extracted_text:
ЖАҢА ФОРМАЦИЯ   МҰҒАЛІМІ   ШЫҒАРМАШЫЛ ТҰЛҒА
Неткалиева  Гульмира Бисеновна
№43  жалпы орта  білім беретін мектеп
БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ, ОРАЛ ҚАЛАСЫ
Электронды  адрес:  Netkalieva@mail.ru
Аңдатпа
Бұл  мақалада  қазіргі  заманғы мектепте оқыту  үдерісін
ұйымдастыру,  іске асырылуы,  жаңа  форматтағы мұғалімнің  қалыптасуы
туралы  баяндалады. Мұғалімнің  кәсіби рефлекциясы негізінде  ұсынылған.
Аннотация
В  этой  статье  рассматривается  вопрос  о  формировании  учителя
нового  формата в  организации  учебного  процесса  в  современной  школе.
В  основе  статьи   профессиональная  рефлексия  учителя.
Summary
In this article  the question of formation of the teacher of a new format
in the organization of educational process at modern school is considered. At the
heart of article  professional reflection of the teacher.
Білім беруді реформалау жағдайындағы айрықша өзекті мәселелердің бірі
— қазіргі қоғамдағы мұғалімнің қызметі. Қазіргі мектеп қоғамдық өзгерістерге
тез икемделетін, жаңалыққа құмар мұғалімдерге     аса зәру болып отыр. Сол
себепті   кез
  келген   инновациялық   тапсырмаларды   шешуге   ойлы,
шығармашылық тұрғысынан қарайтын аса қабілетті   мамандар   қажет.
Қазіргі     кезде «Педагогикалық шеберлік   орталығында»   педагогикалық
кадрлардың біліктілігін арттыру жүйесі қарқынды қадамын бастады. Бұл өзгеріс
білім   беруді   дамытудың   20112020   жылдарға   арналған   мемлекеттік
бағдарламасымен
байланысты.
Білім беру жүйесін жаңғырту заманауи мектептердегі ұстаз туралы түбегейлі
жаңа түсініктің пайда болуына негізделген.
тікелей

1 Қазақстан  Республикасы  педагог  қызметкерлерінің  біліктілігін арттыру
курстарының   бірінші   деңгей   бағдарламасының мақсаты  мекетептегі еңбек
тәжірибесі    әртүрлі  мұғалімдерді   қатыстыру  арқылы  мұғалімдерге мектеп
жүйесін   жанжақты дамыту   үшін   қажетті   білімдер   мен дағдыларды   беру
болып  табылады. Бұл мақсат  күрделі  болуымен қатар,  көп  еңбек  етуді  талап
етеді, алайда  дұрыс  тәсілдер қолданылған жағдайда  бүкіл  мектеп  шеңберінде
өзгеріс  жеткізілуіне ықпал ете  алады.
Бірінші
  деңгей
  бағдарламасы   үшінші   және
  деңгей
бағдарламаларының     түйінді     идеяларын     біріктіретін     ауқымды   бағдарлама
болып  табылады. Бірінші  деңгей  бағдарламасын игерген  мұғалімдердің негізгі
функциясы  оқыту  мен оқу  тәжірибесіне  жаңа  тәсілдерді енгізу  мақсатында
өз  мектептерін  дамыту  бағдарламасын  әзірлеу  болып  табылады. [1, 4 бет ]
  екінші
Жаңа   форматты   бағдарламаның   арқасында   мұғалімдер   оның   негізін
құрайтын жеті модульдің теориясын игеріп, халықаралық тәжірибені өздеріне
енгізе   алады.   Мұғалімдер   өз   тәжірибесі   туралы   сыни   тұрғыдан   ойланып
(рефлексия),   өзінөзі   жетілдіру   қабілетіне   ие   болады.   Оқушылар   білім   алуға
тарту әдістемесін меңгереді және мектеп мұғалімдерінің кәсіби қоғамдастығы
аясында белсенді жұмыс істеуге үйренеді. Педагог ретінде өз рөліне және өз
мамандығына   жаңаша   көзқараспен   қарап,   жеке   басының   тұлғалық   қасиетінің
жақсаруына,   құзыреттілігінің   дамуына   мүмкіндік   алады.   Қазіргі   заманғы
мектептерде   оқыту   мен   тәрбиелеу   үдерісін   жақсартатын   әдістәсілдермен
қаруланады.
«Педагогикалық  шеберлік  орталығында»   Бірінші (ілгері)  деңгейдің ІІ
тобының, тренеріміз   Абакиева   Лилия   Елемесовна,   кезеңінде     оқып   жаңа
мұғалімдік  қызметтің,  соның ішінде  сабақ  өткізу барысында  жеті  модульді
енгізудің    әдістемесін  меңгеріп , мектептегі  тәжірибе  кезеңінде  осы  игерген
әдістемені    қолданудамын  .  Мектеп    шеңберінде    даму  бағдарламасын     іске
асырып, оқыту  мен  оқу  тәжірибесіне  жаңа  тәсілдерді  енгізуге  бағытталған
коучинг   бағдарламасын   енгізу   әріптестеріме     тәлімгер   болу     ,   мониторингті
жүзеге асырып, мектепті  дамыту үдерісіне   қолдау көрсету  еңбек  жолымда
түйінді  мәселелер.
Мен,  Қазақстан   Республикасының   педагог   қызметкерлерінің   біліктілігін
арттыру   курсының   бірінші     деңгей   бағдарламасын   оқып   меңгеру   барысында
адамдардың қалай білім алатыны жөнінде заманауи ой – пікірлермен танысып,
соңғы жылдардағы зерттеу нәтижелерін өз қажеттілігіме пайдалануға мүмкіндік
алдым. Педагогикалық тәжірибемді жетілдіріп , өз жұмысыма сыни тұрғыдан
қарап бағалау қабілетімді дамыттым. Алғашында әрине күдік пен үрей басым
болды ,   28 жыл бойғы сабақ беру әдісім дұрыс болмады ма? деп ойладым.
2 Жетістіктерім де бар еді , оқу озаттары , жақсы маман иесі болған оқушыларым
да аз емес.     Дегенмен бағдарламаның мазмұн, мақсатын түсінгеннен кейін өз
ұстанымым өзгерді. Сабақты бұдан да тиімді , оқушының пікірін ескере отырып,
олардың   сындарлы   ойлауын   дамытуға   бағыттап   өткізсем   ,   нәтижелерімді
арттыра түсетінімді сездім.
  Тәжірибе     кезеңіндегі     өткізген     "Топтық     жүмыстың     тиімділігі"
тақырыбындағы  коучингіміз    оқыту мен  оқу  тәжірибесіне  жаңа  тәсілдерді
енгізуге   бағытталған   даму бағдарламасын іске   асыру   болып   табылды. Осы
коучингке  мектептің    тәлім алушы мұғалімдері  және  қызығушылық танытқан
мұғалімдерімен     қатар   қаланың     №   2,   26,   41   жалпы   орта     білім   беретін
мектептерінің     коуч   мұғалімдері     өздерінің     тәлім   алушы     мұғалімдерімен
қатысып, қоғамдаса  жұмыстандық.  Коучигтің тиімділігі   мұғалімдер өздерінің
оқытушылық тәжірибесінде   оқыту   мен   оқудағы жаңа   тәсілдерді   енгізуді
меңгерді.  Коучинг     соңында     әр   топтың         жұмыстарын     "Екі   жұлдыз   ,  бір
ұсыныс"  бағалауы   арқылы  бағаланып, ұстаздар     тілектерін  білдірді.
Мен үшін бұл әдістемені  қолданып  сабақ өткізуді  үйрену  өте  қызықты
болды.  Жалпы менің түйгенім, бұлай оқытудың бастапқы идеясы оқушыларды
дайын,   жаттанды   білімменен   сусындату   емес,   керісінше   механикалық
деңгейдегі   сұрақтардан   туындайтын     жоғары   деңгейдегі   яғни   сыни   тұрғыдан
ойлануға түрткі болатын «… не болар еді?», «қалай өзгертуге болады?», «егер
де   …   сен   не   істер   едің?»   деген   сияқты     сұрақтарға   оқушылар   жауап   бере
отырып, өзі ізденіп, өзі қызыға оқитын, өздерінің ойын пікірталаста еркiн айта
білетін, өз біліміне өзі жауап беретін жеке тұлғаны елімізде тәрбиелеп шығару.
Дәстүрлі   сабақ   тек   мұғалімнің   монологымен,   мұғалімнің   рұқсатымен   жауап
берумен, мұғалімнің бағалауымен шектеліп қалса, ендігі сабақтар оқушылардың
диалогымен,   өзінөзі   немесе   бірінбірі   бағалаумен,   өз   ойын   еркін   жеткізумен
жалғасатын   болады.     Үлгерімі   орта,   өзіне,   біліміне   сенімділігі   таяз,   ұялшақ
оқушылар   топта   басқа  оқушылармен   диалогқа   түсе   отырып   өзгере   бастайды.
Мүмкіндігіне   қарай
  әр   сабақта   АКТны   қолдану   тиімді   де,   қызық.
Жалпы,
бағыты:
Біріншісі   мұғалімдердің   оқыту   мен   оқудың   табыстылығы   туралы   заманауи
түсініктеріне
игеру.
Екіншісі   өзара   байланысты   мұғалімнің   құзыреттілігін   жетілдіру   және   өз
әріптестерінің   кәсіби   дамуына   ықпал   етуі   үшін   оның   коучинг   (тренер)
тәлімгерлік тәжірибесін қалыптастыру үдерістеріне көңіл бөлу.
бағдарламаның
білімді
басым
сай,
бай

екі

Курс бағдарламалары мазмұнының негізі жеті модульді құрайды, олардың
ішінде — сын тұрғысынан ойлау, оқу жетістіктері нәтижелерін сын тұрғысынан
бағалау,   ІТтехнологиясын   пайдалану,   білім   берудегі   заманауи   әлемдік
тенденцияларды айқындайтын білім берудегі менеджмент.
3 Бұл  әдістеме  мектепті, мұғалімдерді, оқушыларды танып білуге «басқа
жағынан» яғни  бұрын байқамаған  жағынан көруге  үйретеді. «Педагогикалық
шығармашылық   орталығы»     курсы   көптеген     нәрселерді     үйретеді.   Өзімнің
ойлау  қабілетім, сабақ беру тәсілім , оқушыларға  өз  пәнімді  жеткізу  әдісім
өзгерді   деп ойлаймын.
  жеңе
  отырып
Сабақ   беру     үрдісінде     оқушылардың     бейімделуін,     қабілеттерін,   жас
ерекшеліктерін  ескеру  өте  маңызды  деп  ойлаймын. Әрине  үйреніп  қалған
бұрынғы  әдістәсілдерімізден  өзгеріп  «жаңаша»  мұғалім болу  оңай емес. Сол
қиындықтарды
  жеке
жұмыстануларына  бағытбағдар  беріп,  сабақтарымызды  жаңаша  жоспарлап,
оқушыларды  өзімізбен  тең  жағдайда  жұмыстандырып, оқушылардың  өздері
еңбектенуі    арқылы    сол  тақырыптарды  меңгеріп,  жеткізіп  түсіндіруі    үлкен
еңбек.  «Білім
  диалогтық   білім   беру
оқушылардың     сөйлеу     дағдысын   қалыптастыру   ғана   емес   сонымен   қатар
пікірлесін  , яғни  мұғалімнің    оқушыны тыңдай  білуі .
  тәсілдеріндегі»
  оқушылардың
  берудің
  жаңа
  топпен
  және
Әр     мұғалімге     дәстүрлі     сабақтан   өзгеріп   әдістемесін   өзгерту     оңай
жұмыс   емес.     Оқушыларға   да     жеке   жұмыс   жасап   ,   жасаған     жұмыстарына
бағаланып   үйренген     тиімді.   Жауап   беріп       бағасын     өзі     алып   үйренген
оқушыларда өзгерулері тиіс. Оқушылардың  ішкі  уәждері   басым болуы керек.
Олар топпен бірігіп жұмыс жасап, әр топ мүшесінің  жұмыстанып жауап беруі,
топ   ережелерін   қадағалап,   кері   байланыс   жасауға     дағдыланулары   керек.
"Критерий"   арқылы бағалауда     мұғалім     бағыт беріп,   оқушыларда шынайы
бағаны   көріп отыруы керек.   Сол жағдайда   бұрын   сабаққа   ынтасы   аздау
оқушыларда     жұмыстанып,     бағаланады.   Жаңа     тәсіл   бойынша     мұғалім   аз
сойлеп,   оқушылардың     жұмыстануына     көп   көңіл   бөлінеді.   Оқушыларға     әр
уақытта сеніммен  қарауымыз керек.
  Көпшілігіне   оқушыларға " Берген   тапсырмаларды   орындай ала ма?"
деген  күдік  тудырамыз. Сабақ үстінде  оқу  үздіктері мен  екпінділерге  көңіл
көбірек     бөлінетіні     шындық.   Ал     орташа     оқитын     оқушылар     тек     өз
деңгейлерінің   тапсырмасын орындайтыны   жасырын емес.   Осы оқушылардың
уәждерін көтеру   туралы   көбірек   ойлануымызға   тура   келеді. Осы уақытқа
дейін   сабағымыз дәстүрлі, жоспармен өткені,   яғни   уақытымен, осы   уақыт
ішінде   сабақтың   барлық құрылымын   сақтап , орындайтын болдық.   Топтық
жұмыстың   маңыздылығы   көп ойлантады.   Бірақ   І деңгейлік   курста   оқып ,
әдістемені     үйренгеннен     кейін   оның     оқушылар   үшін   де,   оқушылармен
жұмыстану үшін   мұғалімге  де  маңыздылығына  көз  жеткіздім.
Сабақтың   жоспарын   құрғанда   бағдарламаға   сай негізгі   модульдарды
пайдаланамын. Әрине   "Осы   сабақта   барлығын игере   аламын ба?"    деген
4 күдік те болды. Алғашқыда барлық  әріптестерімде де осындай  күдік болғаны
анық.
Осы бағытта   мен  www.cpm.kz   сайтына   үнемі   еніп,   әріптестерімнің
пікірлерімен де  танысып  отырдым.  Осы  сайттағы  форумда  түрлі пікірлермен
таныса  отырып,  жұмыстанамын.
Алғашқы  сабағым  6"а"  сыныбында  өтті. Көңілімде жоспарлағанымдай
бола ма? деген   күдік  болғаны  анық.  Маған  оқушылардың өздерінің  көмекке
келгені, менің  ойымды  жалғастырғаны , құптағаны , бірге  жұмыстанғаны құба
құп болды.
Менің  қазіргі 6 "а" сыныбымда оқитын   үш  оқушы өткен  оқу жылынан
бастап Назарбаев   зияткерлік    мектебінің   сырттай   бөлімінде   оқып, жазғы
демалыста     үш     күнде   ,   Назарбаев   зияткерлік     мектебінің   курсында     оқып,
сертификатқа ие   болды. Олар: Мухамбетжанова Мадина,   Махсотова Гүлім,
Төлеуова Лунара . Бұл   оқушылар   осы оқыған күндерінде     топпен жұмыс
жасап,   өз     пікірлерін   қорғап  үйрене     бастаған.        Сол   үш   оқушым   алғашқы
көмекшілерім. Осы  сыныптағы  алғашқы  сабағымда  жоспарлағандай өтті  деп
ойлаймын.   Оқушылар   қызығушылықпен   топта
  бірбірінің
жұмыстарына сын көзбен қарап,   бағалап, сабақты қорытындыладық. Бұл  жерде
топ  жетекшілеріне  жауапкершілік  өте жоғары,  өйткені  топтың  мүшелерінің
түгел     жұмыстануы   ,   тиімді   жауап   беруі      жауапты   жұмыс.     Оқушылардың
топтары   үшін   жұмыстанғандары , басқа   топтан   кейін   қалмайық деп алға
ұмтылғандарынан  сабақ  тиімділігін  көруге  болады. Алғашқы  сабақта  біздің
тренеріміз   үйреткендей топтың   ережесін құрғанда     оқушылардың   өздеріне
сын   көзбен     қарайтыны,   топ     үшін   жұмыла     жұмыстанатыны     айқындалды.
Сонымен  қатар оқушыларға  "критерийлер"   арқылы  бағалау   ұнады.  Себебі
олар  өздерінің  "не үшін?"  бағаланып отырғандарын  сезінді. Осылай  барлық
сабақтар  жинағында  жалғаса береді  деп ойлаймын. Оқыту оқушының шынайы
өмірді түсінуіне көмек беретін құбылыс ретінде қарастырылады.
  жұмыстанып,
"Педагогикалық     шығармашылық     орталығында"    курста    модульдарды
меңгере  отырып, осы  жеті  модульді  қамтымай  сабақ  өткізуге болмайтынына
көзім жеткен  сияқты. Олар  сабақтың  әр  бөлігінде  қамтылып  отырады. Осы
уақыттарда  бүкіләлемдік  желіден  де,  әріптестерімнің  пікірлерімен де  үнемі
танысып отырдым. Өзімнің мектептегі  практика  уақытынан  түйгенім сабақты
осылай  ұйымдастыру  өте тиімді,  әсіресе  балалармен  кері  байланысқа  түсу
(рефлексия)  балаларды  қанаттандырады   деп ойлаймын.
Осы  жеті  модульді қамтыған  сабақтардың барлығы  оқушылардың   өз
беттерімен   іздене   отырып   білім алуына   бағытталған. Мұғалім оқушыларға
5 бағыт   бере   отырып   барлық сұрақтарға   ізденіп ,   жұмыстануына,         жауап
беруіне  мүмкіндік  туғызады.
Сабақта мұғалімнің өзінің не біліп, не істейтіні маңыздыақ, бірақ оның
ықпалымен     шәкірттерінің   не   біліп,   не   істейтіні   одан   да   маңыздырақ.   Нағыз
ұстаз, міне, осынысымен бағаланады. деген екен  Цицерон.
Егер  әрбір  модульді  жеке  қарастыратын  болсақ, онда  әрбіреуінің нақты
соңғы   нәтижесі   болады.Модульдерді   сабақтарда   пайдалана   отырып   әрбір
мұғалім жетістікке  жететіні  сөзсіз.
Мысалы,    " Ақпараттық   коммуникативтік   технологияны"   пайдалану
оқушылардың     сабаққа     ынтасын     арттырады   және   таным     қызығушылығын
арттырады.   Бұл     модульді     барлық     сабақтарда     да     қолдануға     болады.
Интерактивті   тақтаның   көмегімен   оқушылардың   ойланатын, жауап беретін
сұрақтарын     қамтуға     болады.     Оқушыларды     сабаққа     бағыттайтын     түрлі
көрсетілімдер,   таныстырылымдар
  бүкіләлемдік   желі   ,   жұмысқа
  мен
бағыттайтын  демалу  сәттерін  айтуға болады.

Диалогтық     оқыту   оқушылардың     сөйлеу   қабілетін     ғана     дамытып
қоймайды   сонымен қатар   пікірлесін   мейлі   ол   оқушы   болсын, мейлі   ол
мұғалім болсын мұқият  тыңдауға  дағдыландырады.
Қазірдің     өзінде   сыныптағы     оқушылардың   бірлескен     сұхбаты     үлкен
пайда  келтіретіндігін көрсететін дәлелдер  жеткілікті. Олар:
 оқушылардың     тақырып     бойынша     өз     ойларын     білдіруіне
мүмкіндік  береді;
 басқа адамдарда   түрлі   идеялардың болатындығын   оқушылардың
түсінулеріне ықпал етеді;
 оқушылардың  өз идеяларын дәлелдеуіне көмектеседі;
 мұғалімдерге  оқушыларды оқыту  барысында  олардың  оқушылары
қандай деңгейде  екендігін  түсінуге  көмектеседі. [1, 26бет]
Сонымен   қатар   сынытағы топтық   жұмыста   топқа басшылық   немесе
топтың   жетекшісі   болу   да, топ   ішіде   орындайтын тапсырмаларды   бөлуде
үлкен  роль атқарады.
Сабақ  үрдісінде  "Оқыту үшін   бағалау  және   оқуды  бағалау"  модулінің
де     маңызы     өте   зор.   Біріншіден     оқушылардың     құрылған     дискрипторлар
бойынша   өзін өзі   бағалауы, екіншіден   оқушыларға   қатысты   формативті
бағалауы балалардың пәнеге  деген қызығушылық   уәждерін көтерері  сөзсіз.
6 Осы жоғарыдағы  аталған  жеті  модулді  сабақтарымда біріктіре  қолдана
отырып   өзімнің   сабақ беру әдісімнің   жаңарағанын , оқушылардың білім алу
әдісінің     жаңарғанын     сезіндім.   Әлі   \де   сабақтарымды     саралай     отырып
өзгертетін  , түзететін жерлерін  ой  елегінен өткізудемін.
Бұл     жұмыс     оқушылардың     болашаққа     сенуіне   ,   өздерінің     қолынан
келетініне  сенуіне   күш  жігер  беретіні  сөзсіз.
 Мұғалімдер  үшін  жаңа  форматтағы  мұғалімнің  қалыптасу  кезеңі. Өз
еңбегіңді тек ізденісте ғана көруге болады.   Жаңа заман талабына   сай «жаңа
форматты мұғалім»  атану әр мұғалімнің міндеті.
 Пайдаланылған  әдебиеттер:
[1].   Мұғалімдерге  арналған нұсқаулық.І деңгей.
[2].   Жанпейісова М.М. "Модульдік  оқыту  технологиясы". Ақтөбе,1999.
[3].   Мирсеитова С.  Сын  тұрғысынан  ойлау  технологиясы.1998.
7

file_name: макала  Неткалиевой Г.Б. (1).doc

intro: Бұл  мақалада  қазіргі  заманғы мектепте оқыту  үдерісін  ұйымдастыру,  іске асырылуы,  жаңа  форматтағы мұғалімнің  қалыптасуы    туралы  баяндалады. Мұғалімнің  кәсіби рефлекциясы негізінде  ұсынылған.Білім беруді реформалау жағдайындағы айрықша өзекті мәселелердің бірі — қазіргі қоғамдағы мұғалімнің қызметі. Қазіргі мектеп қоғамдық өзгерістерге  тез икемделетін, жаңалыққа құмар мұғалімдерге   аса зәру болып отыр. Сол себепті кез - келген инновациялық тапсырмаларды шешуге ойлы, шығармашылық тұрғысынан қарайтын аса қабілетті   мамандар   қажет.

title: Учитель  новой  формации.


extracted_text:
ЖАҢАРТЫЛҒАН  БІЛІМ  ЖАҢАЛЫҚ  БАСТАУЫ
Неткалиева  Гульмира Бисеновна
БҚО,  Орал  қаласы,   №43  жалпы орта  білім беретін мектебінің
математика  және информатика  мұғалімі
Аңдатпа
Бұл  мақалада  қазіргі  заманғы мектепте оқыту  үдерісін  ұйымдастыру,
іске асырылуы,   жаңа   форматтағы,   жаңартылған  білім   мазмұны   бойынша
мұғалімнің  қалыптасуы    туралы  баяндалады. Мұғалімнің  кәсіби рефлекциясы
негізінде  ұсынылған.
В   этой   статье   рассматривается   вопрос   о   формировании   учителя
нового  формата в  организации  учебного  процесса  в  современной  школе. В
основе  статьи   профессиональная  рефлексия  учителя.
Аннотация
Summary
In this article  the question of formation of the teacher of a new format in the
organization of   educational process at modern school   is   considered. At   the   heart
of article  professional reflection of the teacher.
ХХІ ғасыр  жаңа технология мен ақпараттандыру ғасыры. Өскелең елдің
айбынды болашағы үшін – ең әуелі сапалы білім қажет. Ол үшін еліміздің білім
саясатындағы   әлеуетін   жұмылдыру,   ғылымның   басым   бағыттарын   дамыту
жолындағы   ресурстарды   шоғырландыру,   оның   жетістіктерін   өндіріске   енгізу
инновациялық дамудың негізгі көзі. Білім мен ақпарат дамыған қоғамда білім
беру жүйесі инновациялық экономиканың негізгі бөлігі болып табылады.
Білім   берудің   негізгі   мақсаты      білім   мазмұнының   жаңаруымен   қатар,
оқытудың   әдістәсілдері   мен   әртүрлі   құралдарын   қолданудың   тиімділігін
арттыруды талап етеді.
Қазақстан   2030   стратегиялық   бағдарламасы   білім   берудің   ұлттық
моделінің қалыптасуымен және Қазақстанның білім беру жүйесін әлемдік білім
беру   кеңестігіне   кіріктірумен   сипатталады.   Қазақстанның   тәуелсіз   мемлекет
ретінде   қалыптасуы   орта   білім   беру   жүйесінің   дамуымен   тығыз   байланысты.
Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңында: «Білім беру жүйесінің басты
міндеттерінің бірі –білім беру бағдарламаларын меңгеру үшін жағдайлар жасау
керек» деп көрсетілген[1,5].
Білім беруді реформалау жағдайындағы айрықша өзекті мәселелердің бірі
— қазіргі қоғамдағы мұғалімнің қызметі. Қазіргі мектеп қоғамдық өзгерістерге
тез икемделетін, жаңалыққа құмар мұғалімдерге     аса зәру болып отыр. Сол
1 себепті   кез
шығармашылық тұрғысынан қарайтын аса қабілетті   мамандар   қажет.
  келген   инновациялық   тапсырмаларды   шешуге   ойлы,
Қазақстанда   білім   беруді   дамытудың   20112020   жылдарға   арналған
мемлекеттік   бағдарламасы   жобасында   Қазақстандық   білім   беру   жүйесін
жақсарту үшін, ең алдымен педагог кадрлардың мәртебесін арттыру, біліктілігін
дамыту бағытына үлкен мән берілген. Осыған байланысты қазіргі таңда еліміздің
білім   беру   жүйесіндегі   реформалар,   өзгерістер   мен   жаңалықтар   мұғалімнің
өткені   мен   бүгіні,   келешегі   мен   болашақ   жайлы   ойланып,   жаңа   идеялармен
жұмыс жасауға негіз болады.
Елбасымыздың   жолдауында   айтқандай:   Болашақта   өркениетті   дамыған
елдердің   қатарына   ену   үшін,   заман   талабына   сай   білім   қажет.   Қазақстанды
дамыған 30 елдің қатарына жеткізетін – білім. Ғылым мен техниканың күн санап
өсуіне   байланысты   педагогика   ғылымының   теориясы   мен   оқыту   үрдісі   де
түбегейлі   өзгерістерге   ұшырауда[3,6].   Соған   орай   оқытудың   парадигмасы
өзгерді. Білім берудің мазмұны жаңарып, жаңаша көзқарас пайда болды. Осыған
байланысты ұстаздар алдында оқытудың әдістәсілдерін үнемі жаңартып отыру
және   технологияларды   меңгеру,   оны   тиімді   қолдана   білу   міндеті   тұр.Жаңа
бағдарлама   бойынша   жаңаша   көзқарас   қалыптасып,   білім   деңгейі   биікке
көтеріліп келеді.
Қазіргі білім беру жүйесінде жаңа технологияларды енгізу күннен  күнге
басты талапқа айналып, осы әдістерді жетілдіре түсу қажеттігі күшейіп келеді.
Мұғалімнің   шеберлігі   қандай   жоғары   болса   да,   мұғалім   оқушының   өз
белсенділігін туғыза алмаса, берілген білім күткен нәтиже бермейді. Оқушының
тұлға ретінде қалыптасуы белсенділік арқылы жүзеге асады.
Барлық дамыған елдер өзінің бірегей жоғары сапалы білім беру жүйесіне
ие.   Мектеп түлектері қазақ, орыс және ағылшын тілдерін меңгеріп шығулары
тиіс.     Оқытудың   нәтижесі   сын   тұрғысынан   ойлау,   өздігінен   зерттеу   және
ақпаратты   терең   талдау   дағдыларын   меңгеруге   тиіс.   Қазіргі   мемлекеттік
бағдарламаларда  Назарбаев  Зияткерлік  мектептерінің  білім  берудегі  озық  іс
тәжірибелерінің ең үздік үлгілерін еліміздің барлық білім беру мекемелерінде
кіріктіру көзделген[4].
Білім беру бағдарламаларын жаңартудың басымдықтары;
Рухани құндылықтар мен дағдылар;
Спиральді (шиыршық) оқу бағдарламасы;
 Тілді   оқытуда қолданылатын оқыту тәсілдері;
Белсенді оқу, белсенді оқудағы мұғалімнің рөлі;
Тілдік дағдылар;
Бүгінгі күні барлық елдер жоғары сапалы білім жүйесімен жұмыс істеуде.
Өйткені   қазіргі   заманда   елдің   бәсекеге   қабілеттілігі   оның   азаматтарының
парасаттылығымен   анықталады,   сондықтан   білім   беру   жүйесі   болашақтың
талабына сәйкес дамуы тиіс. Оқушыларды заманауи әдіс –тәсілдермен оқытып,
ой –өрісі кең, саналы, еркін азамат етіп тәрбиелеу қажеттілігі де осы себептен
2 туындап   отыр.   Оның   үстіне   білім   берудің   жүйесін   қарқынды   дамытқан   бұл
үрдістің жалпы білім беретін мектептерге де енгізіле бастауы көңілді қуантады.
Жаңа   форматты   бағдарламаның   арқасында   мұғалімдер   оның   негізін
құрайтын жеті модульдің теориясын игеріп, халықаралық тәжірибені өздеріне
енгізе   алады.   Мұғалімдер   өз   тәжірибесі   туралы   сыни   тұрғыдан   ойланып
(рефлексия),   өзінөзі   жетілдіру   қабілетіне   ие   болуда.   Оқушылар   білім   алуға
тарту әдістемесін меңгереді және мектеп мұғалімдерінің кәсіби қоғамдастығы
аясында белсенді жұмыс істеуге үйренеді. Педагог ретінде өз рөліне және өз
мамандығына   жаңаша   көзқараспен   қарап,   жеке   басының   тұлғалық   қасиетінің
жақсаруына, құзыреттілігінің дамуына мүмкіндік алып   отыр. Қазіргі заманғы
мектептерде   оқыту   мен   тәрбиелеу   үдерісін   жақсартатын   әдістәсілдермен
қарулануда.
Бірінші
  деңгей
  бағдарламасы   үшінші   және
  деңгей
бағдарламаларының     түйінді     идеяларын     біріктіретін     ауқымды   бағдарлама
болып  табылады. Бірінші  деңгей  бағдарламасын игерген  мұғалімдердің негізгі
функциясы  оқыту  мен оқу  тәжірибесіне  жаңа  тәсілдерді енгізу  мақсатында
өз  мектептерін  дамыту  бағдарламасын  әзірлеу  болып  табылады. [2, 4 б ]
  екінші
Блім игеру  процесінің  негізгі  проблемаларының  бірі ұстаз  қызметімен
байланысты. Бүгінгі  күн  педагогтардың  негізгі  қызметтері  мынандай:
 ұйымдастырушы,
 менеджер (басқарушы),
 бағытбағдар  беруші,
 қолпаштаушы.
Педагог     білім   тасымалдаушыдан        білім     әлеміне     жол     көрсетуші
дәрежесіне   көтеріліп   (ізгі   қызмет) , нағыз   ұстаздық     харекетті   атқарушы
болады.   Интербелсенді   оқуда / оқытуда   педагог   оқушының өзіндік таным
процесін  ұйымдастырушыға  айналады, ол  үйретпейді  үйренуге  бағытбағдар
сілтейді, өзі де әр сабақта  үйренеді. Педагог  "білім көзі"  емес, ол  оқушының
шығармашылық     жұмысы   мен     еңбегінің  бастамашысы,  ұйытқысы,    оқушыны
білім     алудың   белсенді   әрекеттеріне     ынталандырушы,   оқушының     үйрену
процесіндегі  серігі  әрі  үлгі  тұтар  тұлғасы. [4, 93 б]
Мектеп  шеңберінде  даму бағдарламасын  іске  асырып, оқыту  мен  оқу
тәжірибесіне   жаңа   тәсілдерді   енгізуге   бағытталған   коучинг бағдарламасын
енгізу әріптестеріме   тәлімгер болу   , мониторингті жүзеге асырып, мектепті
дамыту үдерісіне   қолдау көрсету  еңбек  жолымда  түйінді  мәселелер.
Мен,  Қазақстан   Республикасының   педагог   қызметкерлерінің   біліктілігін
арттыру   курсының   бірінші     деңгей   бағдарламасын   оқып   меңгеру   барысында
адамдардың қалай білім алатыны жөнінде заманауи ой – пікірлермен танысып,
соңғы жылдардағы зерттеу нәтижелерін өз қажеттілігіме пайдалануға мүмкіндік
алдым. Педагогикалық тәжірибемді жетілдіріп , өз жұмысыма сыни тұрғыдан
қарап   бағалау   қабілетімді   дамыттым.   Дегенмен   бағдарламаның   мазмұн,
мақсатын түсінгеннен кейін өз ұстанымым өзгерді. Сабақты бұдан да тиімді ,
3 оқушының   пікірін   ескере   отырып,   олардың   сындарлы   ойлауын   дамытуға
бағыттап өткізу , нәтижелерімді арттыра түсті.
Мен үшін бұл әдістемені  қолданып  сабақ өткізуді  үйрену  өте  тиімді  .
Жалпы менің түйгенім, бұлай оқытудың бастапқы идеясы оқушыларды дайын,
жаттанды   білімменен   сусындату   емес,   керісінше   механикалық       деңгейдегі
сұрақтардан   туындайтын     жоғары   деңгейдегі   яғни   сыни   тұрғыдан   ойлануға
түрткі болатын «… не болар еді?», «қалай өзгертуге болады?», «егер де … сен
не  істер  едің?»  деген  сияқты    сұрақтарға   оқушылар   жауап бере отырып, өзі
ізденіп, өзі қызыға оқитын, өздерінің ойын пікірталаста еркiн айта білетін, өз
біліміне өзі жауап беретін жеке тұлғаны елімізде тәрбиелеп шығару. Дәстүрлі
сабақ   тек   мұғалімнің   монологымен,   мұғалімнің   рұқсатымен   жауап   берумен,
мұғалімнің   бағалауымен   шектеліп   қалса,   ендігі   сабақтар   оқушылардың
диалогымен,   өзінөзі   немесе   бірінбірі   бағалаумен,   өз   ойын   еркін   жеткізумен
жалғасатын   болады.     Үлгерімі   орта,   өзіне,   біліміне   сенімділігі   таяз,   ұялшақ
оқушылар   топта   басқа   оқушылармен   диалогқа   түсе   отырып   өзгере   бастады.
Мүмкіндігіне қарай   әр сабақта ақпараттық коммуникативтік   технологияны
қызық.
қолдану
Жалпы,
бағыты:
Біріншісі   мұғалімдердің   оқыту   мен   оқудың   табыстылығы   туралы   заманауи
түсініктеріне
игеру.
Екіншісі   өзара   байланысты   мұғалімнің   құзыреттілігін   жетілдіру   және   өз
әріптестерінің   кәсіби   дамуына   ықпал   етуі   үшін   оның   коучинг   (тренер)
тәлімгерлік тәжірибесін қалыптастыру үдерістеріне көңіл бөлу.

бағдарламаның

басым
білімді
тиімді
екі

сай,
де,

бай

Курс бағдарламалары мазмұнының негізі жеті модульді құрайды, олардың
ішінде — сын тұрғысынан ойлау, оқу жетістіктері нәтижелерін сын тұрғысынан
бағалау,   ІТтехнологиясын   пайдалану,   білім   берудегі   заманауи   әлемдік
тенденцияларды айқындайтын білім берудегі менеджмент.
Бұл  әдістеме  мектепті, мұғалімдерді, оқушыларды танып білуге «басқа
жағынан»   яғни   бұрын   байқамаған     жағынан   көруге     үйретеді.   Сабақ   беру
үрдісінде  оқушылардың  бейімделуін,  қабілеттерін, жас  ерекшеліктерін  ескеру
өте     маңызды     деп     ойлаймын.   Әрине     үйреніп     қалған     бұрынғы     әдіс
тәсілдерімізден  өзгеріп  «жаңаша»  мұғалім болу  оңай емес. Сол қиындықтарды
жеңе   отырып   оқушылардың   топпен   және   жеке   жұмыстануларына   бағыт
бағдар  беріп,  сабақтарымызды  жаңаша  жоспарлап, оқушыларды  өзімізбен  тең
жағдайда     жұмыстандырып,  оқушылардың     өздері     еңбектенуі     арқылы     сол
тақырыптарды меңгеріп, жеткізіп түсіндіруі  үлкен еңбек. «Білім  берудің  жаңа
тәсілдеріндегі»     диалогтық   білім   беру     оқушылардың     сөйлеу     дағдысын
қалыптастыру ғана емес сонымен қатар пікірлесін  , яғни  мұғалім не  оқушыны
тыңдай  білу .
Әр     мұғалімге     дәстүрлі     сабақтан   өзгеріп   әдістемесін   өзгерту     оңай
жұмыс   емес.     Оқушыларға   да     жеке   жұмыс   жасап   ,   жасаған     жұмыстарына
бағаланып   үйренген     тиімді.   Жауап   беріп       бағасын     өзі     алып   үйренген
4 оқушыларда өзгерулері тиіс. Оқушылардың  ішкі  уәждері   басым болуы керек.
Олар топпен бірігіп жұмыс жасап, әр топ мүшесінің  жұмыстанып жауап беруі,
топ   ережелерін   қадағалап,   кері   байланыс   жасауға     дағдыланулары   керек.
"Критерий"   арқылы бағалауда     мұғалім     бағыт беріп,   оқушыларда шынайы
бағаны   көріп отыруы керек.   Сол жағдайда   бұрын   сабаққа   ынтасы   аздау
оқушыларда     жұмыстанып,     бағаланады.   Жаңа     тәсіл   бойынша     мұғалім   аз
сойлеп,   оқушылардың     жұмыстануына     көп   көңіл   бөлінеді.   Оқушыларға     әр
уақытта сеніммен  қарауымыз керек.
Бұл   жерде Л.Фридманның ережелерге негізделген тұжырымдамаларына
сүйенуге болады:
 Оқу     оқушының   жеке,   топтық,   ұжымдық   жұмыс   барысындағы   түрлі
қызметінің   жүйесі   ретінде   қаралады.   Олар   оқушының   қисынды   ойлауын,
қабілеттерін, көзге елестету қабілетін, жадын, шығармашылығын   дамытуға ,
яғни   білім   берудің   мақсаттары   болып   табылатын     тұлғалық   қасиеттерін
дамытуға бағытталған.
 Оқуды басқарудың психологиялық сенімді  түрі – ең алдымен  , оқушының
қажеттіліктерін, қызығушылығын және  қызмет  мақсаттарын  дамытуға жағдай
жасау.
 Оқуды  басқару  икемді  болуы  тиіс,  бұл тек    оқушыларды    іштей    өсуі
жүргенде                       ғана , балалардың  білім  дәрежесінің артуына  қарай
мүмкін  болады.
 Оқушылар   нақты   оқу   қызметінің     мақсаттарын     анықтауға     тікелей
қатысуы  керек, яғни  басқару  тұлғалық бағытталған  болуы тиіс.Оқу  процесін
тұлғалық  басқару  дәрежесі  оқушылардың  өсуіне  қарай артып отыруы және
оқудың  жоғары  сатысында  жалпылама  сипат  алуы тиіс.
 Оқу процесін  басқару  балалардың  ішкі қуатына және  мүмкіндіктеріне
негізделіп жүруі тиіс. [ 3, 13  б ]
  отырады.   Осы
Модульдарды   меңгере   отырып, осы   жеті   модульді   қамтымай   сабақ
өткізуге болмайтынына   көзім жеткен   сияқты. Олар   сабақтың   әр   бөлігінде
қамтылып
  де,
әріптестерімнің   пікірлерімен де   үнемі танысып отырдым. Өзімнің мектептегі
практика    уақытынан    түйгенім  сабақты   осылай   ұйымдастыру   өте  тиімді,
әсіресе
  балаларды
қанаттандырады   деп ойлаймын.
  балалармен     кері     байланысқа     түсу   (рефлексия)
  уақыттарда
  бүкіләлемдік
  желіден
Осы  жеті  модульді қамтыған  сабақтардың барлығы  оқушылардың   өз
беттерімен   іздене   отырып   білім алуына   бағытталған. Мұғалім оқушыларға
бағыт   бере   отырып   барлық сұрақтарға   ізденіп ,   жұмыстануына,         жауап
беруіне  мүмкіндік  туғызады.
Сабақта мұғалімнің өзінің не біліп, не істейтіні маңыздыақ, бірақ оның
ықпалымен     шәкірттерінің   не   біліп,   не   істейтіні   одан   да   маңыздырақ.   Нағыз
ұстаз, міне, осынысымен бағаланады. деген екен  Цицерон.
5 Егер  әрбір  модульді  жеке  қарастыратын  болсақ, онда  әрбіреуінің нақты
соңғы  нәтижесі  болады. Модульдерді  сабақтарда  пайдалана  отырып  әрбір
мұғалім жетістікке  жететіні  сөзсіз.
Мысалы,    " Ақпараттық   коммуникативтік   технологияны"   пайдалану
оқушылардың     сабаққа     ынтасын     арттырады   және   таным     қызығушылығын
арттырады.   Бұл     модульді     барлық     сабақтарда     да     қолдануға     болады.
Интерактивті   тақтаның   көмегімен,   оның   мүмкіндіктерін пайдалана отырып
оқушылардың     ойланатын,   жауап   беретін       сұрақтарын     қамтуға     болады.
Оқушыларды   сабаққа  бағыттайтын   түрлі    көрсетілімдер, таныстырылымдар
мен     бүкіләлемдік   желі   ,   жұмысқа   бағыттайтын     демалу     сәттерін     айтуға
болады.
Диалогтық     оқыту   оқушылардың     сөйлеу   қабілетін     ғана     дамытып
қоймайды   сонымен қатар   пікірлесін   мейлі   ол   оқушы   болсын, мейлі   ол
мұғалім болсын мұқият  тыңдауға  дағдыландырады.
Қазірдің     өзінде   сыныптағы     оқушылардың   бірлескен     сұхбаты     үлкен
пайда  келтіретіндігін көрсететін дәлелдер  жеткілікті. Олар:
 оқушылардың     тақырып     бойынша     өз     ойларын     білдіруіне
мүмкіндік  береді;
 басқа адамдарда   түрлі   идеялардың болатындығын   оқушылардың
түсінулеріне  ықпал етеді;
 оқушылардың  өз идеяларын дәлелдеуіне көмектеседі;
 мұғалімдерге  оқушыларды оқыту  барысында  олардың  оқушылары
қандай деңгейде  екендігін  түсінуге  көмектеседі. [2, 26 б]
Сонымен   қатар   сыныптағы топтық   жұмыста   топқа басшылық   немесе
топтың   жетекшісі   болу   да, топ   ішіде   орындайтын тапсырмаларды   бөлуде
үлкен  роль атқарады.
Сабақ  үрдісінде  "Оқыту үшін   бағалау  және   оқуды  бағалау"  модулінің
де   маңызы   өте зор. Біріншіден   оқушылардың   өзін өзі   бағалауы, екіншіден
оқушыларға     қатысты     формативті     бағалауы   балалардың   пәнеге     деген
қызығушылық   уәждерін көтерері  сөзсіз.
Осы жоғарыдағы  аталған  жеті  модулді  сабақтарымда біріктіре  қолдана
отырып   өзімнің   сабақ беру әдісімнің   жаңарағанын , оқушылардың білім алу
әдісінің     жаңарғанын     сезіндім.   Әлі     де   сабақтарымды     саралай     отырып
өзгертетін   жерлерін  ой  елегінен өткізудемін.
Бұл     жұмыс     оқушылардың     болашаққа     сенуіне   ,   өздерінің     қолынан
келетініне  сенуіне   күш  жігер  беретіні  сөзсіз.
Заманауи   қоғамның   зиялы   азаматына   білім   беру      сана   әлеуеті   жоғары
дамыған, сын тұрғысынан және жаңашыл ойлай білетін, рухы мықты, өз білімін
қоғамның алға басуына жұмсай алатын адамды тәрбиелеу.
Заманауи   мектептердің   мақсатыжоғары   білімді,   шығармашыл   адамның
үйлесімді   тұлғаланып,   дамуы   үшін   қолайлы   білім   беру   кеңістігін   жасау.   Өз
білімінің   нәтижесінде   оқушы   бойында   сын   тұғысынан   ойлау,
6 білімін шығармашылықпен   пайдалана   білу,   зерттеушілік   дағдылары,   АКТ
дағдылары,  топта   және   жеке   жұмыс   істей   білуі,  тілдік   дағдылары,   қойылған
міндеттер мен күрделі мәселелерді шеше білу дағдылары қалыптасады. Мектеп
бағдарламасына кіріктірілген пәндерді енгізу оқушының жалпы дамуына және
тақырыпты   сабақта   тереңірек   зерттеп,   әлем   туралы   тұтас   ұғымының
қалыптасуына септігін тигізеді.
Жаңа     форматтағы     ұстаз          жаңартылған   оқу   бағдарламасының
құрылымын, мақсат  міндеттерін меңгеруде. Жаңартылған оқу бағдарламасы,
оқу жоспарлары, тілдік дағдылар, педагогикалық әдістәсілдер және белсенді
оқыту техникалары қарастырады.Ұстаздарға үлкен жауапкершілік міндеттелді.
Оқушылардың бойына ХХІ ғасырда өмірдің барлық салаларында табысты болу
үшін, қажетті дағдыларды дарыту үшін, мұғалімдер тынымсыз еңбектенуде.
Мұғалімдер  үшін  жаңа  форматтағы  мұғалімнің  қалыптасу  кезеңі. Өз
еңбегіңді тек ізденісте ғана көруге болады.   Жаңа заман талабына   сай «жаңа
форматты мұғалім»  атану әр мұғалімнің міндеті.
Жаңартылған  оқу  бағдарламасы аясында  өз пәнін, өз мамандығын шексіз
сүйетін, бала үшін ұстаз ғұмырын құдіретті деп санайтын білімді мұғалімдер
ғана жұмыс істей алады.
Пайдаланылған  әдебиеттер:
1. Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан жолы 2050:
Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ»,17.01.2014 ж.
2.   Мұғалімдерге  арналған нұсқаулық. І деңгей.
3.   Жанпейісова М.М. "Модульдік  оқыту  технологиясы оқушыны
дамыту  құралы    ретінде ". Алматы, 2006.
4.   Әлімов А.  "Интербелсенді  әдістемені  ЖООда   қолдану мәселелері".
Оқу     құралы.   Алматы  2013.
5. ҚР «Білім туралы» Заңы, Астана, 2007.
7

file_name: Неткалиева Г.макала.doc

intro:
ХХІ ғасыр - жаңа технология мен ақпараттандыру ғасыры. Өскелең елдің айбынды болашағы үшін – ең әуелі сапалы білім қажет. Ол үшін еліміздің білім саясатындағы әлеуетін жұмылдыру, ғылымның басым бағыттарын дамыту жолындағы ресурстарды шоғырландыру, оның жетістіктерін өндіріске енгізу инновациялық дамудың негізгі көзі. Білім мен ақпарат дамыған қоғамда білім беру жүйесі инновациялық экономиканың негізгі бөлігі болып табылады.
Білім берудің негізгі мақсаты - білім мазмұнының жаңаруымен қатар, оқытудың әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді.

администрации

group: Педагогика

title: Жаналык  бастауы.


extracted_text:
Раздел долгосрочного планирования:
Дата : 6.12.18
Класс: 9в
Тема урока
Цели обучения, достигаемые на
этом уроке   (Ссылка на
учебный план)
Цель урока
Критерии оценивания
Языковые задачи
Воспитание ценностей
Межпредметная связь
Предыдущие знания
Школа: ОСШ №60
ФИО учителя: Бахитова Динара Колканатовна
Участвовали:
Не участвовали:
Применение формул суммы первых п членов арифметической прогрессии.
Научить применять формулу суммы первых п членов арифметической прогрессии
Задачи:
О. Знать учащимся формулы суммы n первых членов арифметической прогрессии.  Научить
учащихся находить  суммы n первых членов прогрессии используя формулы суммы;
Р.  Развивать навыки использование формул
В. побуждать интерес к предмету
Все: Знают определение арифметической последовательности, свойства арифметической
прогрессии,
Большинство: знают   формулу пго члена арифметической прогрессии,  формулу суммы ппервых
членов арифметической прогрессии , умеют  находить  неизвестные члены прогрессии, применяют
свойства ариф.пр.
Некоторые: Смогут решать более сложные задачи на нахождение неизвестного элемента
арифметической прогрессии
Знают определение арифметической последовательности;  знают   формулу пго члена
арифметической прогрессии ,  знают  формулу суммы первых п членов арифметической
прогрессии умеют  находить  неизвестные члены прогрессии
Предметная лексика и терминология: числовая последовательность, арифметическая прогрессия,
пый член, положительные и отрицательные числа, последующий член, предыдущий член
последовательности, конечные и бесконечные последовательности
Полезные слова и  сочетания для диалога и записи:
Что такое последовательность?
Какие виды последовательностей вы знаете?
 Как задаётся числовая последовательность?
Формирование ценности общество Всеобщего труда, национальное единство, мир и согласие в
нашем обществе, осуществляется через сотрудничество в группе, открытое выражение своего
мнения, проявление уважения друг к другу
С математикой при решении задач
Натуральные числа, множество действительных чисел, сложение и вычитание действительных
чисел
Ресурсы

Ход урока
Запланированные
этапы урока
Начало урока
1 мин
Середина урока
1 мин
Виды упражнений, запланированных на урок:
1.Организационный момент.
2.Постановка целей урока.
3. Актуализация опорных знаний.
1). Опрос.
Что называется числовой последовательностью?
Перечислите способы задания последовательностей (рекуррентный, словесный, аналитический).
3.  Что называется арифметической прогрессией?
4.  Чем характеризуется арифметическая прогрессия?
5. Назвать формулу nго члена арифметической прогрессии?
an
6.  Что такое разность арифметической прогрессии?
d
7. Вспомнить сумму разности n первых членов арифметической прогрессии.

 1
a
1
)1
(
n
a
n
a
n

d

a
1
S
n

a
n

n
;
Sn

a
2 1

2
(
n

)1

n
.
d

2
8. Характеристическое свойство арифметической прогрессии.
a
n
a
n

1
 
2
a
n

1
,
n>1.
2. Устная работа с классом (задания на доске).
Тело в первую секунду прошло 15 м, а в каждую следующую на 2 м больше, чем в предыдущую.
Какой путь прошло тело за 20 с?
Прочитав задачу, обучающиеся понимают, что необходимо вычислить сумму n первых членов
арифметической прогрессии, в которой a1 = 15, d = 2, n =20. Решение оформляется следующим
образом.
Решение: выбираем удобную формулу и записываем её общий вид: Sn=
= 680
 = (30 + 2
S20 =
Ответ: 680 м – путь тела за 20 с.
3. Работа на местах с проверкой в классе (двое у доски).
Том Сойер красил забор длиной 105 м, причем день за днем количество выкрашенного за день
уменьшалось на одну и ту же величину. За сколько дней был выкрашен забор, если за первые три дня
Том выкрасил 36 м забора, а за последние три дня – 27 м?
Решение:
Ответ: 10 дней.
2) Известно, что в арифметической прогрессии
разность и первый член прогрессии.
( na
)
a
1
 a
5
4
,
a
2
 a
1
16
. Найти
4
16
;



a
1
a
2

a
5

a
6
Выразим:
 1
d
a
a
;
2

a
41
d
a
5

a
a
d
51
6
Подставим:
;
;

a
1


2(

22
d
)
d

)32(
d



;
16
;

16
a
1
3
d


2

22

d
4
d
20



;

0
; 1
,
a
4
1
2
3
1 x
5
,
30 x
15
. Найти сумму первых тридцати ее






a
1
(
a
1
d
1a
)
4
)5
d

4
a
d
1



(
d
a
1






a
1

2

2d

 или
1a
6
d
,

4
3

1
3
2
3
6
;
Ответ:
3d
1
3
4. Сумма арифметической прогрессии.
( nx
)
1) В арифметической прогрессии
членов.

x
30

;
30
30
S
x
1

2

15
2
Ответ: 300.
S
30
5

30
300 2) Найти сумму всех натуральных чисел, кратных 4 и не превосходящих 170.

4
a
1

168
a
n

d
4
Решение:

a
an
d
1

44
168
n

n
42
a
1

n
4
)1
(

a
42
S
42
4
S
42



42
42
3612


2

168
2
Ответ: 3612.
 5. Самостоятельная работа.
       1) Найдите 23й член арифметической прогрес 1) Найдите 16й член арифметической прогрес
сии: сии:
8; 6,5;… 11; 7;…
2) Дана арифметическая прогрессия (аn), у ко 2) Содержит ли арифметическая прогрессия
торой а1=16 и d= 1,5. Является ли членом этой 2; 9; … число 156 ?
прогрессии число : 7.
6. Произвести взаимопроверку по готовым решениям в парах.
Подведение итогов урока. Рефлексия:  Подведение итогов урока. Рефлексия:  Как найти сумму n
первых членов арифметической прогрессии, если известны:
а) а1 и аn; б) а1 и d?
Что нового вы узнали сегодня на уроке ? Чему научились ?
Домашнее задание: п.11 №191б  Выучить формулы суммы nпервых членов арифметической
прогрессии. Уметь выражать из формулы все входящие в нее величины.
Конец урока
Рефлексия
Охрана здоровья и соблюдение техники
безопасности
Соблюдение ТБ при проведении
экспериментального исследования;
Двигательная активность учащихся при
работе в парах
Комментарий учителя, взаимопроверка
по готовым ответам, обратная связь
Оценивание – как Вы планируете
проверять уровень усвоения материала
учащимися?
Дифференциация – каким способом вы
хотите больше оказывать поддержку?
Какие задания вы даете ученикам более
способным по сравнению с другими?
1.Планирование урока с учетом
дифференциации целей урока (все,
большинство, некоторые);
2. Дифференциация по  темпу на этапе
закрепления,
3. По конечному результату при
индивидуальной работе
4. Дифференциация по уровню поддержки
на каждом этапе
Рефлексия по уроку
Была ли реальной и доступной  цель урока    или учебные цели?
Все ли учащиесы   достигли цели обучения? Если ученики еще не достигли   цели, как вы
думаете,  почему? Правильно проводилась дифференциация на уроке?
Эффективно ли использовали вы время во время этапов урока? Были ли отклонения от
плана урока, и почему?
Итоговая оценка
Какие две вещи прошли действительно хорошо (принимайте в расчет, как преподавание, так и учение)?
1:
2:
Какие две вещи могли бы улучшить Ваш урок (принимайте в расчет, как преподавание, так и учение)?
1:
2:
Что нового я узнал из этого урока о своем классе или об отдельных учениках, что я мог бы использовать при планировании
следующего урока?
Используйте данный раздел урока для
рефлексии. Ответьте на вопросы,
которые имеют важное значение в этом
столбце. Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
       3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
7a .
. Найти
7d
1a .
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3300
3d
. Найти:  1a .
,
1 a
311
Найти:  d .
1. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела
ракета за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
7a .
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
       3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
. Найти  1a .
7d
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3d
. Найти:  1a .
,
1 a
311
3300
Найти:  d .
3 Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета
за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
7a .
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
        3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
. Найти  1a .
7d
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3d
. Найти:  1a .
3300
Найти:  d .
3 Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
311
1 a
,
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета
за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
       3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
7a .
. Найти
7d
1a .
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3300
3d
. Найти:  1a .
,
1 a
311
Найти:  d .
1. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела
ракета за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
7a .
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
       3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
. Найти  1a .
7d
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3d
. Найти:  1a .
,
1 a
311
3300
Найти:  d .
3 Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета
за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
7a .
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
        3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
. Найти  1a .
7d
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 Дано:
6 a
18
,
3d
. Найти:  1a . 2. Дано:
,
1 a
15 S
311
3300
Найти:  d .
3 Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета
за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
Найти
1 a
2d
6
,
11 S
165
1Дано:
       2. Дано:
        3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
7a .
. Найти
7d
1a .
,
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 Дано:
       2. Дано:
6 a
18
15 S
,
3d
. Найти:  1a .
,
1 a
311
3300
Найти:  d .
3 Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета
за 6 секунд.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
1 a
6
,
2d
Найти
7a .
1Дано:
  Решение:
an
a
7
Ответ: 6.


(
a
n
d
1


)2(6
)17(
)1

6
11 S
165
,
7d
. Найти  1a .
       2. Дано:
          Решение:
a
2
1
Sn


165

2
a
1

(
a
1
20
165

a
1
Ответ: 20.
)1

n

)1

11
(

d
n

2

11(7
2
)35

11
        3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
1 a
           Дано:

a
1

300
1300 
м
Ответ: 1,3 км.
Самостоятельная работа
Вариант 2.
300
м.,

)16(

5
d

3,1
200d
200
км
м. Найти:
1300
a
6
a
6
6a

1. Дано:
6 a
18
,
3d
. Найти:  1a .
Решение:
n


)16(
)1


(
d

)3(

an
a
1
18
a
1
33
a
1
Ответ:33.
15 S
3300
,
1 a
311
Найти:  d .
       2. Дано:
             Решение:
2 1
a
Sn


3300

7
d
d

Ответ: 13.

91
13
d

2
311
2

2
(
n

)1

n

14
d

15
2. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела
ракета за 6 секунд.
300
Дано:
Решение:

2
200d
м. Найти:
1 a
6S .
300
200
м,

5

6

2
S
6

6

4800
S
4800 м = 4,8 км
Ответ:4,8 км.
Самостоятельная работа.
       Вариант 1.
1 a
6
,
2d
Найти
7a .
1Дано:
  Решение:
an
a
7
Ответ: 6.


a
(
n
d
1


)2(6
)17(
)1

6
11 S
165
,
7d
. Найти
1a .
       2. Дано:
          Решение:
2
a
1
Sn


165

2
a
1

(
a
1
20
165

a
1
Ответ: 20.
)1

n

)1

11
(

d
n

2

11(7
2
)35

11
        3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую секунду она пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела ракета за
шестую секунду?
           Дано:
a
1
300
1300 
Ответ: 1,3 км.
Самостоятельная работа
Вариант 2.
1 a


м
300
м.,

)16(

5
d

3,1
200d
200
км
м. Найти:
1300
a
6
a
6
6a

2. Дано:
6 a
18
,
3d
. Найти:  1a .
Решение: n


)16(
)1


(
d

)3(

an
a
1
18
a
1
33
a
1
Ответ:33.
       2. Дано:
             Решение:
2 1
a
Sn


3300

d

2
311
2

2
91

d

13
7
d

Ответ: 13.
3. Ракета за 1 секунду пролетела 300 м. За каждую
следующую пролетала на 200 м больше, чем за
предыдущую. Какое расстояние (в км.) пролетела
ракета за 6 секунд.
300
Дано:
Решение:

2
200d
м. Найти:
1 a
6S .
300
200
м,

5

6
S
6


2
15 S
3300
,
1 a
311
Найти:  d .
(
n

)1

n

14
d

15
6

4800
S
4800 м = 4,8 км
Ответ:4,8 км.

intro:
целью данного урока является научить учащихся  применять формулу суммы первых п членов арифметической прогрессии, при этом у учащихся
развиваются навыки использования формул, навыки нахождения неизвестных членов прогрессии, побуждается интерес к предмету через разнообразие решаемых задач. В планировании урока предусмотрена актуализация опорных знаний через фронтальный опрос, устный опрос, решение задач по образцу, а также проведение самостоятельной работы.

математика

group: Дисциплины

title: план - конспект урока "Применение формулы суммы п-первых членов арифметической прогрессии"


extracted_text:
Интегрированный урок осетинской
литературы и обществознания по теме:
Оценка норм морали
общества
по произведению
К.Хетагурова
«Кæуæг айнæг».
Учитель истории и обществознания,
Арчегова Алина Ахсарбековна
Учитель осетинского языка и литературы,
Джериева Мадина Батразовна Беслан, 2018 г.
Цели   учителя:  проанализировать   нравственноличностные   качества,
которые   отображены   в   произведении   К.Хетагурова   «Кæуæг   айнæг»;
формировать   навыки   осознанного   чтения,   восприятия,   анализа;
воспитывать нравственные качества.
Предметные УУД:  знать понятия «мораль», «вечные ценности морали»,
содержание   легенды   К.Хетагурова   «Кæуæг   айнæг»,
  общие   мотивы
литературного творчества разных народов.
Метапредметные   УУД:  уметь   анализировать,   синтезировать,   делать
выводы, воспринимать и оценивать информацию, слушать мнение других,
формулировать и высказывать собственные мысли.
Личностные   УУД:  давать   оценку   моральным   ценностям,   отличать
нравственные и безнравственные качества, правдивость и лживость.
Используемые   формы   и   методы   обучения:  метод   поиска,   метод
ИНСЕРТ,   проектный   метод,   групповая   форма,   индивидуальная   форма,
фронтальная форма, тестовая форма.
Вспомогательные средства: раздаточный материал
Наглядный материал: башня, компьютерная презентация, обзорное видео,
аудиоматериал.
Технические средства: компьютер, проектор. Структура урока
1. Мотивационная часть
Представление проекта. «Ирон мæсыг – лæугæ хох».
Скъоладзау æвдисы æмæ дзуры мæсыджы тыххæй бацæттæгонд æрмæг.
Ахуыргæнæджы фарст:
 Цавæр информаци райстам Аланæйы раныхасæй:
Дзуапп:
Цы у мæсыг, куыд æй амадтой, абон та цы куыст цæуы мæсгуытыл.
 Бакæсут видеоæрмæгмæ, ахъуыды кæнут æмæ зæгъут, цавæр ассоциацитæ
уæм æвзæрын кæны мæсыг:
(Равдисын видеоæрмæг мæсгуыты нывтимæ)
Дзуапп:
Тых, ныфс, арæхстдзинад, зонд…
   Кæй   ранымадтат,   уыцы   æмбарынæдтæ   абон   мах   урочы   уæлдай   тынгдæр
бахъæудзысты,
  уымæн   æмæ   зонындзинæдтæ   исдзыстæм   æмæ   сæ
æвдисдзыстæм мæсыг амайгæйæ.
- Когда мы сможем считать построение нашей башни
завершенной?
Дзуапп:
- Когда увидим вершину башни, заложим последний камень. - Последний, самый большой  камень, заложили мы заранее,
это понятие МОРАЛЬ. И наша задача на уроке достичь этой
вершины.     А   вот   в   фундамент   нашей   башни   мы   вместе
заложим вечные нормы морали.
2. Этап актуализации знаний
 Хæслæвæрдтæ æххæст кæнынмæ цалынмæ нæ рахызтыстæм, уæдмæ бакусут
цыбыр   информациимæ,   цы   уацмысыл   æмæ   æрмæгыл   кусдзыстæм,   уымæ
гæсгæ.
   Уæ   разы   ис   тексттæ,   лæмбынæг   бакæсут   тексты   æрмæг,   спайда   кæнут
лæвæрд символтæй, афтæмæй зæгъут уæ хъуыдытæ. Алы къорды номæй дæр,
иумæйаг бакуысты фæстæ, дзуры иу адæймаг.
(метод ИНСЕРТ)
I — interactive (интерактивная).
N — noting (познавательная).
S — system  for (система).
E — effective (для эффективного).
R — reading (чтения).
T — thinking (и размышления).
V — зонын æй;
+ — нæ йæ зыдтон, у мын ног информаци;
 — æз æндæрхуызон æнхъæл уыдтæн;
? — нæ йæ æмбарын, хъæуы мын æй фæарфдæр, фæбæлвырддæр кæнын. 1 къорды текст
 Хетæгкаты Къостайы легендæ «Кæуæг айнæг»æн йæ сюжет у таурæгъон.
Ахæм   хабæрттæ   æмæ   мотивтæ   бирæ   ис   Ази   æмæ   Европæйы   адæмты
сфæлдыстады.   Сомихы   фольклоры   ис   таурæгъ   «Гæнах   Битлис»:   адæм
сарæзтой   гæнах,   фæлæ   æхсæвы   ракалд;   уæд   ын   дæсныйы   амындæй   йæ
бындуры удæгасæй бавæрдтой чызг, æмæ ног амадæй гæнах сырæзти. Таурæгъ
«Батманы хид» нын дзуры: хиды бындуры удæгасæй баныгæдтой аразæджы
усы;   лæг   дурæй   сарæзта   усы   скульптурон   ныв,   æмæ   йæ   риутæй   тæдзынц
суадоны æртæхтæ. Ис гуырдзиаг таурæгъ «Сурамы фидар». Цалынмæ фидары
къулы   удæгас   лæппу   самадтой,   уæдмæ   систæ   сæхи   нæ   урæдтой   æмæ
калдысты.
 Цæмæн у ахам парахат ацы мотив адæмты сфæлдыстады? Уымæн æмæ уыд
ахæм мæнгуырнынад: иу стыр арæзтад дæр нæ сырæздзæн, цалынмæ йын йæ
бындуры   удæгас   адæймаг   баныгæной,   уæдмæ.   Археологтæ   хæлддзæгты
ссардтой   сывæллæтты   æмæ   сылгоймæгты   стæгдартæ.   Уыдон   сты,   адæм
кæддæр лæгнывæндтæ кæй хастой, уый æвдисæнтæ.
Къостайæн æнæуынон уыдысты мæнгуырнынад æмæ фанатизм. Уымæ гæсгæ
йæ уацмысæн райста, фанатизм фыдракæндмæ кæм æркæны, ахæм таурæгъон
сюжет.
2-аг къорды текст
МОРАЛЬ   И   РЕЛИГИЯ—   мораль   представляет   собой
систему правил, понятий и чувств, регулирующих отношения
людей   между   собой   и   их   отношения   к   обществу.     Их
реализацию в поведении людей именуют нравственностью.
          Религия и мораль — близкие, взаимосвязанные сферы
культуры. Сходство религии и морали наиболее заметно в их
духовных

           Однако религия  несравненно сильнее воздействовала
на нравственность общества, нежели мораль на религиозный
культ. Одной из исторических миссий религии, получающей в
современном мире небывалую актуальность, было и остается
формирование   сознания   единства   человеческого   рода,
значимости   общечеловеческих   нравственных   норм,   не
переходящих  ценностей.
 В   каждой   религии,   в   каждом
вероисповедании   в   большей   или   меньшей   степени
проявлениях. начало.

морально-духовное
присутствует

            Религия определяет не только отношения человека с
Богом, но в той или иной мере регламентирует отношения
людей   между   собой   как   в   вопросах   веры,   так   и   за   ее
пределами.

Религия     воплощает   в   себе   те   нравственные   требования,
которым   обязан   следовать   человек.   Особенность   морали  в
том,   что   она   регулирует   отношения   человека   к   другому
человеку     с   точки   зрения   добра   и   зла,   справедливости   и
несправедливости.
 Моральное   начало   особенно   ярко
выражено   в   религиях—   причем   в   некоторых   до   такой
степени,   что   некоторые   специалисты   считают   их
  не
религиями , а моральной системой.   Иногда задумываются
над вопросом о происхождении морали – откуда она? Это
один из вечных вопросов, на него нет однозначного ответа.
Говорят, что корни морали в самой природе человека, или в
человеке,   или   в   обществе.   И   очень   многие   уверены,   что
мораль   от   Бога.   Религия   с   помощью   установленных   норм
регулирует   поведение   человека   в   обществе.   В   религии
объединяется   нравственный   опыт   поколений   людей,   и
создаются   некие   общие   принципы   сосуществования   в
обществе. РЕЛИГИОЗНЫЕ ЗАПОВЕДИ = НОРМАМ МОРАЛИ
Опираясь на ответы учащихся  (Фæнды мæ базонын,
ирон адæммæ дæр ис ахæм сюжетимæ таурæгъ. Хочу
узнать, как воспитать в себе нормы морали.), озвучить цели
урока.
 Хæдзармæ уын хæсгонд уыд кадæг «Кæуæг айнæг»æй скъуыддзаг бакæсын.
 Цавæр ахсджиаг проблемæтæ рахицæн кодтат ацы скъуыддзаджы?
Дзуапп:
Сæрибармæ тырнындзинад, динмæ цæстæнгас.
Равдисын слайдыл.
   Бакусут   скъуыддзаджы   бындурыл.   Сбæрæг   кæнут   скъуыддзаджы,
хистæр æмæ кæстæрты æхсæн ахастдзинæдтæ куыд æвдыст цæуынц, уый. Иу
скъоладзау дзуапп дæтдзæн алы къорды номæй дæр. 1 къорды скъуыддзаг:
Кæнынц дыууадæс буц зæронды
Дыууадæсæм бон ныр ныхас,
Тыхæй бырсæг æддаг зæххонты
Цы хуызы суазæг кæной карз?
Æмæ æртындæсæм æрбадтæн
Сæ фæндон алыг ис уæддæр:
«Цæйнæфæлтау, сæрибар адæм,
Цагъарæй туг калæм æлдарæн,
Фæлтау нын амæлæт хуыздæр!»
Æмæ æгас адæм лæвæрдтой
Сæ хъæлæс,  иу фæндон дзырдтой,
Сæрибар алхуызон æмбæрстой,
Фæлæ, цагъарад циу – зыдтой?
Дзуапп:
Хистæры   хонынц   буц.   Кæстæртæ   хиуылхæцгæйæ   æнхъæлмæ   кæсынц
дыууадæс боны хистæрты уынаффæмæ. Цы уынаффæ рахæссынц, ууыл
æнæсдзургæйæ разы сты, æххæст кæнынмæ сæхи рæвдз кæнынц.
2 къорды скъуыддзаг:
Цы хъæуы царди Мами, уырдæм
Бæгъæмвад, ронбæгъдæй фæцыд
Æртæ ирон лæджы,  мæгуыртæ,
Фæхастой хуын, æмæ дзы уыд
Бæгæны, физонæг, гуыдынтæ, Арахъ. Сæгдзыд хæдзары арт
Сæнарæй сыгъд æмæ тыфылтæ
Йæ фæздæг царæй зæхмæ бадт.
Уым, къуымы, лыстæны хуыссыди
Нæ Мами – цардхъысмæт уынæг
Æмæ дæсны,  сындæггай ссыди
Йæ нæтын; фæздæджы фæзынди
Æмæ уæззаугай рабадт лæг.
Куыдхистæрæй сæ скодта бадын
Уым Мами къонамæ хæстæг,
Æмæ йын байдыдтой нымайын
Сæ цыды хабæрттæ лыстæг.
Дзуапп:
Хистæры   уынаффæмæ   гæсгæ   æрвитынц   дæснымæ   лæгтæ.   Мамиимæ
ныхасгæнгæйæ   рабадынц   куыдхистæрæй,   æгъдаумæ   гæсгæ   хистæрæн
аргъгæнгæйæ.
- Какая норма морали была отражена (выработана) в данных
отрывках?
Дзуапп:
Уважение к старшим.
-   Первым   камнем   в   фундаменте   нашей   башни   будет
«уважение к старшим»
   Нæ   мæсыджы   бындуры   фыццаг   дур   бавæрдтам,   фæлæ   иу   дурыл
бындур нæ лæудзæн. Уымæ гæсгæ бацагурæм дыккаг дур.
Алы къорд дæр аив бакæсæд йе скъуыддзаг æмæ бацæттæ кæнæд йæхи
тексты бынмæ бæрæггонд фарстытæн дзуапп раттынмæ 1 къорды скъуыддзаг.
Нæ дæсны сулæфыдис арф.
«О, цас и, цас, тæригъæд махмæ! –
Хъуынтъызæй дзуры,  сыгъдæг арв
Мæн исдуг дзурын дæр нæ уагъта…
Табу йын! Уый фæстæ йын æз
Лæгъстæ кæнын, æмæ мын загъта
Тызмæгхуызæй: «Цæуыл кæуыс?»
Зæгъын ын «Де'ххуыс курынц адæм».
Æваст, цæхæркалгæ, фæзыст:
 «Нæ, нæ, Хуыцау уын нæй сымахæн,
Æфхæрд уын ахæм хъæуы, ахæм,
Зæххыл кæмæй кæнат æмрызт!»
«Табу дын, о Сызгъæринбазыр!
Ыскуывтон,  ис дæумæ хъару:
Дæ бон у адæмæн ныххатыр,
Дæ бон сæ фесафын дæру.
Фæлæ мах де 'ххуысмæ куы кæсæм,
Æмæ нын бакæн ды ахъаз,
Зæгъ нын, цы нывонд дын æрхæссæм,
Цæмæй нын фервæза Кавказ?
………………………………………………
Æмæ мын загъта хос… Æрмæст æй
Уæ хъæуы ма ма схъæр  кæнут,  Рæстæгмæ баззайæд æмбæхстæй.
Ныр та уæ хæдзæрттæм цæут…
Фарст: Куыдæй дзуры  Мами? Цавæр у йæ ныхас?
Дзуапп:
Уæззауæй, тыхстæй, æргом нæ зæгъы йæ хъуыдытæ. Фæдзæхсы, цæмæй
адæмæн йæ уынаффæ ма фехъусын кæной.
2 къорды скъуыддзаг:
Зæгъут сын: адæмыл кæй цæудзæн
Егъау бæллæх æмæ фыдтæ;
Æндæр гæнахæн сæ кæй хъæудзæн
Фылдæр цæттæ кæнын къæйтæ;
Сæ къанау ноджы арфдæр къахæнт
Йæ бæзджын къулты бын рæвдздæр,
Цæмæй мæнгамад, калд гæнахæн
Йæ бæсты самайæм хуыздæр.
Ныр хъуамæ фервæзæм нæ хæстæй,
Нæ тæригъæд æрцæуа уагъд,
Æрмæст уæд, рухс æрвты фæдзæхстæй,
Æнæмæнг не знагыл æххæстæй
Фæуыдзыстæм уæлахиз тагъд.
Фарст:
 Цы фæдзæхсы Мами мæсыг самайыны тыххæй?
 Куыд уæм кæсы, ацы скъуыддзаджы бындурыл, цы уыд фыццаг мæсыгæн йæ
фехæлыны аххосаг?
Дзуапп:  Цæмæй сæвæрой арф æмæ фидар бындур, амайой бæзджын къултæ.
 Мæсыгæн йæ бындур раст æвæрд нæ уыд.
- Как вы думаете, в каком из этих двух отрывков правдив
Мами?
- Какую норму морали нарушил Мами?
Дуапп:
 Во втором отрывке.
Не лги.
- Допустимо нарушение этой нормы?
Дзуапп: Нет.
- Тогда мы закладываем второй камень «Не лги»
-   Обратите   внимание,   что   нам   нужно   заложить   еще   один
камень.
- Вспомним, о чем мы уже говорили в начале урока.
- Что является основой формирования морали?
Дзуапп: Религия.
-   С   религиозной   точки   зрения,   что   является   основной
заповедью?
Дзуапп: Не убей.
- И это является нашим следующим камнем в фундаменте
башни.
- Как вы думаете, какую тему мы раскрываем на уроке?
Дзуапп:
Нормы   морали   по   произведению   К.Хетагурова   «Кæуæг
айнæг».
- Можно сделать вывод, что нормы морали формируются в
обществе? (Можно) 3. Этап применения знаний
-   На   основе   текста,   какие   нравственные   качества
отражены в обществе?
   Рагагъоммæ   цы   скъуыддзæгимæ   базонгæ   стут,
  уыдоныл
æнцойгæнгæйæ,   дзырдтæдурты  æхсæн   бацагурут   мæсыджы   аккаг   дзырдтæ
æмæ дзы самайæм дарддæр гæнах.
   Алы   къорды   размæ  дæр   ис   дзырдтæ,   уыдоны   æхсæн   бæрæг   кæнут
аккаг дзырдтæ, уæ хъуыды равзæрст дзырдмæ гæсгæ бафидар кæнут тексты
мидисы бындурыл, лæвæрд хъуыдыйад дарддæр ахæццæгæнгæйæ: Ацы дзырд
равзæрстон, уымæн æмæ …
   Стъолыл   дзырдтæ   агуры   иу   скъоладзау   æмæ   сæ   фидар   кæны   нæ
мæсыджы къулыл)
отзывчивость – фæлмæнзæрдæ
стойкость – фидардзинад
мужество – æхсар
надежность – æнæфæсайгæ
гордость – сæрыстырдзинад
непоколебимость – æнæфæцудгæ
скромность – уæздан
трудолюбие – куыстуарзондзинад
самопожертвование – хинывонд
трусость – тæппуддзинад
хитрость – мæнгарддзинад
нерешительность – æнæуæндондзинад
сплоченность – иудзинад
верность  иузæрдиондзинад
Афтæмæй кæронмæ амайынц мæсыг. -   Как   вы   думаете,   какое   решение   могли   принять
представители общества с такими безупречными качествами
по поводу развязки проблем, которые мы увидели в тексте?
Дзуапп:
Отдать жизнь за свободу, не нарушать обычаев предков,
прислушаться к совету старших, заново строить башню,
прикладывая неимоверные силы…
Учитель   обществознания
родной (осетинской) литературы:
  задает   вопрос   учителю
- Соответствует наше видение решения проблемы тому,
как это представил К.Хетагуров в произведении?
 Уый нын ныртæккæ раргом кæндзæн 11 къласы ахуырдзау кадæгæй
скъуыддзаг бакæсгæйæ.
(Отрывок читает Алана Бестаева)
 Сæ мæсыг самайын сæ бон баци? Цæй аххосæй?
Дзуапп:
Были нарушены нормы морали: не лги, не убей
- А почему наша башня надежно стоит(построена)?
Дзуапп:
Потому что мы заложили хороший фундамент из вечных
норм морали.
4. Этап закрепления знаний
У осетин башня – это не просто защитное строение, но и
символ морали. Символом нашего урока тоже была башня, а
это   значит,   что   каждый   из   нас   строит   свою   башню,   т.е.
закладывает свои нормы морали.
 Ирыстоны кæмтты бирæ ис хæлд мæсгуытæ. Уыцы мæсгуытау абон
ирон   адæймаджы   удыхъæды   бирæ   æгъдæуттæ   хæлд   æрцыдысты.   Æмæ   нæ
фæнды, цæмæй мах дæр, абон цы æрмæгыл бакуыстам, уый бындурыл, бирæ
фæзминаг мыггæгтау, самайæм хибар мæсгуытæ.  Уымæн та нын баххуыс кæндзæн, цы цыбыр тест баххæст кæнат, уый.
1.О каком морально-нравственном качестве идет речь?
Это умение откликаться на просьбы и оказывать помощь и
моральную поддержку другим людям в нужный момент,
сопереживать им.
А. Верность
Б. Самопожертвование
В. Отзывчивость
2.Греческое слово, переведенное как «…….» , означает
«держаться до конца, выстаивать перед лицом трудностей»
А. Мужество
Б. Гордость
В. Стойкость
3. Это одна из добродетелей, отражающая нравственную
силу при преодолении страха.
А. Скромность
Б) Верность
В) Мужество
4. Одно из самых положительных духовно-нравственных
качеств личности, выражающее устойчивость и твёрдость
нравственных основ её поведения.
А. Гордыня
Б. Надежность
В. Скупость
5.  Это положительно окрашенная эмоция, отражающая
положительную самооценку — наличие самоуважения,
чувства собственного достоинства, собственной ценности.
А. Гордость Б. Леность
В. Отзывчивость
6. Способность без колебаний, твердо, настойчиво и
преданно служить своей идеи, вере; соответствовать
поведением своему образу мыслей, убеждениям и
нравственным принципам
А. Верность
Б. Непоколебимость
В. Стойкость
7. Редко встречающееся сегодня качество,
характеризующееся умением держать себя в рамках, быть
умеренным, сдержанным, спокойным.
А. Скромность
Б. Неприхотливость
В. Скупость
8. Важная черта характера, заключающаяся в
положительном отношении личности к процессу трудовой
деятельности.
А. Трудолюбие
Б. Леность
В. Корысть
9.  Это готовность пожертвовать чем-то своим для счастья
другого.
А. Скромность
Б. Самопожертвование
В. Верность
10. Преданность кому-либо или чему-либо; это неизменность
в своих обещаниях, словах, отношениях, в исполнении своих
обязанностей, долга. А. Эгоизм
Б. Верность
В.Гордыня
- Как вы думаете, где мы прикрепим свои башни?
Дзуапп:
Вокруг нашей общей башни.
- Чем вы объясните это выбор?
Дзуапп:
Таким образом мы вместе будем охранять самые
великие ценности, башню нашего небольшого общества, т.е.
нашу мораль.
Алы   скъоладзау   дæр   амайы   йæхи   индивидуалон   мæсыг   цæттæгонд
сыфыл æмæ йæ фидар кæны нæ иумæйаг мæсыджы фарсмæ.
5. Домашнее задание
Саразын синквейн темæтæм гæсгæ: МОРАЛЬ, МÆСЫГ.
Ныффыссын сидтфæдзæхст ме 'мгармæ: «Дæ удыхъæды мæсыг самай».
6. Оценка деятельности учащихся

file_name: Интегрированный урок осетинской литературы и обществознания по теме (1).docx

title: План-конспект интегрированного урока родной(осетинской) литературы и обществознания по теме: Оценка норм морали общества  по произведению К.Хетагурова  «Кæуæг айнæг».


extracted_text:
3 «б» класс      Учитель:Слащёва Ирина Владимировна
                                 Интеллектуальная игра по  русскому языку
                                                «СВОЯ ИГРА»
Цели:
 обогащение словарного запаса учащихся
 развитие логического мышления, орфографической зоркости
 воспитание любознательности и интереса к предмету
 формирование навыка общения и работы в группе, умение отстаивать своё
мнение.
ХОД ЗАНЯТИЯ
– Добрый день, дорогие ребята, уважаемые гости!Мы рады приветствовать вас на
нашей игре,посвящённой самому интересному, самому увлекательному и самому
трудному предмету в школе – русскому языку. Своя игра – это известная
телевизионная игра, её многие видели и знают. Мы немного изменили правила.
Условия игры
Перед собой вы видите экран, разбитый на сектора по определённым темам.
Каждая тема включает в себя 4 вопроса различной степени трудности. Самый
лёгкий вопрос оценивается 100баллов, самый трудный – 500. Если сможетье
ответить, очки ваши. Если нет, вопрос снимается и предлагается ответ другой
команде. Всего в нашей игре 2 раунда.
Победителем считается команда, набравшая большее количество баллов. Этой
команде предоставляется право сыграть в финале. Если на табло вы видите значок
«Кот в мешке» – игроку вручается неожиданный подарок.
В игре принимают участие две команды.Поприветствуем их аплодисментами. – Кто начнёт игру? Тот, кто первым ответит на вопрос.
– Что можно видеть с закрытыми глазами? (Сон.)
1 раунд
Почемучкины вопросы  100 200 300 400
Фонетические загадки 100 200 300 400
Пословицы
100 200 300 400
Грамматическая
арифметика
100 200 300 400
Почемучкины вопросы:
100 Сколько букв в русском алфавите? (33)
200 Главные члены предложения. (Подлежащее и сказуемое)
300 Сколько гласных звуков в нашем языке? (6)
400 Послушайте песню Радионяни.Сформулируйте правило, о котором идёт речь в
песне, приведите примеры на данное правило.
Фонетические загадки
100 ГУСЛИ или БАЛАЛАЙКА? Какой музыкальный инструмент люди придумали
раньше? В слове-отгадке ударный слог — третий.
200 Твист или ВАЛЬС? Что танцевала девочка Пеппи Длинный чулок с ворами, забравшимися к ней в дом, чтобы украсть чемодан с золотыми монетами? В
названии танца есть буква,которая не обозначает звука, а лишь указывает на
мягкость согласного, стоящего впереди.
300 ПУЛЬКА или ПОНЧИК? Так зовут коротышек из сказки о приключениях
Незнайки. Кто из них в больнице требовал, чтобы ему варили на обед суп из конфет
и кашу из мармелада? В имени коротышки звуков меньше, чем букв.
400 КРОЛИК или ПЯТАЧОК? Кто из них гадал на ромашке: «Любит— не любит,
плюнет, поцелует»? В имени-отгадке все согласные звуки глухие.
Пословицы
100 свет – тьма
200 шило – мешок
300 лес – дрова
400 дело – безделье
Грамматическая арифметика
100 Кар+ согласный П=?
      Кар+ знак препинания=?
200 Кабан – ан + лук =?
        Кот + ёлка – ка=?
300 Корь – ь + идол – л + р = ?
        Ква + рак – ак + тира = ?
400 Кар + горное село = ?
       Земля + н + ик + а = ?
-Подведем итоги первого раунда.
Физминутка
2 раунд
Хитрые
вопросы
200 300 400 500
Шарады
200 300 400 500
Фразеологиз
мы
200 300 400 500
Хитрые вопросы:
100 Какую соль не кладут в суп? (ноту)
200 Из какого крана не льется вода?(подъёмного крана)
300 Какой лук не кладут в суп? (оружие)
400 По какому мостику нельзя перейти речку? ( по капитанскому на корабле)
Шарады
100 Со звуком С я невкусна,
       Но в пище каждому нужна.
      С М берегись меня, не то
      Я съем и платье, и пальто, (соль — моль) 200  Одну букву в алфавите
        Много раз вы повторите,
        И должно так получиться,
        Чтоб в итоге вышла птица. (40 А)
300. Кот в мешке

400.  Коль меня напишешь через букву О,
          Лягу я под дверью дома твоего.
          Коль меня напишешь через букву И,
          На тарелку лягу в праздничные дни. (Порог —пирог)
Фразеологизмы (Заменить фразеологические обороты словами-синонимами.)
100 В час по чайной ложке – медленно
200 Кожа да кости – худой
300 Клевать носом – дремать
400 Заячья душа – трусливый человек
Финал
Волшебная буква. Старик Хоттабыч и Буратино занялись изучением русского языка.
Взял Хоттабыч согласную букву и прибавил к ней часть лица – у него получилось
животное.Прибавил к этой же букве полевое растение – и перед ним лиственное
дерево.
Не выдержал тогда Буратино:
– Дай-ка и я попробую.
Прибавил он к этой букве морское животное – оно превратилось в насекомое.
Удивился Буратино. А старик Хоттабыч говорит:
– Эта волшебная буква обладает ещё свойством делать кожаный пояс камнем, а
речных рыб –столярным инструментом. Назовите эту волшебную букву! (Ответ:
буква к (к-рот, к-лён, к-омар,к-ремень, к-лещи).
Подведение итогов. Награждение

file_name: своя игра задания.doc

intro: Данная разработка занятия служит обогащению словарного запаса учащихся , развитию логического мышления , орфографической зоркости ; воспитывает любознательность и интерес к предмету , служит формированию навыка общения и работы в группе , умению отстаивать свое мнение, а также   позволяет разнообразить форму проведения урока - закрепления знаний.

title: Разработка интеллектуальной игры по русскому языку  "Своя игра" ( 3 класс,русский язык)


extracted_text:
ПРОГРАММА ПРОЕКТНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПО КРАЕВЕДЕНИЮ
«ОСЕТИЯ В ИСТОРИИ И
ЛИТЕРАТУРЕ»
Возраст обучающихся – 1417 лет
Срок реализации – 1  года
Составители:
Арчегова Алина Ахсарбековна
Джериева Мадина Батразовна Беслан 2018 г.
Циклограмма проектной деятельности
1 Предмет проекта: история и литература осетинского народа.
2 Тема проекта: «Осетия в истории и литературе».
3 Цели и задачи проекта: мотивировать к знакомству с
краеведческим материалом через историю и литературу
осетинского народа.
4 Сроки реализации проекта: 1 год.
5 Подведение итогов деятельности по полугодиям.
6 Представление и защита проектов.
7 Выводы по итогам проектной деятельности.
Паспорт проектной деятельности
1 Проектная деятельность опирается на изучении предметов:
история Осетии, осетинская литература.
2 Учебные дисциплины близкие по содержанию к проектной
деятельности: география Осетии, музыка, физическая культура.
3 Возрастная категория вовлеченных в проектную деятельность: 14
17 лет.
4 Список учащихся вовлеченных в проектную деятельность
(прилагается).
5 Виды реализации проектной деятельности (реферативные,
информационные, исследовательские, творческие).
6 Руководители проектной деятельности: Арчегова А. А., Джериева
М.Б..
7 Цели проекта: знакомство с историей и литературой своего
народа, формирование повышенного интереса к изучению
краеведческого материала, формирование навыков
самостоятельной добычи информации, развитие аналитических
способностей учащихся, развитие критического мышления
обучающихся, развитие навыков самостоятельной работы и
работы в команде.
8 Дальнейшее развитие проекта. Данная программа  направлена на эстетическое,  духовнонравственное
и   патриотическое   воспитание   обучающихся.   Основой   программы   является
история,   литература,   традиции   и   обычаи   осетинского   народа.   Программа
соответствует содержанию и целям общего образования.
               Для реализации творческой активности и познавательного процесса в
работе   с   обучающимися,   используются   современные   образовательные
технологии.  Это   позволяет   повысить   качество   воспитательного   процесса   и
эффективнее организовать проектную деятельность.
  Актуальность
Поход   к   изучению   краеведческого   материала   и   приобщению
подрастающего поколения к истории и культуре предков требует пересмотра
и   обновления   содержания   и   методов.   Данному   вопрос   имеет   практически
единодушное   мнение   представителей   научной   интеллигенции,   педагогов,
обучающихся. Нужны новые идеи, новые программы, по которым детям будет
более доступен и интересен материал, являющийся в определенной степени
основополагающим в деле формирования национального самосознания.
       С этой целью разрабатываются программы по отдельным направлениям.
         Новизна  заключается   в   использовании   современных   образовательных
технологий:   проблемнопоисковые   (технология   проектного   обучения,
технология   исследования),
  информационно
коммуникативные, игровые технологии.
  проблемные   дискуссии,
      Цели дополнительной образовательной программы:
1. Пробудить у  обучающихся живой интерес к изучению краеведческого
материала, истории, литературы,  традиций и обычаев предков.
2. Способствовать духовнонравственному, творческому,
интеллектуальному  развитию личности ребенка, обладающей чувством
национальной гордости, любви к Отечеству и своему народу.
Задачи:
Обучающие:
      изучать историю, литературу, традиции и обычаи осетин;
     формировать повышенный интерес к знакомству с краеведческим
материалом;
    формировать интерес к научноисследовательской деятельности.
Развивающие:  развивать у обучающихся внимание, воображение, память, творческое
восприятие, умение анализировать, обобщать.
        развивать уверенность, самостоятельность, трудолюбие;
       формировать у обучающихся адекватную самооценку;
Воспитывающие:
      воспитывать любовь к родному языку, к Родине, её богатому народному
наследию, истории, культуре и традициям.
      воспитывать в детях толерантность.
Планируемые результаты обучения.
  Обучающиеся  должны  научиться:
 подбирать материалы для проекта,
          работать с источниками информации;
          анализировать, обрабатывать информацию, извлекать из нее главное;
          готовить проекты на темы: «Взаимосвязь истории и литературы  в
произведениях осетинской литературы», «Александр Кубалов  писатель и
личность»,   «Святые   места   в   населенных   пунктах   Правобережного
района», «БМК – от основания до разрухи».
           участвовать в литературных и исторических викторинах, конкурсах,
вечерах   поэзии,   экскурсиях,   в   читательских   и   научноисследовательских
конференциях, праздничных мероприятиях;
                     сохранять   традиции   семьи   и   школы,   осмысленно   готовится   к
национальным праздникам;
           составлять высказывания   о самых ярких и впечатляющих событиях,
оформлять   информационные   стенды   по   итогам   проделанной   работы,
организовывать   тематические   фото   выставки   по   итогам   экскурсионных
поездок;
                  употреблять исторические факты, легенды и сказания в учебных
диалогах и дискуссиях на заданную тему.
   Должны уметь:
        строить рассуждение и доказательство своей точки зрения, проявлять
активность и стремление высказываться;    пользоваться   элементарными   приёмами   убеждения,   мимикой   и

жестикуляцией;
            строить диалог в паре или группе, задавать вопросы на осмысление
нравственной проблемы.
     Данная программа рассчитана на любой социальный статус детей от 14 до
17 лет, имеющих различные интеллектуальные, художественные, творческие
способности.   Занятия   проводятся   2   раза   в   неделю   по   1   часу   согласно
утвержденному графику (среда, пятница).
                  Методическое обеспечение.
        Программа   творческого   объединения   предусматривает   использование
форм занятий:
       групповые и индивидуальные;
       традиционные и нетрадиционные;
              экскурсии, конференции, конкурсы, выставки, практические работы.
Используемая методическая литература указана в разделе «Литература»
    Материальная база.
         Для проведения занятий предусматривается использование технических
средств обучения: компьютер, проектор, диски с видеороликами, интернет
ресурсы,   словари,   научная   литература,   художественная   литература,
исторические справки,  канцелярские товары, фото и видео аппаратура. Учебно  тематический план (8 класс)
Название курса: «Осетия в истории и литературе»
№№
п/п
1.
2.
3.
4
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Тема
Колво
часов
Дата
По плану Фактически
Вводное занятие.
Организационные вопросы
Карта Осетии
Ущелья Осетии
Роль исторических событий, в
определении территорий
населяемых осетинами
Взаимосвязь истории и литературы
осетинского народа
Основные исторические события,
которые нашли отражение в
литературных произведениях
Причины и последствия
переселения осетин в Турцию.
След исторических событий в
памятниках устного народного
творчества
1
2
4
4
3
3
3
2
Исторические памятники в Осетии 3
Памятники природы в Осетии и их
взаимосвязь с историей и
литературой
Народные сказания и песни об
исторических героях
Общественная деятельность
писателей и поэтов Осетии. Роль
4
3
5 13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
их деятельности в истории народа
Общественная деятельность
осетинских драматургов, их след в
истории и культуре  народа.
Становление и развития театра
Истоки и развитие образования в
Осетии
Поэтическое наследие
осетинского народа. Его роль в
воспитании современного
поколения
Религиозные представления
осетин
Требования к оформлению
проектных работ
Составление защитного слова к
проектной работе
Подготовка  компьютерных
презентаций к защите проектных
работ
Защита проектов
Итоговое занятие
5
3
5
6
3
3
3
2
1
                            Итого:
68 Содержание программы
Тема 1. Вводное занятие.
Ознакомление с правилами внутреннего распорядка. Программа на
предстоящий учебный год.
Тема 2. Карта Осетии.
Знакомство   с   картой   Осетии.
  Особенности   географического
расположения населенных пунктов.
Тема 3. Ущелья Осетии.
Названия ущелий Северной Осетии. Основные формы архитектурных
сооружений.   Строение   башен.   Природные   и   архитектурные   памятники
ущелий.   Население,   их   традиции   и   быт.   Святые   места   в   разных   ущельях
Осетии, их почитание в современном мире. Смысл и содержание обрядов в
святых местах. Легенды связанные с природой  ущелий Северной Осетии.
Тема   4.  Роль   исторических   событий,   в   определении   территорий
населяемых осетинами.
13 век в истории осетинского народа. Присоединение Осетии к России.
Переселение   осетин   на   равнину.   Границы   Республики   Северная   Осетия
Алания.
Тема 5. Взаимосвязь истории и литературы осетинского народа.
История   осетинской   литературы.   Первые   просветители.   Первые
литературные произведения. Первый профессиональный поэт, его судьба и
творческое наследие. Литературные произведения, отражающие исторические
события из жизни осетинского народа.
Тема 6.  Основные исторические события, которые нашли отражение в
литературных произведениях. Отражение   татаромонгольского   нашествия,   нашествия   Тимура   в
произведениях  осетинской литературы. Покорение горских народов в ходе
карательных экспедиций.  Переселение части осетинского  народа в Турцию.
События 192022 годов в творчестве осетинских писателей и поэтов. Вов в
творчестве и жизни писателей и поэтов Осетии.
Тема 7.  Причины и последствия переселения осетин в Турцию.
Причины переселения осетин в Турцию. Политические интересы России
в переселении осетин на территорию Турции. Политические интересы Турции
в переселении осетин  на их территорию. Государственные деятели из числа
осетинского  народа  в вопросе  переселения  осетин  в  Турцию.  Последствия
переселения   осетин   в   Турцию.   Отражение   событий   переселения   в
произведениях   осетинской   литературы.   Современная   жизнь   осетинского
народа на территории Турции.
Тема   8.  След   исторических   событий   в   памятниках   устного   народного
творчества.
Историкогероические песни. Исторические легенды. Бытовые легенды.
Нартские сказания, как отражение истории осетинского народа.
Тема 9. Исторические памятники в Осетии.
Разновидности   исторических   памятников.   Сторожевые   башни,   как
исторические   памятники.   Склепы   в   ущельях   Осетии.   Скульптурные
памятники на территории Осетии.
Тема 10. Памятники природы в Осетии и их взаимосвязь с историей и
литературой.
Разновидности памятников природы на территории Северной Осетии.
Значение   памятников   природы   Осетии   в   России   и   мире.   Отражение
исторических событий на памятниках природы. Взаимосвязь краеведческого
материала и содержания литературных произведений.
Тема 11. Народные сказания и песни об исторических героях.
Произведения   устного   народного   творчества.   Осетинские   народные
сказители.   Имена   народных   исторических   героев.   Легенды   и   сказания   о народных героях. Историкогероические песни, их сюжет и воспитательное
значение.
Тема 12.   Общественная деятельность писателей и поэтов Осетии. Роль
их деятельности в истории народа.
Общественная деятельность писателей и поэтов в разные исторические
периоды. Роль их деятельности в культурном развитии народа.
Тема 13. Общественная деятельность осетинских драматургов, их след в
истории и культуре  народа. Становление и развития театра.
Общественная   деятельность   Е.Бритаева.   Основа   осетинского   театра.
Роль самодеятельности в становлении профессионального театра. У истоков
осетинского театра. Открытие театра и его развитие.
Тема 14. Истоки и развитие образования в Осетии.
Появление письменности. Первые осетинские   школы и книги. Первые
просветители   в   Осетии.   Связь   просвещения   и   литературного   творчества.
Вклад осетинских писателей в развитие образования. Уровень образования в
современных школах Осетии.
Тема   15.   Поэтическое   наследие   осетинского   народа.   Его   роль   в
воспитании современного поколения
Литературное   творчество   поэтов   Осетии.   Тематика   поэтических
произведений   осетинских   поэтов.   Связь   музыки   и   поэзии.   Формирование
навыков выразительного чтения поэтических произведений. Воспитательная
нагрузка литературных вечеров поэзии.
Тема 16.  Религиозные представления осетин.
Христианство   и   мусульманство   в   Осетии.   Традиционная   вера
осетинского народа. Отражение религии в устном народном творчестве, быту,
традициях,   культуре   осетинского   народа.   Символы   в   религиозных
представлениях осетин. Святые места и правила поведения в святых местах.
Вера, как образ жизни.
Тема 17. Требования к оформлению проектных работ. Требования   оформлению   содержания   исследовательской   работы.
Требования к оформлению напечатанного текста исследовательской работы.
Тема 18. Составление защитного слова к проектной работе.
Содержание   защитного   слова.   Способы   подачи   материала   защитного
слова.
Тема 19. Подготовка   компьютерных презентаций к защите проектных
работ.
Требования   к   оформлению   компьютерных   презентаций   к
исследовательской   работе.   Создание   компьютерных   презентаций   к   защите
проектных работ
Тема 20. Защита проектов.
Подготовка, представление и защита проектов.
Тема 21. Итоговое занятие
Подведение   итогов   работы   за   истекший   учебный   год.   Анализ
деятельности. Определение целей на новый учебный год. Список литературы
Абаев В. И. Избранные труды. Религия, фольклор, литература.
Владикавказ, 1990.
Абаев В. И. Историкоэтимологический словарь осетинского языка.
Т. I. М.; Л., 1958.
Джыккайты Шамил. Кард. Мифологон этюд («Мах дуг», 2006,
№9); иронау / на осетинском языке
Хетагуров Коста. Собр.соч. в 5 томах.
Ковалевский М. Современный обычай и древний закон
Учебники осетинской литературы 511 класс
Джыккайты Ш. «Ныхасы фарн»,
В.А.Кузнецов «Очерки истории алан», Владикавказ «ИР» 1992
М.М. Блиев, Р.С. Бзаров "История Осетии"
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9. 10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
Источник: http://southossetia.info/tradicionnayakulturaosetin
istoriyasovremennoesostoyanieiperspektivy/
Источник: http://diplomba.ru/work/97425
Источник: http://iriston.com/nogbon/news.php?newsid=448
Источник: http://nslib.tmweb.ru/bibliographi/bibl.html
Ирон æмбисæндтæ, 1976æм азы æмбырдгонд (350 фарсы)
Ирон таурæгътæ, 1989æм азы æмбырдгонд (500 фарсы)
Нарты кадджытæ
Ирон аргъæуттæ
Ирон хъæлдзæг ныхæстæ
Алыхуызон дзырдуаттæ

file_name: ПРОГРАММА ПРОЕКТНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПО КРАЕВЕДЕНИЮ.docx

intro: Программа внеурочной деятельности по краеведению. Содержание программы включает в себя вопросы из области истории, географии, осетинской литературы, традиционной культуры осетинского народа. программа рассчитана на возраст детей от 14-17 лет. В рамках проекта осуществляется знакомство с историей и литературой осетинского народа. В ходе реализации проекта развиваются навыки самостоятельной добычи информации, развитие аналитических способностей учащихся, развитие критического мышления обучающихся, развитие навыков индивидуальной работы и работы в команде.

title: Программа проектной деятельности по краеведению