атайды.
(т) Кішігірім зерттеу. (топтармен жұмыс).
Педагог балаларға төрт топқа бөлінуді ұсынады. Әр
топқа жыл мезгілдеріне сай көшпенділердің
иллюстрациясы салынған сурет берілген. Бірінші топ
жазғы жайлауда көшпенділер немен шұғылданғандарын
анықтайды.
Ой қорытындысы: жазғы жайлауда тоқумен және
киім даярлаумен, тері илеп, сүт өнімдерін
өндеумен шұғылданған.
Екінші топ қыс мезгілінде көшпенділер немен
шұғылданғандарын анықтайды. Малға күтім жасап,
жабайы аңдардан қорғайды, суықтан сақтандырады
деген ой қорытындыларын жасайды.
Үшінші топ күзгі күзеуде немен шұғылданғандарын
анықтайды. Күзгі күзеуде малды қырқады, қырқып болған
соң жіп иірген, керекті құралжабдықтарды жөндеп,
отындарды отап, қысқы үй жайларына даярлық жасаған.
Төртінші топ көктемгі жайылымның немен
шұғылданғандарын анықтайды.
Ой қорытындысы: малдың күтімімен айланысқан,
осы кезде мал төлдеген.
Педагог қазақ халқының тұрмысындағы ерекшеліктерді
атай отырып, қазақ халқының еңбекқор, ынтымақты
екенін айтып қорытындылайды.
(Ө) Рефлексиялық бағалау: өз жұмысыңды бағалап
қорыту.
Балалардан уықты кез келген түсті қарындашпен бояуын
сұраңыз:
• ештеңе түсінбедім – қызыл қарындашпен;
• түсіндім, бірақ түсіндіре алмаймын – сары қарындашпен;
• бәрін түсіндім, басқаға түсіндіріп бере аламын – жасыл
қарындашпен.
Әліппедәптер.
Көшпенділердің
еңбектері
туралы слайд
немесе
суреттер.
Әліппедәптер,
түрлі түсті
қарындаштар.
іV. ҰоҚ
қорытындысы.
рефлексиялық
түзету.
28–30 мин

intro:
Дағдыларын дамыту:
-сурет немесе жағдай бойынша қосу мен алуды белгілеу үшін «+»
жəне «–» таңбалары бар жазбаларды түсіндіре алады.
Пəндік лексика жəне терминология:
-қосу, алу(азайту).
Пікір алмасуға арналған сұрақтар:
–Заттарды қосқанда не болатынын айтшы?
–«+» жəне «–» таңбалары бар жазбаларды əртүрлі оқи аласыңдар ма?
–Суретте, бұл жағдайда не болғанын жазуға саған қандай таңбалар көмектесетінін түсіндірші (заттарды біріктірді, қосты, алып тастады, азайтты)?
Жазу:
-боя, «+» жəне «–» таңбаларын қорша жəне т.с.с.
Жиынға (жиыннан) заттарды біріктіру жəне алу, санау, салыстыру.қмж

title: "Туған өлке табиғаты " ашық оқу қызметінің технологиялық картасы