extracted_text:
Дарменова Акбубек Кылышбековна            Сабақ  жоспары            І деңгей  мұғалімі
химия пәні мұғалімі                                       №8 орта мектеп            Жетібай ауылы
Химия
Тақырыбы Альдегидтер
Мақсаты
9 сынып
Оқу
нәтижелері
Әдіс
тәсілдер
Негізгі
ресурстар
Әдебиеттер
 Альдегидтердің құрамы, физикалық, химиялық қасиеттері, алу әдістері,
қолданылу жолдарын түсіндіру.
 Оқушылардың органикалық қосылыстар туралы білімдерін тереңдетіп,
танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Альдегидтер класы туралы түсінік қалыптасады.
 Оқушылардың органикалық қоылыстардың формуласын жаза біледі.
  Сабақ барысында оқушыларда өз беттерінше білім алу дағдылары
қалыптасады
 Логикалық ойлауы мен шығармашылық қабілеттері дамиды.
Оқыту мен оқудағы жаңа әдістер:
Топтастыру технологисы, СТО: сұрақжауап, миға шабуыл,кубизм, Венн
диаграммасы.
Бағалау: формативті бағалау, жиынтық бағалау.
Қорытынды рефлексия.
АКТ, карточкалар, стикер, маркер, плакаттар, ppt. презентациясы,
1.Оқулық: Нұрахметов Н. Н., Жексембина К. М.,Заграничная Н.А.,
Темірболатова Ә.Е., Сарманова К. А.,–Алматы: Мектеп.
2. З.У. Имжарованың редакциялауымен «Сын тұрғысынан ойлау білім
үрдісінде». Оқуәдістемелік құрал. Ақтөбе қаласы, 2012ж
3. www.youtube.com. МАН І деңгей
Мұғалімнің ісәрекеті:
Оқушының ісәрекеті:
Сабақ кезеңдері:
І. Ұйымдастыру
Түрлітүсті карточкалар арқылы
үш топқа бөліну
Сергіту сәті:
«Шығармашылық
ойлау» 3мин
Сыныпта психологиялық ахуал
қалыптастыру үшін сергіту сәтін
ұйымдастыру
Үй тапсырмасын
сұрау: 3 минут
I. «Ой қозғау» “Қаламсап”
әдісі арқылы үй тапсырмасын
сұрау.
 Түрлітүсті карточкалар арқылы үш топқа
«Алкан», «Алканол», «Алканаль» бөлінеді.
 Топ басшысын сайлайды.
 Топ ережесімен танысады.
Сыныпта психологиялық ахуал
қалыптастыру үшін берілген  үш логикалық
есепті 3 топ шығарады:

 Оқушылар төмендегі сұрақтарға жауап
береді:
1.  Қандай қосылыстарды спирттер дейді?
2. Спирттер қалай жіктеледі?
3. Этил спирті қайда қолданылады?
4.  Этил спиртінің адам ағзасына әсері Дарменова Акбубек Кылышбековна            Сабақ  жоспары            І деңгей  мұғалімі
химия пәні мұғалімі                                       №8 орта мектеп            Жетібай ауылы
І.
«Қызығушылықты
ояту» 5 минут
ІІ. Мағынаны ашу
І. БІЛУ. «Миға шабуыл»
Альдегидтердің аталуы мен
физикалық, химиялық
қасиеттерін, алынуын,
қолданылуын слайд пайдалану
арқылы таныстыру.
Альдегидтердің жалпы
формуласымен, анықтамасын
және гомолгтарын дәптерлеріне
жазғызу.
ІІ. ТҮСІНУ. Кубизм
стратегиясы. 10 минут
Кубтың 6 жағы бар:
Суреттеңіз
Салыстырыңыз
Елестетіңіз
Қолданыңыз
Зерттеңіз
Дәлелдеңіз
ІІІ. ҚОЛДАНУ 5 минут
Тақырыптың соңындағы №4
есепті шығару.
ІV. ТАЛДАУ  8 минут  Кесте
толтыру
туралы не білесіздер?
5. Этиленгликольдің қолданылуы қандай
қасиеттеріне байланысты?
6. Глицериннің қасиеттері қандай,
қолданылуы?
"Алкагольді дегидрлеу" деген сөзден
"Альдегид" деген атауды шығарады.
Альдегидтердің аталуы мен физикалық,
химиялық қасиеттерін, алынуын,
қолданылуын слайд пайдалану арқылы
танысады.
Альдегидтердің жалпы формуласымен,
анықтамасын және гомологтарын
дәптерлеріне жазады.
Суреттеңіз тапсырмасында «Кластер»
әдісі арқылы альдегид көмірсутектерінің
анықтамасы, аталуы, жалпы формуласын
жазады.
Салыстырыңыз тапсырмасында Венн
диаграммасын пайдаланып, спирт пен
альдегидтің қасиеттерінің ұқсастығы мен
айырмашылығын салыстырады.
Елестетіңіз тапсырмасында «Ассоциация»
әдісі арқылы альдегидтердің алынуы
туралы қорғайды.
Қолданыңыз тапсырмасында
«Топтастыру» әдісі арқылы альдегидтердің
қолданылуы туралы айтылады.
Зерттеңіз тапсырмасында «Кластер» әдісі
арқылы альдегидтердің химиялық
қасиеттерін қорғайды.
Дәлелдеңіз тапсырмасында «Ассоциация»
әдісі арқылы альдегидтер туралы алған
білімдерін қорытындылайды.
Тақырыптың соңындағы №4 есепті
шығарады.
Үш топ аттарына сәйкес «Алкан»,
«Алканол», «Алканальдың» қасиеттерін
кестеге толтырады.
1 Зат есім:               Альдегид Дарменова Акбубек Кылышбековна            Сабақ  жоспары            І деңгей  мұғалімі
химия пәні мұғалімі                                       №8 орта мектеп            Жетібай ауылы
V. ЖИНАҚТАУ (3 минут)
Синквейн арқылы қорыту
2 Сын есім:
3 Етістік:
4 Мағыналы сөйлем:
5 Синоним:
Жиынтық бағалау
VІ. БАҒАЛАУ 3 мин
Формативті бағалау: топтық,
өзара, жеке бағалау; смайлик
жинау, мадақтау,  сенім білдіру.
Бағалау парағына қарап,
оқушыларды бағалаймын.
§ 55. 3,5 жаттығулар.
1.Бүгін сабақта қандай жаңа тың
мәселелер туралы білдіңіз?
2.Сен үшін ең пайдалы болғаны
не?
3. Қандай ақпарат сен үшін
күтпеген болды?
Үйге тапсырма:  1
минут
Рефлексия
2 минут
Үй тапсырмасын білу, күнделіктеріне
жазып алу.
Сабақтан алған әсерлері мен ұсыныстарын
стикерге жазып, «Тілек ағашына» ілу.

file_name: Альдегид.docx

title: «Cын тұрғысынан ойлауды дамыту»


extracted_text:
Мұғалімнің аты-
жөні:
Дарменова Акбубек
Кылышбековна
Қатыс
Қатыспаған
дар:
қан
дар:
§ 16. Химиялық элементтердің салыстырмалы атомдық массалары


7.1.2.9 жердегі элементтердің басым бөлігі планеталардың қалыптасу
кезінде пайда болған изотоптар қоспасы түрінде кездесетіндігін түсіну
7.1.2.10 табиғи изотоптары бар химиялық элементтердің атомдық
массасы бөлшек сан болатындығын түсіну
 Элементтертердің басым бөлігі изотоптардың қоспасы түрінде
кездесетінін түсіну
 Элементтің изотоптық құрамы бойынша салыстырмалы атомдық
массаны есептей алу
 Периодтық кестені қолдана отырып, элементтердің салыстырмалы
атомдық массасын табу және бүтін санға айналдыру.
 Элементтертердің басым бөлігі изотоптардың қоспасы түрінде кестеде
кездесетінін түсіндіреді
 Элементтің изотоптық құрамы бойынша салыстырмалы атомдық
массаны есептей алады
 Периодтық кестені қолдана отырып, элементтердің салыстырмалы
атомдық массасын табады және бүтін санға айналдырады.
СЫНЫП: 7
Сабақтың
тақырыбы:
Осы сабақта
қол
жеткізілетін
оқу
мақсаттары
Оқу
бағдарлама
сына
сілтеме
мақсаттары
Сабақ
Бағалау
критерийі
Тілдік
мақсат
Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы
Салыстырмалы атомдық масса және химиялық
формула
Мектеп:
№8 орта мектеп
Күні: 14.02.2018
орысша
Вещество
Атом
Элемент
Изотопы
Относительная
атомная масса
Атомная
единица массы
хлор
медь
углерод
Казақша
Зат
Атом
Элемент
Изотоптар
Салыстырмалы
атомдық масса
Массалық атом
бірлігі
хлор
мыс
көміртек
Математика – салыстырмалы атомдық массаны есептеу
Ағылшын тілі терминдерді үш тілде айту
ағылшынша
Substance
Atom
Element
Isotopes
Relative atomic
mass
Atomic mass
unit
chlorine
copper
carbon
Пәнаралық
байланыс
Құндылықт
арға баулу Өз ойларын толық, дұрыс жеткізе білуге, еңбексүйгіштікке,
Алдыңғы
тапқырлыққа, жылдамдыққа, ептілікке баулу
7.2А Атомдар. Молекулалар. Заттар. 7.3В тарауынан  Периодтық кестені білім:
пайдалана біледі.
Сабақ барысы
Сабақтың
жоспарланғ
ан
кезкңдері
Басы 5 мин
Ортасы 28
мин
Сабақтағы жоспарланған жаттығу
түрлері
Ресурстар
Сілтілік металдар (литий,
натрий, калий, рубидий,
цезий)
Галогендер(фтор, хлор,
бром, йод, астат)
Инертті газдар (гелий,
неон, аргон, криптон, ксенон)
Ауыспалы металдар
(қосымша топша металдары)
(алтын, күміс, платина, мыс,
темір)
Презентация
 Ұйымдастыру
Топқа бөліну
Химиялық элемент аттарының жазулары
бойынша «Сілтілік металдар», «Галогендер»,
«Инертті газдар», «Ауыспалы металдар» топтарына
бөлу.
 Оқу мақсаттарымен таныстыру.
Үй тапсырмасын сұрау
«Сақина салмақ ойыны»
Балалар біз бүгін сақина салмақ ойынын
ойнаймыз. Бұл ойынның бүгіінгі ерекшелігі
кімнің   қолында сақина қалса менің сұрағыма
жауап береді.
1. Элементтердің табиғи топтарының атаулары
қандай?
2.Неліктен олай аталады?
3.Табиғи топ элементтерінің арасында?
4. Массаның өлшем бірлігі қандай?
Тапсырма 1  (8 мин)
 «Ойлан – Жұптас  Бөліс»
Топта талқылаңыздар
«Сілтілік металдар» тобы: Атомдардың
массаларының аз шама болатындығы
«Галогендер» тобы: Массаның атомдық бірлігі
«Инертті газдар» тобы:  Салыстырмалы атомдық
масса
«Ауыспалы металдар» тобы: Салыстырмалы
атомдық массалардың мәні ХЭПЖК
көрсетілгендігі
Критерий:
Дескриптор Химиялық
элементтердің
салыстырмалы
атомдық масса
туралы мәліметпен
танысады.
 Атомдардың
массаларының аз
шама болатындығын
білді.
  Массаның атомдық
бірлігін айта алады.
 Салыстырмалы
атомдық массасын
жаза алады
Тапсырма 2 (Жұптық жұмыс) (8мин)
Төменде көрсетілген  химиялық
элементтердің  таңбаларын, салыстырмалы
атомдық массасын жаз.
таңбасы
Аr
Аты
Сынап
Көміртек
Күкірт
Калий
Марганец
Фтор
Критерий
Салыстырмалы
атомдық масса
туралы білімін
массаның атомдық
бірлігі ұғымын
түсінуі үшін
қолданады.
Тапсырма 3      «Ыстық орындық» әдісі
 (Жеке жұмыс) (5 мин)
Декриптор
  Массаның атомдық
бірлігін айта алады.
 Таңбасын жаза
алады
 Салыстырмалы
атомдық массасын
жаза алады
(Берілген   тапсырмаға   байланысты   сұрақтарға
жылдам   жауап   беру   керек,   себебі   орындық
ыстық)
Жаттығудың сипаттамасы:
Бір   оқушы   алға   шығып   тақырып   бойынша
сұрақтарға   жауап   береді.   Сұрақты   анағұрлым
мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір
бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады.
Критерий:
Салыстырмалы
атомдық
Дескриптор
  Массаның атомдық
Маркер, ақ парақтар, АКТ:
бейнежазба, әр стикерлер,
суреттер, бояулар. массаның
мәндерін   бүтін
сандарға   дейін
дөңгелектей
алады.
бірлігін айта алады.
 Салыстырмалы
атомдық массасын
жаза алады
Тапсырма 4 «Сәйкестендір»
(Жеке жұмыс) (7мин)
Кестедегі мәліметтерді сәйкестендіріңдер
Элемент
Алтын
Күміс
Қорғасын
Темір
Кальций
фосфор
Ar
108
40
197
207
31
56
Критерий:
Салыстырмалы
атомдық массаның
мәндерін   бүтін
сандарға
  дейін
дөңгелектей
алады.
Үй жұмыс (1 мин) §16ы оқу
Дескриптор
  Массаның атомдық
бірлігін айта алады.
 Салыстырмалы
атомдық массасын
жаза алады
Кері байланыс (2 мин)
1.Мен бүгін ... білдім
2. Маған  ...  қызықты болды.                                      3.
Маған  ....  қиын болды
4. Мен ... тапсырмаларды орындадым.
5. Мен  .... түсіндім.
6. Мен   ....  сезіндім.
7. Мен  ...       үйрендім.
8.  Мен  .....    жасай алдым.                                          9.
Мен ....       жасап көремін.
10. Мен  өмірде  .....   қолданамын.                         11.
Маған  ...      ұнамады.
М.Қ.Оспанова, Т.Г.Белоусова, Қ.С.Аухадиева Химия
оқулығы, Алматы «Мектеп»2017
Т.Г.Белоусова, Қ.С.Аухадиева Химия әдістемелік
нұсқау, Алматы «Мектеп»2017
Сабақтың
соңы  5 мин
Пайдаланылған
әдебиеттер:
Маркер, ақ парақтар, АКТ:
бейнежазба, әр стикерлер,
суреттер, бояулар
Маркер, ақ парақтар, АКТ:
бейнежазба, әр стикерлер,
суреттер, бояулар
Бағалау парағы
Оқушының
атыжөні
1
2
3
4
5
Үй
тапсырмасы
Тапсырма
№1
 Тапсырма
№2
Тапсырма
№3
Тапсырма
№4
Қорытынды Саралау – оқушыға
мейлінше қолдау
көрсетуді қалай
жоспарлайсыз? Қабілетті
оқушыға тапсырманы қалай
түрлендіресіз?
Тапсырмалар оқушының деңгейіне қарай
сараланады;
Қиындық келтірген тапсырмаларда
оқушыларға көмек көрсетіледі;
Қабілеті төмен оқушы мен қабілеті
жоғары оқушы арасында жұптық жұмыс
жасалынады.
Денсаулық
жəне
қауіпсіздік
техникасын
сақтау
Осы тақырыпты оқи
отырып оқушыларды
шығармашылық және
сын тұрғысынан
ойлауға баулу.
 АКТмен жұмыс
кезіндегі қауіпсіздік
ережесін сақтау
Бағалау – оқушы білімін
тексеруді қалай
жоспарлайсыз?
Қалыптастырушы бағалау нәтижесінде
оқушылардың бірігіп талдау мәдениеті
қалыптасады, сыни және шығармашылық
ойлауы дамиды, өздерінің жетістіктері
арқылы оны жақсарту сенімі артады.
«Сақина салмақ ойыны»,
«Ойлан – Жұптас  Бөліс»
«Серпілген сауал» әдісі
 «Ыстық орындық» әдісі
«Сәйкестендір» әдістері арқылы өзара
бағалау жүзеге асады. Оқушылардан кері
байланыс алу мақсатында Смайликтер, «Бес
саусақ» әдісін пайдаланамын.
Рефлексия
Сабақтың мақсаты
мен оқу
міндеттері
орындалды ма?
Бүгін оқушылар
не үйренді?
Сабақ қалай өтті,
қандай деңгейде
өтті?
Жоспарланған
саралау жақсы
іске асты ма?
(тапсырмалар
сəйкес болды ма?)
Уақытты қалай
пайдаландым?
Жоспарыма
қандай өзгеріс енгіздім жəне
неге?
Рефлексия
Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды.
 Жердегі элементтердің басым бөлігі планеталардың
қалыптасу кезінде пайда болған изотоптар қоспасы түрінде
кездесетіндігін түсінеді.
Табиғи изотоптары бар химиялық элементтердің атомдық
массасы бөлшек сан болатындығын түсінеді.
Сабақ жақсы деңгейде өтті.
Тапсырмалар оқушының деңгейіне қарай сараланды. Тапсырмалар
көп болғанымен жеңіл болғандықтан уақытты оқушылар үнемді
пайдаланды
Келесі сабақта өз жоспарыма тапсырмаларды түрлендіру арқылы
өзгерістер енгізген болар едім
Келесі сабақта тапсырманы шағын етіп, берілген уақытта үлгеруге
лайықты етіп жоспарлау
Қорытынды бағалау
Ең жақсы өткен екі нəрсе (оқыту мен оқуға қатысты)
1:
2:
Қандай екі нəрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту
мен оқуға қатысты)?
1:
2:
Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі
сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?
1:
2:

file_name: ХЭ Салыстырмалы атомдық массасы.docx

психологическая работа

group: Педагогика

title: «Cын тұрғысынан ойлауды дамыту»


extracted_text:
Контрольная работа по теме «Химическая связь»
В а р и а н т   1
1. Тип химической связи в соединении Н2О:
              а) ковалентная неполярная
              б) ионная
              в) ковалентная полярная
              г) металлическая
2. Наиболее электроотрицательный химический элемент:
    а) Br    б) Cl   в) I   г) P
3. Заряд иона кальция:
    а) 2+    б) 3+    в) 2    г) 3
4. Завершенный внешний электронный слой имеет атом химического
элемента:
    а) Не   б) Na   в) S   г) Н
5. Число общих электронных пар между атомами в молекуле О2 равно:
а) 1    б) 2    в) 3    г) 4
6. Ковалентная неполярная связь образуется между:
    а) атомами одного неметалла                         б) атомами разных
неметаллов
 в) активными металлами и неметаллами      г) между атомами металла
7. Сущность ионной связи состоит:
    а) в электростатическом притяжении между разноименными зарядами
        (ионами)
    б) в образовании общих электронных пар
    в) в электростатическом притяжении между положительными ионами
и
        электронами
    г) в притяжении между молекулами
8. Электроотрицательность химических элементов в периодах с
увеличением
     порядкового  номера элемента:
    а) увеличивается                      б) уменьшается
    в) сначала увеличивается, затем уменьшается              г) не изменяется 9. К правильным утверждениям относятся:
    а) соединяясь между собой, атомы стремятся к достижению
устойчивого
        состояния
    б) причиной инертности гелия и неона является газообразное
состояние
    в) ковалентная связь возникает между атомами активных металлов и
        неметаллов
    г) между калием и хлором образуется ионная связь
10. В периоде слева направо радиус атома и металлические свойства
      соответственно:
   а) увеличивается и увеличиваются    б) уменьшается и
увеличиваются
   в) увеличивается и уменьшаются       г) уменьшается и уменьшаются
11. Внешний уровень считается завершенным (кроме водорода и гелия),
если на
      нем:
  а) 2 электрона      б) 1 электрон      в) 7 электронов      г) 8 электронов
12. Образование молекулы водорода из атомов, можно изобразить:
→
 H • H
  а) H  + H
→
  в) H • +  H
 H • H
→
 H •• H
б) H  + • H
→
г) H • + • H
 H •• H
13. В какой молекуле тройная связь?
  а) N2      б) Cl2       в) О2        г) Н2
14. Выберите элемент с переменной валентностью:
а) Cl       б) K          в) Al         г) Na
15. При образовании ковалентной полярной связи электронная пара:
а) смещена влево      б) смещена вправо
в) равноценна между всеми атомами
г) смещена к более электроотрицательному элементу
16. В каком соединении валентность железа равна III?
 а) Fe3O4           б) FeO         в) Fe2O3               г) FeO3
17. Ковалентная полярная связь образуется между: а) между различными атомами металла
б) одинаковыми атомами неметаллов
в) различными атомами неметаллов
г) между атомами металла и неметалла
18. Напишите электронную и электроннографическую формулы для
атома Са.
      Укажите  валентность элемента.
19. Запишите электронные и графические схемы образования молекулы
HCl.
          20. В ряду элементов: Al  Si  P  S:
          а) увеличивается число электронных слоев в атомах;
          б) усиливаются неметаллические свойства;
          в) уменьшается число внешних электронов в атомах;
          г) возрастают радиусы атомов.
Контрольная работа по теме «Химическая связь»
В а р и а н т   2
1. Тип химической связи в молекуле азота (N2):
                а) ковалентная неполярная        б) ионная
                в) ковалентная полярная            г) металлическая
          2. Наиболее электроотрицательный химический элемент:
    а) С    б) P   в) Н   г) Cl
3. Заряд иона алюминия:
    а) 2+    б) 3+    в) 2    г) 3
4. Незавершенный внешний электронный слой имеет атом химического
    элемента:
    а) Не   б) Na   в) Ar   г) Ca
5. Число электронов внешнего электронного слоя, принадлежащих
только
     одному атому кислорода в молекуле О2 равно:
а) 1    б) 2    в) 4    г) 6 6. Ионная связь образуется между:
    а) атомами одного неметалла                         б) атомами разных
неметаллов
 в) активными металлами и неметаллами      г)  атомами одного
металла
7. Сущность ковалентной полярной связи состоит:
    а) в электростатическом притяжении между разноименными зарядами
        (ионами)
    б) в образовании общих электронных пар
    в) в электростатическом притяжении между положительными ионами
и
        электронами
    г) в притяжении между молекулами
8. В группе галогенов (VII A) электроотрицательность с увеличением
     порядкового номера элементов:
    а) увеличивается                         б) уменьшается
    в) сначала увеличивается, затем уменьшается          г) не изменяется
9. Нельзя отнести к  правильным суждения:
    а) завершенные электронные слои в атомах инертных газов
    б) образование химической связи приводит к уменьшению
потенциальной
        энергии образования молекулы
    в) ионная связь возникает между активными металлами и
неметаллами
    г) в периодах с увеличением порядкового номера
электроотрицательность
        падает
10. Атомы металлов, при образовании ионной связи:
а) отдают электроны                          б) принимают электроны
в) удваивают число электронов        г) не меняются
11. В группах  А сверху вниз заряд ядра и металлические свойства
      соответственно:
а) увеличивается и увеличиваются        б) уменьшается и
уменьшаются
в) увеличивается и уменьшаются           г) уменьшается и
увеличиваются 12. В результате образования ковалентной связи объединяются:
а) спаренные электроны                            б) неспаренные электроны
в) ионы и неспаренные электроны           г) различные ионы
13. Выберите молекулу с ковалентной неполярной связью:
а) P2O5      б) CO2        в) F2         г) CS2
14. Выберите пару, в которой первый элемент более
электроотрицательный, чем второй:
   а) С и Cl      б) F и O      в) P и O        г) Si и S
15. Выберите элемент с постоянной валентностью:
а) C          б) N            в) Ве          г) Fe
16. Выберите молекулу с ковалентной полярной связью:
а) N2        б) P4           в) H2           г) CO2
17. Укажите название химического элемента по электронной схеме
атома:
        2ē, 8ē, 5ē

          18. Напишите электронную и электроннографическую формулы для
атома As.
                Укажите  валентность элемента.
19. Запишите электронные и графические схемы образования молекулы
H2S.
20. В ряду химических элементов Na – Mg – Al:
       а) уменьшается заряд ядер атомов;
             б) увеличивается число электронов во внешнем энергетическом
уровне;
       в) уменьшается радиус атомов;

металлические
           свойства
  г)   уменьшается   электроотрицательность;   усиливаются

Ключ Вариант № 1
Вариант № 2 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
В
Б
А
А
В
А
А
В
А,В,Г
Г
Г
Г
А
А
Г
В
В
А
Г
Б
Б
Г
В
Б
Б
Г
А
А
Б
В
Б
В
Г
Р (фосфор)
Б
БВ
Критерии оценки знаний
Баллы
2019
1815
1410
95
40
Оценка
5
4
3
2
1

file_name: Документ Microsoft Word (2).docx

description:
Вариант № 1
Вариант № 2

intro: Контрольная работа по химии на тему "Химическая связь" для учащихся 8 классов, изучающих базовый уровень, учебник О.С. Габриелян. Контрольная работа  представлена в двух вариантах и содержит 20 вопросов для каждого варианта, все вопросы тестового характера и лиши два из них на выявление химической связи между атомами, где требуется представить решение в виде образования химической связи. Ответы и критерии оценки знаний представлены.

химия

group: Дисциплины

title: контрольная работа "Химическая связь"


extracted_text:
X областной конкурс работ исследовательского характера (конференция)
учащихся по учебным предметам «Хрустальная Альфа»
Секция «География»
Ў ТАПАНІМІІ ІЎЕЎСКАГА РАЁНА ГРОДЗЕНСКАЙ ВОБЛАСЦІ
ПАРНЫЯ НАЗВЫ
Автор работы:
Бутрим Владислав Станиславович,
10 класс,
государственное учреждени образования
 “Учебнопедагогический комплекс
Лелюкинский детский садсредняя школа,
+375295959631
Руководитель работы:
Баланович Ольга Генриховна,
учитель географии,
государственное учреждени образования
“Учебнопедагогический комплекс
Лелюкинский детский садсредняя школа” 2018
ЗМЕСТ
X областной конкурс работ исследовательского характера (конференция)
учащихся по учебным предметам «Хрустальная Альфа»........................................1
Секция «География».........................................................................................1
ПАРНЫЯ НАЗВЫ Ў ТАПАНІМІІ ІЎЕЎСКАГА РАЁНА ГРОДЗЕНСКАЙ
ВОБЛАСЦІ...................................................................................................................1
Автор работы: Бутрим Владислав Станиславович, 10 класс,
государственное учреждени образования “Учебнопедагогический комплекс
Лелюкинский детский садсредняя школа, +375295959631...............................1
Руководитель работы: Баланович Ольга Генриховна, учитель географии,
государственное учреждени образования “Учебнопедагогический комплекс
Лелюкинский детский садсредняя школа”...............................................................1
ЗМЕСТ................................................................................................................2
.............................................................................................................................3
УВОДЗІНЫ.........................................................................................................4
АСНОЎНАЯ ЧАСТКА. ПАРНЫЯ НАЗВЫ Ў ТАПАНІМІІ ІЎЕЎСКАГА
РАЁНА ГРОДЗЕНСКАЙ ВОБЛАСЦІ.......................................................................6
ЗАКЛЮЧЭННЕ...............................................................................................10
СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ..............................................................11
ДАДАТАК 1.....................................................................................................12
ДАДАТАК 2.....................................................................................................13
ДАДАТАК 3.....................................................................................................14
ДАДАТАК 4.....................................................................................................15
ДАДАТАК 5.....................................................................................................16
ДАДАТАК 6.....................................................................................................17
ДАДАТАК 7.....................................................................................................18
ДАДАТАК 8.....................................................................................................19
2 3 УВОДЗІНЫ
“Тапаніміка – гэта мова зямлі, а зямля ёсць кніга, дзе гісторыя чалавецтва
запісана ў геаграфічнай наменклатуры”,  пісаў у першай палове XIX  стагоддзя
вядомы     журналіст   і   этнограф     Мікалай   Іванавіч   Надзеждзін.       Жаданне
прачытаць гэту “кнігу” ўзнікла ў чалавека з даўніх часоў. Яшчэ ў антычныя часы
з’явілася   традыцыя   суправаджаць   геаграфічныя   і   гістарычныя   сачыненні
тлумачэннем назваў.
   Кожны куточак нашай краіны мае сваю гісторыю і сваю назву. За многія
стагоддзі набылі сваю назву не толькі гарады і вёскі, вялікія рэкі і азёры, але і
невялічкія   хутары   і   ўрочышчы,  палі   і   лясы,   ручаі   і   крынічкі,   нават   асобныя
дрэвы і камяні. У гэтых назвах – гісторыя     нашых вёсак, гісторыя нашага краю
і, у рэшце рэшт, гісторыя  Радзімы, таму што назвы гэтыя застаюцца і тады, калі
самы з’явы, утварыўшыя іх, даўно адышлі ў мінулае. Мы павінны помніць, што,
калі з народнай памяці, як з магнітнай ленты, сатруцца шматлікія мелкія назвы,
мы згубім цэлы пласт нашага мінулага, які нельга будзе аднавіць ні ў архіўных
тайніках, ні з дапамогай архелагічных раскопак.
   Менавіта гэтыя думкі натхнілі  на вывучэнне парных назваў у тапаніміі
Іўеўскага раёна  і афармленне карты парных назваў.
Геаграфічныя назвы населеных пунктаў нясуць пэўную інфармацыю пра
характар народа, яго гісторыю, схільнасці і асаблівасці побыту. У спадчыну ад
мінулых   пакаленняў   нам   засталася   велізарная   колькасць   тапонімаў,   якія
дапамагаюць сёння вывучыць нашу краіну. Сярод іх нярэдка трапляюцца парныя
назвы, ці назвыдублёры, якія паўтараюцца ў розных варыянтах на невялікай
адлегласці. Такіх пар назваў у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці выяўлена 27.
Вывучэннем   парных   назваў   Іўеўскага   раёна     яшчэ   ніхто   не   займаўся,   таму
даследніцкая работа мае пэўнае навуковае значэнне.
Мэта   даследчай   работы   –   даць   навуковае   тлумачэнне   прычынам
узнікнення парных назваў у тапаніміі Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Для
дасягнення   пастаўленай   мэты   вызначаны   наступныя   задачы:   вывучыць
тэарэтычныя   асновы   навукі   тапанімікі,     скласці     спіс     парных   тапонімаў   з
4 кароткім тлумачэннем іх паходжання, выявіць прычыны і шляхі фарміравання
падобных назваў і класіфіцыраваць  іх,  нанесці на карту Іўеўскага раёна парныя
тапонімы   ў   адпаведнасці   з   вызначанай   класіфікацыяй,   распрацаваць   пытанні
практычнага прымянення вынікаў даследчай работы.
Аб’ектам даследавання з’яўляецца тэрыторыя Іўескага раёна. Прадметам
даследавання з’яўляюцца айконімы абранай тэрыторыі даследавання. У рабоце
выкарыстаны наступныя метады работы:
тэарэтычны аналіз;
класіфікацыя;
параўнанне  (збор, апрацоўка і сістэматызацыя матэрыялу)
картаграфаванне




Актуальнасць   тэмы   даследчай   работы   абумоўлена   адсутнасцю   работ,
прысвечаных вывучэнню парных назваў у тапаніміі Іўеўскага раёна, якія нясуць
  гістарычную   інфармацыю.
каштоўную   геаграфічную,   этнаграфічную   і
Тапанімічны   матэрыял   дае   магчымасць   вызначыць   характар   кантактаў   паміж
насельніцтвам
5 АСНОЎНАЯ ЧАСТКА. ПАРНЫЯ НАЗВЫ Ў ТАПАНІМІІ ІЎЕЎСКАГА
РАЁНА ГРОДЗЕНСКАЙ ВОБЛАСЦІ
     Усё на Зямлі мае сваю назву. Гэта першае, што мае чалавек напачатку
жыцця, сваё імя. Гэта назва мястэчка, вёскі ці горада, у якім ён нарадзіўся. Гэта
яго першааснова, яго вытокі. Геаграфічныя назвы акаляюць  нас паўсюль, мы
сутыкаемся з імі кожны дзень. Іх колькасць нават не паддаецца ўліку. Толькі на
Беларусі   каля   трыццаці   тысяч   афіцыйных   назваў   населеных   пунктаў,   апрача
гэтага шмат неафіцыйных. Іўеўскі раён   змяшчае  374 населеныя пункты. Аднак
навука пра паходжанне геаграфічных назваў, тапаніміка, адносна маладая. Яе
часта называюць мовай зямлі, бо геаграфічныя назвы — гэта люстэрка гісторыі і
культуры народу, яго побыту, звычаяў, ментальнасці людзей, іх светаадчування і
псіхалагічнага стану. Яны з'яўляюцца неад'емнай часткай сучаснай цывілізацыі і
ўяўляюць   сабой   унікальнае   тапанімічнае   асяроддзе,   без   якога   немагчыма
існаванне чалавецтва. Назвы не ствараліся штучна, у іх знаходзілі адлюстраванне
асаблівасці   прыроднагеаграфічных   умоў,
  асаблівасці
гістарычнага развіцця. Зыходзячы з гэтага напрошваецца лагічная выснова, што
  імёны   людзей,
заўсёды можна знайсці тлумачэнне таго, адкуль жа паходзіць тая ці іншая назва.
Геаграфічныя   назвы   з’яўляюцца   своеасаблівымі   праваднікамі   мінуўшчыны   ў
сучаснасць. Таму ў шматлікіх  краінах  падыход да тапаніміі вельмі сур’ёзны:
геаграфічныя назвы не перайначваюцца і з’яўляцца помнікамі культуры, якія
ахоўваюцца   заканадаўствам.   У   дадзеным   кантэксце   можна   прывесці   словы
акадэміка   З.   С.   Ліхачова:   «Помнікам   духоўнай   культуры   асаблівага   роду
з'яўляюцца   гістарычныя   геаграфічныя   назвы  —  імёны   нашых   месцаў   і   вёсак,
вуліц і плошчаў, застаў і слабод. Тапанімія народа ўяўляе сабой калектыўны
твор   народнага   генія   Тапонімы   служаць   арыентырамі   ў   часе   і   прасторы,
ствараючы
культурнае
гісторыка
аблічча

краіны».
 Геаграфічныя назвы  абавязковы элемент геаграфіі. А тапаніміка — навука аб
6 геаграфічных   назвах.   Яна   вывучае   іх   паходжанне,   іх   сэнсавае   значэнне,
напісанне, вымаўленне.
Тэрмін «тапаніміка» складзены з грэцкіх слоў, азначаюць «месца» (топас) і
«імя» (онома)  вучэнне аб мясцовых назвах, аб назвах месцаў.
Тапанімія      важная   крыніца   для   даследавання   гісторыі   мовы,   часта
належыць да моваў народаў, якія жылі на гэтай тэрыторыі, дапамагае аднавіць
рысы гістарычнага мінулага народаў, вызначыць межы іх рассялення, акрэсліць
вобласці   былога   распаўсюджвання   моў,   геаграфію   культурных   і   эканамічных
цэнтраў, гандлёвых шляхоў. [10,с. 9]
Сукупнасць тапонімаў на якойнебудзь тэрыторыі складае яе тапанімію.
Мікратапанімія   ўключае   назвы   дробных   геаграфічных   аб'ектаў:   урочышчаў,
ключоў, сельскагаспадарчых угоддзяў і т. п. Тапаніміка развіваецца ў цесным
узаемадзеянні   з   геаграфіяй,   гісторыяй,   этнаграфіяй.   Тапаніміка   дапамагае
аднавіць рысы гістарычнага мінулага народаў, вызначыць межы іх рассялення,
акрэсліць   вобласці   былога   распаўсюджвання   моў,   геаграфію   культурных   і
эканамічных цэнтраў, гандлёвых шляхоў і г. п.
Тапаніміка      найважнейшы   элемент   краязнаўчай   работы.   Праведзенае
апытанне   сярод   вучняў   пачатковай   школы   Лелюкінскага   дзіцячага   сада   –
сярэдняй   школы     паказала,   што   90%   дзяцей   хацелі   б   даведацца   больш   аб
гісторыі сваёй вёскі, аб яго назве, аб асаблівасцях мовы. Такім чынам, матэрыял
тапанімікі   дае   шырокія   магчымасці   для   развіцця   пазнавальнага   інтарэсу,
мыслення.   Акрамя   станоўчага   ўплыву   на   развіццё   пазнавальнай   цікавасці
выкарыстанне  тапанімікі спрыяе  павышэнню  ўзроўню агульнай пісьменнасці  і
культуры мовы, так  як правілы  напісання і вымаўлення геаграфічных  назваў
таксама ўваходзяць у вядзенне тапанімікі. [9, с. 37]
Усе тапонімы дзеляцца на наступныя класы:
 айконімы  назва населеных пунктаў;
 гідронімы  назва рэк;
 аронімы  назва горных вяршыняў;
 урбанонімы  назва унутраных гарадскіх аб'ектаў;
 гадонімы  назва вуліц;
 агаронімы  назва плошчаў;
7  драмонімы  назва шляхоў зносін.
Маю   ўвагу   прыцягнулі     парныя   назвы   або   назвы      дублёры   населеных
пунктаў   Іўеўскага     раёна.   Чаму   ж   узніклі   парныя   назвы?   Нашы   продкі   мелі
багаты слоўнікавы запас і заўсёды маглі адшукаць трапную, непаўторную назву
свайму населенаму пункту ў пэўнай мясцовасці. Адказ можа быць толькі адзін:
назвыдублёры   маглі   даць   толькі   выхадцы   з   вёскі   ці   мястэчка,   якія,
перасяліўшыся на новае месца пражывання, давалі ранейшую, звычную і дарагую
іх сэрцу назву новаму населенаму пункту. Але паколькі з дзвюма аднолькавымі
назвамі   магла   ўзнікнуць   блытанасць,   яны   новую   назву   часткова   змянялі   –
дадавалі   да   яе   прыметнік   ці   называлі   ў   памяншальнай   форме.  Так   на   карце
з’яўвіліся   Паддуды   побач   з   Дудамі   (тэрыторыя   Лелюкінскага   сельсавета   і
Іўеўскага),   Залясоўшчына   і   Заляскоўшчына   (тэрыторыя   Эйгердаўскага
сельсавета),   Каменная   Слабада   ля   Слабады   (тэрыторыя   Бакштаўскага
сельсавета)   і   гэтак   далей   (   Дадатак   1)   Калі   да   назвы   аднаго   ці   двух   новых
населеных   пунктаў   дабаўляліся   прыметнікі,   то   тады   і   да   назвы   першага
населенага   пункта,   з   якога   пачалося   перасяленне,   таксама   мог   дабавіцца
прыметнік. Так з’яўляліся не толькі пары, а і цэлы рад назваў з аднолькавай
асновай:  Шчучы  Бор  – Сухі  Барок –  Круглы  Бор  (тэрыторыя  Бакштаўскага
сельсавета). ( Дадатак 2) І ва ўсіх гэтых вёсках і па сённяшні дзень жывуць
нашчадкі   перасяленцаў,   звязаныя   паміж   сабою   кроўнымі   сувязямі   далёкага
радства.
Прыметнікі,   якія   выкарыстоўваліся   ў   якасці   дабавак   да   назваў,   маглі
адзначаць   адносны  ўзрост  такіх  населеных  пунктаў. Яны  маглі  ўказваць  і  на
характар новых паселішчаў ці іх месцазнаходжанне ля   іншых весак. Таксама
дабаўленыя прыметнікі маглі ўказваць асаблівасці мясцовасці ці адносны памер
мясцовасці, адлегласць да першапачатковай вёскі,  напрыклад Старое Козінава і
Новае   Козінава   (тэрыторыя   Бакштаўскага   сельсавета),   Апіта   і   Малая   Апіта,
Старая Вергань і Новая Вергань, Антонаўскія Пасекі (тэрыторыя Геранёнскага
сельсавета), Малое Барава і Вялікае Барава, Чапунь і Малая Чапунь, Мільва
8 Бярэзіна і Новая Бярэзіна (тэрыторыя Лелюкінскага сельсавета), Вялікая Показь
і Малая Показь, Вялікая Почарня і Малая Почарня, Вялікія Князікоўцы і Малыя
Князікоўцы,   Новая   Жыжма   (тэрыторыя   Ліпнішкаўскага   ссельсавета),Малыя
Сонтакі   і   Вялікія   Сонтакі   (тэрыторыя   Іўеўскага   сельсавета),   Баранавічы   і
  (тэрыторыя   Трабскага
Аколіца   Баранавічы,   Батукі   і   Зарэчныя   Батукі
сельсавета), Высокая Грэбля (тэрыторыя Эйгердаўскага сельсавета). ( Дадатак
3)
Традыцыі давання назваў мяняліся з цягам часу. Калі ў 17 – 19 стагоддзях
часцей за ўсё назвам новых паселішчаў давалі памяншальную форму ці дадавалі
да іх назвыпрыметнікі Новы – Стары, Малы – Вялікі і гэтак далей, то ў 20
стагоддзі   ў   якасці   прыметнікаў   пачалі   выкарыстоўваць   савецкія   тэрміны   ці
дадаваць   лічбы   адзін   –   два.   На   тэрыторыі   Іўеўскага   раёна   адсутнічаюць
геаграфічныя   назвы   з   прамою   прыкметай   савецкіх   часоў   (з   прыметнікам
“савецкая”, “чырвоная”, “камсамольская” і г.д.), але  ёсць геаграфічныя назвы з
лічбамі: Бакунава   1 і Бакунава   2, Замошша – 1 і Замошша – 2, х.Перуч – 1 і
х.Перуч   –   2,   х.Сябрынь   –   1   і   х.   Сябрынь   –   2   на   тэрыторыі   Бакштаўскага
сельсавета, Лаздуны – 1 і Лаздуны – 2 на тэрыторыі Лаздунскага сельсавета.
(   Дадатак   4)   Неабходна   адзначыць,   што     дадзеныя   населеныя   пункты   былі
вядомымі з такімі назвамі яшчэ да савецкіх часоў. Так захаваліся звесткі пра
вёскі Лаздуны – 1 і Лаздуны – 2 з 16га стагоддзя, Бакунава – 1 і Бакунава – 2 з
18га стагоддзя, х.Сябрынь 1 і х.Сябрынь – 2 з 19 стагоддзя. Таму ў дадзеным
выпадку   паходжанне   нумарных   айконімаў     Іўеўшчыны   тлумачыцца   блізасцю
геаграфічнага становішча.
Аналізуючы   парныя   назвы   Іўеўскага   раёна   Гродзенскай   вобласці,   па
выпадзеннях з рада можна ўзнавіць існаванне населеных пунктаў, якія ўжо зніклі
ў наш час:  ёсць вёска Новасяды, ( Дадатак 5) але сёння няма ўжо вёскі, якая
састаўляла б адпаведны рад.
Населеныя пункты з парнымі назвамі звычайна знаходзяцца на невялікай
адлегласці:   ад  1  да 5  кіламетраў  (Лаздуны  – 1  і  Лаздуны – 2  на  тэрыторыі
9 Лаздунскага сельсавета, Вялікія Князікоўцы і Малыя Князікоўцы на тэрыторыі
Ліпнішкаўскага сельсавета, Мільва Бярэзіна і Новая Бярэўіна, Паддуды і Дуды
на тэрыторыі Лелюкінскага сельсавета) ( Дадатак 6). Але трапляюцца і вёскі,
якія знаходзяцца на адлегласці ў 10 – 20 кіламетраў : Барава і Малое Барава на
тэрыторыі   Лелюкінскага   сельсавета.   Гэта   значыць,   што   перасяленні   маглі
адбывацца і на значныя адлегласці ў пошуках свабодных земляў ці па загадзе
валадароў.
ЗАКЛЮЧЭННЕ
Усе   геаграфічныя   назвы   маюць   свой   сэнс.   Мова   народа   не   з'яўляецца
чымсьці застылым, яна змяняецца, развіваецца, некаторыя словы знікаюць зусім,
некаторыя мяняюць свой сэнс. Таму цяжка бывае знайсці тлумачэнне імя таго ці
іншага   населенага   пункта.   Любая   геаграфічная   назва   гістарычна   і   з'яўляецца
помнікам культуры кожнага народа. Такая яго прырода. Сыходзяць стагоддзі,
людзі, падзеі, але памяць пра іх застаецца ў памяці людзей, справах і ўспамінах,
у тым ліку і тапонімах  назвах рэк і азёр, вёсак і гарадоў.
Аналізуючы   ўтварэнне   парных   назваў     у   тапаніміі   Іўеўшчыны   можна
ўзнавіць   накірункі   лакальных   міграцый   насельніцтва   цяперашняй   тэрыторыі
10 раёна на працягу пэўнага гістарычнага перыяду. А калі звярнуцца яшчэ і да
гістарычных дакументаў, можна ўстанавіць і дакладны час гэтых міграцый.
Аналізаваць   парныя   назвы   на   практыцы   можна   на   ўроках   геаграфіі
Беларусі   (вывучаецца   ў   10   класе)   пры   вывучэнні   пытанняў   аб   геаграфічных
назвах Беларусі,   асаблівасцей гарадскога і сельскага рассялення. На ўроках
гісторыі   вывучэнне   і   аналіз   парных   назваў   можа   дапамагчы   ўдакладніць   час
узнікнення населеных пунктаў ці выявіць месца знаходжання зніклых вёсак.
Вынікам   работы     з’яўляюцца   складзены   слоўнік   парных     тапонімаў
Іўеўскага раёна, карта парных тапонімаў Іўескага раёна (Дадатак 7). Лічу, што
мэта работы дасягнута. Практычнае значэнне дадзенай работы заключаецца ў
тым, што апрацаваны матэрыял можа быць выкарыстаны на ўроках геаграфіі,
гісторыі,   літаратуры,   на   занятках   па   краязнаўству,   у   пазакласных
мерапрыемствах.   Далейшае   вывучэнне   тапонімаў   Іўеўскага   раёна   плануецца
працягваць на прыкладзе вывучэння гідронімаў і гадонімаў
Даследаванне сваёй малой радзімы абуджае ў кожным з нас патрыёта. Не
спажыўца,   а   сапраўднага   грамадзяніна   сваёй     краіны.   Я   цалкам   згодны   з
выказваннем: «Памятай, свету не пазнаеш, не ведаючы краю свайго!»
СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ
Архіў газет ”Іўеўскі край “
1.
2. Журнал «География проблемы обучения» В.А. Жучкевич Пашков
Г.П., Уляшка М.И.
3.
4.
Материалы школьного музея.
Мурзаев   Э.М.    География   в   названиях,  Очерки   топонимики.  М.:
«Наука», 1979.  85с.
5.
Мурзаев Э. М.   Словарь географических терминов. М.: «Мысль»,
1984. – 100 с.
6.
Памяць.   Іўеўскі   раён:   навуковапапулярнае   выданне.   /   Мінск:
БЕЛТА, 2002
7.
Пашков Г. П.  Память. Белорусская энциклопедия. Минск, 2004.
11 8.
Попов А.И.  Географические названия (введение в топонимику). Л.
М.: “Наука”, 1965 181 с.
9.
Поспелов Е.М.   Топонимика в школьной географии. Пособие для
учителей.  М.: Просвещение, 1981.  144с.
10. Суперанская А.В.  Что такое топонимика.  М.: “Наука”, 1985. – 176
с.
11.
http://ivje.gov.by/ru/
ДАДАТАК 1
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
12 ДАДАТАК  2
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
13 ДАДАТАК 3
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
14 ДАДАТАК 4
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
15 ДАДАТАК 5
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў, якія зніклі з рада
16 ДАДАТАК 6
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
17 ДАДАТАК 7
Прыклады парных назваў  населеных пунктаў
18 Слоўнік парных  тапонімаў Іўеўскага раёна
ДАДАТАК 8
Дадавалі да старой назвы населенага
пункта прыметнік ці называлі ў
памяншальнай форме
Дадавалі да старой назвы прыметнік ці
называлі ў памяншальнай форме
Да назвы аднаго ці двух новых
населеных пунктаў дабаўляліся
прыметнікі
Прыметнікі ўказвалі і на характар
новых паселішчаў ці іх
месцазнаходжанне ля  іншых весак
Паддуды побач з Дудамі (тэрыторыя
Лелюкінскага сельсавета і Іўеўскага),
Залясоўшчына і Заляскоўшчына
(тэрыторыя Эйгердаўскага сельсавета),
Каменная Слабада ля Слабады
(тэрыторыя Бакштаўскага сельсавета)
Паддуды побач з Дудамі (тэрыторыя
Лелюкінскага сельсавета і Іўеўскага),
Залясоўшчына і Заляскоўшчына
(тэрыторыя Эйгердаўскага сельсавета),
Каменная Слабада ля Слабады
(тэрыторыя Бакштаўскага сельсавета)
Шчучы Бор – Сухі Барок – Круглы Бор
(тэрыторыя Бакштаўскага сельсавета).
Старое Козінава і Новае Козінава
(тэрыторыя Бакштаўскага сельсавета),
Апіта і Малая Апіта, Старая Вергань і
Новая Вергань, Антонаўскія Пасекі
(тэрыторыя Геранёнскага сельсавета),
Малое Барава і Вялікае Барава, Чапунь
і Малая Чапунь, МільваБярэзіна і
Новая Бярэзіна (тэрыторыя
Лелюкінскага сельсавета), Вялікая
Показь і Малая Показь, Вялікая
Почарня і Малая Почарня, Вялікія
Князікоўцы і Малыя Князікоўцы,
Новая Жыжма (тэрыторыя
Ліпнішкаўскага ссельсавета),Малыя
Сонтакі і Вялікія Сонтакі (тэрыторыя
Іўеўскага сельсавета), Баранавічы і
Аколіца Баранавічы, Батукі і Зарэчныя
Батукі  (тэрыторыя Трабскага
19 Дадавалі  лічбы адзін – два (побач
геаграфічнае становішча)
сельсавета), Высокая Грэбля
(тэрыторыя Эйгердаўскага сельсавета)
Бакунава   1 і Бакунава   2, Замошша
– 1 і Замошша – 2, х.Перуч – 1 і
х.Перуч – 2, х.Сябрынь – 1 і х. Сябрынь
– 2 на тэрыторыі Бакштаўскага
сельсавета, Лаздуны – 1 і Лаздуны – 2
на тэрыторыі Лаздунскага сельсавета
Па выпадзенню з рада некаторых
населеных пунктаў
Новасяды
 Звычайна знаходзяцца на невялікай
адлегласці: ад 1 да 5 кіламетраў
 Лаздуны – 1 і Лаздуны – 2 на
тэрыторыі Лаздунскага сельсавета,
Вялікія Князікоўцы і Малыя
Князікоўцы на тэрыторыі
Ліпнішкаўскага сельсавета, Мільва
Бярэзіна і Новая Бярэўіна, Паддуды і
Дуды на тэрыторыі Лелюкінскага
сельсавета
  трапляюцца і вёскі, якія знаходзяцца
на адлегласці ў 10 – 20 кіламетраў :
  Барава і Малое Барава на тэрыторыі
Лелюкінскага сельсавета.
20

title: Исследовательская работа учащегося 10 класса по топонимии Ивьевского района


extracted_text:
Пән бойынша/по дисциплине Орыс әдебиеті

сабақтың оқуәдістемелік жоспары/учебнометодический план занятия
 (русская литература)
Пәннің тарауы/Раздел  дисциплины: Раздел № I. Русская литература XIX
века.
Сабақтың тақырыбы/Тема урока:  А.С. Пушкин. Лирика. Роман в стихах
«Евгений Онегин».
Сабақтың үш мақсаты/Триединая цель урока:
білімділік аспектісі/познавательный аспект
 дать представление студентам о жизненном и творческом пути писателя;
дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
  способствовать развитию монологической речи, способствовать развитию
выразительного чтения художественных текстов, развитие памяти и
воображения;
тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
 воспитать любовь и уважение к творчеству поэта, воспитывать такие
качества, как усидчивость, работоспособность, самостоятельность.
Сабақтың түрі (негізгі білімділік мақсаты бойынша)/
Тип урока (по основной образовательной цели):
аралас/жаңа материалды игеру/өтілетін материалды
бекіту/қайталау/өтілетін материалды жүйелендіру және
жалпылау/білімді тексеру және бағалау (қажетін сызу) /
комбинированный / усвоения нового материала / закрепления изучаемого
материала / повторения / систематизации и обобщения изученного
материала / проверки и оценки знаний (нужное подчеркнуть) Урок
лекция
Көрнекі құралдар, жабдықтар, үлестірме қағаздар,ОТҚ/Наглядные
пособия, оборудование, раздаточный материал, ТСО:   презентация,
иллюстрации к роману в стихах
Пәнаралық байланыс/Межпредметные связи:
история, казахская литература САБАҚТЫҢ МАЗМҰНЫ/СОДЕРЖАНИЕ УРОКА
1. Кіріспе/Вводная часть:(ұйымдастыру бөлімі)/(организационный этап)
Приветствие. Психологический настрой на урок.
Проверка студентов.
2. Негізгі бөлім/Основная часть:
(үй  жұмысын  тексеру/білімді  жанжақты  тексеру/жаңа  білімді   игеруге
дайындық/
 жаңа   білімді   игеру/білімді   тексеру   және   бекіту)   /
(проверка   домашнего   задания   /   всесторонняя   проверка   знаний
/подготовка   к   усвоению   новых   знаний   /   усвоение   новых   знаний   /
повторение или закрепление знаний)
1. Проверка домашнего задания.
Беседа по вопросам
2.Словарная работа
Лирика, проза, роман в стихах
3.Изучение новой темы
 работа с эпиграфом урока
 знакомство с биографией А.С. Пушкина (презентация)
 знакомство с творчеством А.С. Пушкина (презентация)
4.Закрепление
 чтение и анализ стихотворений
 чтение и анализ роман в стихах «Евгений Онегин»
3. Қортынды бөлім/Заключительная часть:
(қортынды шығару/ үй тапсырмасы туралы ақпарат және оны орындау
туралы нұсқау)/
(подведение итогов / информация о домашнем задании и инструктаж по
его выполнению)
Рефлексия. Подведение итогов урока.
Выставление оценок за урок. Домашнее задание: стр.1424, анализ 1 стихотворения

file_name: А.С. Пушкин.docx

intro:
Триединая цель урока:

білімділік аспектісі/познавательный аспект
- дать представление студентам о жизненном и творческом пути писателя;

дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
-  способствовать развитию монологической речи, способствовать развитию выразительного чтения художественных текстов, развитие памяти и воображения;

тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
- воспитать любовь и уважение к творчеству поэта, воспитывать такие качества, как усидчивость, работоспособность, самостоятельность.разработка урока

title: Методическая разработка по русской литературе на тему "А. С. Пушкин. Лирика"


extracted_text:
Пән бойынша/по дисциплине Орыс әдебиеті

сабақтың оқуәдістемелік жоспары/учебнометодический план занятия
 (русская литература)
Пәннің тарауы/Раздел  дисциплины: Раздел № I. Русская литература XIX
века.
Сабақтың тақырыбы/Тема урока:  Н. В. Гоголь «Ревизор»
Сабақтың үш мақсаты/Триединая цель урока:
білімділік аспектісі/познавательный аспект
 познакомить студентов с этапами жизненного пути писателя, открыть
студентам своеобразие Гоголя как писателя и человека, непохожего на
предшественников и современников;
дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
  развивать устную речь студентов;
тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
  воспитывать интерес к творчеству и жизненным этапам писателя.
Сабақтың түрі (негізгі білімділік мақсаты бойынша)/
Тип урока (по основной образовательной цели):
аралас/жаңа материалды игеру/өтілетін материалды
бекіту/қайталау/өтілетін материалды жүйелендіру және
жалпылау/білімді тексеру және бағалау (қажетін сызу) /
комбинированный / усвоения нового материала / закрепления изучаемого
материала / повторения / систематизации и обобщения изученного
материала / проверки и оценки знаний (нужное подчеркнуть)
Көрнекі құралдар, жабдықтар, үлестірме қағаздар,ОТҚ/Наглядные
пособия, оборудование, раздаточный материал, ТСО:   портреты
Пәнаралық байланыс/Межпредметные связи:
история САБАҚТЫҢ МАЗМҰНЫ/СОДЕРЖАНИЕ УРОКА
1. Кіріспе/Вводная часть:(ұйымдастыру бөлімі)/(организационный этап)
Приветствие. Психологический настрой на урок.
Проверка студентов.
2. Негізгі бөлім/Основная часть:
(үй  жұмысын  тексеру/білімді  жанжақты  тексеру/жаңа  білімді   игеруге
дайындық/
 жаңа   білімді   игеру/білімді   тексеру   және   бекіту)   /
(проверка   домашнего   задания   /   всесторонняя   проверка   знаний
/подготовка   к   усвоению   новых   знаний   /   усвоение   новых   знаний   /
повторение или закрепление знаний)
1.Проверка домашнего задания.
 студенты рассказывают биографию и творчество М.Ю. Лермонтова
 читают и анализируют стихотворения
2.Работа с терминами
Комедия, трагедия, драма
3.Изучение новой темы
 работа с высказыванием И.С. Тургенева о Н.В. Гоголе «Для нас он был
больше, чем просто писатель. Он раскрыл нам нас самих»
 знакомство с детством и годами учения
 конспект. (Н.В. Гоголь в Петербурге, Н.В. Гоголь в театре, Н.В. Гоголь за
границей, последние годы жизни.
4.Закрепление
 чтение и анализ отрывок из комедии «Ревизор» Н.В. Гоголя
3. Қортынды бөлім/Заключительная часть:
(қортынды шығару/ үй тапсырмасы туралы ақпарат және оны орындау
туралы нұсқау)/
(подведение итогов / информация о домашнем задании и инструктаж по
его выполнению)
Рефлексия. Подведение итогов урока.
Выставление оценок за урок. Домашнее задание: стр.127159, прочитать «Ревизор»

file_name: Н.В. Гоголь.docx

intro:
Триединая цель урока:

білімділік аспектісі/познавательный аспект
- познакомить студентов с этапами жизненного пути писателя, открыть студентам своеобразие Гоголя как писателя и человека, непохожего на предшественников и современников;

дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
-  развивать устную речь студентов;

тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
-  воспитывать интерес к творчеству и жизненным этапам писателя.методическая разработка урока

title: Разработка урока по русской литературе на тему "Н. В. Гоголь "Ревизор"


extracted_text:
Конспект   НОД   в   старшей   группе
Познакомить   детей   с   образцами   народных   художественных
  «Городецкие   чудеса.»
Цель:   развитие   творческих   способностей   средствами   декоративно
прикладного   искусства,   формирование   интересов   к   декоративно
прикладному   искусству,   удовлетворению   потребности   ребенка   в
самовыражении через решение следующих задач:
Задачи:
•
промыслов.
•
произведений ручного художественного ремесла.
•
узора,
изобразительновыразительных   средств,
украшаемого предмета с традициями народного искусства.
•
Формировать чувство ритма, симметрии, гармонии
II этап – Практический.
Развивать   умение   видеть,   понимать,   оценивать   красоту
  особенности
его
  функциональную   связь
Воспринимать

содержание

Задачи:
Самостоятельно переносить свои впечатления и представления
•
о народной пластике в разные виды художественной деятельности
Самостоятельно   составлять   композиции   узоров,   использовать
•
цветосочетания   на   основе   знаний   о   характерных   особенностях
росписей.
•
(в   том   числе
самостоятельно созданные), разнообразные материалы изображения,
традиционную и нетрадиционную технику выполнения работы.
Использовать   новые   инструменты
«Городецкие чудеса»
Программное содержание:
 Учить составлять узор из элементов городецкой росписи, чередуя их
(бутон, трилистник); закрепить знание цветов, используемых в городецкой
композиции, и умение сочетать их; вызвать сочувствие к героям сказки;
закрепить технические умения: набирать краску на кисть,
Материал и оборудование: Шаблоны домика желтого цвета, кисти
беличьи, гуашь (зеленая, голубая, розовая); салфетки, баночки с водой;
стилизованные образцы.
Предварительная работа: Рассматривание городецких изделий, стилизованных образцов.
Словарная работа: Городецкий, трилистник, бутон.
Методические приёмы: прием жеста руки, наглядный, словесный, игровой,
репродуктивный, практический.
Материал: Городецкие изделия; иллюстрации с изображением городецких
предметов декоративноприкладного искусства. Большой теремок на стене
из бумаги, игрушки животных – мышки, лягушки, зайца, лисы, волка,
медведя, шаблоны домика желтого цвета, таблицы с элементами городецкой
росписи, краска гуашь, кисти,  элементы узоров городецкой росписи.

Деятельность
детей
Дети включаются в
занятие
добровольно, из
интереса к
предложениям
взрослого. Дети
охотно отвечают
на вопросы и
предложения
педагога.
  Примечание
Деятельность

педагога
Ход занятия.
Дети   входят   в   группу,
здороваются с гостями
Воспитатель: ребята, я
предлагаю
вам
поиграть   в   интересную
игру.   Вы   ее   знаете.
Русская народная игра.
«Летает не летает»
Грачи  летят,   на   всю
Русь кричат
Гугугугугугу   не
догнать не кому (летят)

Поросята
полосаты визжат
Хрюхрюхрюхрю
надоело в хлеву!
летят,
Синицы  летят   на   всю
Русь   кричат:   Дзу   –дзу
дзудзудзуне   поймать
нас никому! (летят)
Комары  летят   на   всю
Русь   пищат   зузузузу
зу
уйти
никому(летят)
–не Ответы детей. На
поезде, самолете,
пароходе и т.д.
Дети садятся на ковер,
закрывают глаза и
говорят волшебные
слова.
Подходят к столику, на
котором приготовлены
герои сказки –теремок.
Медвежата летят,
толстопяты рычат
Рурурурунадоело
нам в лесу.
Воспитатель: вот мы
поиграли с вами, а
теперь я хочу узнать у
вас на чём можно
путешествовать?
Воспитатель: мы с
вами отправимся в
сказку для этого нам
понадобится необычный
транспорт, а
волшебный, полетим мы
на ковре самолете.
Садитесь дети на ковер
самолет, берем
подушки , закрываем
глаза, говорим
волшебные слова:
крибли, крабли бумс.
Воспитатель: ребята
вот мы очутились в
сказке. Воспитатель –
разыгрывает сказку,
вместе с детьми.
Стоит   в  доме  теремок,
он не низок, не высок.
Бежали мимо зверушки:
Мышка   –   норушка,
Зайчик – побегайчик,
Увидали они теремок и
стали там жить.
Мышка   –   норушка
зерно толчет,
А   Лягушка   пироги
печет.
Шел   мимо   Медведь,
понравился
ему

Проговаривают слова
вместе с воспитателем. теремок.
Но   только   ступил
Медведь на порог –
И сломал теремок.
Мышка:
Был   у   нас   теремок,
разломал   его   Медведь.
Не   сможете   вы   нам
помочь?
Воспитатель:
хотите помочь?
детей
Ответы
 Спасибо,
Мышка:
дети,   что   хотите   нам
помочь,   а
  побегу
зверятам расскажу.
Дети,

  Как
Воспитатель:  Чем   же
можно   помочь   нашим
зверятам?   Из   чего
можно
сделать
теремок?   У   меня   есть
готовые   теремки   из
бумаги.
вы
думаете, понравятся ли
они нашим друзьям?  А
что   же   нужно   сделать,
он
чтобы
стал
  Давайте
красивым.
украсим

крышу
городецкой   гирляндой.
Перед   тем   как   пойти
рисовать
,мы
попробуем
собрать
гирлянду   из   бумаги.
Подходите все к столу.
Д\и
«Собери
городецкий
узор»

давайте
Ребята

собрать
попробуем
несколько

разных
гирлянд.

Дети: Да, хотим!
Ответы детей
Дети собирают
гирлянды из элементов
городецкой росписи.
Несколько наборов
городецких цветов, для
составления городецких
узоров. Ответы детей

Ответы детей. В белую
краску добавить синюю
или красную краски.
Дети разминают пальцы
рук.

очень
гирлянды
Молодцы,
красивые

получились.

Воспитатель:  А теперь
садитесь   за   столы,
распишем
наши
теремки. Посмотрите на
городецкую   гирлянду,
она состоит из бутонов
и листьев.
Рисовать   бутон   совсем
не   сложно.
  Сначала
нужно
нарисовать
большой   круг   голубого
или   розового   цвета.   В
каждом круге нарисуем
глазок,
  красным   на
розовом   и   синим   на
голубом.
  Маленький
кружок   наполовину
заходит   на
  большой
круг.
  Под   глазком
рисуют дугу (улыбочку)
Ребята, а как получить
голубую   и   розовую
краску.

А перед тем, как начать
рисовать

  нужно
размять ручки.
Пальчиковая
гимнастика.
Кисточку   в   руках
катаю,
Между
держу,
Непременно каждый
пальчик, быть
послушным научу.
пальчиков

Дети садятся за столы.
Обратить внимание
детей на то, что глазки
смотрят в разные
стороны один влево
,другой вправо, а по
середине вверх.
Обратить внимание
детей на осанку и
расположение ног под
столом. Ребята   давайте   начнем
рисовать.   Перед   вами
домики      теремки.
Попробуем   расписать
крышу   наших   домиков.
Нарисуем   на   ней
гирлянду   из   бутонов,
гирлянду
можно
нарисовать прямую или
изогнутую.
Показ воспитателя.
Вначале   на   крыше
нашего   домика
,я
нарисую   голубые   или
розовые     круги.   Пока
  я   буду
они   сохнут,
рисовать

листья.
Простые   листья   и   в
конце
гирлянды
трехлистники.   Теперь,
когда
круги
немножечко   подсохли,
буду   рисовать     синей
краской глазок и душку
(улыбочку),         глазки
смотрят   в   разные
стороны. Влево, вправо
и   средний   вверх.   В
конце   белой   краской
делаем   оживки.   Вот   и
готова   наша   гирлянда.
Если останется немного
времени
можно
украсить   завалинку   и
окошко.   Вы   можете
составить
свою
гирлянду.   Приступайте
к работе.

По   завершении   работы
воспитатель   собирает
В ходе занятия
проводит
индивидуальную
работу.
Дети рисуют гирлянду
из бутонов. Дети по желанию
выходят к стенду
подставке и
рассказывают про свой
рисунок .

рисунки и ставит их на
подставку.
Воспитатель:
какие
Посмотрите,
красивые   теремки.   Вот
какой   необычный   узор.
Кто расскажет нам про
свой теремок.

Входит мышка.
Мышка:
Пипипи!
Какие
красивые
теремки   получились,   а
расписали   его   дети
городецким узором.
Спасибо, дети, теремки
очень
понравились,
всем места хватит. Я за

такую
красоту

приготовила
вам
подарки.
Раздает
пряники.
Воспитатель:
спасибо.
закончено.
Всем
Занятие

Ребенок одет в костюм
мышки. Используемая литература
o Аверьянова А.П. Изобразительная деятельность в детском саду
(занятия). Москва, Мозаика – Синтез, 2001.
o Безруких М.М. Сенсомоторное развитие дошкольников на занятиях по
изобразительному искусству. Москва. Гуманитарный издательский
центр «Владос», 2001.
o Грибовская А.А. Знакомство с русским народным декоративно
прикладным искусством и декоративное рисование, лепка, аппликация
москвичейдошкольников. Москва. МИПКРО, 1999.
o Грибовская А.А. Коллективное творчество дошкольников. Москва.
Творческий центр Сфера, 2005.
o Григорьева Г.Г. Изобразительная деятельность. Москва. Академия,
1998.
o Доронова Т.Н. Дошкольникам об искусстве. Москва. Просвещение,
1998.
o Доронова Т.Н. Природа, искусство и изобразительная деятельность
детей. Методические рекомендации для воспитателей, работающих с
детьми 36 лет по программе «Радуга». Москва. Просвещение, 1999.

file_name: городецкий теремок.docx

intro:
"Конспект НОД в старшей группе "Городецкие чудеса"
Занятие по изобразительному искусстве с детьми старшей группы. Декоративно прикладное искусство. Городецкая роспись.Развитие творческих способностей средствами декоративно прикладного искусства, формирование интересов к декоративно - прикладному искусству, удовлетворению потребности ребенка в самовыражении через решение следующих задач:


extracted_text:
Урок литературного чтения, 2класс
Разработчик: учитель МБОУ «СШ № 16 г. Ачинска Зырянова Лариса Павловна
Тема урока:  К.Ушинский «Плутишкакот». Литературное слушание. Произведения о животных
Цели: формировать умение выявлять особенности характера персонажа для создания положительного образа героя.
  коммуникативные:
 выслушивать высказывания одноклассников;
 выражать свои эмоциональные ощущения и переживания речевыми средствами;
регулятивные:
 менять позиции слушателя, читателя в зависимости от учебной задачи;
 оценивать результаты работы, организовывать самопроверку и взаимопроверку;
 проявлять инициативу и самостоятельность в разных видах деятельности
познавательные:
 рассуждать, высказывать свои мысли;
 уметь слушать, понимать простые тексты;
 уметь использовать предметные заместители
личностные:
 взаимодействовать со сверстниками и взрослыми;
 сопереживать персонажам сказки
Ожидаемый результат: каждый ученик выявляет особенности характера персонажа с опорой на текст сказки.
Оборудование: учебник Л.Ефросининой « Литературное чтение» 2 класс, рабочая тетрадь, иллюстрации к произведению.
Этапы урока
1. Организационный
момент.
2. Проверка домашнего
задания.
ПОФ
Действия учителя
Приветствует детей.
Действия учащихся
Приветствуют учителя и гостей.
Время, примечания
Предлагает в парах проверить домашнее
задание и оценить ответ друг друга в
таблице.
Подводит итог проверки:
 Прокомментируйте ответы своих
одноклассников.
Проводят взаимопроверку в
парах и  оценивают ответы друг
друга.
Дети комментируют ответы.
5 мин. Выразительное чтение
стихотворения М.Дудина «Тары
бары…»
Оценивают в таблице
имя
Выразительность
ошибки
оценка 3. Беседа.
Определение темы и
цели урока.
ФОФ
4. Слушание
произведения.
5. Беседа по
выявлению первичного
восприятия.
ФОФ
6. Моделирование
обложки.
ПОФ
Кто рассказал без ошибок?
 Над какой темой начали работать в этой
четверти?
Сегодня урок слушания, познакомимся с
новым произведением о животных. Итогом
урока будет книжкасамоделка.
Постараемся ответить на вопрос: « Чему
учит прочитанное произведение?»
Чтение учителя.
 Понравилось ли вам это произведение?
 Что вам понравилось?
 Кто запомнил героев сказки?
 А кто, повашему, мнению является
главными героями? Назовите.
Давайте составим модель обложки.
Поработайте в парах.
Проверка:
 Что слушали? Определите жанр
произведения. Как показать на модели?
 О чём или о ком сказка? Покажите на
модели.
 Кто автор этого произведения?
 Какой заголовок выбрал автор для своего
произведения?
 Как называется произведение, которое
Ответы детей (о братьях наших
меньших)
.
Дети следят по тексту.
с.1823 учебника
Высказывания детей.
2 мин.
 5 мин.
2 мин.

Дети моделируют обложку в
парах.
5 мин.
Выходят по очереди к доске и
объясняют.
Самопроверка выполненной
работы. 7. Работа с текстом
сказки.
ПОФ
сегодня читали?
Перечитывание текста.
1 часть (чтение по цепочке)
Вопросы:
 Почему так озаглавлена сказка?
Найдите слова автора, как он говорит о
коте.
 Как обращаются козёл да баран к коту,
когда его жалеют?
 Как они говорят, когда сердятся на него?
Давайте попробуем передать голосом
отношения героев.
Выберите фразу, которая вам больше
понравилась, прочитайте её своему соседу.
 Кто считает, что получилось передать
голосом нужную интонацию?
Прочитайте последний абзац.
 Как вы думаете, что значит «судить да
рядить»? избыть?
 А как в словарике на с. 23?
2 часть: ( выборочное чтение)
Найдите отрывок, в котором говорится о
медведе.
Передайте голосом, как говорит медведь.
 А какое имя дал ему автор?
Откройте тетради на с.16 задание 4.
Запишите имя, отчество и фамилию
медведя. Вспомните правила написания
имён собственных.
3 часть:
Читают текст.
Зачитывают.
 5 мин.
Работают в парах: читают друг
другу выбранные отрывки.
Читают последний абзац.
Работают со словариком в
учебнике.
5 мин.
Читают отрывок о медведе.
Упражнение в выразительном
чтении.
Работают в тетрадях. 5 мин.
Работают со словарём в
учебнике.
Высказываются
Рисуют главного героя сказки.
5 мин.
3 мин.
Перечитайте начало 3 части.
 Что предложил белый волк козлу да
барану?
 Как повели себя козёл да баран?
 А котишкосерый лобишко?
Прочитайте, как поступил Миша с
незваными гостями?
 Как это « на каждую лапу по волку»?
Прочитайте в словаре, что значит «запеть
лазаря»?
 Чем же заканчивается сказка?
Сделайте вывод, чему учит эта сказка.
Переверните модель обложки.
 Как вы себе представляете главного героя?
Нарисуйте.
Прочитайте сказку родителям.
Выполните задания в рабочей тетради с.16
17.
Закончить рисунок для книжкисамоделки.
 С каким произведением сегодня работали?
 Кто его автор?
 Что нового узнали на уроке?
 Что получилось ?
 Что вызвало затруднение?
8. Иллюстрирование.
9. Домашнее задание.
10. Итог урока.

file_name: Урок чтения 2 класс Зырянова.docx

intro:
Цели: формировать умение выявлять особенности характера персонажа для создания положительного образа героя.
  коммуникативные:
- выслушивать высказывания одноклассников;
- выражать свои эмоциональные ощущения и переживания речевыми средствами;
регулятивные:
- менять позиции слушателя, читателя в зависимости от учебной задачи;
- оценивать результаты работы, организовывать самопроверку и взаимопроверку;
- проявлять инициативу и самостоятельность в разных видах деятельности
познавательные:
- рассуждать, высказывать свои мысли;
- уметь слушать, понимать простые тексты;
- уметь использовать предметные заместители
личностные:
- взаимодействовать со сверстниками и взрослыми;
- сопереживать персонажам сказки
Ожидаемый результат: каждый ученик выявляет особенности характера персонажа с опорой на текст сказки.
Оборудование: учебник Л.Ефросининой « Литературное чтение» 2 класс, рабочая тетрадь, иллюстрации к произведению.

title: Урок литературного чтения по теме " К.Ушинский «Плутишка-кот». Литературное слушание. Произведения о животных"


file_name: Урок чтения 2 класс Зырянова.docx

description:
Урок литературного чтения, 2класс
Разработчик: учитель МБОУ «СШ № 16 г. Ачинска Зырянова Лариса Павловна
Тема урока:  К.Ушинский «Плутишкакот». Литературное слушание. Произведения о животных
Цели: формировать умение выявлять особенности характера персонажа для создания положительного образа героя.
  коммуникативные:
 выслушивать высказывания одноклассников;
 выражать свои эмоциональные ощущения и переживания речевыми средствами;
регулятивные:
 менять позиции слушателя, читателя в зависимости от учебной задачи;
 оценивать результаты работы, организовывать самопроверку и взаимопроверку;
 проявлять инициативу и самостоятельность в разных видах деятельности
познавательные:
 рассуждать, высказывать свои мысли;
 уметь слушать, понимать простые тексты;
 уметь использовать предметные заместители
личностные:
 взаимодействовать со сверстниками и взрослыми;
 сопереживать персонажам сказки
Ожидаемый результат: каждый ученик выявляет особенности характера персонажа с опорой на текст сказки.
Оборудование: учебник Л.Ефросининой « Литературное чтение» 2 класс, рабочая тетрадь, иллюстрации к произведению.
Этапы урока
1. Организационный
момент.
2. Проверка домашнего
задания.
ПОФ
Действия учителя
Приветствует детей.
Действия учащихся
Приветствуют учителя и гостей.
Время, примечания
Предлагает в парах проверить домашнее
задание и оценить ответ друг друга в
таблице.
Подводит итог проверки:
 Прокомментируйте ответы своих
одноклассников.
Проводят взаимопроверку в
парах и  оценивают ответы друг
друга.
Дети комментируют ответы.
5 мин. Выразительное чтение
стихотворения М.Дудина «Тары
бары…»
Оценивают в таблице
имя
Выразительность
ошибки
оценка

description:
3. Беседа.
Определение темы и
цели урока.
ФОФ
4. Слушание
произведения.
5. Беседа по
выявлению первичного
восприятия.
ФОФ
6. Моделирование
обложки.
ПОФ
Кто рассказал без ошибок?
 Над какой темой начали работать в этой
четверти?
Сегодня урок слушания, познакомимся с
новым произведением о животных. Итогом
урока будет книжкасамоделка.
Постараемся ответить на вопрос: « Чему
учит прочитанное произведение?»
Чтение учителя.
 Понравилось ли вам это произведение?
 Что вам понравилось?
 Кто запомнил героев сказки?
 А кто, повашему, мнению является
главными героями? Назовите.
Давайте составим модель обложки.
Поработайте в парах.
Проверка:
 Что слушали? Определите жанр
произведения. Как показать на модели?
 О чём или о ком сказка? Покажите на
модели.
 Кто автор этого произведения?
 Какой заголовок выбрал автор для своего
произведения?
 Как называется произведение, которое
Ответы детей (о братьях наших
меньших)
.
Дети следят по тексту.
с.1823 учебника
Высказывания детей.
2 мин.
 5 мин.
2 мин.

Дети моделируют обложку в
парах.
5 мин.
Выходят по очереди к доске и
объясняют.
Самопроверка выполненной
работы.

description:
7. Работа с текстом
сказки.
ПОФ
сегодня читали?
Перечитывание текста.
1 часть (чтение по цепочке)
Вопросы:
 Почему так озаглавлена сказка?
Найдите слова автора, как он говорит о
коте.
 Как обращаются козёл да баран к коту,
когда его жалеют?
 Как они говорят, когда сердятся на него?
Давайте попробуем передать голосом
отношения героев.
Выберите фразу, которая вам больше
понравилась, прочитайте её своему соседу.
 Кто считает, что получилось передать
голосом нужную интонацию?
Прочитайте последний абзац.
 Как вы думаете, что значит «судить да
рядить»? избыть?
 А как в словарике на с. 23?
2 часть: ( выборочное чтение)
Найдите отрывок, в котором говорится о
медведе.
Передайте голосом, как говорит медведь.
 А какое имя дал ему автор?
Откройте тетради на с.16 задание 4.
Запишите имя, отчество и фамилию
медведя. Вспомните правила написания
имён собственных.
3 часть:
Читают текст.
Зачитывают.
 5 мин.
Работают в парах: читают друг
другу выбранные отрывки.
Читают последний абзац.
Работают со словариком в
учебнике.
5 мин.
Читают отрывок о медведе.
Упражнение в выразительном
чтении.
Работают в тетрадях.

description:
5 мин.
Работают со словарём в
учебнике.
Высказываются
Рисуют главного героя сказки.
5 мин.
3 мин.
Перечитайте начало 3 части.
 Что предложил белый волк козлу да
барану?
 Как повели себя козёл да баран?
 А котишкосерый лобишко?
Прочитайте, как поступил Миша с
незваными гостями?
 Как это « на каждую лапу по волку»?
Прочитайте в словаре, что значит «запеть
лазаря»?
 Чем же заканчивается сказка?
Сделайте вывод, чему учит эта сказка.
Переверните модель обложки.
 Как вы себе представляете главного героя?
Нарисуйте.
Прочитайте сказку родителям.
Выполните задания в рабочей тетради с.16
17.
Закончить рисунок для книжкисамоделки.
 С каким произведением сегодня работали?
 Кто его автор?
 Что нового узнали на уроке?
 Что получилось ?
 Что вызвало затруднение?
8. Иллюстрирование.
9. Домашнее задание.
10. Итог урока.


extracted_text:
Пән бойынша/по дисциплине Орыс әдебиеті

сабақтың оқуәдістемелік жоспары/учебнометодический план занятия
 (русская литература)
Пәннің тарауы/Раздел  дисциплины: Раздел № I. Русская литература XIX
века.
Сабақтың тақырыбы/Тема урока:  Л.Н. Толстой  «Война и мир»
Сабақтың үш мақсаты/Триединая цель урока:
білімділік аспектісі/познавательный аспект
 познакомить студентов с основными датами и событиями жизни и
творчества Л.Н. Толстого, с портретными характеристикой героев в романе
«Война и мир»;
дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
  развитие устную речь студентов, навыки творческой и самостоятельной
работы;
тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
  воспитать интерес к предмету.
Сабақтың түрі (негізгі білімділік мақсаты бойынша)/
Тип урока (по основной образовательной цели):
аралас/жаңа материалды игеру/өтілетін материалды
бекіту/қайталау/өтілетін материалды жүйелендіру және
жалпылау/білімді тексеру және бағалау (қажетін сызу) /
комбинированный / усвоения нового материала / закрепления изучаемого
материала / повторения / систематизации и обобщения изученного
материала / проверки и оценки знаний (нужное подчеркнуть)
Көрнекі құралдар, жабдықтар, үлестірме қағаздар,ОТҚ/Наглядные
пособия, оборудование, раздаточный материал, ТСО:   портрет,
презентация
Пәнаралық байланыс/Межпредметные связи: история
САБАҚТЫҢ МАЗМҰНЫ/СОДЕРЖАНИЕ УРОКА
1. Кіріспе/Вводная часть:(ұйымдастыру бөлімі)/(организационный этап) Приветствие. Психологический настрой на урок.
Проверка студентов.
2. Негізгі бөлім/Основная часть:
(үй  жұмысын  тексеру/білімді  жанжақты  тексеру/жаңа  білімді   игеруге
дайындық/
 жаңа   білімді   игеру/білімді   тексеру   және   бекіту)   /
(проверка   домашнего   задания   /   всесторонняя   проверка   знаний
/подготовка   к   усвоению   новых   знаний   /   усвоение   новых   знаний   /
повторение или закрепление знаний)
1.Проверка домашнего задания.
Беседа по вопросам стр.218219, стр.247
2.Изучение новой темы
работа с высказыванием В.Я. Брюсова о Л.Н. Толстом
знакомство с детскими годами
 знакомство с началом литературной деятельности писателя «Детство»,
«Отрочество», «Юность»
 работа с терминологией
Романэпопея
3.Закрепление
 работа с учебником стр.253258 (конспект).
4.Самостоятельная работа.
Исторические данные о романе «Война и мир». Чтение и составление вопрос.
3. Қортынды бөлім/Заключительная часть:
(қортынды шығару/ үй тапсырмасы туралы ақпарат және оны орындау
туралы нұсқау)/
(подведение итогов / информация о домашнем задании и инструктаж по
его выполнению)
Рефлексия. Подведение итогов урока.
Выставление оценок за урок. Домашнее задание: стр.250259, подготовить ответы на вопросы.

file_name: Л.Н. Толстой.docx

intro:
Триединая цель урока:

білімділік аспектісі/познавательный аспект
- познакомить студентов с основными датами и событиями жизни и творчества Л.Н. Толстого, с портретными характеристикой героев в романе «Война и мир»;

дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
-  развитие устную речь студентов, навыки творческой и самостоятельной работы;

тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
-  воспитать интерес к предмету.разработка урока

title: Методическая разработка урока по русской литературе на тему "Л. Н. Толстой "Война и мир"


extracted_text:
Күні/Дата/ Date                                                                                «Бекітемін»
_________________                                                                               Директордың ОІЖ
орынбасары
                                                                                ___
Пән/Предмет/Subject
 Машина құрылысы технологиясы және
материалдар
Топ/Группа/ Group  № 124ТКС
Сабақ жоспары/ План урока/ Plan of the lesson
Сабақтың   тақырыбы:  Теміркөміртекті   қорытпалар.   Шойын   өндіру   және
оның түрлері
Тема урока: железосодержащие углеродистые сплавы
Theme of the lesson: ironcontaining carbon alloys
Сабақтың мақсаты: Цели урока:
1. Білімділік:   студенттерге   теміркөміртекті   қорытпалар   туралы   түсінік
беріп, шойын өндірісін түсіндіріп, түрлерін ұғындыру.
2. Тәрбиелік: өзара тіл табысу, бірбірінің шешімін құрметтеуге тәрбиелеу.
3. Дамытушылық: сөйлеу және сөз саптау мәнерлерін дамыту.
Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың әдісі: түсіндіру, топпен жұмыстану
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті модуль
Пәнаралық байланыс: химия
Сабақтың барысы/ Ход занятия/Procedure of the lesson
І. Ұйымдастыру бөлімі: Организационный момент:
студенттермен амандасу, түгендеу. Тенинг шаңырақ. 3 топқа бөлу.
ІІ. Үй тапсырмасы сұрау: Опрос домашнего задания:
Аctivity 1. 3 топпен түсіндірме жұмыс.
1 топ: Физикалық, химиялық қасиеттер; 2 топ: Механикалық қасиет. 3 топ:
Технологиялық қасиет
ІІІ. Өткен білімдерін бекіту: (активити үш тілде)
Аctivity 2. Физикалық қасиет физические свойстваphysical properties;
Химиялық қасиетхимические свойства  Chemical properties; Механикалық
қасиет – механические свойства  mechanical properties; Қорытпа – сплав –
alloy; Металл   metal
Активизация предыдущих знаний: (активити на трех языках)
V.Ι
бойынша топтарға материал беру:
 Жаңа тақырыпты түсіндіру: Объяснение нового материала: ЖИГСО әдісі
1топқа:  Көміртекті
  темір   қорытпалары      шойындар   мен
болаттар,   қазіргі  техникаға   кажет   маңызды   металдық
қорытпалар.  Шойын  мен  болат  өндіру көлемі,   басқа   барлық   металдарды
өндіру көлемін қосып есептегеннің өзінде 10 есе асып түседі.
Темір  көміртек жүйесінде мынандай фазалар болады: сұйық қорытпа,
катты ерітінділер (феррит пен аустенит), химиялық қосылыс (цементит) және графит түріндегі еркін көміртегі. Сонымен бірге, құрылымдық құраушыларға
механикалық қоспалар  перлит пен ледебурит жатады.
Феррит  темірдегі көміртектің ең қатты ерітіндісі. Оның торы КЦК,
сондықтан көміртектің ферритте ерігіштігі өте аз. Төменгі температуралы α
ферритте 0,02%ке дейін, жоғарғы температуралы αферритте 0,1%ке дейін
көміртек   болады.   Техникалық   темір   кұрылымы   ферриттен   тұрады,   ол
тегістелген   үлгіні   ерітіндімен   өңдегенде   біртекті   түйірішіктер   түрінде
көрінеді.   Ферриттің   пластикалығы   жоғары   (δ=40...50%) және   ол   жұмсақ
(80...100 НВ), қатты күйде қысыммен жақсы өңделеді. Күй диаграммасында Ф
немесе α әріпімен белгіленеді.
Аустенит – γ  2,14%ке дейін көміртек болатын темірдегі көміртектің
ену   қатты   ерітіндісі.   Біртекті   түйіршікті   құрылымы   911°Сдан   жоғары
температураларда   сақталады,
  бірақ   ферритке
қарағанда  қатты болады (160...200 НВ). Көміртектен басқа элементтерді де
ерітеді. Күй диаграммасында А немесе γ әріпімен белгіленеді.
  иілімділігі
  жоғары,
Цементит      Fе3С   химиялық   қосылыс,   құрамында   6,67%   көміртегі
болады. Темірдің көміртекпен қорытпаларының ішіндегі ең қатты (800 НВ)
және морт кұраушысы. Торы  тығыз қаланған күрделі ромбы тәріздес, балқу
температурасы 1250°Сқа тең. 210°С температураға дейін цементит магнитті.
Жоғарғы температураларда графит пен аустенитке ыдырайды. Алмасу қатты
ерітінділерін түзейді, онда көміртегі металл еместермен (оттегі не азот) және
темір   металдарымен   (Мn,   Сr,   W,   және   т.с.с.)   алмасады.   Цементит   таза
күйінде пайдаланылмайды.   Көміртекті   темір   қорытпасында   неғұрлым
цементит   көп   болса,   соғұрлым   олардың   қаттылығы   жоғары.   Күй
диаграммасында Ц әрпімен белгіленеді.
Графит      көміртектің   нашар   аралық   байланысы   бар   және   қатпарлы
гексоганаль   торлы   аллотропиялық   модификациясы.   Графит   жұмсақ,   оның
беріктігі  өте  төмен.  Балқу  температурасы  3800°С  шамасында, тығыздығы
2500   кг/м3.   Химиялық   әсерге   төзімді   және   тоқ   өткізгіш. Күй
диаграммасында Г әріпімен белгіленеді.
  бар,
Перлит      феррит   пен   цементиттің   механикалық   қоспасы,   құрамында
0,83%С   көміртегі
  аустениттің   723°С   температурада   қайта
кристалдануынан   түзіледі.   Бұл   ыдырау   эвтектоидтық,   ал   түзілген   перлит
эвтектоид   деп   аталады.   Перлит   жоғарғы   беріктігімен   (σВ =   800   МП),
қаттылығымен   (200   НВ)   ерекшеленеді   және   қорытпаның   механикалық
қасиеттерін жоғарылатады. Перлиттің құрылымы  феррит пен цементиттің
қайталанатын табақшалары. Күй диаграммасында П әрпімен белгіленеді.
Ледебурит     аустенит   пен   цементиттің   механикалық   қоспасы,  4,3%С
көміртек бар қорытпаның 1147°С температурада кристалдануынан түзіледі.
727°С      тан   төмен   температураларда   ледебуриттегі   аустенит   перлитке
түрленеді   және   суығаннан   кейін   перлиттің   цементитпен   қоспасы   болып
саналады. Ледебурит  эвтектика. Ол қатты (700 НВ), кұрылысы бағанаша немесе   табақша   тәріздес   болып,   барлық   ақ   шойындарда   кездеседі.   Күй
диаграммасында Л әріпімен белгіленеді
2 топқа:
Шойындар.Темірдің көміртекпен (>2,14%С) қоспасын шойын дейміз. Көмірт
ек шойында цементит немесе графит түрінде, кейде бір мезгілде цементит жән
еграфит түрінде кездеседі: Цементит сынған бетке ерекше ашық жарқын бере
ді. Сондықтан барлық көміртек цементит түрінде болатын шойынды ақшойын
дейміз.
Графит шойынның сынған бетіне сұр түс береді, сондықтан оны сұр
шойын
дейміз. Графиттің пішініне және оның пайда болу жағдайынабайланысты шойы
нды мынадай түрге ажыратады: сұр, беріктігі жоғары және соғылмалы.
 Сұр жєне ақ шойындар. Сұр шойын (техникалық) шын мәнісінде Мn,
Р   және   S   сияқты   тұрақты   қоспалары   бар   ҒеSіСтің   қорытпасы   болып
табылады. Сұр шойындардыңқұрылымында көміртегінің көп мелшері немесе б
арлығы графит түрінде кездеседі. Сұр шойындардың көптеген қасиеттері олар
дың құрылымыныңерекшелігіне байланысты, макрошлифта көрінгендей графи
ттің табақша түрінде болуы.
Көміртегінің цементит түріндегі мөлшеріне байланысты шойындарды бы
                   2)

көп

бөлігі

көміртектің
лайша ажыратады:
                   1)
барлық    көміртек    цементит    Ғе3С    түрінде болатын  ақ шойын.
                Мұндай  шойынның  құрылымы – перлит, ледебурит және цементит.
(>0,8%)
цементит, Fе3С
  шойын.  Ондай  шойынның құрылымы  перлит,
түрінде  болатынжартылай
ледебурит және табақша графит.
         3) перлитті сұр шойын. Оның құрылымы  перлитпен табақша графит.
Бұл шойында перлиттің құрамына кіретін 0,70,8% көміртек цементит түрінде
болады.
         4)   ферритперлитті  сұр   шойын.   Мұндай   шойынның   құрылымы
перлит,феррит және табақша графит. Бұл шойында эвтектоидты цементиттің
ыдырау дәрежесіне байланысты 0,7ден 0,1% дейін көміртек цементит түріңде
болады.
5) ферритті   сұр   шойын.   Құрылымы      феррит   пен   табақша   графит.
Мұнда барлық көміртек графит түрінде кездеседі.
Шойынның   механикалық қасиеттері   оның   құрылымына   байланысты,
әсіресе графиттік құраушысына. Шойынды графит енгізілген болат түрінде
қарастыруға да болады, тек оның құрылымының металдық негізі әлсірейтін
болады. Бұл жағдайда механикалық қасиеттер графиттің кірістірілген таралу
мәніне, санына, шамасына байланысты болады. Сұр шойын СЧ әріптерімен таңбаланады (МЕСТ 141285). Әріптерден
кейін уақытша кедергінің ең кіші шамасын 101 МПа (кгс/мм2) көрсететін сан
жазылады.
  СЧ18,
  СЧ20),
  уақытша   кедергісі
Сұр шойындарды қасиеттері мен қолданылуына байланысты мынандай
топтарға   бөлуге   болады. Ферритті (СЧ10) және   ферритперлитті шойындар
(СЧ15,
  150200 МПа   (1520
кгс/мм2), иілгендегі   беріктік   шегі   280320   МПа   (2832   кгс/мм2)   болады.
Олардың шамамен алған күрамы: 3,53,7%С; 2,02,6% Sі; 0,50,8% Мn; ≤0,3%
Р;   ≤   0,15%   S.   Шойындардың   құрылымы      перлит,   феррит   және   ірі   бөлік
түріндегі   графит   (СЧ10,   СЧ15).   Бұл   шойындар   жұмыста   аздаған   жүктеу
сезінетін,   жауапкершілігі   шағын   бөлшектер   үшін   қалыңдығы   1030
мм дайындамалар   алуға   қолданылады.   Мысалы,   СЧ10   шойынның   құрылыс
бағаналары   (тіреуіштері),   табандық тақталар   үшін,   ал   СЧ15   пен   СЧ18
шойындарын   ауыл   шаруашылық  машиналарының   аз   жүктелетін   құйма
бөлшектері,  станок
тар,  автомобильдер мен тракторлар, арматуралар және сол сияқтылар
үшін пайдаланады.
Перлит шойындар (СЧ25, СЧ30, СЧ35, СЧ40, СЧ45) қалыңдығы 60
100мм   дейінгі   жауапты   құймалар   (қуатты   станоктар   мен   механизмдердің
станиналары, поршеньдер, цилиндрлер, жоғары қысымдағы жағдайда тозуға
ұшырайтын   бөлшектер,   компрессорлар,   арматуралар,  дизельдік   цилиндрлер
қозғалтқыштардың шығырлары, металлургиялық жабдықтар және т.б.) үшін
қолданылады. Бұл   шойындардың   кұрылымы      ұсақ   иірілген   графиттік
түйіндерден   тұратын   уақ   табақшалы   перлит   (сорбит).   Болатталған   және
модификацияланған деп аталатын шойындар да перлиттік топқа жатады.
Шынықтырылған немесе тұрақтандырылған болат біліктермен жұптаса
жұмыс істейтін бөлшектер АЧС1 мен АЧС2 антифрикциялық перлитті сұр
шойындардан   жасалады,   термиялық   өнделмеген   біліктермен   жұпта   жұмыс
істеу үшін АЧС 3 перлиттіферритті шойын қолданылады.
3топқа:
 Шар тәріздес графитті беріктігі жоғары шойын.  Беріктігі жоғары
шойындар   кристалдану   процесі   кезінде   кұйманың   құрылымында   графиттің
шар тәріздес пайда болуы нәтижесінде алынады.
Шар түрлі графит берілген көлемде ең аз беті болатындықтан табақша
графитке   қарағанда   металдық   негізді   айтарлықтай   аз   әлсіретеді,   және
кернеулердің белсенді шоғырландырушысы болмайды.
Шар тәріздес графит болдыру үшін шойынды модификациялайды, ол
үшін   сұйық   металды   (0,030,07%)   магниймен   өңдеу   арқылы   немесе   810%
магнийдің   никельмен   не   ферросилициймен   лигатурасын   (қоспасын)   енгізу
арқылы жасайды. Беріктігі жоғары шойындар ВЧ әріптерімен және созғандағы уақытша
кедергісінің   ең   аз   шамасын,   101 МПа   (кгс/   мм2 )   көрсетілетін   сандармен
таңбаланады.
ВЧ35,
  болып
есептеледі. Перлитті   шойындарға   жататындар:   ВЧ50,   ВЧ60,   ВЧ70,   ВЧ80
ВЧ100.
  ВЧ45   таңбалы   шойындар   ферритті
  ВЧ40,
Беріктігі   жоғары   шойындар   автотрактор   өндірісінде,   біліктерге,
поршеньдерге,   жоғарғыциклдік   қуатпен   және   тозғыштық   жағдайда   жұмыс
істейтін   басқадай   жауапты   бөлшектерге   қолданылады. Беріктігі   жоғары
шойындар   үшін   термиялық   өңдеу   өте   тиімді   болып   саналады.   Кейбір
жағдайларда   құймаларды   беріктігін   жоғарылату   үшін   шынықтыруға   және
500°600°С жұмсартуға ұшыратады, пластикалығын көбейту үшін перлиттегі
цементиттің сфералық пішінін қамтамасыз ететінін жасытуға салады.
Соғылмалы шойын. Соғылмалы шойын ақ шойынның құймасын жоғарғы
температураларда ұзақ уақыт қыздырумен (жасытумен) алынады. Жасытудың
нәтижесінде үлпек тәріздес графит пішіні пайда болады. Осындай графит
табақшамен салыстырғанда шойын кұрылымының металдық негізінің беріктігі
мен пластикалығын аз төмендетеді.
Құйма   қимасының   қалыңдығы   4050 мм аспау   керек.   Құйманың
мөлшері үлкен болғанда өзегінде табақша графит пайда болады, ал шойын
жасыту үшін жарамсыз болады. Жасытуды екі сатыда жүргізеді (61сурет).
Алғашқыда   құйманы   950970°С   ұстайды.
  Бұл   кезеңде
графиттеудің I сатысы   жүреді,   былайша   айтқанда   ледебуриттің   (А+Fе3С)
кұрамындағы   цементиттің   ыдырауы,   және   аустенитграфит   тұрақты   тепе
теңдігі анықталынады. Диффузиялық жолмен ыдыраудың нәтижесінде үлпек
түрдегі   графит   (жасыту   көміртегі)   пайда   болады.   Содан   соң   құйманы
эвтектоидтық түрлену   аралығына   сәйкес   температураларға   дейін   суытады.
Суығанда аустениттен екінші реттік цементиттің бөлінуі, оның ыдырауы және
қорытындысында
жүреді.
Графиттеудің II сатысы аяқталғаннан кейін шойынның құрылымы феррит пен
үлпек түрдегі графиттен тұрады.
графиттік түйіршіктерінің

өсуі

Соғылмалы шойынды КЧ әріптері және сандармен таңбалайды (МЕСТ
121579). Алғашқы екі сан уақытша кедергісін (101 МПа (кгс/мм2) көрсетеді,
екіншісісалыстырмалы   ұзаруы (%). Соғылмалы шойын   құймаларынан   соққы
беретін   және   тербелісті   қуаттармен   жұмыс   істейтін   бөлшектер   жасалады.
Мысалы,   КЧ3712   мен   КЧ3510   ферритті   соғылмалы шойындар   жоғарғы
динамикалық   және   статистикалық   қуаттарды   картерлер,   редукторлар,
күпшектер, ілмектер, тұтқалар т.с.с. пайдалануға керек бөлшектерді жасау
үшін пайдаланылады, ал КЧ306 және КЧ338 феритті соғылмалы шойындар
азырақ   жауапты   бөлшектер   (бүркеншіктер,
  гайкалар,
сөндіргіштер, ернемектер,   муфталар   т.с.с.)   үшін.   Ферритті   шойынның
қаттылығы 163 НВ.
  қамыттар, және

беріктігімен,
  Перлитті соғылмалы шойындарға жататындар: КЧ457, КЧ505, КЧ55
КЧ554
4, КЧ603, КЧ653, КЧ702, КЧ801,5.   КЧ505
перлитті соғылмалы шойындар
біркелкі
  жоғарғы
пластикалығымен   және   жақсы   антифрикциялық   қасиеттерімен   байқалады.
Перлитті шойынның қаттылығы 241269 НВ. Перлитті соғылмалы шойыннан
кардандық   біліктердің   айырлары,   конвейер   шынжырларының   түйіндері   мен
шығыршықтары,   төлкелер,   муфталар,   тежеуіштердің   қалыптары   және т.б.
жасалады. Соғылмалы шойын қимасы үлкен бөлшектері үшін пайдаланылатын
магний   қосылған   беріктігі   жоғары   шойынға   қарағанда   көбінесе   жұка
қабырғалы   бөлшектерді   жасауға   пайдаланылады.   АЧК1   және   АЧК2
антифрикциялық ферритперлитті шойындар да біраз қолданыс тапты.
Аctivity 3. Теміркөміртекті қорытпалар  железосодержащие углеродистые
сплавы ironcontaining carbon alloys; Шойын чугунcast iron; сұр шойын
серый чугун gray cast iron; ақ шойынбелый чугун white cast iron;беріктігі
жоғары шойынвыско прочный чугун highstrength cast iron; соғылмалы
шойынковкий чугун malleable cast iron;
ІV. Жаңа тақырыпты бекіту: Закрепление  изученного материала:
Аctivity 4: топ мүшелерінің флипчарт жасау және оны қорғау.
V.  Сабақты   қорытындылау   және   рефлексия/Подведение   итогов   занятия   и
рефлексия/Conclusion and reflection.
«Чемодан, еттартқыш, себет»
 Кейін керек болуы мүмкін
  Ақпаратты өңдеймін
 Барлығын лақтырамын
V .Ι  Үй тапсырмасы/ Домашнее задание/ Hometask
Ә1, 2126 бет, Ю .Клюжев «Материалтану»
                                    Пәні мұғалімі:
                                 Преподаватель:
                                        Teacher
          _____________
          қолы/роспись

file_name: сабақ дайындамасы.docx

intro: сабақты Шаңырақ тренингі арқылы бастаймыз, тренинг барысында студенттер сергек болып, сабаққа деген ынтасы жоғарылайды. Сабақ ЖИГСО әдісі бойынша жүргізілді. топ шағын 3 топқа бөлініп, әр топтан лидер сайланды. лидер берілген текстті оқып, қалған топ мүшелеріне түсіндірді, артынан топ мүшелері алған мәліметтерді флипчартқа салып, оны қорғады.1 курс студенттері үшін

title: машина құрылысы технологиясы және материалдар пәні бойынша сабақтың әдістемелік  дайындамасы "Теміркөміртекті қорытпалар. Шойын өндіру және оның түрлері" 1 курс


extracted_text:
Пән бойынша/по дисциплине Орыс әдебиеті

сабақтың оқуәдістемелік жоспары/учебнометодический план занятия
 (русская литература)
Пәннің тарауы/Раздел  дисциплины: Раздел № I. Русская литература XIX
века.
Сабақтың тақырыбы/Тема урока:   А.М. Горький «Старуха Изергиль»,
« На дне»
Сабақтың үш мақсаты/Триединая цель урока:
білімділік аспектісі/познавательный аспект
   познакомить   с жизнью и творчеством  А.М. Горького, обратив внимание на
сложность судьбы писателя, неоднозначность его творческого пути ;
дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
  развивать  умение логически мыслить, умение анализировать образы
тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
  воспитывать   самостоятельность, волю, нравственные и эстетические
позиции
Сабақтың түрі (негізгі білімділік мақсаты бойынша)/
Тип урока (по основной образовательной цели):
аралас/жаңа материалды игеру/өтілетін материалды
бекіту/қайталау/өтілетін материалды жүйелендіру және
жалпылау/білімді тексеру және бағалау (қажетін сызу) /
комбинированный / усвоения нового материала / закрепления изучаемого
материала / повторения / систематизации и обобщения изученного
материала / проверки и оценки знаний (нужное подчеркнуть)
Көрнекі құралдар, жабдықтар, үлестірме қағаздар,ОТҚ/Наглядные
пособия, оборудование, раздаточный материал, ТСО:   портрет,
презентация
Пәнаралық байланыс/Межпредметные связи:
история САБАҚТЫҢ МАЗМҰНЫ/СОДЕРЖАНИЕ УРОКА
1. Кіріспе/Вводная часть:(ұйымдастыру бөлімі)/(организационный этап)
Приветствие. Психологический настрой на урок.
Проверка студентов.
2. Негізгі бөлім/Основная часть:
(үй  жұмысын  тексеру/білімді  жанжақты  тексеру/жаңа  білімді   игеруге
дайындық/
 жаңа   білімді   игеру/білімді   тексеру   және   бекіту)   /
(проверка   домашнего   задания   /   всесторонняя   проверка   знаний
/подготовка   к   усвоению   новых   знаний   /   усвоение   новых   знаний   /
повторение или закрепление знаний)
1.Проверка домашнего задания.
Беседа по вопросам
 какие лит. Направления вы знаете?
 что такое модернизм?
 что такое символизм  представители символистов?
 что такое акмеизм? Представители
что такое футуризм? Перечислите виды футуристов?
2. Подготовка к усвоению новых  знаний
 какие воспоминания остались у вас о детстве?
 чего вспоминается больше, хорошего или плохого?
3.Изучение новой темы
 Работа с презентацией
 Рассмотреть детство писателя
 Творческий путь
 История создания пьесы  «На дне» (презентация)
Герой пьесы (презентация)
4.Закрепление
Беседа
работа с учебником стр. 79 «Горький и казахская литература»
чтение и анализ
Қортынды бөлім/Заключительная часть:
(қортынды шығару/ үй тапсырмасы туралы ақпарат және оны орындау
туралы нұсқау)/ (подведение итогов / информация о домашнем задании и инструктаж по
его выполнению)
Рефлексия. Подведение итогов урока.

Домашнее задание. стр.1220 прочитать «На дне»

file_name: Максим Горький.docx

intro:
Триединая цель урока:

білімділік аспектісі/познавательный аспект
-   познакомить   с жизнью и творчеством  А.М. Горького, обратив внимание на сложность судьбы писателя, неоднозначность его творческого пути ;

дамытушылық  аспектісі/развивающий аспект
-  развивать  умение логически мыслить, умение анализировать образы

тәрбиелік  аспектісі/воспитывающий аспект
-  воспитывать   самостоятельность, волю, нравственные и эстетические позицииметодическая разработка

title: Разработка урока по русской литературе на тему "М. Горький "На дне"


extracted_text:
Тема: «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен
существительных»
Цель   урока:   формировать   умения     обучающихся   писать   слова   с   новой
орфограммой «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен
существительных женского рода».
Задачи:
1.     Предметные:
 выявить грамматическую функцию мягкого знака как показателя женского
рода путем исследовательской работы учащихся;
             совершенствовать умение распознавать существительные по родам;
2. Метапредметные:
         а) познавательные УУД:
развитие внимания, мышления, зрительной памяти учащихся.
        б) коммуникативные УУД:
 формировать умение работать в парах, группах;
 развивать умение высказывать свои мысли и доказывать свою точку зрения;
           в) регулятивные УУД:
 учить детей контролировать свою речь при выражении своей точки зрения по
заданной тематике;
 формировать умения выполнять свои действия по образцу;
3. Личностные:
 формирование умения адекватно оценивать свою работу;
 воспитывать у учащихся толерантное отношение друг к другу, уважение к
мнению других.
8.Тип урока: урок изучения и первичного закрепления новых знаний.
9. Формы работы обучающихся: фронтальная, коллективная, индивидуальная,
работа в парах.
10.   Необходимое   техническое   оборудование:   компьютер,   проектор,
интерактивная доска, ноутбуки у учащихся.
11.Ресурсы урока: словарь русского языка С.И. Ожегова, аудиозапись
стихотворения С.Я. Маршака «Багаж», видеопрезентация.
12.Аннотация:
В ходе урока учащиеся знакомятся с правилом правописания мягкого знака на
конце имён существительных после шипящих. В результате исследования и
выделения общих и отличительных признаков имён существительных,
учащиеся  должны прийти  к выводу об особенностях употребления мягкого
знака в именах существительных после букв шипящих. Дети должны понять,
что наряду с основными функциями ь может также указывать на форму – это
имя существительное женского рода.
Ход урока 1.Оргмомент. Психологический настрой, создание благоприятной рабочей
обстановки.
Прозвенел звонок,
Начинать пора урок.
 Давайте улыбнёмся друг другу. Пусть сегодняшний урок принесёт нам
радость общения. Сегодня на уроке, ребята, вас ожидает много интересных
заданий, новых открытий, а помощниками вам будут внимание, находчивость,
смекалка.
2.Актуализация опорных знаний.
  Как думаете, стоит ли вам заниматься русским языком, ведь вы уже умеете
читать, писать? Зачем нам русский язык, может быть, найдём дела
поинтереснее? (Дети говорят о значении знаний в их жизни).
 Я согласна с вами
Век живи, век учись.
Ученье – путь к уменью.
 Так говорят русские пословицы, значение которых вы сейчас мне объясняли
своими словами.
Запись в тетрадях второй пословицы. (Минутка чистописания).
 Посмотрите на все слова пословицы.  Что общего в их написании? (ь знак)
 Какую работу выполняет ь?
1) ь – показатель мягкости согласного
2) ь – разделительный
 Сегодня на уроке мы узнаем ещё об одной работе ь знака. А что это за
работа, вы мне сами скажите, но чуть позже.
3.Создание проблемной ситуации.
На интерактивной доске напечатаны слова:
Компьютер, тетрадь, дочь, учитель, воробьи, соловьи, корабль, мышь, пальто,
мультфильм.
Распределите слова в два столбика: 1 – ь показатель мягкости, 2 – ь
разделительный.
У доски 1 ученик, остальные в тетрадях.
Дети выполняют задание самостоятельно.
Давайте проверим вашу работу. (Проблема: дочь, мышь – в какой столбик?)
Какую роль выполняет ь в слове дочь? (Дети могут сказать – показатель
мягкости.) Зачем, если [ч] и так всегда мягкий?
Зачем нужен  ь в слове мышь, ведь [ш] не бывает мягким?
 Тогда куда же нужно было записать эти слова? (Никуда.)
4.Постановка учебной задачи.
Если в словах дочь, мышь ь не выполняет никакую известную нам работу,
значит, у него есть ещё какаято роль?
 Так какова же наша учебная задача на урок? (Узнать, какую ещё роль играет
ь в словах.) (Учебную задачу на доску.) 5.Ознакомление с употреблением ь после шипящих на конце имён
существительных.
1) Работа в парах.
Алгоритм исследования:
1. Прочитай слова: мяч, ключ, ночь, уж, вещь, молодёжь, лещ, карандаш.
2. Определите часть речи.
3. Какой звук слышится на конце слова?
4. На какие группы можно разделить слова?
5. Запиши в столбики по группам.
6. Понаблюдай, в каких словах ь пишется, а в каких не пишется.
7. Сделай вывод.
2) К какому же выводу вы пришли в результате своего исследования?
6.Постановка темы урока.
 Кто догадался, как звучит тема нашего сегодняшнего урока?
«Правописание мягкого знака после шипящих на конце имён существительных
женского рода». (Тему на доску.)
7.Первичное закрепление. Отработка способа действия. Построение
алгоритма решения орфографической задачи.
1)  Какое правило мы с вами изобрели? Где можно узнать, правы ли мы?
(Правило в тетрадь «Для правил».)
 Какую же ещё работу выполняет ь? (ь – показать рода существительного с
шипящим на конце.) Такую роль ь называют грамматической.
2) – Мы заслужили отдых. Послушаем стихотворение С.Я. Маршака «Багаж».
(Аудиозапись.)
3) Словарная работа.
 Запишите название стихотворения в тетрадь, обозначьте ударение,
подчеркните орфограммы.
 Подходит ли слово к нашему новому правилу?  Объясните, почему ь не
пишется?
 Что сдавала дама в багаж? (Диван, чемодан, саквояж, картину, корзину,
картонку и маленькую собачонку.)
 Значение какого слова вам не понятно? (Саквояж.) Где можно узнать, что
такое саквояж? (В словаре Ожегова или в интернете.) (Учитель зачитывает
значение слова)
 Запишите, продолжая строчку, слово саквояж в тетрадь. Нужно ли на конце
писать ь? Почему?
 Как не ошибиться в употреблении ь после шипящих на конце имён
существительных?
4) Игра «Угадай слово с шипящим на конце».
 Картина, которую везла с собой дама, принадлежит кисти замечательного
русского художника Ивана Ивановича Шишкина.
 Название узнаем, если отгадаем кроссворд: (Слайд №2). а
ч
ч
ь
г
н
ё
ш
р
о
ж
ь
м
ы
1. Чёрный, проворный, кричит: « КАРКАР,Крак!» Червякам враг. (Грач)
2. Махнула птица крылом. И покрыла весь свет одним пером. (Ночь)
3. Ползёт, ползёт, иголки везёт. (Ёж)
4. Под полом – полом шевелит хвостом. В щели глядится, вылезти боится.
(Мышь)
Дети в тетрадях и на доске записывают слова, объясняют их написание.
Грач (м.р.), ночь (ж.р.), ёж (м.р.), мышь (ж.р.). и отгадывают, что картина
называется «Рожь».
На экране проекция картины с надписью: И.И. Шишкин «Рожь». (Слайд №3).
5) Знакомство с картиной.
 Что на ней изображено?  Скажите одним словом. (Природа.)
  Как называется картина, изображающая природу? (Пейзаж.)
Пейзаж – вид какойнибудь местности; рисунок, картина, изображающая
природу. ( Словарь Ожегова – интернет.)
 Пейзаж картины очень прост. Золотая спеющая рожь стеной стоит до
горизонта. В этом хлебном море теряется дорога. А в призрачную синеву неба
величаво поднялись могучие сосны.
 Подходит ли это слово к изучаемому сегодня правилу? Докажите. Запишите
в тетрадь.
9.Домашнее задание.
Правило  п.т. стр.28.
10.Итог урока. Рефлексия. (Формирование умения соотносить цель и
результат.)
 Мы с вами хорошо потрудились. Как вы думаете, выполнили ли мы
поставленную на урок учебную задачу? Продолжите предложения.
Я понял, что …
Было интересно …
Было трудно …
Мне захотелось …
Я хочу поблагодарить за помощь …
На следующем уроке мы …
 Молодцы! Спасибо за урок.

file_name: мой урок.docx

intro:
Тема: «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен существительных»
Цель урока: формировать умения  обучающихся писать слова с новой орфограммой «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен существительных женского рода».
Задачи:
1.     Предметные:
- выявить грамматическую функцию мягкого знака как показателя женского рода путем исследовательской работы учащихся;
            - совершенствовать умение распознавать существительные по родам;
2. Метапредметные:
         а) познавательные УУД:
-развитие внимания, мышления, зрительной памяти учащихся.
        б) коммуникативные УУД:
- формировать умение работать в парах, группах;
- развивать умение высказывать свои мысли и доказывать свою точку зрения;
           в) регулятивные УУД:
- учить детей контролировать свою речь при выражении своей точки зрения по заданной тематике;
- формировать умения выполнять свои действия по образцу;
3. Личностные:
- формирование умения адекватно оценивать свою работу;
- воспитывать у учащихся толерантное отношение друг к другу, уважение к мнению других.Тема: «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен существительных»
Цель урока: формировать умения  обучающихся писать слова с новой орфограммой «Правописание мягкого знака после шипящих на конце имен существительных женского рода».
Задачи:
1.     Предметные:
- выявить грамматическую функцию мягкого знака как показателя женского рода путем исследовательской работы учащихся;
            - совершенствовать умение распознавать существительные по родам;
2. Метапредметные:
         а) познавательные УУД:
-развитие внимания, мышления, зрительной памяти учащихся.
        б) коммуникативные УУД:
- формировать умение работать в парах, группах;
- развивать умение высказывать свои мысли и доказывать свою точку зрения;
           в) регулятивные УУД:
- учить детей контролировать свою речь при выражении своей точки зрения по заданной тематике;
- формировать умения выполнять свои действия по образцу;
3. Личностные:
- формирование умения адекватно оценивать свою работу;
- воспитывать у учащихся толерантное отношение друг к другу, уважение к мнению других.